આખી સોસાયટીના ફોન મફતમાં રિપેર કરી આપતા છોકરાએ અમીર શેઠનો ફોન અડવાની ચોખ્ખી ના પાડી દીધી, કારણ પૂછ્યું તો...

સોસાયટીના નાકે આવેલી નાનકડી ઓસરીમાં બેસીને સમીર એક જૂના મોબાઈલનો સ્ક્રૂ ખોલી રહ્યો હતો. તેના ચહેરા પર ગજબની એકાગ્રતા હતી અને આંગળીઓ સાવ હળવાશથી સ્પેરપાર્ટ્સ ગોઠવી રહી હતી. ઓગણીસ વર્ષના આ યુવાનના હાથમાં જાણે કોઈ જાદુ હતો કે ગમે તેવો બંધ પડેલો ફોન પણ પળવારમાં જીવતો થઈ જતો હતો.

સમીર આખી સોસાયટીના તમામ લોકોના ફોન સાવ મફતમાં રિપેર કરી આપતો હતો. કોઈ કાકીનો ફોન પાણીમાં પડી ગયો હોય કે કોઈ કાકાના ફોનનું સ્પીકર બંધ થઈ ગયું હોય, બધા સીધા સમીર પાસે જ દોડી આવતા હતા. સમીરે ક્યારેય કોઈ પાડોશી પાસેથી એક રૂપિયો પણ ફી પેટે લીધો નહોતો.

તેની વિધવા માતા સરલા ઘણીવાર ઓસરીના ઉંબરે ઊભા રહીને દીકરાને પ્રેમથી જોતી રહેતી હતી. દસ વર્ષ પહેલાં પતિ મહેન્દ્રના અકાળ અવસાન પછી સરલાએ પારકા ઘરના દળણાં દળીને અને સિલાઈકામ કરીને સમીરને મોટો કર્યો હતો. સમીર ભણવાની સાથે સાથે આખો દિવસ લોકોની સેવા કરવામાં જ પોતાનો સમય વિતાવતો હતો.

સોસાયટીના તમામ વડીલો સમીરના ખૂબ વખાણ કરતા હતા અને તેને આશીર્વાદ આપતા હતા. કોઈ વડીલ પોતાના પૌત્ર-પૌત્રીના ફોટા જોવા માટે ફોન ઠીક કરાવતા તો કોઈ વૃદ્ધ પોતાની પેન્શનની માહિતી જોવા માટે સ્ક્રીન સરખી કરાવતા. સમીર દરેકનું કામ સાચા દિલથી અને હસતા મુખે કરી આપતો હતો.

પરંતુ આ આખી સોસાયટીમાં એક જ એવી વ્યક્તિ હતી જેની સામે સમીર ક્યારેય નજર પણ મિલાવતો નહોતો. એ વ્યક્તિ હતી સોસાયટીના સૌથી ધનાઢ્ય અને ખૂણાના મોટા બંગલામાં રહેતા દામોદર. દામોદર સ્વભાવે અત્યંત અહંકારી, કડક અને તોછડા માણસ તરીકે ઓળખાતા હતા.

એક બપોરે દામોદર પોતાના હાથમાં એક જૂનો, કાળો અને કાચ તૂટી ગયેલો કીપેડવાળો ફોન લઈને સમીરના આંગણે આવ્યા. તેમણે પોતાના ભારે અવાજમાં કહ્યું કે એય છોકરા, આ મારો ફોન ચાલુ થતો નથી, જરા ઝડપથી આને રિપેર કરી આપ. સમીરે એક નજર એ ફોન સામે કરી અને તેના ચહેરાનો રંગ ક્ષણવારમાં બદલાઈ ગયો.

સમીરના હાથ અચાનક ધ્રૂજવા લાગ્યા અને આંખોમાં એક અજાણો ક્રોધ છવાઈ ગયો. તેણે તરત જ પોતાના ઓજારો બાજુ પર મૂકી દીધા અને નીચું જોઈને અત્યંત ઠંડા અવાજે કહ્યું કે હું તમારો ફોન રિપેર નહીં કરું. દામોદર આ સાંભળીને સ્તબ્ધ થઈ ગયા.

