બાળપણની પાંચ વસ્તુઓનો પાર્સલ જોઈ ઘરડા પિતા પર ભડકેલી દીકરીના હોશ ઊડી ગયા, જૂની ફાઈલ ખૂલતાં જ...

મંગળવારની બપોરે દીપા રસોડામાં દાળ-ભાત બનાવી રહી હતી, ત્યારે જ દરવાજે કુરિયરવાળાએ જોરથી બેલ વગાડી.

દીપાએ હાથ લૂછીને દરવાજો ખોલ્યો તો સામે એક મોટો ખાખી રંગનો કાર્ડબોર્ડનો બોક્સ હતો, જેના પર કોઈ મોકલનારનું નામ નહોતું, માત્ર ગામનો જૂનો પિનકોડ લખેલો હતો.

તેણે કટર વડે બોક્સનું સેલોટેપ કાપ્યું અને અંદર જોયું તો જૂના છાપામાં લપેટેલી પાંચ ચીજવસ્તુઓ નીકળી.

પહેલી વસ્તુ ફૂલોવાળી જૂની લાકડાની પેન્સિલ બોક્સ હતી, જેનો એક ખૂણો તૂટેલો હતો.

બીજી વસ્તુ કાટ ચડેલી નાનકડી ચાંદીની ઝાંઝરી હતી.

ત્રીજી વસ્તુ એક હાથ વગરની પ્લાસ્ટિકની જૂની ઢીંગલી હતી.

ચોથી વસ્તુ સૂકાઈ ગયેલી વાદળી શાહીવાળો કાચનો ખડિયો હતો.

અને પાંચમી વસ્તુ પાંચમા ધોરણની શાળાની ફીની પીળી પડી ગયેલી પાવતી હતી, જેના પર મોડી ફી ભરવાનો લાલ સિક્કો મારેલો હતો.

આ પાંચ વસ્તુઓ જોતાં જ દીપાના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા અને તેનું આખું શરીર ક્રોધથી કાંપી ઊઠ્યું.

આ કોઈ સામાન્ય કચરો નહોતો, પણ તેના બાળપણના સૌથી કાળા અને દર્દનાક દિવસની નિશાનીઓ હતી.

તેણે એ ચાંદીની ઝાંઝરી હાથમાં લીધી ત્યારે તેને યાદ આવ્યું કે દિવાળીના તહેવાર પર તેની માતાએ આ ઝાંઝરી તેના પગમાં પહેરાવી હતી.

એ ઝાંઝરીનો રણકાર તેના બાળપણની સૌથી વહાલી યાદ હતી, જે માતાના ગયા પછી કાયમ માટે શાંત થઈ ગઈ હતી.

માસીના ઘરે વર્ષો સુધી આશરે રહીને મોટી થયેલી દીપાને હંમેશા એવું લાગતું હતું કે દુનિયામાં એનું પોતાનું કોઈ નથી.

આજથી પચીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે તેની માતા ગુજરી ગઈ, ત્યારે તેના સિત્તેર વર્ષના પિતા મોહનબાપાએ આ જ પાંચ વસ્તુઓ તેના હાથમાં પકડાવીને તેને માસીના ઘરે મોકલી દીધી હતી.

તેમણે કહ્યું હતું કે મારી પાસે તને ખવડાવવાના પૈસા નથી, એટલે તું અહીંથી જતી રહે.

દીપા આખી જિંદગી એ જ કડવાશમાં મોટી થઈ હતી કે તેના પિતાએ તેને કચરાની જેમ પોતાના જીવનમાંથી ફગાવી દીધી હતી.

તેણે ક્યારેય પિતા સાથે સંબંધ નહોતો રાખ્યો અને પોતાના લગ્નમાં પણ પિતાને નહોતા બોલાવ્યા.

ત્યાં જ બપોરે ત્રણ વાગ્યે આંગણામાં બસનો હોર્ન વાગ્યો અને હાથમાં જૂની થેલી લઈને તેના વૃદ્ધ પિતા મોહનબાપા ઘરમાં પ્રવેશ્યા.

તેમનો ચહેરો સાવ સુકાઈ ગયેલો હતો અને તેઓ સતત ખાંસી રહ્યા હતા.

દીપાનો ક્રોધ જ્વાળામુખીની જેમ ફાટી નીકળ્યો.

