સસરાના હાથ ધ્રૂજતા એટલે વહુએ પ્લાસ્ટિકની થાળીમાં ખૂણામાં જમવા આપ્યું, પણ બીજા જ દિવસે પતિએ કબાટમાં જે છુપાવ્યું તે જોઈને વહુ...

મનસુખભાઈ આખા ગામમાં પોતાની સજ્જનતા અને મહેનત માટે જાણીતા હતા. તેમણે આખી જિંદગી મજૂરી અને નાની-મોટી નોકરીઓ કરીને પોતાના એકના એક દીકરા આકાશને ભણાવી-ગણાવીને મોટો કર્યો હતો. આકાશ પણ ભણીને સારો માણસ બન્યો અને શહેરમાં એક પ્રતિષ્ઠિત કંપનીમાં મેનેજર તરીકે નોકરી કરવા લાગ્યો. મનસુખભાઈની પત્નીનું વર્ષો પહેલાં અવસાન થયું હોવાથી આકાશ જ તેમના જીવનનો એકમાત્ર સહારો અને દુનિયા હતો. આકાશના લગ્ન પણ ખૂબ જ ધામધૂમથી રીમા નામની છોકરી સાથે થયા હતા. શરૂઆતમાં બધું ખૂબ સરસ ચાલતું હતું, પણ સમયની સાથે માણસની કાયા અને પરિસ્થિતિ બંને બદલાવા લાગે છે.

મનસુખભાઈની ઉંમર હવે સિત્તેર વર્ષ વટાવી ચૂકી હતી. વધતી જતી ઉંમરના કારણે તેમનું શરીર હવે સાથ આપતું નહોતો. ખાસ કરીને તેમના હાથમાં એક અજાણ્યો કંપારીનો રોગ ઘર કરી ગયો હતો, જેના કારણે તેમના હાથ સતત ધ્રૂજતા રહેતા હતા. આ ધ્રુજારીના કારણે તેમને રોજિંદા કામ કરવામાં પણ ભારે તકલીફ પડતી હતી. આકાશ આખો દિવસ ઓફિસના કામમાં વ્યસ્ત રહેતો, તેથી ઘરમાં મનસુખભાઈ અને રીમા જ આખો દિવસ સાથે રહેતા હતા. મનસુખભાઈ પોતાના રૂમમાં બેસીને ભગવાનનું ભજન કરતા અને સમય વિતાવતા હતા.

મુશ્કેલી ત્યારે શરૂ થતી જ્યારે ઘરમાં બધા સાથે જમવા બેસતા હતા. મનસુખભાઈના હાથ એટલા ધ્રૂજતા કે જ્યારે તેઓ ડાઇનિંગ ટેબલ પર જમવા બેસે ત્યારે રોટલીનો ટુકડો શાકમાં બોળતી વખતે ઘણીવાર શાક ટેબલ પર અથવા નીચે લાદી પર ઢોળાતું હતું. ક્યારેક પાણીનો ગ્લાસ પકડવા જાય તો પાણી પણ આજુબાજુ છલકાઈ જતું. રીમાને આ બધું બિલકુલ ગમતું નહોતું. તેણીને આખા ઘરની સફાઈની બહુ ચિંતા રહેતી. જ્યારે પણ મનસુખભાઈના હાથમાંથી શાક નીચે પડે એટલે રીમા પોતાનું મોઢું બગાડતી અને મોટેથી બબડવા લાગતી કે આખો દિવસ સફાઈ કરીને થાકી જવાય છે અને તમે રોજ બધું ગંદુ કરો છો.

મનસુખભાઈ પોતાની વહુના આ શબ્દો સાંભળીને એકદમ ઝંખવાણા પડી જતા. તેઓ નીચું જોઈને ચુપચાપ જમી લેતા અને પોતાના રૂમમાં ચાલ્યા જતા. રીમાની આ ખીજ શરુઆતમાં નાની હતી, પણ ધીમે-ધીમે તેણે એક નવો જ રસ્તો શોધી કાઢ્યો. એક દિવસ રીમાએ બજારમાંથી એક સસ્તી અને હલકી પ્લાસ્ટિકની થાળી ખરીદી આણી. તેણે મનસુખભાઈને ડાઇનિંગ ટેબલ પર સાથે બેસાડવાનું બંધ કરી દીધું. તે મનસુખભાઈને એ પ્લાસ્ટિકની થાળીમાં જમવાનું આપીને રસોડાના એક ખૂણામાં અથવા ઘરના છેલ્લા રૂમમાં બેસીને જમવા માટે કહી દેતી.

