બાર વર્ષની ઉંમરે માતાએ દીકરાને મામાના ઘરે મોકલી દીધો, દીકરાએ 20 વર્ષ સુધી વાત ન કરી... મૃત્યુ પછી કાગળ મળ્યો તો...

અજય બાર વર્ષનો હતો ત્યારે એક સવારે તેની માતા કમલાએ તેને કપડાંની નાની બેગ આપી અને કહ્યું, "આજે તું થોડા દિવસ માટે મામાના ઘરે જઈશ."

અજયને કંઈ સમજાયું નહીં. તેણે પૂછ્યું, "હું કેમ જાઉં? શાળાનું શું?"

કમલાએ કહ્યું, "ત્યાંથી તારી શાળા ચાલુ રહેશે. તું ચિંતા ન કર."

અજયે ઘરની બહાર ઊભેલા પોતાના મામા મહેશને જોયા. તેમને જોઈને તેને વધુ શંકા થઈ.

"મમ્મી, તમે પણ આવશો ને?"

કમલાએ દીકરાની આંખોમાં જોયું.

"હું પછી આવીશ."

"ક્યારે?"

કમલા થોડીવાર ચૂપ રહી.

"જલ્દી."

અજયને એ જવાબ ગમ્યો નહીં.

તે દિવસે તે મામા સાથે જતો રહ્યો.

રસ્તામાં તેણે પાછળ જોયું તો કમલા ઘરના દરવાજા પાસે ઊભી હતી. અજયને લાગ્યું કે માતા તેને જવા દેવા માગતી જ હતી.

તેના મનમાં એક જ વાત આવી.

"મમ્મીને હું નથી જોઈતો."

મામાના ઘરે શરૂઆતના દિવસો અઘરા હતા.

અજય રાત્રે સૂતી વખતે માતાને યાદ કરતો. ક્યારેક તે ફોન કરવા માટે મામાના ફોન પાસે ઊભો રહેતો.

પણ કમલાનો ફોન બહુ ઓછો આવતો.

એક દિવસ અજયે ગુસ્સામાં કહ્યું, "મારી મમ્મીને કહો કે મને લેવા આવે."

મામાએ કંઈ જવાબ આપ્યો નહીં.

થોડા દિવસ પછી કમલાનો ફોન આવ્યો.

"અજય, ભણતો રહે."

અજયે ગુસ્સામાં ફોન મૂકી દીધો.

"મને ભણવાનું નથી. મારે ઘરે આવવું છે."

બીજી તરફ કમલા થોડા સમય સુધી ફોન હાથમાં લઈને બેઠી રહી.

તેણે ફરી ફોન કર્યો નહીં.

અજય મોટો થતો ગયો.

બાર વર્ષનો છોકરો ધીમે ધીમે સત્તર વર્ષનો થયો.

પછી વીસ વર્ષનો.

પછી પચ્ચીસ વર્ષનો.

તેના મનમાં માતા માટેનો ગુસ્સો પણ મોટો થતો ગયો.

તેને લાગતું હતું કે કમલાએ તેને પોતાની જિંદગીમાંથી કાઢી નાખ્યો હતો.

અજયના પિતા રમણનો સ્વભાવ પહેલેથી જ ખૂબ ગુસ્સાવાળો હતો.

ઘરમાં નાની વાતે પણ ઝઘડો થતો.

પણ અજય નાનો હતો ત્યારે તેને લાગતું હતું કે દરેક ઘરમાં આવું જ થતું હશે.

તેને એ સમજાતું નહોતું કે તેની માતા ઘણી વખત કેમ ડરી જતી.

કેમ પિતા ઘરે આવે ત્યારે માતા ધીમેથી બોલતી.

કેમ પિતા ગુસ્સે થાય ત્યારે માતા અજયને બીજા રૂમમાં મોકલી દેતી.

આ બધી વાતો અજયની યાદમાં હતી, પણ તેને ક્યારેય લાગ્યું નહીં કે તેનો સંબંધ તેના ઘરની પરિસ્થિતિ સાથે હોઈ શકે.

વર્ષો પછી અજયે પોતાનું કામ શરૂ કર્યું.

તેના લગ્ન થયા.

