દર મહિને પેન્શનમાંથી બે હજાર રૂપિયા ગાયબ થતા હતા, પછી જે થયું તે...

સંજયે ચાનો કાચનો કપ ટેબલ પર જોરથી મૂક્યો. કપમાંથી થોડી ચા બહાર ઢોળાઈ ગઈ. ટેબલ પર મૂકેલું છાપું ભીનું થઈ ગયું.

સંજયે સામે બેઠેલા પોતાના વૃદ્ધ પિતા સામે જોયું. પિતા રમેશભાઈ શાંતિથી ચશ્મા ઉતારી રહ્યા હતા. તેમણે પોતાના જૂના શર્ટના ખૂણાથી ચશ્માના કાચ લૂછ્યા.

"પપ્પા, મારે તમારી સાથે એક બહુ જરૂરી વાત કરવી છે." સંજયનો અવાજ થોડો કડક અને ગુસ્સાવાળો હતો.

રમેશભાઈએ ધીમેથી ચશ્મા પહેર્યા. તેમણે પોતાના દીકરાના ચહેરા સામે જોયું. "હા બોલ સંજય, શું વાત છે?"

"તમારું દર મહિને આઠ હજાર રૂપિયાનું પેન્શન આવે છે. તેમાંથી બે હજાર રૂપિયા ક્યાં જાય છે?" સંજયે ટેબલ પર હાથ પછાડતા પૂછ્યું.

રસોડાના દરવાજે મીના ઊભી હતી. તેના હાથમાં રોટલી લૂછવાનું લાલ કપડું હતું. તે શાંતિથી બંનેની વાત સાંભળી રહી હતી.

આખા ઘરમાં એકદમ શાંતિ છવાઈ ગઈ. સીલિંગ પંખાનો ધીમો અવાજ જ સંભળાતો હતો. રમેશભાઈએ કશું જવાબ ન આપ્યો. તેમણે ખાલી જમીન તરફ જોયું.

"હું બે વર્ષથી જોઉં છું પપ્પા. તમે દર મહિનાની પહેલી તારીખે બેંક જાઓ છો. બે હજાર રૂપિયા રોકડા ઉપાડો છો. બે કલાક પછી ઘરે પાછા આવો છો ત્યારે તમારા હાથ ખાલી હોય છે." સંજયે ફરી પૂછ્યું.

રમેશભાઈએ ઊંડો શ્વાસ લીધો. તેમણે ટેબલ પર પડેલો ચાનો કપ હાથમાં લીધો. તેમણે એક ધીમો ઘૂંટડો ભર્યો.

"એ પૈસા મારા એક અંગત કામ માટે વપરાય છે સંજય." રમેશભાઈએ શાંત અવાજે કહ્યું.

"અંગત કામ? તમારે વળી એવું શું અંગત કામ હોય પપ્પા?" સંજયનો અવાજ વધુ મોટો થયો. "તમારા કપડાં, તમારી દવાઓ, તમારું ખાવાનું બધું અમે પૂરું કરીએ છીએ. તો પછી આ બે હજાર રૂપિયા દર મહિને ક્યાં વેડફાઈ જાય છે?"

મીના પણ રસોડામાંથી બહાર આવી. તે રમેશભાઈની નજીક આવીને ઊભી રહી. "બાપા, વાત પૈસાની નથી. પણ ઘરમાં અત્યારે બહુ ખેંચાણ ચાલે છે. કાવ્યાની સ્કૂલની ફી ભરવાની તારીખ નજીક આવી ગઈ છે."

રમેશભાઈએ વહુ તરફ જોયું. તેમની મોટી દીકરી જેવી વહુના ચહેરા પર ચિંતા હતી. છતાં રમેશભાઈ કશું બોલ્યા નહીં.

"જો પપ્પા, તમે મને જવાબ નહીં આપો તો મારે સમજવું પડશે કે તમે ક્યાંક ખોટી જગ્યાએ પૈસા ઉડાવો છો." સંજયે ગુસ્સામાં કહ્યું.

રમેશભાઈનો ચહેરો થોડો ઉદાસ થઈ ગયો. તેમની આંખોમાં ધીમો દુઃખનો ભાવ આવ્યો. તેમણે પોતાના બંને હાથ જોડ્યા.

"દીકરા સંજય, મેં મારી આખી જિંદગીમાં ક્યારેય ખોટું કામ નથી કર્યું. તું મારા પર વિશ્વાસ રાખ." પિતાએ ધીમેથી કહ્યું.

"વિશ્વાસ કેવી રીતે રાખું પપ્પા? જ્યારે પણ હું પૂછું છું ત્યારે તમે વાત ટાળી દો છો. ઘરમાં નાની બાળકીની ફી ભરવાના પૈસા નથી અને તમે દર મહિને બે હજાર રૂપિયા ગાયબ કરી દો છો!" સંજયે કહ્યું.

સંજય એક નાની પ્રાઇવેટ કંપનીમાં નોકરી કરતો હતો. તેનો પગાર બહુ મોટો નહોતો. મહિનો પૂરો થતાં સુધીમાં તેના ખિસ્સા ખાલી થઈ જતા હતા.

ઘરનું ભાડું, શાકભાજી, લાઈટબિલ અને ઘરના નાના-મોટા ખર્ચમાં તેનો આખો પગાર વપરાઈ જતો હતો. આવામાં પિતાનું આઠ હજારનું પેન્શન જ ઘરનો મોટો ટેકો હતું.

પણ પિતા રમેશભાઈ દર મહિને પહેલી તારીખે બેંકમાંથી બે હજાર રૂપિયા અલગ કાઢી લેતા હતા. તે પૈસા ક્યાં જતા હતા તે કોઈને ખબર નહોતી.

રમેશભાઈનો રૂમ ઘરના ખૂણામાં હતો. તે રૂમમાં એક જૂનો લાકડાનો ખાટલો હતો. ખાટલા નીચે એક નાની લોખંડની લીલી પેટી પડી રહેતી હતી.

તે પેટી પર હંમેશાં એક નાનું તાળું મારેલું રહેતું હતું. મીનાએ ઘણીવાર સફાઈ કરતી વખતે એ પેટી જોઈ હતી. પણ તેણે ક્યારેય તે ખોલવાનો પ્રયત્ન નહોતો કર્યો.

તે રાત્રે સંજય અને મીના પોતાના રૂમમાં બેઠા હતા. કાવ્યા ઊંઘી ગઈ હતી.

"સંજય, મને લાગે છે કે બાપા કોઈને છૂપી મદદ કરે છે." મીનાએ ધીમેથી કહ્યું.

"કોને મદદ કરે મીના? આપણા સગા સંબંધીઓમાં તો કોઈ એવું નથી જેને પૈસાની જરૂર હોય. અને જો મદદ કરતા હોય તો આપણને કહેવામાં શું વાંધો છે?" સંજયે કંટાળીને કહ્યું.

"કદાચ કોઈ જૂનું દેવું હશે?" મીનાએ અંદાજ લગાવ્યો.

"કોઈ દેવું નથી. પપ્પાએ નિવૃત્ત થયા ત્યારે બધું ચૂકવી દીધું હતું. મારે કાલે સવારે આ વાતનો ઉકેલ લાવવો જ પડશે. કાલ પહેલી તારીખ છે." સંજયે નિર્ણય લીધો.

બીજી સવારે આઠ વાગ્યે રમેશભાઈ તૈયાર થયા. તેમણે પોતાનો જૂનો સફેદ શર્ટ પહેર્યો હતો. હાથમાં એક નાની કાપડની થેલી હતી.

તેઓ ઘરના મુખ્ય દરવાજા તરફ ચાલવા લાગ્યા. સંજય દરવાજા પાસે આવીને ઊભો રહી ગયો. તેણે પિતાનો રસ્તો રોકી લીધો.

"આજે હું તમને બહાર જવા નહીં દઉં પપ્પા." સંજયે દ્રઢતાથી કહ્યું.

રમેશભાઈ ઊભા રહી ગયા. તેમણે પોતાના દીકરા સામે જોયું. તેમની આંખોમાં ગુસ્સો નહોતો, પણ ઊંડી શાંતિ હતી.

"સંજય, મને બેંક જવા દે. મારે મોડું થાય છે." પિતાએ ધીમેથી કહ્યું.

"ના પપ્પા. આજે પહેલાં તમારે મને કહેવું પડશે કે તમે એ બે હજાર રૂપિયાનું શું કરો છો. જો તમે નહીં કહો તો હું આજે બેંકમાંથી એક રૂપિયો પણ ઉપાડવા નહીં દઉં." સંજયે કહ્યું.

મીના પણ પાછળ આવીને ઊભી રહી ગઈ. તેના હાથમાં પાણીનો કળશ હતો. તે પણ પિતાના જવાબની રાહ જોઈ રહી હતી.

રમેશભાઈએ એક ઊંડો શ્વાસ લીધો. તેમણે પોતાના ચહેરા પર હાથ ફેરવ્યો. તેમના હાથ થોડા ધ્રૂજી રહ્યા હતા.

"તારે ખરેખર જાણવું છે સંજય?" પિતાએ શાંત અવાજે પૂછ્યું.

"હા પપ્પા, મારે આજે જ જાણવું છે. મારે હવે કોઈ સસ્પેન્સ નથી જોઈતું." સંજયે કહ્યું.

રમેશભાઈ ધીમા પગલે પોતાના રૂમ તરફ પાછા ફર્યા. સંજય અને મીના પણ તેમની પાછળ પાછળ રૂમમાં ગયા.

રમેશભાઈ પોતાના ખાટલા પાસે નીચે બેઠા. તેમનો કમરનો દુખાવો વધી રહ્યો હતો છતાં તેમણે ધીમેથી ખાટલા નીચે હાથ નાખ્યો.

તેમણે અંદરથી એ જૂની લીલા રંગની લોખંડની પેટી બહાર કાઢી. પેટી પર ધૂળ જમેલી હતી.