દામોદરે ગુસ્સામાં આવીને પોતાના ખિસ્સામાંથી પાંચસો રૂપિયાની કડકડતી નોટ કાઢીને ટેબલ પર મૂકી. તેમણે કહ્યું કે હું તારી પાસે ભીખ માંગવા નથી આવ્યો, આ લે તારી ફી અને ચૂપચાપ મારું કામ કરી આપ. સમીરે એ નોટ સામે જોયા વગર જ કહ્યું કે તમે મને પાંચ લાખ આપો તો પણ હું તમારો ફોન હાથમાં નહીં લઉં.

આ વાત સાંભળીને દામોદરનો ગુસ્સો સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો. તેમણે આંગણામાં ઊભા રહીને મોટેથી બૂમાબૂમ શરૂ કરી દીધી. અવાજ સાંભળીને અંદરથી સરલા દોડતી બહાર આવી અને આસપાસના પાડોશીઓ પણ ભેગા થઈ ગયા.

દામોદરે સરલાને સંભળાવતાં કહ્યું કે તારા છોકરાને પૈસા અને આવડતનો ભારે ઘમંડ આવી ગયો છે. આખી સોસાયટીના ફોન મફતમાં સરખા કરે છે અને મારો ફોન અડવાની પણ ચોખ્ખી ના પાડે છે. સરલાએ આ સાંભળીને બંને હાથ જોડીને દામોદરની માફી માંગી.

સરલાએ સમીરનો હાથ પકડીને ધીમા અવાજે પૂછ્યું કે બેટા, તું કેમ વડીલનું અપમાન કરે છે. તું તો બધાનું કામ હસતા મોંએ કરે છે તો દામોદર કાકાનું કામ કરવામાં તને શું વાંધો છે. સમીરે પોતાની માતાની આંખોમાં જોયું પણ તે એક શબ્દ પણ ન બોલ્યો.

સમીરની આંખોમાં ભીનાશ હતી પણ તેના હોઠ સજ્જડ બીડાયેલા હતા. તેણે માત્ર માથું નીચું કરી લીધું અને ઓસરીમાંથી ઊઠીને ઘરની અંદર ચાલ્યો ગયો. દામોદર જતાં જતાં ધમકી આપી ગયા કે આ અપમાનનો બદલો હું જરૂર લઈશ.

સાંજે સોસાયટીના ઓટલે આ જ વાતની જોરદાર ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ. સોસાયટીના પ્રમુખ કાંતિ અને અન્ય સભ્ય રમેશે કહ્યું કે સમીરનું આવું વર્તન સાવ અયોગ્ય છે. ગમે તે હોય પણ દામોદર વડીલ છે અને તેમની સાથે આવો ભેદભાવ ન રખાય.

બીજા દિવસે દામોદર ફરીથી સમીરના ઘરે પહોંચ્યા અને આ વખતે તેમણે બે હજાર રૂપિયા ટેબલ પર પટક્યા. તેમણે કહ્યું કે આ ફોન મારા માટે બહુ કિંમતી છે અને મારે આમાંનો ડેટા ગમે તે ભોગે પાછો જોઈએ છે. પણ સમીરે ફરીથી સાફ શબ્દોમાં ના પાડી દીધી અને ફોન ટેબલ પરથી ખસેડી દીધો.

દામોદરે હવે સોસાયટીના હોદ્દેદારોને ફરિયાદ કરી કે આ છોકરો મારી સાથે અંગત અદાવત રાખે છે. તેમણે કહ્યું કે જો આ છોકરો મારો ફોન રિપેર નહીં કરે તો હું સોસાયટીમાંથી તેને અને તેની માને બહાર કઢાવી મૂકીશ. આ વાત સાંભળીને આખી સોસાયટીમાં મોટો ગણગણાટ શરૂ થઈ ગયો.

તે રાત્રે ઘરમાં સરલા રસોઈ બનાવતાં બનાવતાં ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડી. તેણે સમીર સામે થાળી મૂકીને કહ્યું કે બેટા, આપણે ગરીબ લોકો છીએ અને અમીરો સાથે વેર બાંધીને જીવી ન શકાય. જો દામોદર આપણને આ ઘરમાંથી કઢાવી મૂકશે તો આપણે ક્યાં જઈશું.

સરલાએ પોતાના માથા પર સમીરનો હાથ મૂકીને કહ્યું કે તને મારી સોગંદ છે, તું મને સાચું કારણ જણાવ કે તું કેમ એમનો ફોન નથી અડતો. સમીરના ગળામાં ડૂમો ભરાઈ ગયો અને તેણે માતાના ખોળામાં માથું મૂકી દીધું. તેની આંખોમાંથી અવિરત આંસુ વહેવા લાગ્યા.

