નવું ઘર છોડીને પત્નીએ જૂનું મકાન જ કેમ ખરીદ્યું? એક રૂમ વર્ષો સુધી બંધ રાખ્યો અને પછી એવું થયું કે...

મીનાએ જૂનું ઘર જોયું ત્યારે જ નક્કી કરી લીધું હતું કે આ ઘર તેને લેવું જ છે. ઘર બહારથી જોતાં જ ઘણું ખરાબ લાગતું હતું, દીવાલોમાં તિરાડો હતી, બારીના લાકડાં જૂનાં થઈ ગયાં હતાં અને આંગણામાં વર્ષોથી કોઈએ સફાઈ કરી ન હોય એવું લાગતું હતું.

તેના પતિ મહેશ તેની બાજુમાં ઊભા રહીને ઘર જોઈ રહ્યા હતા. તેમણે એક નજર ઘરની હાલત પર કરી અને સીધું કહ્યું, "આ ઘર માટે આટલા પૈસા આપવાના છે? મીના, આ ઘર છે કે તોડી પાડવાનું મકાન?"

મીનાએ કંઈ જવાબ આપ્યો નહીં. તે ફક્ત બારી પાસે જઈને ઊભી રહી.

થોડીવાર પછી તેણે ધીમેથી કહ્યું, "મને આ ઘર જોઈએ છે."

મહેશ હસ્યા. "તમારે ગમે એટલે ઘર ખરીદી લેવાનું? આટલા પૈસામાં તો નવું સરસ ઘર મળી જાય."

"મને નવું ઘર નથી જોઈએ."

"તો પછી?"

મીનાએ ઘર તરફ જોઈને કહ્યું, "આ જ જોઈએ."

મહેશને વાત સમજાઈ નહીં. તેમને લાગ્યું કે પત્નીને જૂનું ઘર જોઈને અચાનક લાગણી થઈ ગઈ છે.

એ દિવસે બંને ઘરે પાછા આવ્યા ત્યારે પણ વાત ત્યાં જ અટકી નહીં.

મહેશે કહ્યું, "તમે ખરેખર આ ઘર લેવા માંગો છો?"

મીનાએ માથું હલાવ્યું.

"કેમ?"

"બસ, મને ગમે છે."

મહેશે કહ્યું, "આ જવાબ નથી."

મીના થોડીવાર ચૂપ રહી. પછી બોલી, "ક્યારેક કોઈ વસ્તુ ગમે તેનું કારણ તરત કહી શકાય નહીં."

મહેશને આ જવાબથી સંતોષ થયો નહીં.

બે દિવસ પછી મીનાએ ઘર ખરીદવાનું નક્કી કરી લીધું.

મહેશે ફરી સમજાવ્યું, "મીના, વિચાર કરી લે. છત સુધારવી પડશે, પ્લાસ્ટર કરાવવું પડશે, વાયરિંગ બદલવું પડશે, પાણીની લાઇન પણ જૂની છે. ખર્ચ ઘર ખરીદવાના પૈસા કરતાં પણ ઘણો વધારે આવશે."

મીનાએ કહ્યું, "મને ખબર છે."

"તો?"

"તોય મને આ ઘર જોઈએ છે."

મહેશે આખરે હાર માની.

કાગળની કાર્યવાહી પૂરી થઈ અને થોડા અઠવાડિયામાં બંને એ ઘરમાં રહેવા આવી ગયા.

ઘરની સફાઈ શરૂ થઈ.

જૂના પડદા ઉતારવામાં આવ્યા. તૂટેલી બારીઓ બદલાઈ. દિવાલો પર નવું પ્લાસ્ટર થયું. રસોડું ફરી બનાવાયું.

મહેશને ધીમે ધીમે લાગવા માંડ્યું કે કદાચ મીનાનો નિર્ણય એટલો ખોટો નહોતો.

પણ એક વાત હજુ પણ તેમને સમજાતી નહોતી.

ઘરમાં એક નાનો રૂમ હતો જે ઘરના બીજા ભાગની સરખામણીમાં વધારે જૂનો હતો.

તે રૂમનું બારણું લાકડાનું હતું. અંદર જૂની લાકડાની પેટી, એક તૂટેલી ખુરશી અને દીવાલ પાસે એક નાનું કબાટ હતું.

