40 વર્ષથી રોજ ઝઘડતું આ યુગલ, દીકરાઓએ કારણ પૂછ્યું તો એવો જવાબ આપ્યો કે...

સવારે સાડા છ વાગે ધીરુભાઈ ચા બનાવવા બેસે અને હંસાબેન છાપું લઈને ઓસરીમાં આવે, ત્યાંથી જ શરૂ થાય રોજની લડાઈ.

"તમે ચામાં સાકર વધારે નાખો છો," હંસાબેન કપ હાથમાં લેતાં જ મોઢું બગાડે.

"તું રોજ એ જ કહે છે, ને રોજ આખો કપ પી પણ જાય છે," ધીરુભાઈ છાપું વાંચતાં વાંચતાં જવાબ આપે.

આ રોજની વાત હતી. ક્યારેક વાત ચાની હોય, ક્યારેક ટીવીના રિમોટની, ક્યારેક બાલ્કનીના છોડને પાણી કોણે નાખવું એની. પણ રોજ સવારે આ બંને વચ્ચે નાની નાની બાબતો પર ઝઘડો ચાલુ જ રહેતો. અવાજ ઊંચો થાય, દરવાજા જોરથી બંધ થાય, ને પછી બંને પોતપોતાના કામે લાગી જાય.

તેમનો દીકરો રમેશ અને દીકરી નીતાબેન બંને શહેરમાં જ રહેતા હતા, પણ અલગ ઘરમાં. નાનપણથી જ તેમણે માતાપિતાને આમ ઝઘડતા જોયા હતા. જ્યારે પણ તેઓ મળવા આવે, ઘરમાં પ્રવેશતાં જ કોઈ ને કોઈ દલીલ ચાલુ હોય.

"મમ્મી પપ્પા ક્યારેય શાંતિથી નથી રહી શકતા," રમેશ એકવાર પોતાની પત્ની જોડે વાત કરતાં બોલ્યો. "નાનપણથી જોઉં છું, રોજ કંઈક ને કંઈક લડાઈ. ખબર નહીં આટલા વર્ષ સાથે કેમ રહ્યા."

નીતાબેને પણ આ વાત સાથે સહમતી દર્શાવી. "મને તો ક્યારેક દયા આવે છે પપ્પા પર. મમ્મી રોજ કંઈક ને કંઈક વાંધો કાઢે જ છે."

આ વિચાર બંને ભાઈ-બહેનના મનમાં ધીરે ધીરે દ્રઢ થતો ગયો. તેમને લાગવા માંડ્યું કે તેમના માતાપિતાના લગ્નજીવનમાં પ્રેમ નથી, ફક્ત આદત છે જે તેમને સાથે રાખે છે. ક્યારેક તેઓ એકબીજાને કહેતા કે "આપણે તો આપણા લગ્નજીવનમાં આવું નહીં કરવું, મમ્મી-પપ્પા જેવું."

એક દિવસ નીતાબેન ઘરે આવી ત્યારે તેણે માતાને પૂછી જ લીધું, "મમ્મી, તમે ને પપ્પા રોજ કેમ લડો છો? આટલા વર્ષોમાં ક્યારેય શાંતિથી નથી રહી શકતા?"

હંસાબેન થોડીવાર ચૂપ રહ્યા, પછી હસીને બોલ્યા, "બેટા, તને એ બધું સમજાય એવડી નથી થઈ હજુ." આટલું કહી તેમણે વાત બદલી નાખી. નીતાબેનને એ જવાબ ગમ્યો નહીં, પણ તેણે વધારે પૂછ્યું નહીં.

વર્ષો વીતતા ગયા. ધીરુભાઈની ઉંમર થઈ ગઈ હતી, ને છેલ્લા થોડા મહિનાથી તેમની તબિયત નરમ રહેવા લાગી હતી. છતાં સવારની ચાની લડાઈ ચાલુ જ રહેતી. હંસાબેન કહેતા, "તમે દવા સમયસર નથી લેતા," ને ધીરુભાઈ કહેતા, "તું રોજ મને બાળકની જેમ ટોકે છે."

એક શિયાળાની સવારે ધીરુભાઈ પથારીમાંથી ઉભા ના થયા. હંસાબેન ચા લઈને ગયા ત્યારે તેમને ખબર પડી કે તેમના પતિ ઊંઘમાં જ શાંતિથી ગુજરી ગયા હતા. ઘરમાં એકદમ સન્નાટો છવાઈ ગયો.