તેનું બહાનું એવું હતું કે કાચની કે સ્ટીલની થાળીઓ જો મનસુખભાઈના હાથમાંથી છટકી જાય તો તૂટી જાય અથવા મોટો અવાજ થાય, અને પ્લાસ્ટિકની થાળી હોય તો કંઈ ઢોળાય તો પણ સાફ કરવું સહેલું પડે. મનસુખભાઈ એક પિતા હતા, તેમના દિલ પર આ વહેવારથી ઊંડો ઘા વાગતો હતો. જે દીકરાને તેમણે પોતાની હથેળીમાં ઉછેર્યો હતો, તેના જ ઘરમાં આજે તેમને એક ખૂણામાં બેસીને પ્લાસ્ટિકની થાળીમાં જમવું પડતું હતું. પરંતુ તેઓ ઘરની શાંતિ ખાતર આકાશને કશું જ કહેતા નહોતા અને બધું ચુપચાપ સહન કરી લેતા હતા.

આકાશ ઘણો સમયથી આ બધું નોટિસ કરી રહ્યો હતો. તે ઓફિસેથી વહેલો આવે ત્યારે ક્યારેક તેણે જોયું હતું કે તેના પિતા ખૂણામાં બેસીને પ્લાસ્ટિકની થાળીમાં જમી રહ્યા છે. એકાદ-બે વાર તેણે રીમાને પૂછ્યું પણ ખરું કે પિતાજી કેમ ત્યાં જમે છે? ત્યારે રીમાએ બહુ ચતુરાઈથી વાત વાળી લીધી કે પિતાજીને ટીવી જોતા જોતા ત્યાં જમવું ગમે છે અને ટેબલ પર તેમને ફાવતું નથી. આકાશ સમજી ગયો હતો કે સત્ય કંઈક અલગ છે. તે પોતાની આંખો સામે પિતાનું થતું આ અપમાન સહન કરી શકે તેમ નહોતો, પણ તે રીમા સાથે ઝઘડો કરીને ઘરમાં કલેશ વધારવા નહોતો માંગતો. તે રીમાને એક એવો પાઠ ભણાવવા માંગતો હતો જે તેને જિંદગીભર યાદ રહે.

બીજા દિવસે ઓફિસેથી પાછા ફરતી વખતે આકાશ બજારમાં ગયો. તેણે એક બહુ જ મોંઘી અને સારી ક્વોલિટીની પ્લાસ્ટિકની થાળીઓનો આખો સેટ ખરીદ્યો. આ થાળીઓ દેખાવમાં ખૂબ જ આકર્ષક અને કિંમતી હતી. આકાશ એ થાળીઓનું પેકેટ લઈને ઘરે આવ્યો. રીમા એ સમયે રસોડામાં સાંજની રસોઈ બનાવી રહી હતી. આકાશે રીમાને ખબર ન પડે એ રીતે પોતાના બેડરૂમમાં જઈને કબાટના ઉપરના ખાનામાં, જ્યાં કિંમતી કપડાં અને દાગીના રાખવામાં આવતા હતા, ત્યાં એ થાળીઓનો સેટ બહુ જ સરસ રીતે ગોઠવીને મૂકી દીધો.

સાંજના સમયે રસોઈ પૂરી કર્યા પછી રીમા બેડરૂમમાં કપડાં સરખા મૂકવા માટે ગઈ. તેણે જેવું કબાટ ખોલ્યું કે તરત જ તેની નજર ઉપરના ખાનામાં પડેલા નવા નક્કોર પ્લાસ્ટિકની થાળીઓના સેટ પર પડી. રીમાને બહુ નવાઈ લાગી. ઘરમાં સ્ટીલ અને કાચના મોંઘા વાસણો હોવા છતાં આકાશ આવા પ્લાસ્ટિકના વાસણો કેમ લાવ્યો છે અને તે પણ કબાટની અંદર આટલા સાચવીને કેમ રાખ્યા છે, તે તેને સમજાયું નહીં. તે થાળીઓ હાથમાં લઈને સીધી હોલમાં બેઠેલા આકાશ પાસે ગઈ.

રીમાએ આકાશને આશ્ચર્ય સાથે પૂછ્યું કે તમે આ શું લાવ્યા છો? અને આ પ્લાસ્ટિકની થાળીઓ આટલી મોંઘી ખરીદીને કબાટમાં દાગીનાની જેમ કેમ છુપાવીને મૂકી છે? ઘરમાં કોઈ વસ્તુની ખોટ છે? આપણો દીકરો પણ હજી નાનો છે, તો આ વાસણો અત્યારથી કેમ લાવ્યા છો? આકાશના ચહેરા પર એક અજીબ શાંતિ હતી. તેણે રીમાની સામે જોયું અને બહુ જ ધીમા પણ મક્કમ અવાજે કહ્યું કે રીમા, આ થાળીઓ મેં અત્યારથી જ સાચવીને મૂકી દીધી છે કારણ કે મને ખબર છે કે ભવિષ્યમાં આની બહુ જરૂર પડવાની છે.