એક દિવસ મહેશે મિસ્ત્રીને કહ્યું, "આ રૂમનું પણ બધું કાઢી નાખો. અહીં સ્ટોરરૂમ બનાવી દઈએ."

મીના તરત ત્યાં આવી.

"ના."

મહેશે આશ્ચર્યથી પૂછ્યું, "કેમ?"

"આ રૂમને હાથ નહીં લગાડતા."

"પણ અહીં તો કંઈ કામનું નથી."

"કંઈ કાઢવાનું નથી."

મહેશે હસીને કહ્યું, "આખા ઘરમાં લાખો રૂપિયા ખર્ચીને બધું નવું કરાવી રહ્યા છીએ અને આ એક રૂમ એવો જ રાખવાનો છે?"

"હા."

"શા માટે?"

મીનાએ થોડું વિચાર્યું અને કહ્યું, "મને આ રૂમ એવો જ જોઈએ છે."

મહેશે તેની આંખોમાં કંઈક જુદું જોયું.

પણ તેણે વધારે પૂછ્યું નહીં.

સમય પસાર થતો ગયો.

ઘર ધીમે ધીમે સુંદર બની ગયું.

નવા રંગથી દીવાલો ચમકવા લાગી. આંગણામાં છોડ વાવવામાં આવ્યા. રસોડામાં નવી વસ્તુઓ આવી.

પણ એ એક રૂમ એવો જ રહ્યો.

દર વર્ષે દિવાળી આવે ત્યારે મીના એ રૂમની સફાઈ પોતે કરતી.

જૂની ખુરશી સાફ કરતી. કબાટની ધૂળ કાઢતી. લાકડાની પેટી પર કપડું ફેરવતી.

મહેશને આ વાત હંમેશા અજીબ લાગતી.

એક વખત તેમણે મજાકમાં કહ્યું, "તમારો આ રૂમ તો આખા ઘરમાં સૌથી વધારે ખાસ છે."

મીનાએ સ્મિત કર્યું.

"હા."

"એમાં શું છે?"

"યાદો."

મહેશે કહ્યું, "કઈ યાદો?"

મીના બોલી, "એક દિવસ કહીશ."

મહેશે ફરી પૂછ્યું નહીં.

વર્ષો પસાર થઈ ગયા.

તેમના બાળકો મોટા થયા. દીકરીના લગ્ન થઈ ગયા. દીકરો પણ નોકરી માટે બીજા શહેરમાં રહેવા ગયો.

ઘરમાં હવે મીના અને મહેશ બંને જ રહેતા.

એક શિયાળાની સાંજે મહેશ જૂના કાગળો ગોઠવી રહ્યા હતા.

મીના એ જ જૂના રૂમમાં બેઠી હતી.

તે લાકડાની પેટી ખોલીને અંદરથી એક નાનું કાપડનું પોટલું બહાર કાઢી રહી હતી.

મહેશે દૂરથી જોયું.

"આ શું છે?"

મીનાએ પોટલું હાથમાં લીધું અને કહ્યું, "આજે તમને બધું કહું?"

મહેશ તેની સામે બેસી ગયા.

મીનાએ પોટલું ખોલ્યું.

અંદર એક જૂનો ફોટો હતો.

ફોટામાં એક નાની છોકરી હતી. તેની બાજુમાં એક સ્ત્રી અને એક પુરુષ ઊભા હતા.

મહેશે ફોટો જોયો.

"આ કોણ?"

મીનાએ ધીમેથી કહ્યું, "મારા મમ્મી અને પપ્પા."

મહેશ થોડીવાર ફોટો જોતાં રહ્યા.

"પણ આ ફોટો અહીં કેમ?"

મીનાએ રૂમની દીવાલ તરફ જોયું.

"કારણ કે આ જ ઘર છે."

મહેશને કંઈ સમજાયું નહીં.

"શું?"

"આ જ મારું જૂનું ઘર છે."

મહેશ ચૂપ થઈ ગયા.

મીનાએ આગળ કહ્યું, "હું નાની હતી ત્યારે મારા માતા-પિતા અને હું અહીં રહેતા હતા."

તેની આંખો ધીમે ધીમે ભીની થવા લાગી.

"આ રૂમમાં હું સૂતી હતી."

તેણે જૂની ખુરશી તરફ આંગળી કરી.

"આ ખુરશી પર મારા પપ્પા સાંજે બેસતા."

પછી તેણે કબાટ તરફ જોયું.