રમેશ અને નીતાબેન તાત્કાલિક ઘરે આવી ગયા. ઘરમાં માતમનું વાતાવરણ હતું. બધી વિધિઓ પતી ગયા પછી, થોડા દિવસ બાદ રમેશ પોતાના પિતાની અલમારી સાફ કરવા બેઠો. કપડાં, ચશ્માં, જૂની ડાયરીઓ ગોઠવતાં ગોઠવતાં તેના હાથમાં એક જૂનું કેલેન્ડર આવ્યું. કેલેન્ડર દસ-બાર વર્ષ જૂનું હતું, પણ કોઈ કારણસર ધીરુભાઈએ તેને સાચવી રાખ્યું હતું.

રમેશે કેલેન્ડરના પાનાં ફેરવવા માંડ્યા. તેને નવાઈ લાગી કે લગભગ દરેક તારીખ પર એક નાનકડું સ્માઈલી ચિહ્ન દોરેલું હતું. શરૂઆતમાં તેને લાગ્યું કે કદાચ પપ્પાએ કોઈ સારા દિવસો નોંધ્યા હશે. પણ જ્યારે તેણે ધ્યાનથી જોયું તો કેલેન્ડરની નીચે એક ખૂણામાં નાના અક્ષરે લખેલું હતું, "આજની લડાઈ: ચાની સાકર પર."

રમેશે બીજા પાના ફેરવ્યા. લગભગ દરેક તારીખ પર આવી નાની નોંધ હતી. "રિમોટ કોણે સંતાડ્યું એના પર," "છોડને પાણી ના નાખવા બદલ," "છાપું કોણ પહેલા વાંચે એના પર." દરેક નોંધ પાછળ એ જ નાનું સ્માઈલી ચિહ્ન.

રમેશને સમજાયું નહીં કે આનો અર્થ શું છે. તેણે નીતાબેનને બોલાવી અને કેલેન્ડર બતાવ્યું. બંને ભાઈ-બહેન સાથે બેસીને પાનાં ફેરવવા લાગ્યા. છેલ્લા પાના પર, કેલેન્ડરની અંદરના કવર પર, ધીરુભાઈના હસ્તાક્ષરમાં એક લાંબી નોંધ લખેલી હતી.

નોંધમાં લખ્યું હતું, "જો તમે આ વાંચો છો, તો કદાચ હું હવે નથી. તમને બંનેને હંમેશા લાગ્યું હશે કે હું ને તારી મમ્મી રોજ લડીએ છીએ, ને તમને દયા પણ આવી હશે અમારા લગ્નજીવન પર. પણ સાચી વાત એ છે કે લગ્નના શરૂઆતના વર્ષોમાં અમે બંને એટલા વ્યસ્ત થઈ ગયા હતા કે સવારે એકબીજા સાથે વાત કરવાનો સમય જ નહોતો રહેતો. એક દિવસ તારી મમ્મીએ મજાકમાં ચાની સાકર પર વાંધો કાઢ્યો ને મેં પણ મજાકમાં જવાબ આપ્યો. અમને બંનેને એ ગમ્યું, કારણ કે એ પાંચ મિનિટ અમે ફક્ત એકબીજા સાથે વાત કરતા હતા, ભલે એ લડાઈના રૂપમાં હોય. પછી અમે એને એક રમત બનાવી લીધી. રોજ સવારે કંઈક ને કંઈક નાની વાત પર ઝઘડવાનું, જેથી અમારી વચ્ચે વાતચીત ચાલુ રહે. હું આ કેલેન્ડરમાં દરેક દિવસની લડાઈ નોંધતો, ને જે દિવસ સારો જાય એના પર સ્માઈલી બનાવતો. તમને બંનેને કદાચ આ વિચિત્ર લાગશે, પણ આ અમારો પ્રેમ કરવાનો રસ્તો હતો. અમે ક્યારેય કંઈક મોટું ના ઝઘડ્યા, કારણ કે નાની વાતો પર જ અમારો બધો ગુસ્સો નીકળી જતો હતો. તમને એટલું જ કહેવું છે, જે દેખાય છે એ જ સાચું નથી હોતું."

રમેશના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા. નીતાબેનની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા. બંનેને એકસાથે એ બધા વર્ષોની યાદ આવી ગઈ, જ્યારે તેઓ પોતાના માતાપિતાના સંબંધ પર દયા ખાતા હતા, ક્યારેક શરમ પણ અનુભવતા હતા.

નીતાબેન બોલી, "ભાઈ, આપણે તો કેટલી વાર મમ્મી-પપ્પા વિશે ખોટું વિચાર્યું."

રમેશે માથું હલાવ્યું. "આપણને લાગતું હતું કે એ લોકો દુઃખી છે. પણ સાચે તો એ લોકોએ પોતાની રીતે એકબીજાને પ્રેમ કરવાનો રસ્તો શોધી લીધો હતો."

બંને હંસાબેન પાસે ગયા, કેલેન્ડર લઈને. હંસાબેને કેલેન્ડર જોયું ને એક ઊંડો શ્વાસ લીધો. "તમારા પપ્પાએ આ સાચવી રાખ્યું હતું? મને તો ખબર જ નહોતી."

"મમ્મી, તમને ખબર હતી કે આ બધું એક રમત હતી?" નીતાબેને પૂછ્યું.

હંસાબેન હસ્યા, પહેલી વાર એટલા હળવા દેખાયા. "હા બેટા, અમે બંને જાણતા હતા. પણ ક્યારેય તમને કહ્યું નહીં, કારણ કે એમાં મજા એ જ હતી કે એ ફક્ત અમારા બંનેની વચ્ચેની વાત રહે. તમારા પપ્પા સવારે ઉઠીને સૌથી પહેલા વિચારતા કે આજે શેના પર લડવું. હું પણ ક્યારેક પોતે જ કોઈ નાની વાત શોધી લેતી. અમને ખબર હતી કે અમારો ઝઘડો સાચો નથી, પણ એ અમારો સમય હતો, જે ફક્ત અમારો હતો."

રમેશે માતાનો હાથ પકડ્યો. "મમ્મી, અમે તમારા બંને વિશે કેટલું ખોટું સમજ્યા. અમને એમ કે તમે લોકો ખુશ નથી."

હંસાબેને દીકરાના માથા પર હાથ ફેરવ્યો. "બેટા, ખુશી ક્યારેક બહારથી જુદી દેખાય છે. તમારા પપ્પા ને મેં જે રીતે જીવન જીવ્યું, એ કદાચ બીજા લોકોને વિચિત્ર લાગે, પણ અમારા માટે એ જ સાચું હતું. અમે ક્યારેય એકબીજા સાથે ખોટું બોલ્યા નથી, ક્યારેય કડવાશ રાખી નથી. રોજ સવારે લડીને પણ સાંજે સાથે બેસીને ચા પીતા હતા."

નીતાબેને કેલેન્ડર પોતાના હાથમાં લીધું ને છાતી સરસું ચાંપ્યું. "મમ્મી, આ કેલેન્ડર હું સાચવીશ. આ પપ્પાની યાદ છે."

તે રાત્રે રમેશ પોતાના ઘરે ગયો ત્યારે તેણે પોતાની પત્નીને આખી વાત કરી. તેની પત્નીએ સાંભળીને કહ્યું, "કેટલી સુંદર વાત છે. આપણે પણ ક્યારેક નાની નાની વાતો પર એકબીજા સાથે વાત નથી કરતા, બસ ચૂપ રહી જઈએ છીએ."

રમેશે વિચાર્યું કે તેના માતાપિતાએ જે શીખવ્યું, એ ખરેખર કિંમતી હતું. સંબંધમાં ઝઘડો ના હોવો જરૂરી નથી, પણ વાતચીત ચાલુ રહેવી જરૂરી છે. ક્યારેક નાની નાની વાતો પર બોલવું, હસવું, ને ફરી સાથે બેસવું, એ જ સાચો સંબંધ છે.

નીતાબેને એ કેલેન્ડર પોતાના ઘરમાં એક ખાસ જગ્યાએ મૂક્યું. જ્યારે પણ તે એને જોતી, તેને પોતાના પપ્પાનું હાસ્ય યાદ આવતું, ને મમ્મીનો એ જ જૂનો વાંધો, "તમે ચામાં સાકર વધારે નાખો છો." હવે એ વાક્ય તેને દુઃખી નહીં, પણ પ્રેમથી ભરેલું લાગતું.

હંસાબેન હવે એકલા રહેતા હતા, પણ સવારે ચા બનાવતી વખતે તેમના મોઢા પર એક હળવું સ્મિત આવી જતું. તેમને ખબર હતી કે તેમનો પતિ તેમને હંમેશા યાદ કરશે, એ જ નાની નાની વાતોમાં, જે તેમણે સાથે જીવી હતી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.