તેની પત્ની પૂજાએ ઘણી વાર કહ્યું, "તમારી મમ્મી સાથે વાત કેમ નથી કરતા?"

અજયનો જવાબ હંમેશા એક જ હતો.

"જે માતાએ પોતાના બાર વર્ષના દીકરાને બીજા ઘરે મોકલી દીધો હોય, તેની સાથે શું વાત કરવી?"

પૂજાએ એક દિવસ કહ્યું, "કદાચ કોઈ કારણ હશે."

અજય તરત બોલ્યો, "મારે કારણ સાંભળવું નથી."

કમલા આ વીસ વર્ષ દરમિયાન ઘણી વખત અજયને મળવા આવી હતી.

પણ અજય મળ્યો નહીં.

એક વખત તે મામાના ઘરે આવી ત્યારે અજય બહાર જતો રહ્યો.

બીજી વખત તેણે દરવાજો જ ખોલ્યો નહીં.

ત્રીજી વખત તેણે મામાને કહી દીધું, "એમને કહો કે મને મળવા ન આવે."

કમલા દરેક વખતે ચૂપચાપ પાછી ફરી.

તે ક્યારેય અજય સામે ફરિયાદ કરતી નહીં.

કોઈ સગાને કહેતી નહીં કે દીકરો તેને મળતો નથી.

ફક્ત એક જ વાત કહેતી.

"એ ખુશ રહે એ જ સારું."

અજયને આ વાતની ખબર પણ નહોતી.

સમય પસાર થતો ગયો.

એક દિવસ અજયને ફોન આવ્યો.

માતાની તબિયત ખૂબ ખરાબ હતી.

અજય થોડા સમય સુધી ફોન હાથમાં લઈને બેઠો રહ્યો.

પૂજાએ પૂછ્યું, "શું થયું?"

અજયે કહ્યું, "મમ્મી બીમાર છે."

પૂજાએ ધીમેથી કહ્યું, "ચાલો."

અજયે માથું હલાવ્યું.

"હવે જઈને શું કરું?"

પૂજાએ કહ્યું, "માતા છે."

અજય કંઈ બોલ્યો નહીં.

પણ તે ગયો નહીં.

બે દિવસ પછી ફરી ફોન આવ્યો.

આ વખતે સમાચાર અલગ હતા.

કમલા હવે નહોતી.

અજય લાંબા સમય સુધી ચૂપ રહ્યો.

તેની આંખમાંથી આંસુ આવ્યા નહીં.

તેને લાગ્યું કે વીસ વર્ષથી જે સંબંધ હતો જ નહીં, તે હવે પૂરો થઈ ગયો.

પણ એ રાત્રે ઊંઘ આવી નહીં.

તેને વારંવાર એક જ દૃશ્ય યાદ આવતું હતું.

બાર વર્ષનો અજય બેગ લઈને ઘર બહાર ઊભો હતો.

અને દરવાજા પાસે તેની માતા ઊભી હતી.

"હું પછી આવીશ."

અજયને પહેલી વાર વિચાર આવ્યો.

"એ પછી ક્યારેય આવી કેમ નહીં?"

કમલાના અંતિમ વિધિ પછી મામાએ અજયને એક જૂની લોખંડની પેટી આપી.

"આ તારી મમ્મીએ રાખી હતી."

અજયે પેટી ખોલી.

અંદર જૂના ફોટા હતા.

તેના બાળપણના ફોટા.

એક જૂનું શાળાનું પ્રમાણપત્ર.

થોડા પત્રો.

અને નીચે કેટલાક સરકારી કાગળો હતા.

અજયે કાગળો હાથમાં લીધા.

પહેલા તો તેને કંઈ સમજાયું નહીં.

પછી એક કાગળની ઉપર તેની નજર અટકી.

તેમાં તેના પિતાનું નામ હતું.

સાથે કોર્ટ અને સરકારી કચેરીનો ઉલ્લેખ હતો.

અજયે ધ્યાનથી વાંચવાનું શરૂ કર્યું.

તેની આંખો ધીમે ધીમે મોટી થતી ગઈ.

આ કાગળ કોઈ સામાન્ય ફરિયાદ નહોતી.

વર્ષો પહેલાં કમલાએ પોતાના પતિ સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી.