"અને આ કબાટમાં મમ્મી મારા કપડાં રાખતી."

મહેશ ધ્યાનથી સાંભળતા હતા.

મીના આગળ બોલી, "મારા પપ્પાનો નાનો ધંધો હતો. એક વર્ષ બહુ નુકસાન થયું. પછી બીજું નુકસાન થયું. ઘરનો ખર્ચ ચલાવવો મુશ્કેલ થઈ ગયો."

તે થોડું રોકાઈ.

"એક દિવસ પપ્પાએ કહ્યું કે ઘર વેચવું પડશે."

મહેશે ધીમેથી પૂછ્યું, "ત્યારે તમે કેટલી ઉંમરના હતા?"

"દસ વર્ષની."

મીના હળવું સ્મિત કરીને બોલી, "મને ઘર વેચવાનું કારણ સમજાતું નહોતું. મને લાગતું હતું કે આપણે થોડા દિવસ માટે ક્યાંક જઈ રહ્યા છીએ અને પાછા આવીશું."

"પણ પાછા આવ્યા નહીં."

તેણે માથું હલાવ્યું.

"અમે એક નાનકડા ભાડાના ઘરમાં રહેવા ગયા."

તે દિવસથી મીનાનું બાળપણ બદલાઈ ગયું.

તેના પિતાએ ફરીથી બધું શરૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. તેની માતાએ ઘરમાંથી કામ કરવાનું શરૂ કર્યું.

મીના ક્યારેય પોતાના જૂના ઘરની વાત કરતી નહીં.

પણ અંદરથી તે ઘર ભૂલી શકી નહીં.

"મને સૌથી વધારે આ રૂમ યાદ આવતો," તેણે કહ્યું.

"શા માટે?"

"કારણ કે અહીં મમ્મી મને રાત્રે વાર્તા કહેતી. પપ્પા દરવાજો બંધ કરીને કહેતા કે હવે સૂઈ જા. અને હું ઊંઘવાનો નાટક કરતી."

મહેશના ચહેરા પર પણ સ્મિત આવી ગયું.

મીનાએ ફોટો ફરી હાથમાં લીધો.

"વર્ષો સુધી હું માનતી હતી કે એ ઘર હવે કોઈ બીજાનું છે. મને ખબર પણ નહોતી કે એ ક્યાં છે."

પછી એક દિવસ તેને ખબર પડી કે ઘર વેચાયું હતું અને ઘણા વર્ષોથી ખાલી પડ્યું હતું.

તે તેને જોવા ગઈ.

અને બારણું ખોલતાં જ તેને જૂની યાદો પાછી આવી ગઈ.

"એ દિવસે મને ખબર પડી કે હું એ ઘર છોડીને મોટી થઈ ગઈ હતી, પણ મારું મન ત્યાં જ રહી ગયું હતું."

મહેશે પૂછ્યું, "તમે મને પહેલાં કેમ ન કહ્યું?"

મીનાએ થોડું હસીને કહ્યું, "કારણ કે મને ડર હતો કે તમે કહેશો કે આ તો જૂનું ઘર છે. પૈસા બગાડવાની જરૂર નથી."

મહેશે ધીમેથી કહ્યું, "મેં તો કહ્યું જ હતું."

બંને હસી પડ્યા.

થોડીવાર પછી મહેશે પૂછ્યું, "પણ તમે એ સમયે મને કહી શકતા હતા કે આ તમારું ઘર છે."

મીનાએ માથું હલાવ્યું.

"હા, કહી શકતી. પણ મને પોતાને પણ વિશ્વાસ નહોતો કે આપણે આ ઘર ખરીદી શકીશું."

"તો પછી તમે જોખમ લીધું?"

"હા."

તે જૂની દીવાલ પર હાથ ફેરવતી બોલી, "મને લાગ્યું કે આખી જિંદગી મેં કંઈક ગુમાવ્યું છે. જ્યારે પહેલી વાર ખબર પડી કે એ પાછું મળી શકે છે, ત્યારે હું પૈસાનો હિસાબ કરી શકી નહીં."

મહેશે આસપાસ જોયું.

હવે તેમને એ ઘર જૂનું લાગતું નહોતું.

તેમને પહેલી વાર સમજાયું કે મીનાએ ઈંટો અને દીવાલો ખરીદી નહોતી.

