વૃદ્ધ માતાને સહી કરાવવા ગામડે લાવેલા દીકરા સામે જ્યારે વર્ષો જૂની દીવાલે સત્ય ખોલ્યું, ત્યારે પગ નીચેથી...

નીરવ એક ખૂબ જ સફળ સોફ્ટવેર એન્જિનિયર હતો અને છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી અમદાવાદ જેવા મોટા શહેરમાં પોતાની પત્ની અને બાળકો સાથે સ્થાયી થયેલો હતો. શહેરમાં તેનું પોતાનું મોટું આલીશાન મકાન હતું, વૈભવી ગાડીઓ હતી અને સમાજમાં એક મોટું નામ પણ હતું. લાઈફસ્ટાઈલ એટલી હાઈફાઈ થઈ ગઈ હતી કે તેને હવે પોતાના ભૂતકાળ કે ગામડા સાથે કોઈ ખાસ લેવાદેવા રહ્યા નહોતા. પૈસા અને આધુનિકતાની આ આંધળી દોડમાં તે એ વાત સાવ ભૂલી ગયો હતો કે જે પાયા પર આજે તેની સફળતાની ઈમારત ઉભી છે, તે પાયો તેના ગામડાના એક નાના અને જર્જરિત ઘરમાં છુપાયેલો છે.

તેના પિતાના અવસાનને ઘણા વર્ષો વીતી ચૂક્યા હતા અને ગામડાના એ જૂના પુરાણા ઘરમાં તેની વૃદ્ધ માતા જશોદાબેન એકલા જ રહેતા હતા. નીરવ ઘણીવાર માતાને શહેરમાં પોતાની સાથે રહેવા માટે બોલાવતો હતો, પણ જશોદાબેનનું મન ક્યારેય એ સિમેન્ટના ચોસલા જેવા ફ્લેટમાં ગોઠવાતું નહીં. તેઓ હંમેશાં કહેતા કે બેટા મને તો મારા ગામડાની ખુલ્લી હવા અને આ ઘરના આંગણામાં જ સાચો સુકૂન મળે છે. તું તારી જિંદગી શહેરમાં સારી રીતે જીવ, હું અહીં મારા ભગવાનનું ભજન કરીને દિવસો વિતાવી દઈશ.

સમય સરકતો ગયો અને નીરવને લાગ્યું કે ગામડાનું આ જર્જરિત ઘર હવે સાવ નકામું થઈ ગયું છે. ચોમાસામાં છાપરું થોડું ટપકતું હતું અને દીવાલોના પોપડા ઉખડી રહ્યા હતા. નીરવે વિચાર્યું કે આ ઘરનો કોઈ ઉપયોગ નથી અને ગામડામાં મિલકત રાખવાનો પણ શું ફાયદો. જો આ જર્જરિત ઘરને સારા દામમાં વેચી દેવામાં આવે તો એ પૈસાનો ઉપયોગ શહેરમાં કોઈ નવું રોકાણ કરવા માટે થઈ શકે તેમ હતો. નીરવને કોઈ મોટી નાણાકીય કટોકટી કે પૈસાની ખાસ જરૂર તો નહોતી, પણ મન અહંકાર અને વધુ કમાવવાની લાલચથી ઘેરાયેલું હતું.

તેણે ગામના જ એક જમીન દલાલ સાથે વાત કરીને ઘર વેચવાનો સોદો નક્કી કરી નાખ્યો. સોદો પાકો થઈ ગયા પછી કાયદાકીય કાગળો પર સહી કરવા માટે પ્રોપર્ટી જેના નામે હતી તે વૃદ્ધ માતા જશોદાબેનની સહી ખૂબ જ જરૂરી હતી. નીરવ એક દિવસ પોતાની મોટી લક્ઝુરિયસ ગાડી લઈને ગામડે પહોંચ્યો. તેનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર એક જ હતો કે માતાને શહેરમાં લઈ જવી, કાગળો પર સહી કરાવી લેવી અને કાયમ માટે આ ગામડાના ઘરનો કિસ્સો ખતમ કરી નાખવો.