રીમા વધુ મૂંઝવણમાં પડી ગઈ અને તેણે પૂછ્યું કે ભવિષ્યમાં એટલે? કોના માટે આ થાળીઓ લાવ્યા છો તમે? આકાશે રીમાની આંખોમાં આંખ પરોવીને કહ્યું કે રીમા, આજે આપણો દીકરો નાનો છે. કાલે એ મોટો થશે, તેના લગ્ન થશે અને ઘરમાં વહુ આવશે. સમય વહેતો જશે અને તારી ઉંમર પણ સિત્તેર વર્ષની થશે. ત્યારે ઉંમરના કારણે જેમ આજે મારા પિતાજીના હાથ ધ્રૂજે છે, તેમ તારા હાથ પણ ધ્રૂજશે. જમતી વખતે કદાચ તારા હાથમાંથી પણ શાક નીચે ઢોળાશે.

આકાશે પોતાની વાત આગળ વધારતા કહ્યું કે એ સમયે આપણો દીકરો અને વહુ તને ઘરમાં બોજ ન સમજે અને તને જમવા આપવા માટે તેમણે બજારમાં નવી થાળી ખરીદવા દોડવું ન પડે, એટલા માટે હું અત્યારથી જ આ મોંઘી પ્લાસ્ટિકની થાળીઓ લાવીને કબાટમાં સાચવી રાખું છું. જ્યારે તારા હાથ ધ્રૂજશે ત્યારે આપણો દીકરો તને આ જ થાળીમાં ઘરના કોઈ ખૂણામાં બેસાડીને જમવાનું આપશે. આ સાંભળીને રીમાના હાથમાંથી એ પ્લાસ્ટિકની થાળીઓ નીચે ખરી પડી.

આકાશના આ શબ્દો રીમાના કાળજાને ચીરીને આરપાર નીકળી ગયા. તેના આખા શરીરમાં એક ધ્રુજારી વ્યાપી ગઈ. તેને પોતાની ભૂલનો અહેસાસ થઈ ગયો હતો. જે અરીસો આકાશે તેની સામે ધર્યો હતો, તેમાં તેને પોતાનું ભયાનક ભવિષ્ય દેખાઈ રહ્યું હતું. તેને સમજાયું કે આજે તે પોતાના સસરા સાથે જે વર્તન કરી રહી છે, કાલે તેનો પોતાનો દીકરો પણ તેની સાથે એવું જ વર્તન કરશે કારણ કે સંસ્કાર હંમેશા વારસામાં મળતા હોય છે. રીમાની આંખોમાંથી પસ્તાવાના આંસુ વહેવા લાગ્યા.

તે દોડતી રસોડાના ખૂણામાં ગઈ જ્યાં મનસુખભાઈ ચુપચાપ એ પ્લાસ્ટિકની થાળીમાં જમી રહ્યા હતા. રીમાએ તરત જ પિતાજીના હાથમાંથી એ પ્લાસ્ટિકની થાળી લઈ લીધી અને તેને દૂર ફેંકી દીધી. તે મનસુખભાઈના ચરણોમાં નમી પડી અને રડતા રડતા કહેવા લાગી કે પિતાજી, મને માફ કરી દો. હું બહુ મોટી પાપી છું જે તમારા જેવા દેવ માણસની કિંમત ન સમજી શકી. મેં તમારું બહુ અપમાન કર્યું છે, પ્લીઝ મને માફ કરી દો.

મનસુખભાઈ તો પિતા હતા, તેમનું હૃદય પીગળી ગયું. તેમણે ધ્રૂજતા હાથે રીમાને ઊભી કરી અને તેના માથા પર હાથ મૂકીને કહ્યું કે અરે બેટા, તું તો મારી દીકરી છે, દીકરીઓ પર પિતા ક્યારેય ગુસ્સે ન થાય. રીમા પછી આકાશ પાસે ગઈ અને તેની પણ માફી માંગી કે તમે આજે મારી આંખો ખોલી દીધી, જો તમે મને આ પાઠ ન ભણાવ્યો હોત તો હું ક્યારેય સાચા રસ્તે ન આવી શકી હોત. એ દિવસ પછી રીમા બદલાઈ ગઈ. તે મનસુખભાઈને ડાઇનિંગ ટેબલ પર પોતાની બાજુમાં બેસાડીને જમાડતી અને જો શાક ઢોળાય તો પોતાના હાથે સાફ કરતી. ઘરમાં ફરીથી પ્રેમ અને આદરનું વાતાવરણ છવાઈ ગયું હતું.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.