તેણે પેલો બોક્સ સીધો ઓસરીમાં પછાડ્યો અને પિતાના મોં સામે રાડ પાડી.

'બાપુ!

તમે આ ભંગારનો ડબ્બો મોકલીને મારી જૂની પીડાઓ પર મીઠું કેમ ભભરાવી રહ્યા છો?' દીપાએ ગર્જના કરી.

'પચીસ વર્ષ પહેલાં તમે મને આ જ પાંચ વસ્તુઓ સાથે ઘરની બહાર કાઢી મૂકી હતી!'

'તમને અચાનક આજે મારી યાદ કેમ આવી ગઈ?

શું તમારું શરીર સાથ નથી આપતું એટલે દવાની ભીખ માંગવા આવ્યા છો?' દીપાએ પૂછ્યું.

દીપાના પતિ મનોજે તેને શાંત પાડવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પણ દીપા કાબૂ બહાર હતી.

મનોજે રસોડામાંથી આવીને કહ્યું કે દીપા, શાંત થા અને વડીલની વાત તો સાંભળ.

પણ દીપાના દિલમાં વર્ષોથી જમા થયેલી કડવાશ એટલી હદે ભરેલી હતી કે તેને કોઈની વાત સાંભળવી નહોતી.

તેને માત્ર એ જ દેખાતું હતું કે જે પિતાએ તેને સાચવવી જોઈતી હતી, એ પિતાએ તેને રઝળતી મૂકી દીધી હતી.

આ કડવા વેણ સાંભળીને મોહનબાપાના પગ ત્યાં જ થંભી ગયા અને તેમની આંખોમાંથી ચોધાર આંસુ વહી નીકળ્યા.

તેમણે ધ્રૂજતા હાથે પોતાની જૂની થેલી ખોલી અને તેમાંથી એક જૂની ફાઈલ બહાર કાઢી.

તેમણે પેલી પાંચ વસ્તુઓને પોતાના થાકેલા હાથે સ્પર્શ કર્યો અને જમીન પર બેસી પડ્યા.

મોહનબાપાએ તૂટેલા અવાજે પચીસ વર્ષ જૂનું સત્ય સંભળાવવાનું શરૂ કર્યું.

'દીપા બેટા... જેને તું પથ્થર દિલ સમજે છે, એ પિતાએ તારા માટે પોતાનું આખું અસ્તિત્વ હોમી દીધું હતું!'

દીપા સ્તબ્ધ થઈ ગઈ અને તેણે અવિશ્વાસથી પિતા સામે જોયું.

મોહનબાપાએ રડતાં રડતાં કહ્યું, 'આજથી પચીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે તારી માતા મરી ગઈ, ત્યારે આપણા ગામમાં ભયાનક પૂર આવ્યું હતું અને આપણું કાચું ઘર તણાઈ ગયું હતું.'

'તે જ વર્ષે મને લોહીની ઊલટીઓ થવા લાગી હતી અને ટીબીની ભયાનક બીમારી લાગુ પડી ગઈ હતી.'

'ગામના શાહુકારો આપણી જમીન પડાવી લેવા માટે દરરોજ ઘરમાં આવીને ધમકીઓ આપતા હતા.'

'ડૉક્ટરોએ મને કહી દીધું હતું કે મારી પાસે જીવવા માટે માત્ર થોડા મહિના જ બાકી છે અને મારી બીમારી ચેપી છે.'

દીપાના પગ ધ્રૂજવા લાગ્યા.

મોહનબાપાએ આગળ કહ્યું, 'તે રાત્રે શાહુકારોએ કહ્યું હતું કે જો દેવું નહીં ચૂકવાય તો તેઓ મારી બાર વર્ષની દીકરીને ઉપાડી જશે!'

'મારી પાસે તને બચાવવાનો કોઈ રસ્તો નહોતો.'

'જો તું મારી પાસે રહેત, તો કાં તો તું ટીબીના ચેપથી મરી જાત અથવા પેલા વ્યાજખોરોના હાથમાં સપડાઈ જાત!'

'મેં તારી માસીના પગ પકડીને રડીને કહ્યું હતું કે મારી દીકરીને અહીંથી દૂર લઈ જાવ.'

'મેં તારી સામે જાણીજોઈને પથ્થર દિલ હોવાનો ઢોંગ કર્યો હતો જેથી તું મને ધિક્કારે અને માસીના ઘરે જતી રહે!'