કારણ હતું ઘરેલું હિંસા અને ધમકીઓ.

અજયના હાથ કાંપવા લાગ્યા.

તેણે બીજો કાગળ ખોલ્યો.

તેમાં લખેલું હતું કે કમલાએ પોતાના અને પોતાના નાના દીકરાની સુરક્ષા અંગે મદદ માગી હતી.

અજયે ત્રીજો કાગળ ખોલ્યો.

તેમાં એક નોંધ હતી કે બાળકને થોડા સમય માટે વિશ્વાસુ સગા પાસે રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી.

અજય ખુરશી પરથી ઊભો થઈ ગયો.

"મામા..."

મહેશ તેની બાજુમાં આવીને ઊભા રહ્યા.

અજયે પૂછ્યું, "આ બધું શું હતું?"

મહેશે લાંબો શ્વાસ લીધો.

"તારી મમ્મી તને કેમ મોકલી ગઈ હતી એ હવે તને ખબર પડી?"

અજયની આંખોમાં પાણી આવી ગયું.

"તમે મને કેમ ન કહ્યું?"

મહેશે કહ્યું, "તારી મમ્મીએ મનાઈ કરી હતી."

"શા માટે?"

"એ કહેતી હતી કે જો તને ખબર પડશે તો તું તારા પપ્પા સામે ગુસ્સે થઈશ. એને ડર હતો કે વાત વધુ ખરાબ થશે."

અજય દીવાલ સામે ટેક લગાવીને ઊભો રહ્યો.

મહેશે આગળ કહ્યું, "તારા પપ્પા તને પણ ઘણી વખત મારતા. તું નાનો હતો ત્યારે તારી મમ્મી વચ્ચે આવી જતી."

અજયને જૂની વાતો યાદ આવવા લાગી.

એક રાત.

પિતાનો ગુસ્સો.

માતાનો ડરી ગયેલો ચહેરો.

અને પોતાને બીજા રૂમમાં મોકલતી માતા.

ત્યારે તેને લાગતું હતું કે માતા તેને પિતાથી દૂર રાખવા માગે છે.

આજે પહેલી વાર તેને સમજાયું કે માતા તેને પિતાથી બચાવી રહી હતી.

મહેશે કહ્યું, "તારી મમ્મીએ ઘણો સમય કાયદાકીય લડાઈ લડી. એ દરમિયાન તને ત્યાં રાખવો જોખમી હતો."

અજય ધીમેથી બોલ્યો, "એટલે મને મામાના ઘરે મોકલ્યો?"

"હા."

"અને મને કહ્યું કે થોડા દિવસમાં આવીશ?"

મહેશે માથું હલાવ્યું.

"એ તને સાચું બધું કહેવા માગતી નહોતી. એને લાગતું હતું કે તું ડરી જઈશ."

અજય જમીન પર બેસી ગયો.

તેના હાથમાં હજુ પણ એ સરકારી કાગળ હતો.

વીસ વર્ષ સુધી તેણે એક જ વાત માની હતી.

"મારી માતા મને નથી ઇચ્છતી."

પણ સત્ય તો એ હતું કે તેની માતાએ પોતાની જિંદગીનો સૌથી મુશ્કેલ નિર્ણય પોતાના દીકરાને બચાવવા માટે લીધો હતો.

તે રાત્રે અજયે પેટીમાં રહેલા બધા પત્રો વાંચ્યા.

એક પત્ર તેની માતાએ લખ્યો હતો, પણ ક્યારેય મોકલ્યો નહોતો.

"અજય, તું મોટો થઈને મને કદાચ સમજશે નહીં. કદાચ તને લાગશે કે મેં તને દૂર મોકલી દીધો. પણ મને તારી સુરક્ષા સૌથી પહેલાં જોઈએ છે. તું મને નફરત કરે તો પણ ચાલશે, બસ તું સુરક્ષિત રહે."

આટલું વાંચીને અજય પત્ર હાથમાં લઈને લાંબા સમય સુધી રડતો રહ્યો.

તેને પહેલી વાર સમજાયું કે માતા કદાચ તેના ગુસ્સાથી દુઃખી થતી હશે.