ગાડી જ્યારે ગામના પાદરે પહોંચી ત્યારે ધૂળની ડમરીઓ ઉડી અને નીરવને એક ક્ષણ માટે પોતાનું બાળપણ યાદ આવ્યું, પણ તેણે પોતાના વિચારોને ઝટકી નાખ્યા. તે ઘરે પહોંચ્યો અને માતાને બધી વાત કરી. જશોદાબેને પોતાના એકના એક દીકરાની વાત સાંભળીને જરાય ના ન પાડી. તેમણે નીરવ સામે જોયું અને અત્યંત શાંત અવાજે કહ્યું કે બેટા, તું જે નિર્ણય લે તે મને મંજૂર જ હોય. તારી ખુશી એ જ મારી ખુશી છે. જો તને લાગતું હોય કે આ ઘર હવે વેચી દેવું જોઈએ, તો હું સહી કરવા માટે તૈયાર છું.

પરંતુ આટલું બોલતાની સાથે જ જશોદાબેનની આંખોના ખૂણા ભીના થઈ ગયા. તેઓ ચુપચાપ ઉભા થયા અને ઘરના અંદરના ભાગમાં આવેલા જૂના રસોડા તરફ ચાલ્યા ગયા. નીરવ કાગળો બેગમાં મૂકીને રૂમમાં બેઠો હતો, પણ થોડીવાર સુધી માતા બહાર ન આવ્યા એટલે તે તેમને જોવા માટે અંદરના રૂમમાં ગયો. રસોડાના દરવાજે પહોંચતા જ નીરવના પગ થંભી ગયા. તેણે જોયું કે તેની વૃદ્ધ માતા વર્ષો જૂના માટીના ચૂલા પાસે જમીન પર બેસીને ધ્રુસ્કે ધ્રુસ્કે રડી રહ્યા હતા.

તેમના હાથ એ માટીના ચૂલા પર ફરતા હતા જે ચૂલા પર તેમણે વર્ષો સુધી નીરવ માટે ગરમાગરમ રોટલા બનાવ્યા હતા. માતાને આ રીતે રડતા જોઈને નીરવનું હૃદય અંદરથી એક ક્ષણ માટે હલી ગયું. તે ધીમે પગલે રસોડામાં અંદર ગયો અને માતાની બિલકુલ નજીક જઈને ઉભો રહ્યો. તેની નજર અચાનક એ માટીના ચૂલાની બરાબર પાછળ આવેલી કાચી દીવાલ પર પડી. એ દીવાલ પર લાકડી કે પથ્થરથી દોરેલા નાના મોટા ઊંચાઈના માપના અસંખ્ય લીટા દેખાઈ રહ્યા હતા.

નીરવ એ લીટાને ધ્યાનથી જોવા લાગ્યો. એક પળમાં જ તેના મગજમાં સ્મૃતિઓનો આખો ભંડાર ખુલી ગયો. આ એ જ લીટા હતા જે નીરવ જ્યારે નાનો હતો ત્યારે તેની માતા દર વર્ષે તેના જન્મદિવસે તેની ઊંચાઈ માપીને દીવાલ પર દોરતી હતી. દીવાલ પર સૌથી નીચે એક નાનો લીટો હતો જેની બાજુમાં ઝીણા અક્ષરે ૫ વર્ષ લખેલું હતું. તેની ઉપર ૬ વર્ષ, ૭ વર્ષ એમ કરતાં કરતાં છેક ઉપર સુધી નીરવના બાળપણથી લઈને યુવાની સુધીની ઊંચાઈના માપના લીટા બહુ જ જતનથી દોરેલા હતા.

