અનાથ દીકરી નું કન્યાદાન કોણ કરશે એ ચિંતા હતી, એક ભાઈએ આગળ આવી આખી જિંદગીની કમાણી મૂકી ત્યારે…

અનાથ આશ્રમના નાના અને શાંત વાતાવરણમાં પૂજાનો ઉછેર થયો હતો. પૂજા જ્યારે માત્ર બે વર્ષની હતી ત્યારે કોઈ તેને આશ્રમના દરવાજે મૂકીને ચાલ્યું ગયું હતું. તે દિવસથી લઈને આજ સુધી આ આશ્રમ જ તેનું ઘર, તેની દુનિયા અને તેનો પરિવાર બની ગયો હતો. પૂજા સ્વભાવે ખૂબ જ શાંત, સંસ્કારી અને ભણવામાં તેજસ્વી હતી. આશ્રમમાં રહેતા બધા જ બાળકોમાં તે સૌથી અલગ અને વહાલી દીકરી જેવી હતી. તેણે ક્યારેય પોતાના અસલી માતા-પિતાનો ચહેરો જોયો નહોતો, પણ તેના મનમાં ક્યારેય એ વાતની કોઈ ફરિયાદ પણ નહોતી.

આ જ આશ્રમમાં છેલ્લા ત્રીસ વર્ષથી હરિભાઈ રસોઈયા તરીકે કામ કરતા હતા. હરિભાઈ એકદમ સાદા, સરળ અને દયાળુ માણસ હતા. તેમનું પોતાનું કોઈ સંતાન કે પરિવાર નહોતો, તેથી આશ્રમના બધા બાળકોને તે પોતાના જ સંતાનો ગણીને વહાલ કરતા હતા. તેમાંય પૂજા પ્રત્યે તેમનો લગાવ કંઈક વિશેષ હતો. પૂજા જ્યારે નાની હતી અને રડતી, ત્યારે હરિભાઈ તેને પોતાના હાથે ગરમાગરમ રોટલી બનાવીને ખવડાવતા અને તેનું મન બહેલાવતા હતા. પૂજા પણ તેમને હરિ કાકા કહીને બોલાવતી અને સુખ-દુઃખની બધી જ વાતો તેમની સાથે શેર કરતી હતી.

સમય તેની ગતિએ વહેતો રહ્યો અને પૂજા મોટી થઈ ગઈ. તેણે પોતાનું ભણતર પૂરું કર્યું અને એક પ્રાઈવેટ કંપનીમાં નોકરી મેળવી લીધી. પૂજાની સંસ્કારિતા અને સુંદરતા જોઈને શહેરના એક ખૂબ જ મોટા અને પ્રતિષ્ઠિત બિઝનેસમેન પુરુષોત્તમદાસના દીકરા આકાશ સાથે તેનું વેવાઈ નક્કી થયું. આકાશ ખૂબ જ ભણેલો-ગણેલો અને નમ્ર યુવાન હતો, જે પૂજાના ભૂતકાળને જાણીને પણ તેને અપનાવવા રાજી થયો હતો. પુરુષોત્તમદાસ પાસે અઢળક સંપત્તિ હતી અને તેઓ આ લગ્ન ખૂબ જ ધૂમધામથી કરવા માંગતા હતા.

લગ્નની તારીખ નજીક આવી રહી હતી તેમ તેમ આશ્રમમાં ખુશીનો માહોલ જામી રહ્યો હતો. પરંતુ આ બધી ખુશીઓની વચ્ચે પૂજાના મનમાં એક મોટો પ્રશ્ન અને ચિંતા સતત સતાવી રહી હતી. લગ્નની બધી વિધિઓ તો બરાબર હતી, પરંતુ લગ્નમાં સૌથી પવિત્ર ગણાતી કન્યાદાનની વિધિ કોણ કરશે એ મોટો સવાલ હતો. અનાથ આશ્રમના સંચાલકો આયોજનમાં વ્યસ્ત હતા, પણ કોઈ સગા સંબંધી ન હોવાથી મંડપમાં પૂજાનો હાથ વરરાજાના હાથમાં સોંપવા માટે કન્યાના પિતાના સ્થાને કોણ બેસશે એ ચર્ચાનો વિષય બન્યો હતો.

