બાપના અવસાન પછી મિલકતના ભાગ પાડવા બેઠેલા ભાઈઓ સામે બહેને મૂકી એવી શરત કે...

સુરત શહેરના એક સાદા વિસ્તારમાં રહેતા રામજીભાઈનું અવસાન થયું ત્યારે આખું કુટુંબ ભાંગી પડ્યું હતું. રામજીભાઈ પોતાના પાછળ શહેરની એક જૂની પણ મોંઘી મિલકત અને નાનું મકાન મૂકી ગયા હતા. તેમના ત્રણ સંતાનો હતા, બે દીકરા સંજય અને વિનોદ, અને એક નાની દીકરી ભાવના. ભાવનાના લગ્ન કેટલાક વર્ષો પહેલાં બાજુના ગામમાં થયા હતા. લગ્ન પછી પણ ભાવના ક્યારેય પોતાના પિયરથી દૂર થઈ નહોતી.

બાપના મૃત્યુના ત્રીજા જ અઠવાડિયે ઘરમાં મિલકતની વાતો શરૂ થઈ ગઈ. બંને ભાઈઓ પોતાના પરિવાર અને બાળકોના ભવિષ્યનો વિચાર કરતા હતા. સંજયને પોતાનો ધંધો વધારવો હતો અને વિનોદને દીકરાની કોલેજની ફી ભરવાની હતી. એક સાંજે ત્રણેય ભાઈ-બહેન બેઠા હતા ત્યારે સંજયે વાત મૂકી.

"ભાવના, પપ્પાનું આ ઘર અને શહેર વાળા પ્લોટની કિંમત અત્યારે સારી આવે તેમ છે. આપણે આ મિલકતના ત્રણ ભાગ પાડી દઈએ. તારો ભાગ તને મળી જશે, એટલે તારે પણ કોઈ વાંધો ન રહે." સંજયે કાગળ હાથમાં લેતાં કહ્યું.

ભાવનાએ શાંતિથી પોતાના ભાઈ સામે જોયું. તેના ચહેરા પર કોઈ ખુશી નહોતી. તેણે ધીમા અવાજે કહ્યું, "મોટાભાઈ, મારે પપ્પાની મિલકતમાંથી એક રૂપિયો પણ નથી જોઈતો. તમે બંને ભાઈઓ આ બધું રાખીએ લો. મને બસ તમારો પ્રેમ જોઈએ છે."

આ વાત સાંભળીને બંને ભાભીઓ અને ભાઈઓ સ્તબ્ધ થઈ ગયા. વિનોદે તરત જ કહ્યું, "ભાવના, આ તારો હક છે. તું આમ ના પાડીને અમને નાના ન બતાવ. તું તારો ભાગ લઈ લે."

પણ ભાવના પોતાની વાત પર મક્કમ રહી. તેણે સ્પષ્ટ ના પાડી દીધી. શરૂઆતમાં તો બંને ભાઈઓને લાગ્યું કે ભાવના બહુ ઉદાર છે. પણ થોડા જ દિવસોમાં ઘરમાં ચર્ચાનો સૂર બદલાવા લાગ્યો. સંજયની પત્નીએ રાત્રે વાત-વાતમાં કહ્યું, "તમારી બહેન આટલી ઉદાર બને છે એમાં મને તો કોઈ રમત લાગે છે. કોઈ માણસ સામે ચાલીને લાખો રૂપિયા ના પાડે? નક્કી એ પપ્પા પાસેથી પહેલા જ બધું પડાવી ચૂકી હશે, એટલે હવે આ નાટક કરે છે."

આ ઝેર ધીમે ધીમે વિનોદના મનમાં પણ રેડાયું. વિનોદને પણ લાગવા માંડ્યું કે ભાવના જેવું બતાવે છે એટલી સાચી નથી. પપ્પા છેલ્લા પંદર વર્ષથી બીમાર હતા ત્યારે ભાવના રોજ ઘરે આવતી હતી. તે પપ્પાની દવા, ખાવા-પીવાનું અને બધી સંભાળ રાખતી હતી. ભાઈઓને લાગતું હતું કે ભાવના બસ દીકરી તરીકેની ફરજ બજાવે છે, પણ હવે તેમને શંકા થવા લાગી કે ભાવનાએ પપ્પાની બીમારીનો ફાયદો ઉઠાવીને કંઈક કરાવ્યું હશે.

સંબંધોમાં તિરાડ પડવા લાગી. જે ભાઈઓ ભાવનાને પ્રેમ કરતા હતા, તેમણે તેની સાથે બોલવાનું ઓછું કરી નાખ્યું. ભાવના જ્યારે પિયર આવતી ત્યારે ભાભીઓ તેનું મોં જોઈને અંદર જતી રહેતી. ભાવના આ બધું સમજી શકતી હતી, પણ તે શાંત રહી. તેણે ક્યારેય પોતાની સફાઈ આપવાનો પ્રયત્ન ન કર્યો.