સમીરે ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું કે મા, તું મને ગમે તેવી સજા કર પણ હું એ માણસનો ફોન ક્યારેય રિપેર નહીં કરું. એ ફોનની અંદર એક એવો ડાઘ લાગેલો છે જે હું મારી નજર સામે સહન નથી કરી શકતો. સરલા દીકરાના આ રહસ્યમય શબ્દો સાંભળીને સાવ અવાચક થઈ ગઈ.

રવિવારે સવારે સોસાયટીના કોમન પ્લોટમાં એક ખાસ પંચાયત બોલાવવામાં આવી. કાંતિ, રમેશ અને અન્ય તમામ વડીલો ખુરશીઓ નાખીને બેઠા હતા. વચ્ચે દામોદર પોતાના હાથમાં એ જ જૂનો કાળો ફોન પકડીને ગુસ્સામાં ઊભા હતા.

કાંતિએ ગંભીર અવાજે સમીરને બોલાવીને પૂછ્યું કે સમીર, તું બધાના ફોન સુધારે છે તો દામોદરભાઈનો ફોન કેમ નથી સુધારતો. શું તારા મનમાં કોઈ અહંકાર આવી ગયો છે કે તું કોઈ જૂની દુશ્મની કાઢી રહ્યો છે. આખી સોસાયટીના લોકો સમીર સામે શંકાની નજરે જોઈ રહ્યા હતા.

દામોદરે મોટેથી કહ્યું કે જુઓ પંચાયતના સભ્યો, આ છોકરો માત્ર દેખાડો કરે છે. જ્યારે સાચા જરૂરિયાતમંદ વડીલને મદદની જરૂર પડી ત્યારે આણે પોતાનો અસલી રંગ બતાવી દીધો. આવા છોકરાને સોસાયટીમાં રહેવાનો કોઈ અધિકાર નથી.

ચારેય તરફથી લોકો સમીર પર પસ્તાળ પાડવા લાગ્યા. કોઈ તેને અહંકારી કહેતું હતું તો કોઈ તેને સંસ્કાર વગરનો ગણાવતું હતું. સરલા એક ખૂણામાં ઊભી રહીને પાલવથી આંસુ લૂછી રહી હતી અને દીકરાની આ હાલત જોઈને તરફડી રહી હતી.

અચાનક સમીર ધીમા પગલે આગળ વધ્યો અને ટેબલ પર પડેલા એ જૂના કાળા ફોન સામે એકીટશે જોવા લાગ્યો. તેનો આખો ચહેરો ગંભીર અને આંખો લાલચોળ થઈ ગઈ હતી. તેણે ઊંડો શ્વાસ લીધો અને આખી સભા સામે જોયું.

સમીરે અત્યંત સ્પષ્ટ અને ધ્રૂજતા અવાજે પૂછ્યું કે શું આપમાંથી કોઈ જાણે છે કે આ ફોન કેટલો જૂનો છે. આ ફોન બરાબર દસ વર્ષ જૂનો છે અને આ એ જ મોડેલ છે જે આજે બજારમાં ક્યાંય મળતું નથી. સભાના તમામ લોકો શાંત થઈ ગયા.

સમીરે દામોદરની આંખોમાં સીધી નજર પરોવીને કહ્યું કે દસ વર્ષ પહેલાં મારા પિતા મહેન્દ્ર આ દામોદર શેઠની ઓફિસમાં નાની નોકરી કરતા હતા. એક ચોમાસાની કાળી રાત્રે ભારે વરસાદમાં મારા પિતા ઓફિસમાં મોડે સુધી હિસાબનું કામ કરી રહ્યા હતા. ત્યારે અચાનક મારા પિતાની છાતીમાં ભયંકર દુખાવો ઉપડ્યો હતો.

મારા પિતા જમીન પર તરફડતા હતા અને તેમને હાર્ટ એટેક આવ્યો હતો. તેમણે દામોદર શેઠના પગ પકડીને આજીજી કરી હતી કે શેઠ, તમારા આ મોબાઈલ ફોનમાંથી મને મારા ઘરે એક ફોન કરવા દો અથવા એમ્બ્યુલન્સ બોલાવી દો. મારા પિતા પોતાના છેલ્લા શ્વાસે પોતાના પરિવારનો અવાજ સાંભળવા માંગતા હતા.