જશોદાબેને દર વર્ષે પોતાના દીકરાના વિકાસની એક એક ક્ષણને આ દીવાલ પર કંડારીને રાખી હતી. નીરવ સ્તબ્ધ થઈને એ લીટા તરફ જોઈ રહ્યો. કાપો તો લોહી ન નીકળે તેવી ગંભીર સ્થિતિ તેની થઈ ગઈ હતી. જે ઘરને તે માત્ર ઈંટો અને માટીનું જર્જરિત માળખું સમજીને વેચવા નીકળ્યો હતો, તે ઘરની એક એક દીવાલ તો તેના પોતાના અસ્તિત્વની સાક્ષી હતી. આ આખું ઘર જ તેની માતાની મમતા અને તેના પોતાના બાળપણની યાદોથી જીવંત હતું.

માતા જશોદાબેને નીરવ તરફ જોયું અને અત્યંત વહાલ તથા કરુણાભર્યા અવાજે બોલ્યા કે બેટા, આ ઘર જો વેચાઈ જશે તો મારી આ આખી જિંદગીની સ્મૃતિઓ ક્યાં જશે? આ દીવાલ પર તારા બાળપણના પગલાં અને તારી ઊંચાઈના માપ છુપાયેલા છે. તારા પિતાની યાદો આ ઘરના ખૂણેખૂણામાં વસેલી છે. હું જ્યારે એકલી હોઉં છું ત્યારે આ દીવાલો સાથે વાતો કરીને મારો દિવસ વિતાવું છું. તારે જો પૈસાની બહુ જ વધારે જરૂર હોય તો તું ખુશીથી આ ઘર વેચી નાખ, મારી ના નથી. પરંતુ જો ખરેખર પૈસાની કોઈ મોટી જરૂર ન હોય તો જરાક ફરીવાર વિચારજે.

માતાના આ હૃદયદ્રાવક શબ્દો સાંભળીને નીરવની આંખોમાંથી પણ અશ્રુધારા વહેવા લાગી. તેનો બધો જ અહંકાર, શહરી અતિઆધુનિકતાનો ગર્વ ઓગળીને પાણી થઈ ગયો. તેને અહેસાસ થયો કે દુનિયાના ગમે તેટલા કરોડો રૂપિયા મળી જાય તો પણ બાળપણની આ અમૂલ્ય યાદો અને માતાની મમતાનું કોઈ મોલ હોઈ શકે નહીં. તેણે તુરંત જ નીચા નમીને માતાના પગ પકડી લીધા અને રડતા રડતા માફી માંગી. તેણે કહ્યું કે મા, મને માફ કરી દે. હું આંધળો થઈ ગયો હતો. મને મારી ભૂલ સમજાઈ ગઈ છે.

નીરવે તરત જ પોતાની બેગમાંથી ડિવોર્સ કે વેચાણના જે કંઈ કાગળો હતા તે બહાર કાઢ્યા અને જમીન દલાલને ફોન કરીને કહી દીધું કે આ સોદો કાયમ માટે કેન્સલ છે. આ ઘર ક્યારેય વેચાશે નહીં. નીરવે માતાનો હાથ પકડ્યો અને વચન આપ્યું કે મા, આ ઘર આપણું જ રહેશે. હવે આપણે આ જૂના અને જર્જરિત ઘરને વેચવાનું નથી, પણ આ જ ઘરને સરસ રીતે રીપેર કરાવીને એક નવો ઓપ આપવાનો છે, જેથી આપણી બધી યાદો કાયમ માટે સુરક્ષિત રહે.

બીજા જ દિવસથી નીરવે ગામના સારા કારીગરોને બોલાવીને ઘરનું રિનોવેશન શરૂ કરાવી દીધું. તેણે ખાસ સૂચના આપી કે રસોડાની એ માટીના ચૂલાવાળી દીવાલને જરાય નુકસાન ન થવું જોઈએ. ઘર આખું આધુનિક અને મજબૂત બન્યું, પણ તેના મૂળ તત્વો અને સ્મૃતિઓ તેમજ દીવાલ પરના એ લીટા અકબંધ રહ્યા. હવે નીરવ દર મહિને પોતાના પરિવાર સાથે ગામડે આવતો હતો અને આ જ ઘરમાં સાચો આનંદ મેળવતો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.