વર્ષો વીતતા ગયા. મિલકતનો મુદ્દો વણઉકેલાયેલો રહ્યો કારણ કે ભાવના દસ્તાવેજ પર સહી કરવા માટે ના પાડતી હતી અને ભાઈઓ શંકાના કારણે તેની સાથે સીધી વાત નહોતા કરતા. ભાઈઓને લાગતું હતું કે ભાવના સમય વિતાવી રહી છે જેથી તે ભવિષ્યમાં મોટો દાવો કરી શકે. એક જ ઘરમાંથી જન્મેલા ભાઈ-બહેનો વચ્ચે અજાણતા જ એક મોટી દીવાલ ઊભી થઈ ગઈ હતી.

એક દિવસ મિલકતના જૂના કાગળો સરખા કરવા માટે સંજય અને વિનોદ વકીલની ઓફિસે ગયા. વકીલ રામજીભાઈના જૂના મિત્ર પણ હતા. વકીલે બંને ભાઈઓને બેસાડ્યા અને એક કાળી ફાઈલ બહાર કાઢી.

"સંજય, વિનોદ, તમે બંને આ મિલકતની વહેંચણી માટે આવ્યા છો, પણ મારે તમને એક સત્ય બતાવવું છે જે તમારા પપ્પાએ મારી પાસે સાચવીને રાખ્યું હતું." વકીલે ગંભીર અવાજે કહ્યું.

વકીલે ફાઈલમાંથી એક રજિસ્ટર્ડ દસ્તાવેજ કાઢ્યો. "તમારા પપ્પા રામજીભાઈ જ્યારે જીવતા હતા ત્યારે જ તેમણે શહેરનો સૌથી કિંમતી પ્લોટ ભાવનાના નામે ટ્રાન્સફર કરી દીધો હતો. આ દસ્તાવેજ આજે પણ કાયદેસર છે. તે પ્લોટની માલિકી ભાવનાની જ છે."

આ સાંભળીને સંજય અને વિનોદના હોશ ઊડી ગયા. સંજયનો ગુસ્સો સીમા વટાવી ગયો, "મેં કહ્યું હતું ને! અમારી શંકા સાચી હતી. ભાવનાએ પપ્પાની બીમારીનો ફાયદો ઉઠાવીને આટલી મોટી જમીન પોતાના નામે કરાવી લીધી! એટલે જ તે વકીલ પાસે આવવાની ના પાડતી હતી."

વકીલે સંજયને રોક્યો અને કહ્યું, "શાંત થાવ સંજય! આખી વાત સાંભળ્યા વગર નિર્ણય પર ન પહોંચો. રામજીભાઈએ આ પ્લોટ ભાવનાને આપ્યો હતો કારણ કે પંદર વર્ષ સુધી તમે બંને પોતાના ધંધા અને પરિવારમાં વ્યસ્ત હતા, ત્યારે આ દીકરીએ પોતાના ઘર-પરિવારને બાજુ પર મૂકીને રાત-દિવસ બાપની સેવા કરી હતી. રામજીભાઈને લાગ્યું કે દીકરીને કંઈક આપવું જોઈએ."

વકીલે આગળ કહ્યું, "પણ તમને ખબર છે ખરી કે પછી શું થયું? જ્યારે રામજીભાઈનું અવસાન થયું, તેના બીજા જ અઠવાડિયે ભાવના મારી ઓફિસે આવી હતી. તેણે મને આ દસ્તાવેજ પાછો આપ્યો અને કહ્યું હતું કે આ જમીન તેના ભાઈઓને આપી દેવામાં આવે."

વિનોદ આશ્ચર્યથી બોલી ઊઠ્યો, "શું? એણે જમીન પાછી આપી દીધી હતી?"

"હા," વકીલે ટેબલ પર પડેલી એક ચિઠ્ઠી બતાવતાં કહ્યું. "ભાવનાએ મને કહ્યું હતું કે મારા બંને ભાઈઓને બાળકો છે, તેમને ધંધો વધારવો છે અને ઘરમાં પૈસાની જરૂર છે. જો હું આ જમીન લઈ લઈશ તો મારા ભાઈઓ હેરાન થઈ જશે. મને મારા પપ્પાની મિલકત નથી જોઈતી, મારે બસ મારા ભાઈઓનો પરિવાર સુખી રહે તે જોવું છે."