આખી સભામાં સોપો પડી ગયો અને દામોદરના ચહેરા પરથી લોહી ઊડી ગયું. સમીરે રડતાં રડતાં આગળ કહ્યું કે પણ આ દામોદર શેઠે મારા તરફડતા પિતાના હાથ પરથી પોતાનો મોંઘો ફોન ઝૂંટવી લીધો હતો. તેમણે મારા પિતાને કહ્યું હતું કે તારા ગંદા પરસેવાવાળા હાથથી મારો નવો ફોન બગડી જશે.

દામોદર શેઠે મારા પિતાને નાટક બંધ કરવાનું કહીને ઓફિસમાં એકલા પૂરી દીધા હતા અને પોતે ઘરે ચાલ્યા ગયા હતા. બીજા દિવસે સવારે જ્યારે પટાવાળાએ ઓફિસ ખોલી ત્યારે મારા પિતા જમીન પર બેભાન હાલતમાં પડ્યા હતા. હોસ્પિટલ પહોંચતા સુધીમાં ઘણું મોડું થઈ ચૂક્યું હતું.

હોસ્પિટલના આઈસીયુ વોર્ડમાં મારા નવ વર્ષના માથે હાથ મૂકીને પિતાએ પોતાના છેલ્લા શ્વાસે મને આ વાત કહી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે બેટા, જે સાધનના અભાવે આજે તારો બાપ મરી રહ્યો છે, એ સાધન તું શીખજે જેથી કોઈ ગરીબનો જીવ ફોન વગર ન જાય. મારા પિતાએ એ રાત્રે જે ફોન માંગ્યો હતો, એ આ જ કાળો ફોન હતો.

સમીરના આ શબ્દો સાંભળતાં જ સરલાના મોંમાંથી કાળજું ચીરી નાખે તેવી ચીસ નીકળી ગઈ અને તે જમીન પર ઢળી પડી. સોસાયટીના તમામ વડીલો અને પાડોશીઓના પગ નીચેથી જાણે ધરતી સરકી ગઈ. કોઈ માની નહોતું શકતું કે દામોદર જેવો પ્રતિષ્ઠિત માણસ આટલો ક્રૂર હોઈ શકે.

કાંતિ અને રમેશની આંખોમાં શરમ અને પસ્તાવાના આંસુ આવી ગયા. જે સમીરને તેઓ અહંકારી માનતા હતા, તે સમીર પોતાના મૃત પિતાના દર્દની ચિતા પર બેસીને આખી સોસાયટીની સેવા કરી રહ્યો હતો. આખી સભામાં પિનડ્રોપ શાંતિ છવાઈ ગઈ.

સમીરે દામોદર સામે હાથ જોડીને કહ્યું કે શેઠ, હું આખી દુનિયાના ફોન મફતમાં સરખા કરી આપું છું કારણ કે મને તેમાં મારા પિતાના સંસ્કાર દેખાયા છે. પણ જ્યારે તમે આ ફોન લઈને મારી સામે આવો છો ત્યારે મને મારા પિતાની એ તરફડતી ચીસો સંભળાય છે. હું આ ફોનને હાથ કેવી રીતે લગાવી શકું.

દામોદરના હાથમાંથી એ કાળો ફોન છટકીને નીચે જમીન પર પડ્યો. તેમનું આખું શરીર થરથર ધ્રૂજવા લાગ્યું અને ચહેરો સાવ સફેદ પૂણી જેવો થઈ ગયો. તેમની આંખોમાંથી ચોધાર આંસુ વહેવા લાગ્યા.

દામોદર આગળ વધ્યા અને અચાનક આખી સોસાયટીની સામે સમીરના ચરણોમાં ઘૂંટણિયે પડી ગયા. તેમણે બંને હાથ જોડીને પોક મૂકીને રડવાનું શરૂ કર્યું. એક વૃદ્ધ અને ધનિક માણસને એક ગરીબ છોકરાના પગમાં રડતો જોઈને લોકો સ્તબ્ધ થઈ ગયા.