પૂજા પોતાના રૂમમાં બેસીને આ જ બાબત વિચારી રહી હતી અને તેની આંખોમાંથી આંસુ વહી રહ્યા હતા. તેને થતું હતું કે કાશ આજે તેના પોતાના માતા-પિતા હોત તો તેને આ દિવસ જોવો ન પડત. એટલામાં જ હરિભાઈ રસોડાનું કામ પતાવીને પૂજાના રૂમ પાસે આવ્યા. તેમણે પૂજાને રડતી જોઈ એટલે તેમનું હૃદય દ્રવી ઉઠ્યું. હરિભાઈ ચુપચાપ પૂજાની નજીક ગયા અને તેના માથા પર વહાલથી હાથ મૂક્યો. તેમણે પૂજાના આંસુ લૂછતાં કહ્યું કે બેટા, તું શા માટે રડે છે? આટલા મોટા મંગળ પ્રસંગે તારી આંખમાં આંસુ શોભતા નથી.

પૂજાએ હરિભાઈ સામે જોયું અને ડસકું ભરતા કહ્યું કે હરિ કાકા, લગ્નની બધી તૈયારી થઈ ગઈ છે, પણ મંડપમાં મારું કન્યાદાન કોણ કરશે? મારો આ સંસારમાં કોઈ હકદાર નથી જે મારા પિતા બનીને મને વિદાય કરી શકે. આ સાંભળીને હરિભાઈની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ. તેમણે થોડી ક્ષણ વિચાર કર્યો અને મક્કમ અવાજે કહ્યું કે પૂજા, તું તને અનાથ ન સમજ. ભલે મેં તને જન્મ નથી આપ્યો, પણ તને નાનપણથી મારા હાથે રોટલી ખવડાવીને મોટી કરી છે. જો તને મંજૂર હોય તો આ તારો હરિ કાકા તારો પિતા બનીને મંડપમાં બેસશે અને તારું કન્યાદાન કરશે.

હરિભાઈના આ શબ્દો સાંભળીને પૂજાના આશ્ચર્યનો પાર ન રહ્યો. તેણે રડતા રડતા હરિભાઈને ગળે વળગાડી દીધા. આશ્રમના સંચાલકો અને વરપક્ષને પણ જ્યારે આ વાતની ખબર પડી ત્યારે તેમણે હરિભાઈના આ નિર્ણયને સહર્ષ સ્વીકારી લીધો. લગ્નનો દિવસ આવી પહોંચ્યો. શહેરની એક મોટી અને આલીશાન હોટલમાં મંડપ સજાવવામાં આવ્યો હતો. પુરુષોત્તમદાસે લગ્નની વ્યવસ્થામાં કોઈ કમી રાખી નહોતી. ચારેય બાજુ રોશની અને શરણાઈના સૂર રેલાઈ રહ્યા હતા. વરરાજા આકાશ સજીધજીને મંડપમાં આવી ગયો હતો.

થોડીવારમાં પૂજાને પણ સુંદર કન્યાના વેશમાં મંડપમાં લાવવામાં આવી. પૂજાના ચહેરા પર એક અનોખું તેજ હતું, પણ સાથે જ હૃદયમાં ભારોભાર લાગણીઓ ઉભરાઈ રહી હતી. જ્યારે કન્યાદાનની વિધિનો સમય થયો ત્યારે ગોર મહારાજે કન્યાના માતા-પિતાને મંડપમાં બોલાવ્યા. હરિભાઈ એકદમ સાદા, સ્વચ્છ ધોતી-કુરતા પહેરીને હાથમાં પૂજા માટે લાવેલી ભેટ લઈને આગળ આવ્યા. હરિભાઈ જેવા મંડપમાં પિતાના સ્થાને બેઠા કે આખા મંડપમાં એક ક્ષણ માટે એકદમ શાંતિ છવાઈ ગઈ. બધા મહેમાનો આ દ્રશ્યને કુતૂહલપૂર્વક જોઈ રહ્યા હતા.

હરિભાઈએ કન્યાદાનની વિધિ શરૂ કરતા પહેલા પોતાના ખિસ્સામાંથી એક નાની થેલી કાઢી. તેમણે એ થેલી વરરાજાના પિતા પુરુષોત્તમદાસના હાથમાં મૂકી દીધી. પુરુષોત્તમદાસે આશ્ચર્યથી થેલી ખોલીને જોયું તો તેની અંદર સોનાના બે નાના સિક્કા, એક સોનાની ચેઈન અને તેમની આખી જિંદગીની નોકરીની બચતના રોકડા રૂપિયા હતા. હરિભાઈએ ખૂબ જ નમ્રતાથી હાથ જોડીને કહ્યું કે સાહેબ, હું તો એક આશ્રમનો સામાન્ય રસોઈયો છું. મારી પાસે કોઈ મોટી મિલકત નથી. આ મારી આખી જિંદગીની કમાણી અને મૂડી છે જે મેં મારી દીકરી પૂજાના લગ્ન માટે બચાવીને રાખી હતી. આજે હું આ બધું તેની વિદાયમાં તમને અર્પણ કરું છું, મારી દીકરીને ખૂબ સુખી રાખજો.