વકીલનો અવાજ ધીમો પડી ગયો, "ભાવનાએ મને ખાસ કસમ આપી હતી કે આ વાત હું તમને ત્યાં સુધી ન કહું જ્યાં સુધી તમે બંને મિલકત માટે ઝઘડવાનું શરૂ ન કરો. તે જમીન તેના નામે હોવા છતાં, તેણે ક્યારેય તમારો હક છીનવવાનો પ્રયત્ન નથી કર્યો. તે તો બસ એટલું જ ઈચ્છતી હતી કે આ જમીનના કારણે તમારા બે ભાઈઓ વચ્ચે ઝઘડો ન થાય અને તમે સદા એક થઈને રહો."

આ શબ્દો સાંભળીને સંજય અને વિનોદના પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ. જે બહેનને તેઓ સ્વાર્થી, લાલચુ અને કપટી સમજી રહ્યા હતા, તે બહેને તો પોતાના હકની કરોડોની જમીન પણ પોતાના ભાઈઓના સુખ માટે ચુપચાપ જતી કરી હતી. અને બદલામાં તેમણે બહેનને શું આપ્યું? ફક્ત તિરસ્કાર અને શંકા!

બંને ભાઈઓની આંખોમાંથી પશ્ચાતાપના અશ્રુ વહેવા લાગ્યા. તેમને પોતાની જાત પર શરમ આવવા લાગી. ભાભીઓ પણ જ્યારે આ વાત જાણશે ત્યારે તેમને પોતાના વર્તન પર કેટલો અફસોસ થશે એ વિચારીને જ બંનેના દિલ ભરાઈ આવ્યા.

તે જ સમયે સંજય અને વિનોદ વકીલની ઓફિસેથી સીધા ભાવનાના ઘરે પહોંચ્યા. ભાવના રસોડામાં કામ કરી રહી હતી. પોતાના ભાઈઓને અચાનક ઘરે આવેલા જોઈને તે ખુશ થઈ ગઈ.

"આવો ભાઈ, અરે તમે અચાનક? હું ચા બનાવું તમારા માટે." ભાવનાએ પ્રેમથી કહ્યું.

સંજયે આગળ વધીને ભાવનાના બંને હાથ પકડી લીધા અને રડી પડ્યો. "અમને માફ કરી દે ભાવના! અમે તારા પ્રેમને ના સમજી શક્યા. અમે તારા પર શંકા કરી અને તને કેટલી તકલીફ આપી. તું અમારા માટે આટલો મોટો ત્યાગ કરતી રહી અને અમે તને જ સ્વાર્થી સમજી બેઠા."

વિનોદ પણ બહેનના પગે પડી ગયો. "બહેન, તું અમને સજા આપ, પણ આમ મોં ન ફેરવ. તારું દિલ કેટલું મોટું છે એ આજે વકીલ સાહેબે અમને બતાવ્યું."

ભાવનાએ બંને ભાઈઓને ઉભા કર્યા અને પોતાના હાથે તેમના અશ્રુ લૂછ્યા. તેના ચહેરા પર કોઈ ગુસ્સો કે અહંકાર નહોતો, ફક્ત એક બહેનની મમતા હતી.

"ભાઈ, તમે આ શું બોલો છો?" ભાવનાએ હસીને કહ્યું. "પપ્પાએ મને સેવા કરવાની તક આપી એ જ મારો મોટો હક હતો. મને આ મિલકત કે પૈસાની કોઈ જરૂર નથી. તમારા ઘરમાં શાંતિ રહે, તમારા બાળકો સારી રીતે ભણે અને તમે બંને ભાઈઓ ક્યારેય જુદા ન થાઓ, બસ મારે તો આટલું જ જોઈતું હતું. જો આ મિલકત લેવાથી તમારા વચ્ચે તિરાડ પડતી હોય તો એવી મિલકત મારે ક્યારેય ન જોઈતી હોય."

ભાવનાની આ વાતે બંને ભાઈઓના દિલ જીતી લીધા. સંજયે ભાવનાના માથા પર હાથ મૂકીને કહ્યું, "ના ભાવના, પપ્પાનો નિર્ણય સાચો હતો. આ મિલકત પર પહેલો હક તારો જ છે. પણ આજે અમે તને વચન આપીએ છીએ કે આ ઘર અને જમીન ગમે તેના નામે હોય, આપણો આ પરિવાર ક્યારેય તૂટશે નહીં."

તે દિવસે એક બહેનના ત્યાગે બે ભાઈઓને જુદા થતાં બચાવી લીધા. મિલકતના ટુકડા થતાં અટકી ગયા અને આખા પરિવારમાં ફરી એકવાર પ્રેમ અને વિશ્વાસની સરવાણી ફૂટી નીકળી. સંબંધો પૈસાથી નહીં પણ ત્યાગ અને સમજણથી સચવાય છે, એ વાત આજે આખા કુટુંબને સમજાઈ ગઈ હતી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.