દામોદરે ગળગળા અવાજે કહ્યું કે સમીર બેટા, મને માફ કરી દે, હું તારો અને તારા પિતાનો સૌથી મોટો ગુનેગાર છું. તે રાત્રે મેં જે અહંકાર અને મૂર્ખામી કરી હતી, તેનું ઝેર હું છેલ્લા દસ વર્ષથી મારા આત્મામાં ભોગવી રહ્યો છું. એ પાપ મને રોજ રાત્રે ઊંઘવા નથી દેતું.

દામોદરે રડતાં રડતાં પોતાના દિલનું મોટું રહસ્ય ખોલ્યું. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે મને ખબર પડી કે મહેન્દ્રનું અવસાન થઈ ગયું છે, ત્યારે મારા પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ હતી. એ દિવસ પછી મેં ક્યારેય આ ફોન કોઈને વાપરવા નથી આપ્યો અને ન તો મેં ક્યારેય નવો સ્માર્ટફોન ખરીદ્યો.

દામોદરે આગળ જણાવ્યું કે આ ફોનની અંદર મહેન્દ્રના એ છેલ્લા અવાજના મેસેજ સચવાયેલા છે જે તેણે કામ દરમિયાન મોકલ્યા હતા. આ ફોનની અંદર એક ડાયરીની નોંધ છે જેમાં મેં મહેન્દ્રના પરિવાર માટે એક ગુપ્ત ટ્રસ્ટ બનાવ્યું હતું. હું છેલ્લા દસ વર્ષથી તારા ભણતર માટે દર મહિને શાળામાં અનામી ફી ભરતો હતો.

દામોદરે કહ્યું કે બેટા, હું આ ફોન એટલા માટે ચાલુ કરાવવા માંગતો હતો કારણ કે તેમાં એ બેંક ખાતાની વિગતો અને ટ્રસ્ટના કાગળો છે. હું મારી આખી મિલકત તારા અને તારી માતાના નામે કરવા માંગતો હતો જેથી હું મારા પાપનું થોડું પ્રાયશ્ચિત કરી શકું. મને માફ કરી દે મારા દીકરા.

આ સાંભળીને સમીર અને સરલાની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ. સમીરે નીચે નમીને દામોદરના બંને હાથ પકડી લીધા અને તેમને આદરપૂર્વક ઊભા કર્યા. સમીરે કહ્યું કે કાકા, પસ્તાવો એ જ માણસનો સૌથી મોટો દંડ છે.

સમીરે જમીન પર પડેલો એ જૂનો કાળો ફોન પોતાના હાથમાં ઉપાડ્યો. તેણે પોતાના શર્ટના છેડેથી ફોન પર લાગેલી ધૂળ સાફ કરી. સમીરે કહ્યું કે મારા પિતાએ મને ક્યારેય કોઈના પ્રત્યે નફરત રાખવાનું નથી શીખવ્યું.

સમીરે ટેબલ પર બેસીને પોતાના નાના ઓજારો હાથમાં લીધા. તેણે શાંતિથી ફોનની બેટરી અને સર્કિટ તપાસી અને તૂટેલા વાયરને જોડી આપ્યા. થોડી જ મિનિટોમાં એ જૂનો કાળો ફોન એક મધુર સંગીત સાથે ચાલુ થઈ ગયો.

ફોન ચાલુ થતાં જ સ્ક્રીન પર મહેન્દ્રનો હસતો ચહેરો ઝબકી ઊઠ્યો. એ ફોટો જોઈને સરલા અને સમીર બંને ભાવવિભોર થઈ ગયા. દામોદરે સમીરને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી લીધો અને નાના બાળકની જેમ રડી પડ્યા.

કાંતિ અને રમેશ સહિત આખી સોસાયટીના લોકોએ તાળીઓના ગડગડાટ સાથે સમીરની મહાનતાને વધાવી લીધી. નફરતનો બદલો નફરતથી નહીં પણ ક્ષમા અને પ્રેમથી આપી શકાય છે એ સમીરે સાબિત કરી બતાવ્યું.

તે દિવસ પછી સોસાયટીમાં કોઈ મોટો કે નાનો ન રહ્યો. દામોદરે સમીરને પોતાના સગા પૌત્ર જેવો દરજ્જો આપ્યો અને તેના આગળના ઉચ્ચ અભ્યાસની તમામ જવાબદારી સંભાળી લીધી. એક જૂના મોબાઈલ ફોને દસ વર્ષ જૂની કડવાશને કાયમ માટે મીઠાશમાં બદલી નાખી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.