એક ગરીબ રસોઈયાના મુખેથી આટલી મોટી અને ઉદાર વાત સાંભળીને કરોડપતિ પુરુષોત્તમદાસ સ્તબ્ધ થઈ ગયા. તેમના પગ નીચેથી જાણે જમીન સરકી ગઈ હોય તેમ કાપો તો લોહી ન નીકળે તેવી ગંભીર સ્થિતિ તેમની થઈ ગઈ. તેઓ વિચારવા લાગ્યા કે જે માણસ આખો દિવસ બીજા માટે રસોઈ બનાવીને માંડ પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે, તેણે એક અનાથ દીકરી માટે પોતાની જિંદગીની તમામ મૂડી એક જ ઝાટકે દાન કરી દીધી. પુરુષોત્તમદાસની આંખોમાંથી પશ્ચાતાપ અને આદરના આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેમને પોતાની અમીરી અને પૈસાનું અભિમાન એક પળમાં સાવ નાનું લાગવા માંડ્યું.

પુરુષોત્તમદાસ તરત જ પોતાની ખુરશી પરથી ઉભા થયા અને મંડપની અંદર હરિભાઈની બિલકુલ સામે જઈને ઉભા રહ્યા. બધા મહેમાનો શ્વાસ રોકીને જોઈ રહ્યા હતા કે આટલો મોટો અમીર માણસ હવે શું કરશે. પણ બધાના આશ્ચર્ય વચ્ચે પુરુષોત્તમદાસે નીચે નમીને રસોઈયા હરિભાઈના પગ પકડી લીધા. હરિભાઈ ગભરાઈ ગયા અને તેમને ઉભા કરવાનો પ્રયત્ન કરવા લાગ્યા. પુરુષોત્તમદાસે રડતા રડતા ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું કે હરિભાઈ, તમે આ શું કર્યું? તમે આજે માત્ર આ દીકરીનું કન્યાદાન નથી કર્યું, પણ મારી અને અહીં બેઠેલા દરેક માણસની આંખો ખોલી નાખી છે. તમે અમને આજે સાક્ષાત ભગવાનના દર્શન કરાવ્યા છે.

પુરુષોત્તમદાસે હરિભાઈના હાથમાંથી એ પૈસાની થેલી પાછી લીધી અને પૂજાના હાથમાં આપતા કહ્યું કે આ તારા પિતાની પવિત્ર કમાણી છે દીકરી, આનાથી મોટું દુનિયામાં કોઈ ધન હોઈ શકે નહીં. આજથી હરિભાઈ માત્ર તારા જ નહીં, પણ અમારા આખા પરિવારના વડીલ છે. આ દ્રશ્ય જોઈને વરરાજા આકાશ અને પૂજાની આંખોમાંથી પણ હર્ષના આંસુ વહી રહ્યા હતા. મંડપમાં હાજર રહેલા દરેક મહેમાનો ઉભા થઈ ગયા અને આખો લગ્નમંડપ તાળીઓના ગડગડાટથી ગુંજી ઉઠ્યો. ઘણા લોકોની આંખો ભીની થઈ ગઈ હતી.

આ વાર્તા આપણને એ જ શીખવે છે કે સંબંધો ક્યારેય લોહીના જ હોય તે જરૂરી નથી, લોહીના સંબંધો કરતા પણ લાગણી અને ફરજના સંબંધો ઘણા વધારે મજબૂત અને પવિત્ર હોય છે. પૈસાથી માણસ અમીર બની શકે છે, પણ સાચી અમીરાત તો માણસના હૃદયની ઉદારતામાં છુપાયેલી હોય છે. જે વ્યક્તિ બીજાના સુખ માટે પોતાનું સર્વસ્વ ત્યાગવાની ક્ષમતા રાખે છે, તે જ સાચો મનુષ્ય અને ભગવાનનું સ્વરૂપ છે. હરિભાઈએ પોતાની મમતાથી સાબિત કરી દીધું કે સંસારમાં પ્રેમથી મોટું કોઈ શાસ્ત્ર નથી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.