મોહનબાપાની આંખોમાંથી અશ્રુધારા વહી નીકળી અને તેમણે પેલી પાંચ વસ્તુઓ બતાવી.

'આ શાળાની ફીની પાવતી જો બેટા... તારું નામ શાળામાંથી કમી ન થાય તે માટે મેં સિવિલ હોસ્પિટલમાં જઈને બે વાર મારું લોહી વેચ્યું હતું!'

'આ ચાંદીની ઝાંઝરી શાહુકાર તારા પગમાંથી ખેંચી ગયો હતો, જેને છોડાવવા માટે મેં ઈંટોના ભઠ્ઠામાં બે વર્ષ રાત-દિવસ મજૂરી કરી હતી!'

'આ તૂટેલી ઢીંગલી અને પેન્સિલ બોક્સ મેં પૂરના કાદવમાંથી ખોદીને કાઢ્યા હતા અને મારી છાતીએ લગાવીને રાખ્યા હતા!'

તે દિવસે આખા ગામમાં પૂરનું પાણી ફરી વળ્યું હતું અને લોકો પોતાના જીવ બચાવવા માટે મંદિરોના ધાબા પર દોડતા હતા.

હું કમર સુધીના પાણીમાં ઊભો રહીને આ લોખંડની પેટીને મારા માથા પર ઊંચકીને આખી રાત પલળતો રહ્યો હતો જેથી તારી યાદો કાદવમાં ન મળી જાય.

મેં આખી જિંદગી ડુંગળી અને સૂકા રોટલા ખાઈને દિવસો કાઢ્યા હતા, પણ તારા નામે એક પૈસો પણ કોઈની પાસે માંગ્યો નહોતો!

'અને આ શાહીના ખડિયાથી મેં તને પચીસ વર્ષમાં સો કાગળો લખ્યા હતા, પણ તારી માસીને કહ્યું હતું કે આ કાગળો દીપાને ન આપતી...'

'કારણ કે હું નહોતો ઈચ્છતો કે મારી લાચાર ગરીબી તારા ભણતર અને ભવિષ્યની આડે આવે!'

તેમણે કહ્યું કે એક પિતા પોતાની દીકરીના સુખ માટે આખી દુનિયા સામે લડી શકે છે, પણ જ્યારે એ લાચાર બની જાય ત્યારે એનું હૃદય પથ્થર જેવું કરવું પડે છે.

મારા મનમાં માત્ર એક જ ધૂન હતી કે મારી દીકરી ભણી-ગણીને પોતાના પગ પર ઊભી રહે અને કોઈની સામે લાચાર ન બને.

આ સત્ય મોહનબાપાના મુખમાંથી વહેતા દરેક આંસુમાં સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યું હતું.

તેમણે યાદ કર્યું કે અમારા જમાનામાં તો જ્યારે દીકરી રડતી, ત્યારે આખું ઘર હચમચી જતું હતું.

મેં આખી જિંદગી તારી યાદમાં મંદિરોના ઓટલે બેસીને ભજનો ગાઈને કાપી હતી, જેથી મારા કાળજાને થોડી શાંતિ મળે.

આ શબ્દો સાંભળીને દીપાનું હૃદય પશ્ચાતાપના અગ્નિમાં બળીને ભસ્મ થઈ રહ્યું હતું.

'હવે મારા છેલ્લા દિવસો નજીક આવી ગયા છે બેટા... એટલે હું તારા બાળપણની આ પવિત્ર થાપણ તને સોંપવા આવ્યો હતો!'

આ શબ્દો સાંભળતાં જ દીપાના પગ નીચેથી જમીન સાચે જ સરકી ગઈ.

તેના કાનમાં જાણે હજારો વિસ્ફોટ થયા હોય તેમ તેનું આખું અસ્તિત્વ ધ્રૂજી ઊઠ્યું!

જે પિતાને તે સ્વાર્થી અને કઠોર ગણતી હતી, તે પિતા તો પોતાના કાળજા પર પથ્થર મૂકીને પોતાની દીકરીની આબરૂ અને જિંદગી બચાવવા માટે જીવતેજીવ નરક ભોગવી રહ્યા હતા!

જે હાથોને તે ધિક્કારતી હતી, તે હાથોએ પોતાનું લોહી વેચીને તેની શાળાની ફી ભરી હતી!

દીપાનું હૃદય પશ્ચાતાપ અને અસીમ વેદનાથી ફાટી ગયું.