તેણે પોતાનું બાળપણ પાછું ખરીદ્યું હતું.

મહેશે પૂછ્યું, "પણ આ રૂમને તમે એટલો જૂનો કેમ રાખ્યો?"

મીનાએ ધીમેથી કહ્યું, "કારણ કે આ રૂમમાં મને મારા મમ્મી-પપ્પા હજુ પણ એવા જ દેખાય છે."

"જો બધું નવું કરી દઉં તો કદાચ મને લાગશે કે મેં જૂનું ઘર ગુમાવીને નવું ઘર બનાવી લીધું."

મહેશ થોડા સમય સુધી કંઈ બોલ્યા નહીં.

પછી તેમણે મીનાનો હાથ પકડી લીધો.

"મારે એ દિવસે તને રોકવી ન જોઈએ હતી."

મીનાએ તરત કહ્યું, "તમે ખોટા નહોતા. તમને ફક્ત ખબર નહોતી કે હું શું ખરીદી રહી હતી."

મહેશે કહ્યું, "હવે ખબર પડી."

મીનાએ આંખો લૂછી.

"મને આ ઘર જોઈને એક જ વાત યાદ આવે છે."

"શું?"

"મારા પપ્પા ગરીબ થયા હતા, પણ તેમણે અમને ક્યારેય એવું લાગવા દીધું નહોતું કે આપણે ઓછા છીએ."

તે થોડું હસીને બોલી, "એટલે કદાચ આ ઘર મારા માટે પૈસાથી વધારે કિંમતી હતું."

બીજા દિવસે મીનાએ એક નાનો નિર્ણય લીધો.

તેણે પોતાના બાળકોને ઘરે બોલાવ્યા.

બધા એ જૂના રૂમમાં બેઠા.

મીનાએ તેમને ફોટો બતાવ્યો અને આખી વાત કહી.

દીકરાએ પૂછ્યું, "મમ્મી, તમે આટલા વર્ષો સુધી અમને કેમ નહોતું કહ્યું?"

મીના હસીને બોલી, "કેટલીક યાદો માણસ પોતાની પાસે રાખે છે. પછી જ્યારે સમય આવે ત્યારે વહેંચે છે."

દીકરીએ રૂમની આસપાસ જોયું.

"મમ્મી, હવે સમજાયું કે તમે આ રૂમને કેમ કંઈ થવા દેતા નહોતા."

મીનાએ કહ્યું, "આ રૂમમાં મારું બાળપણ છે."

મહેશે ઉમેર્યું, "અને હવે તમારા બંનેનું પણ બાળપણ અહીંની વાતોમાં રહેશે."

બધા હસી પડ્યા.

તે દિવસે પહેલી વાર મીનાએ એ રૂમનું બારણું ખુલ્લું રાખ્યું.

વર્ષો સુધી જે રૂમ માત્ર તેની યાદો માટે હતો, હવે તે આખા પરિવારની યાદોનો ભાગ બની ગયો.

કેટલાક મહિના પછી મીનાએ દિવાલ પર પોતાના માતા-પિતાનો જૂનો ફોટો લગાવ્યો.

ફોટાની નીચે કોઈ નામ કે તારીખ નહોતી.

ફક્ત એક નાનકડી પંક્તિ લખેલી હતી.

"જે ઘર છોડવું પડ્યું હતું, એ ઘર ફરીથી મળી ગયું."

મહેશ એ લખાણ વાંચીને મીનાની તરફ જોયું.

મીના સ્મિત કરતી હતી.

આ વખતે તેની આંખોમાં ગુમાવેલી વસ્તુ પાછી મળ્યાનો સંતોષ હતો.

તે દિવસે મહેશે મીનાને કહ્યું, "તમે સાચું કહ્યું હતું."

મીનાએ પૂછ્યું, "શું?"

"આ ઘર જૂનું નથી."

"તો?"

"આ ઘર તો સૌથી નવી વાત છે. કારણ કે આજે તેમાં તારા બાળપણ સાથે આખા પરિવારની ખુશી રહે છે."

મીના કંઈ બોલી નહીં.

તે ફક્ત જૂની ખુરશી પર બેસી ગઈ.

થોડીવાર પછી તેણે આંખો બંધ કરી.

જાણે વર્ષો પછી પોતાના માતા-પિતાના ઘરમાં પાછી આવી હોય તેમ.

"જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો."