સાસુએ વર્ષો સુધી તિજોરીની ચાવી સંતાડી રાખી હતી, પણ જ્યારે વહુના ઘરમાં મુશ્કેલી આવી ત્યારે

ભાવનાના હાથમાં ચાની ગરમ રકાબી ધ્રૂજી રહી હતી. તેની નજર કબાટના એ જૂના પિત્તળના તાળા પર હતી. ચંપાબેને પોતાની સાડીના પાલવમાં કાયમ ચાવીઓનો જૂડો બાંધી રાખ્યો હતો. તેમણે ભાવનાને ક્યારેય એ કબાટને અડવા પણ દીધો નહોતો. ભાવનાને હંમેશાં લાગતું હતું કે આ ઘરમાં તેની કોઈ કિંમત નથી. તે આ પરિવારની ગણતરીમાં જ નહોતી.

"વહુ, રસોડામાં દૂધ ઊભરાઈ જશે, ધ્યાન ક્યાં છે તારું?" ચંપાબેનનો અવાજ ધીમો પણ મક્કમ હતો. તેઓ ખાટલા પર બેઠા બેઠા પોતાના ચશ્મા સાફ કરી રહ્યા હતા.

ભાવનાએ કાંઈ જવાબ ન આપ્યો. તેણે મોં ફેરવી લીધું અને કિચન તરફ ચાલી ગઈ. મનમાં અસંતોષની આગ સળગી રહી હતી. લગ્નને પાંચ વર્ષ થઈ ગયા હતા પણ સાસુનો વ્યવહાર બદલાયો નહોતો.

ભાવનાનો પતિ નરેશ એક નાની કંપનીમાં નોકરી કરતો હતો. ઘરમાં બહુ મોટો બંગલો કે ગાડી નહોતા. ત્રણ ઓરડાનું નાનું ઘર હતું. સુખ-શાંતિ હતી પણ ભાવનાના મનમાં કાયમ એક વાસણ ખડકાતું રહેતું. તેને થતું કે સાસુ તેને પારકી માને છે.

સવારના આઠ વાગ્યા હતા. નરેશ તૈયાર થઈને ઓફિસે જવા નીકળતો હતો. તેણે ભાવનાને કહ્યું, "તારા પિતાજીનો ફોન આવ્યો હતો? તેઓ થોડા ચિંતિત લાગતા હતા."

ભાવનાએ કહ્યું, "ના, ગઈકાલે રાત્રે વાત થઈ હતી. તેમણે તો કાંઈ નહોતું કહ્યું."

તે જ સમયે બહારથી દરવાજો ખટખટાવવાનો અવાજ આવ્યો. ભાવનાએ દરવાજો ખોલ્યો તો સામે તેના પિતા રમેશભાઈ ઊભા હતા. તેમનો ચહેરો સાવ સફેદ પડી ગયો હતો. તેમના કપાળ પર પરસેવાના ટીપાં જામી ગયા હતા. હાથમાં એક જૂની રેઝિનની થેલી હતી.

ચંપાબેન ખાટલામાંથી ઊભા થયા. તેમણે રમેશભાઈને આદરથી બેસવા કહ્યું. "બેસો રમેશભાઈ, પાણી લો. કેમ આટલી વહેલી સવારે ચિંતામાં લાગો છો?"

રમેશભાઈ સોફા પર બેઠા. તેમના હાથ ધ્રૂજતા હતા. તેમણે પાણીનો ગ્લાસ હાથમાં લીધો પણ પી ન શક્યા. ભાવના પોતાના પિતાની નજીક બેસી ગઈ. તેને કંઈક અમંગળ બન્યાનો અહેસાસ થયો.

"શું થયું પપ્પા? તમે કેમ આટલા ગભરાયેલા છો?" ભાવનાએ પૂછ્યું.

રમેશભાઈની આંખોમાંથી આંસુ સરી પડ્યા. તેમણે ધીમા અવાજે કહ્યું, "દીકરી, મારો નાનો વેપાર બંધ થઈ ગયો છે. મેં જેની પાસેથી માલ લીધો હતો એ માણસ પૈસા લઈને ભાગી ગયો. આજે સાંજ સુધીમાં મારે બેંકમાં મોટી રકમ જમા કરાવવી પડે તેમ છે, નહીંતર મારું ઘર હરાજી થઈ જશે. મારી ઈજ્જત ધૂળમાં મળી જશે."

ઘરમાં એકદમ શાંતિ છવાઈ ગઈ. નરેશ પણ સ્તબ્ધ થઈ ગયો. તેણે કહ્યું, "પણ કાકા, આટલી મોટી રકમ આટલા ટૂંક સમયમાં ક્યાંથી લાવશો?"

રમેશભાઈએ નીચું જોઈ લીધું. "હું ઘણા મિત્રો પાસે ગયો પણ કોઈએ મદદ ના કરી. છેવટે દીકરીનું ઘર સમજીને આવ્યો છું. પણ મને ખબર છે કે તમારી પાસે પણ આટલી મોટી રકમ નહીં હોય."

ભાવનાની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા. તે પોતાની સાસુ સામે જોવા લાગી. તેને ખબર હતી કે ઘરમાં પૈસા નથી. પણ તેના મનમાં એવું પણ હતું કે સાસુ કદાચ પોતાની પાસે રાખેલા જૂના દાગીના આપીને મદદ કરશે.

ભાવનાએ હિંમત કરીને ચંપાબેનને કહ્યું, "મમ્મીજી, પપ્પાની આબરૂનો સવાલ છે. આપણી પાસે કબાટમાં કંઈક તો હશે ને? તમે જો થોડી મદદ કરો તો પપ્પા બચી જશે."

ચંપાબેને ભાવના સામું જોયું. તેમનો ચહેરો શાંત હતો. તેમણે સાડીના પાલવમાંથી ચાવીઓનો જૂડો હાથમાં લીધો. પણ પછી તેમણે ચાવી પાછી ખીસામાં મૂકી દીધી.

"આપણા ઘરમાં અત્યારે રોકડા પૈસા નથી ભાવના," ચંપાબેને સાવ ઠંડા અવાજે કહ્યું.

ભાવનાનું દિલ ભાંગી ગયું. તેને સાસુ પર ખૂબ ગુસ્સો આવ્યો. તે મનમાં વિચારવા લાગી કે સાસુ કેટલી સ્વાર્થી છે. જ્યારે પોતાના પર આફત આવી ત્યારે પણ ચંપાબેન કબાટની ચાવી છોડવા તૈયાર નહોતા.

રમેશભાઈ ઊભા થયા. તેમણે કહ્યું, "કાંઈ વાંધો નહીં ચંપાબેન, તમારી વાત સાચી છે. ઘરના દાગીના આ રીતે પારકા માટે ન અપાય. હું કાંઈક બીજો રસ્તો શોધું છું." તેઓ ભારે પગલે બહાર નીકળી ગયા.

ભાવના પોતાના રૂમમાં જઈને રોવા લાગી. નરેશે તેને સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ ભાવનાનો ગુસ્સો શાંત થતો નહોતો. તેણે નરેશને કહ્યું, "તમારી મમ્મીને ફક્ત પોતાના દાગીના વહાલા છે. મારી કે મારા પરિવારની કોઈ કિંમત નથી."

આખો દિવસ ઘરમાં તણાવ રહ્યો. ચંપાબેને કશું ન કહ્યું. તેઓ શાંતિથી પોતાનું કામ કરતા રહ્યા. સાંજના પાંચ વાગ્યા હતા. રમેશભાઈનો ફોન આવ્યો નહીં એટલે ભાવના વધારે ચિંતામાં હતી.

સાંજે છ વાગે ચંપાબેન પોતાના ઓરડામાંથી બહાર આવ્યા. તેમના હાથમાં એક મોટો કાળો થેલો હતો. તેમણે ભાવનાને નજીક બોલાવી.

"ભાવના, આ લે," ચંપાબેને થેલો ભાવનાના હાથમાં મૂક્યો.

થેલો ભારે હતો. ભાવનાએ આશ્ચર્યથી થેલો ખોલ્યો. અંદર ચાંદીના જૂના વાસણો, સોનાના જાડા બંગડીઓ, મોટો હાર અને કેટલાય જૂના સમયના દાગીના હતા. સાથે એક રસીદ અને થોડા રોકડા પૈસા પણ હતા.

ભાવના આશ્ચર્યથી સાસુ સામે જોઈ રહી. તે કાંઈ સમજી શકી નહીં.

ચંપાબેન તેની પાસે બેઠા અને શાંતિથી બોલ્યા, "સવારે તારા પિતાજી ગયા પછી હું સીધી સોની પાસે ગઈ હતી. આ બધું ગીરો મૂકીને અને અમુક જૂની ચાંદી વેચીને મેં આ પૈસા તૈયાર કર્યા છે. આ લે રસીદ અને પૈસા. તારા પિતાજીને આપી આવ, બેંકનો સમય પૂરો થાય તે પહેલાં જમા કરાવી દે."

ભાવનાના હાથમાંથી થેલો છૂટી પડ્યો. તેની આંખોમાંથી ધડધડ આંસુ વહેવા લાગ્યા.

"મમ્મીજી... તમે આ શું કર્યું? સવારે તો તમે ના પાડી હતી ને?" ભાવનાનો અવાજ રુંધાઈ ગયો હતો.

ચંપાબેને ભાવનાના માથા પર હાથ મૂક્યો અને વહાલથી કહ્યું, "દીકરી, સવારે જો હું તારા પિતાજી સામે જ આ બધું આપત, તો એમનો આત્મા દુભાત. એક બાપ પોતાની દીકરીના સાસરેથી આ રીતે દાગીના લેતા સંકોચ અનુભવે. એટલે મેં બપોરે જાતે જઈને આ બધું પતાવી દીધું. અને રહી વાત કબાટની ચાવીની..."

ચંપાબેને પોતાના પાલવમાંથી ચાવીનો જૂડો છોડીને ભાવનાના હાથમાં મૂકી દીધો.

તેમણે આગળ કહ્યું, "હું આ ચાવી તારાથી સંતાડતી નહોતી. આ તિજોરીમાં મારા દાદીસાસુના સમયના દાગીના હતા, જે મેં સાચવી રાખ્યા હતા. હું યોગ્ય સમયની રાહ જોતી હતી. જ્યારે ઘરમાં ખરી જરૂરિયાત ઊભી થાય ત્યારે જ આનો ઉપયોગ કરવાનો હતો. આજે તારા પિતાજીની આબરૂ બચાવવા કરતાં મોટો બીજો કોઈ સમય ન હોઈ શકે."

ભાવના સાસુના પગમાં પડી ગઈ. તેને પોતાના વિચારો પર ભારે પસ્તાવો થઈ રહ્યો હતો. તેણે સાસુને કંજૂસ અને સ્વાર્થી સમજી હતી, પણ એ જ સાસુએ આજે પોતાના પિતાનું ઘર બચાવી લીધું હતું.

ચંપાબેને ભાવનાને ઉભી કરી અને પોતાની છાતીએ લગાડી દીધી. તેમણે કહ્યું, "ઘરની વહુ ક્યારેય પારકી નથી હોતી ભાવના. તું આ ઘરની લક્ષ્મી છે. અને લક્ષ્મીના પિતાની આબરૂ એ જ અમારી આબરૂ કહેવાય."

નરેશ દરવાજા પાસે ઊભો રહીને આ બધું જોઈ રહ્યો હતો. ઘરમાં હવે કોઈ મોટો અવાજ નહોતો, ફક્ત પ્રેમ અને સમર્પણની એક શાંત ક્ષણ હતી. ભાવનાને સમજાઈ ગયું હતું કે ઘરના વડીલોનો પ્રેમ ક્યારેક શબ્દોમાં નહીં પણ તેમના કાર્યોમાં છુપાયેલો હોય છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.