તે એક ક્ષણનો પણ વિચાર કર્યા વગર સીધી મોહનબાપાના ચરણોમાં સાષ્ટાંગ દંડવત પ્રણામ કરીને ઢળી પડી.

તેણે પિતાના ધૂળિયા અને ચીરા પડેલા પગ પોતાના બંને હાથમાં જકડી લીધા અને ચોધાર આંસુએ રડવા લાગી.

'બાપુ... મને માફ કરી દો!

હું કેટલી અંધ, નીચ અને અધમ દીકરી નીકળી!' દીપાનો અવાજ રડીને રૂંધાઈ ગયો.

'જે દેવ જેવા બાપે મારા માટે પોતાનું લોહી વહાવી દીધું, એ બાપ પર મેં પથ્થર દિલ હોવાનો આક્ષેપ મૂક્યો!'

'મને સજા કરો બાપુ, હું તમારા ચરણોની ધૂળને અડવાને પણ લાયક નથી!'

મનોજ પણ આંખો લૂછતો લૂછતો સસરાના પગ પાસે બેસી ગયો.

મોહનબાપાએ ધ્રૂજતા હાથે દીપાને જમીન પરથી ઊભી કરી અને પોતાની છાતી સરસી ચાંપી લીધી.

'ના બેટા... રડ નહીં, તું સુખી છે અને આબરૂભેર જીવે છે, એ જ મારી જિંદગીની સૌથી મોટી કમાણી છે!' મોહનબાપાએ વહાલથી કહ્યું.

દીપાએ તે જ ક્ષણે પેલી પાંચેય વસ્તુઓને પોતાના આંસુથી પવિત્ર કરીને પૂજાના મંદિરમાં ભગવાનની મૂર્તિ પાસે પધરાવી.

અને તેણે પોતાના પિતાનો હાથ પકડીને પ્રતિજ્ઞા લીધી કે હવેથી બાપુ ક્યારેય ગામડે પાછા નહીં જાય.

આ ઘર એમનું છે અને તે આખી જિંદગી પોતાના હાથે એમની સેવા કરશે.

દીપાએ રસોડામાં જઈને પોતાના હાથે ગરમાગરમ ઘીવાળી ખીચડી અને કઢી બનાવીને પિતાને જમાડી.

તેણે પિતાના સોજી ગયેલા અને ચીરા પડેલા પગ પર હળદર અને તેલનું માલિશ કર્યું અને પોતાના પાલવથી લૂછ્યા.

આખા ઘરમાં એક અનોખી શાંતિ, આદર અને પવિત્ર પારિવારિક સ્નેહની અખંડ જ્યોત પ્રગટી ઊઠી હતી.

મનોજે બંને હાથ જોડીને કહ્યું કે બાપુ, તમારા જેવા પવિત્ર અને ત્યાગી પિતાના ચરણોમાં અમને આશરો મળ્યો એ જ અમારા જીવનનું સૌથી મોટું સદ્ભાગ્ય છે.

મોહનબાપાના ચહેરા પર વર્ષોની વેદના પછી એક પરમ શાંતિ અને સંતોષનું અમૃત છલકાઈ રહ્યું હતું.

એ ઘરમાં ફરી એકવાર સાચા પ્રેમ, કરુણા અને સંસ્કારોનો અખંડ વિજયધ્વજ લહેરાઈ ઊઠ્યો હતો.

સાંજના સમયે પૂજાના ઓરડામાંથી શંખનાદનો પવિત્ર અવાજ ગુંજી ઊઠ્યો અને આખું વાતાવરણ દિવ્ય બની ગયું.

દીપાએ પિતાના ખોળામાં માથું મૂકી દીધું અને તેની આંખોમાંથી હર્ષના અશ્રુ વહી નીકળ્યા.

આખા મહોલ્લાના લોકોએ જ્યારે આ પવિત્ર ત્યાગની વાત જાણી, ત્યારે સૌની આંખો ભીની થઈ ગઈ હતી.

એ ઘરના આંગણામાંથી પચીસ વર્ષ જૂની કડવાશ અને અવિશ્વાસનો અંધકાર સદાય માટે ઓગળી ગયો હતો.

અને એક પિતાના અખંડ ત્યાગ, સમર્પણ અને અમર વાત્સલ્યનો દિવ્ય સૂર્ય ચારેય દિશામાં ઝળહળી ઊઠ્યો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.