પણ તેણે ક્યારેય પોતાનું દુઃખ તેના પર નાખ્યું નહોતું.

વીસ વર્ષ સુધી તે દીકરાની નજરમાં ખરાબ માતા બનીને રહી.

માત્ર એટલા માટે કે દીકરો સુરક્ષિત રહે.

બીજા દિવસે અજય માતાના જૂના ઘરમાં ગયો.

ઘર હવે ખાલી હતું.

તે એ જ રૂમમાં ગયો જ્યાં બાળપણમાં સૂતો હતો.

ખૂણામાં એક જૂનું લાકડાનું કબાટ હતું.

અજયે કબાટ ખોલ્યું.

અંદર તેની બાળપણની નાની ચપ્પલ હતી.

એક જૂનું રમકડું હતું.

અને એક નાનકડું સ્વેટર.

તે સ્વેટર જોઈને અજય જમીન પર બેસી ગયો.

તેને સમજાયું કે તેની માતાએ તેને પોતાના જીવનમાંથી કાઢી નાખ્યો નહોતો.

તેણે તો પોતાના જીવનમાંથી એક મોટો ભાગ કાઢીને દીકરાને સુરક્ષિત રાખ્યો હતો.

થોડા દિવસ પછી અજયે પોતાના મામાને કહ્યું, "મારે મમ્મી સાથે બહુ વાતો કરવી હતી."

મહેશે ધીમેથી કહ્યું, "એને ખબર હતી."

અજયે આશ્ચર્યથી પૂછ્યું, "કેવી રીતે?"

"દર વર્ષે તારા જન્મદિવસે એ મને પૂછતી કે તું ખુશ છે ને?"

અજય ફરી ચૂપ થઈ ગયો.

"અને તમે શું કહેતા?"

"હું કહેતો કે હા."

મહેશે થોડીવાર પછી કહ્યું, "એ પછી એકલી રૂમમાં જઈને તારી જૂની તસવીર જોતી."

અજયે આંખો બંધ કરી.

વીસ વર્ષ.

વીસ વર્ષ સુધી તે પોતાની માતાને દોષ આપતો રહ્યો.

અને તેની માતા એ જ વીસ વર્ષ સુધી તેને બચાવનાર માતા તરીકે નહીં, પણ તેની નજરમાં ખોટી માતા બનીને જીવતી રહી.

થોડા દિવસ પછી અજયે પોતાના ઘરે માતાનો ફોટો લગાવ્યો.

પૂજાએ પૂછ્યું, "આજે તમે બહુ શાંત છો."

અજયે કહ્યું, "મને આજે મારી મમ્મી સમજાઈ."

પૂજાએ કંઈ પૂછ્યું નહીં.

અજયે ફોટા સામે ઊભા રહીને ધીમેથી કહ્યું, "મમ્મી, તમે મને છોડ્યો નહોતો. હું જ તમને સમજી શક્યો નહીં."

તેના ગાલ પરથી આંસુ નીચે પડ્યાં.

"મારે તમારી સાથે હજુ ઘણી વાતો કરવી હતી."

રૂમમાં કોઈ જવાબ નહોતો.

પણ અજયને પહેલી વાર અંદરથી એવું લાગ્યું કે વર્ષો જૂનું એક ભારણ હળવું થઈ ગયું છે.

તે દિવસે તેણે પોતાની માતાને માફ કરી નહોતી.

કારણ કે હવે તેને સમજાયું હતું કે માફી માગવાની જરૂર જ નહોતી.

જે સ્ત્રીને તે વીસ વર્ષ સુધી પોતાની દુશ્મન માનતો રહ્યો હતો, એ જ સ્ત્રી વાસ્તવમાં આખી જિંદગી તેની બાજુએ ઊભી હતી.

ફક્ત એક જ ફરક હતો.

તેને બચાવવા માટે તેણે દીકરાની નફરત પણ સ્વીકારી લીધી હતી.

અને અજયને સૌથી વધારે દુઃખ એ વાતનું હતું કે તેની માતાએ તેને ગુમાવ્યો નહોતો.

તેને બચાવતા બચાવતા તેણે દીકરાનો પ્રેમ ગુમાવવાનો દુઃખ એકલી સહન કર્યું હતું.

"જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો."