શેઠે જે છોકરીને ઘરમાંથી કાઢી મૂકી હતી, એણે જ હોસ્પિટલના રૂમમાં આવીને એવું કામ કર્યું કે...
દિનેશભાઈના હાથમાં રહેલો સૂર્યકાંત કાચનો ગ્લાસ જમીન પર પડીને તૂટી ગયો. લિવિંગ રૂમના મોંઘા ટાઇલ્સ પર કાચના નાના ટુકડા વેરાઈ ગયા. ઘરમાં અચાનક બૂમાબૂમ થઈ ગઈ. દિનેશભાઈ પોતાની છાતી પર હાથ રાખીને સોફા પર ઢળી પડ્યા હતા. તેમનો શ્વાસ રુંધાતો હતો અને મોંમાંથી અવાજ નીકળતો નહોતો.
બાજુમાં ઊભેલા તેમના પત્ની નીતાબેન ગભરાઈ ગયા. તેમણે બૂમ પાડીને દીકરા રોહિતને બોલાવ્યો. કારની ચાવી લઈને બધા ઝડપથી દિનેશભાઈને નજીકની મોટી હોસ્પિટલ તરફ લઈ ભાગ્યા. ગાડીમાં નીતાબેન સતત ઈશ્વરને પ્રાર્થના કરતા હતા. દિનેશભાઈનો ચહેરો સાવ પીળો પડી ગયો હતો.
આ એ જ દિનેશભાઈ હતા જેમના એક અવાજે આખી સોસાયટી ધ્રૂજતી હતી. તેમની કાપડની મોટી ફેક્ટરી હતી. ઘરમાં ગાડીઓ, નોકર-ચાકર અને બધી સુવિધાઓ હતી. પણ છેલ્લા છ મહિનામાં બધું બદલાઈ ગયું હતું. ધંધામાં મોટું નુકસાન થયું હતું. ભાગીદારે છેતરપિંડી કરી હતી અને બેંકનું દેવું વધી ગયું હતું.
હોસ્પિટલના ઈમરજન્સી રૂમમાં દિનેશભાઈને લઈ જવામાં આવ્યા. ડોક્ટરોની ટીમ તાત્કાલિક કામે લાગી ગઈ. બહાર નીતાબેન અને રોહિત ચિંતામાં આંટા મારી રહ્યા હતા. રોહિતના હાથ ધ્રૂજતા હતા. તેમની પાસે હવે હોસ્પિટલનું મોટું બિલ ભરવાના પૈસા પણ બચ્યા નહોતા.
થોડીવાર પછી ઓપરેશન થિયેટરનો દરવાજો ખુલ્યો. લીલા કલરનો એપ્રોન પહેરેલા એક મહિલા ડોક્ટર બહાર આવ્યા. તેમની આંખોમાં એક શાંતિ અને આત્મવિશ્વાસ હતો. તેમણે ગળામાંથી સ્ટેથોસ્કોપ નીચે ઉતાર્યું.
નીતાબેન તરત જ આગળ આવ્યા. તેમણે ડોક્ટરના હાથ પકડી લીધા. ડોક્ટર સાહેબ, મારા પતિ કેમ છે. એમને કઈ થશે તો નહીં ને.
ડોક્ટરે ખૂબ જ નમ્રતાથી નીતાબેનના હાથ પર પોતાનો હાથ મૂક્યો. તેમણે શાંત અવાજે કહ્યું. ચિંતા ના કરો. હાર્ટ એટેક ગંભીર હતો પણ અમે સમયસર પ્રોસેસર પૂરું કર્યું છે. હવે તે ખતરાથી બહાર છે. તમે ઈશ્વરનો આભાર માનો.
રોહિતે લાંબો શ્વાસ લીધો. ડોક્ટર સાહેબ, તમારો ખૂબ ખૂબ આભાર. તમે અમારા પરિવારને બચાવી લીધો.
ડોક્ટરે હળવું સ્મિત કર્યું. તે પોતે ખૂબ જ સાદા અને વિવેકી લાગતા હતા. તેમણે કહ્યું. આ તો મારી ફરજ છે. દર્દીને અત્યારે આરામની જરૂર છે. થોડીવાર પછી તમે તેમને મળી શકશો.
બપોરના સમયે દિનેશભાઈને સ્પેશિયલ રૂમમાં શિફ્ટ કરવામાં આવ્યા. તેમની આંખો ખુલી હતી પણ શરીરમાં તાકાત નહોતી. નીતાબેન તેમની બાજુમાં ખુરશી પર બેઠા હતા. રોહિત પણ બાજુમાં ઊભો હતો.
ત્યાં જ એ જ મહિલા ડોક્ટર રાઉન્ડ પર આવ્યા. તેમણે ફાઈલ ચેક કરી અને દિનેશભાઈના પલ્સ તપાસ્યા. દિનેશભાઈએ ધીમેથી આંખો ઊંચી કરીને ડોક્ટરનો ચહેરો જોયો. તેમને આ ચહેરો ક્યાંક જોયેલો લાગ્યો. પણ મગજ પર ભાર આપવા છતાં યાદ નહોતું આવતું.
ડોક્ટરે પેનથી ચાર્ટ પર કંઈક લખ્યું. પછી તેમણે નીતાબેન તરફ જોયું. માસી, તમે મને ઓળખી નહીં.
નીતાબેને આશ્ચર્યથી ડોક્ટર સામે જોયું. ના બેટા, હું તને ઓળખી ના શકી. પણ તારું કામ જોઈને લાગે છે કે તું ખૂબ સારા ઘરની છો.
ડોક્ટરે હળવો નિસાસો નાખ્યો. તેમણે ચશ્મા સરખા કર્યા. માસી, હું સુમન છું. શાંતાબેનની દીકરી સુમન. જે તમારા ઘરમાં પંદર વર્ષ પહેલાં વાસણ અને કપડાંનું કામ કરતા હતા.
આ શબ્દો સાંભળતા જ રૂમમાં એકદમ શાંતિ છવાઈ ગઈ. દિનેશભાઈની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. નીતાબેનનો હાથ હવામાં જ અટકી ગયો. રોહિત પણ સાવ સ્તબ્ધ થઈને ડોક્ટર સામે જોઈ રહ્યો.
હવે ભૂતકાળના દ્રશ્યો એક પછી એક દિનેશભાઈની આંખો સામે આવવા લાગ્યા.
પંદર વર્ષ પહેલાં શાંતાબેન તેમના ઘરમાં નોકરાણી તરીકે કામ કરતા હતા. શાંતાબેન ખૂબ જ પ્રમાણિક અને મહેનતુ હતા. તેમની એક નાની દીકરી હતી સુમન. સુમન ભણવામાં ખૂબ હોશિયાર હતી. શાંતાબેન તેને પોતાની સાથે લાવતા. સુમન ઘરના એક ખૂણામાં બેસીને પોતાના પુસ્તકો વાંચતી રહેતી.
એક દિવસ સોસાયટીની શાળામાં એડમિશન ચાલુ હતા. શાંતાબેને હિંમત કરીને દિનેશભાઈ અને નીતાબેન સામે હાથ જોડ્યા હતા. તેમણે કહ્યું હતું. શેઠ, મારી સુમન ભણવામાં ખૂબ હોશિયાર છે. તમારા બાળકો જે શાળામાં ભણે છે ત્યાં જ એને ભણાવવી છે. જો તમે થોડી મદદ કરો તો હું તમારો ઉપકાર ક્યારેય નહીં ભૂલું.
ત્યારે દિનેશભાઈએ ગુસ્સાથી શાંતાબેનને ઠપકો આપ્યો હતો. તારી ઓકાત શું છે. તું અમારા ઘરમાં વાસણ ધોવે છે અને તારી દીકરી અમારા બાળકો સાથે ભણશે. નોકરની દીકરી નોકર જ બને. એને ક્યાંક મોટો બંગલો બનાવવો છે કે ભણાવવી છે. છાનીમાની એને કામ પર લગાડી દે.
નીતાબેને પણ ત્યારે દિનેશભાઈનો જ સાથ આપ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું. શાંતા, તારા જેવા લોકોના પગ જમીન પર નથી રહેતા. અમારી બરાબરી કરવાની કોશિશ ના કર.
એ દિવસે શાંતાબેનની આંખોમાંથી રોજના આંસુ વહી ગયા હતા. તેમણે પોતાની દીકરીનો હાથ પકડ્યો હતો અને ચૂપચાપ ઘરની બહાર નીકળી ગયા હતા. તે પછી શાંતાબેને એ ઘરમાં કામ કરવાનું છોડી દીધું હતું.
આ બધી વાતો યાદ આવતા જ દિનેશભાઈનું માથું શરમથી નમી ગયું. જે છોકરીને તેમણે કચરો સમજીને કાઢી મૂકી હતી, આજે એ જ છોકરી તેમની જિંદગી બચાવી રહી હતી.
દિનેશભાઈએ ખૂબ જ મુશ્કેલીથી બોલવાનો પ્રયત્ન કર્યો. સુમન બેટા... મને માફ કરી દે. મેં તારી માતા સાથે અને તારી સાથે ખૂબ ખરાબ વર્તન કર્યું હતું. આજે તું ડોક્ટર બની ગઈ અને મેં તને ઓળખી પણ નહીં.
સુમને હસીને કહ્યું. કાકા, તમારે માફી માંગવાની કોઈ જરૂર નથી. કદાચ એ દિવસે તમે મને એ શબ્દો ના કહ્યા હોત તો મારા મનમાં આગળ વધવાની આવી ધગશ ના જાગી હોત.
રોહિતે આગળ આવીને પૂછ્યું. પણ સુમન, તમારી પરિસ્થિતિ એટલી સારી નહોતી. આટલી મોટી હોસ્પિટલમાં ડોક્ટર બનવા માટે ખૂબ પૈસા અને ભણતરની જરૂર પડે. આ બધું કેવી રીતે શક્ય બન્યું.
સુમનની આંખોમાં એક ચમક આવી ગઈ. તેણે પોતાના ખિસ્સામાંથી એક નાની ડાયરી બહાર કાઢી.
સુમને કહ્યું. મારી માતા પાસે તો આટલા પૈસા નહોતા. પણ એક માણસ હતો જેણે મારી હોસ્ટેલની ફી, મારા પુસ્તકો અને મારી મેડિકલ કોલેજની પૂરી ફી ભરી હતી. એ માણસે મને દર મહિને મની ઓર્ડરથી પૈસા મોકલ્યા હતા.
નીતાબેને પૂછ્યું. કોણ હતું એ દયાળુ માણસ.
સુમને ડાયરીમાંથી એક જૂનો કાગળ કાઢ્યો. તેમણે એ કાગળ નીતાબેનના હાથમાં મૂક્યો. આ કાગળ તમારા ઘરના જ એક સભ્યનો છે.
નીતાબેને ધ્રૂજતા હાથે કાગળ ખોલ્યો. એ અક્ષરો જોઈને નીતાબેન અને દિનેશભાઈ બંને ઓળખી ગયા. એ અક્ષરો દિનેશભાઈના સ્વર્ગસ્થ માતાજીના હતા. એટલે કે રોહિતના દાદીમાના.
કાગળમાં દાદીમાએ પોતાના હાથે લખ્યું હતું.
"પ્રિય સુમન બેટા,
મારા દીકરા દિનેશ અને વહુ નીતા પાસે પૈસાનું ઘમંડ આવી ગયું છે. પણ હું જાણું છું કે તારી આંખોમાં ભણવાનું સપનું છે. મારો દીકરો તને મદદ નહીં કરે, પણ હું તારી સાથે છું. મારા જૂના દાગીના વેચીને મેં આ પૈસા ભેગા કર્યા છે.
તું ભણીને મોટી ડોક્ટર બનજે અને દુનિયાને બતાવી દેજે કે ગરીબી ક્યારેય બુદ્ધિને રોકી શકતી નથી. બસ મારી એક શરત છે, આ વાત ક્યારેય મારા ઘરના લોકોને ખબર ના પડવા દેતી. હું નથી ઈચ્છતી કે મારા ઘરમાં કોઈ ઝઘડો થાય."
કાગળ વાંચીને નીતાબેનની આંખોમાંથી આંસુ રોકાતા નહોતા. દિનેશભાઈ પોતાની જાત પર અફસોસ કરી રહ્યા હતા. જે માતાને તેમણે માત્ર ખૂણામાં બેસી રહેતા એક વૃદ્ધ સમજ્યા હતા, એ માતાએ તેમના પરિવારનું પાપ ધોવાનું કામ કર્યું હતું.
સુમને શાંતિથી કહ્યું. દાદીમાના એ આશીર્વાદ અને પૈસાના કારણે જ હું આજે અહીં ઊભી છું. મેં મારી માતાને વચન આપ્યું હતું કે હું દાદીમાનું નામ ક્યારેય ડૂબવા નહીં દઉં. આજે જ્યારે કાકા હોસ્પિટલમાં આવ્યા ત્યારે મને ખબર પડી કે આ એ જ દિનેશ કાકા છે. મેં મારી પૂરી તાકાત લગાવી દીધી એમને બચાવવા માટે.
દિનેશભાઈએ ધ્રૂજતા હાથે સુમનનો હાથ પકડ્યો. સુમન, અમે તારા ગુનેગાર છીએ. પૈસાના નશામાં અમે માણસાઈ ભૂલી ગયા હતા. પણ તારા દાદીમા અને તું સાચા અર્થમાં અમીર છો.
સુમને દિનેશભાઈના હાથ પર હળવી થાપ આપી. કાકા, ભૂતકાળને ભૂલી જાઓ. હવે તમારે આરામ કરવાનો છે. ઈશ્વરે તમને નવું જીવન આપ્યું છે, એને પ્રેમથી જીવો.
સુમન ચેકઅપ પૂરું કરીને રૂમની બહાર નીકળી ગઈ.
રૂમમાં પૂરી શાંતિ છવાઈ ગઈ હતી. દિનેશભાઈ અને નીતાબેન એકબીજા સામે જોઈ રહ્યા હતા. આજે તેમની અમીરીનો અહંકાર કાયમ માટે ઓગળી ગયો હતો. તેમણે સમજી લીધું હતું કે દુનિયામાં સંપત્તિ નહીં, પણ સંસ્કાર અને પ્રેમ જ માણસને મોટો બનાવે છે.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.