રમેશભાઈએ પોતાના શર્ટના ખિસ્સામાંથી એક નાની પિત્તળની ચાવી કાઢી. તેમણે તે ચાવી ટેબલ પર મૂકી દીધી.

"આ ચાવી લે સંજય. તાળું ખોલીને અંદર જોઈ લે. તારા બધા સવાલોના જવાબ તને આ પેટીમાંથી મળી જશે." રમેશભાઈએ કહ્યું.

એટલું કહીને રમેશભાઈ રૂમની બહાર નીકળી ગયા. તેઓ ઘરની નાની બાલ્કનીમાં જઈને ઊભા રહી ગયા. તેઓ બહાર રસ્તા પર જોતાં શાંતિથી ઊભા રહ્યા.

સંજયે ટેબલ પર પડેલી પિત્તળની ચાવી ઉપાડી. તેના હાથ થોડા ધ્રૂજતા હતા.

મીના સંજયની એકદમ નજીક આવી ગઈ. બંનેના દિલના ધડકન વધી ગયા હતા.

સંજયે ચાવી તાળામાં નાખી. તેણે ચાવી ફેરવી. ધીમો 'ક્લિક' અવાજ આવ્યો અને તાળું ખૂલી ગયું.

સંજયે પેટીનું લોખંડનું ઢાંકણું ઉપર કર્યું.

અંદર કોઈ સોનું નહોતું. કોઈ રોકડ રકમ નહોતી. અંદર કોઈ મોંઘી વસ્તુ પણ નહોતી.

પેટીની અંદર કાગળોનો એક મોટો ઢગલો હતો. તેમાં મની ઓર્ડરની પહોંચ હતી. રસીદો હતી. અને કેટલાક પીળા પડી ગયેલા પત્રો હતા.

સંજયે સૌથી ઉપર પડેલો એક પત્ર ઉપાડ્યો. પત્ર પર એક છોકરીના હાથના અક્ષરો હતા.

સંજયે પત્ર મોટેથી વાંચવાનું શરૂ કર્યું.

"આદરણીય દાદાજી, સપ્રેમ પ્રણામ. આ મહિને પણ તમારા મોકલેલા બે હજાર રૂપિયા સમયસર મળી ગયા છે. મારી કોલેજના છેલ્લા વર્ષની ફી ભરાઈ ગઈ છે."

સંજયે આગળ વાંચ્યું, "દાદાજી, જો પંદર વર્ષ પહેલાં મારા દાદાના અવસાન પછી તમે મને ભણાવવાની જવાબદારી ના લીધી હોત, તો આજે હું રસ્તા પર રઝળતી હોત. મારા પોતાના સગા કાકાઓએ મને તરછોડી દીધી હતી. પણ તમે દર મહિને તમારા પેન્શનમાંથી પૈસા મોકલીને મને ભણાવી. હવે આવતા મહિને મારી છેલ્લી પરીક્ષા છે. હું પાસ થઈને નોકરી કરીશ ત્યારે સૌથી પહેલાં તમારા આશીર્વાદ લેવા આવીશ."

પત્રની નીચે લખ્યું હતું, "તમારી દીકરી, આશા."

સંજયના હાથમાંથી પત્ર થોડો સરી ગયો. તેણે પેટીમાં પડેલી બીજી રસીદો જોઈ.

દર મહિનાની પહેલી તારીખે મોકલેલા બે હજાર રૂપિયાના મની ઓર્ડરની પહોંચ અંદર ક્રમબદ્ધ ગોઠવેલી હતી. બાર વર્ષથી એક પણ મહિનો ચૂક્યા વગર આ પૈસા મોકલાયા હતા.

સંજયને કશું સમજાયું નહીં. તેણે મીના સામે જોયું. મીનાની આંખો પણ આશ્ચર્યથી પહોળી થઈ ગઈ હતી.

"આ આશા કોણ છે? પપ્પા આ છોકરીને કેમ દર મહિને પૈસા મોકલે છે?" સંજયે સ્વગત કહ્યું.

સંજયે પેટીના તળિયે પડેલો એક બહુ જૂનો કાગળ કાઢ્યો. તે કાગળ હોસ્પિટલનો હતો.

તે કાગળ પંદર વર્ષ જૂનો હતો. હોસ્પિટલનું નામ વાંચતાં જ સંજયનું દિલ એક ધબકારો ચૂકી ગયું.

તે એ જ હોસ્પિટલ હતી જેમાં પંદર વર્ષ પહેલાં સંજયનો બહુ મોટો અકસ્માત થયો હતો.

ત્યારે સંજય કોલેજમાં ભણતો હતો. હાઇવે પર બાઇક સ્લિપ થઈ જતાં તેનો અકસ્માત થયો હતો. તેના માથામાં ગંભીર ઇજા થઈ હતી.

સંજયે એ કાગળ પાછળ પિતાના અક્ષરોમાં લખેલી કેટલીક લાઈનો વાંચી.

એ લાઈનો વાંચતાં વાંચતાં સંજયની આંખોમાંથી આંસુ સરી પડ્યા.

તે દિવસે અકસ્માત થયો ત્યારે રસ્તા કિનારે એક નાની ચાની લારી ચલાવતા કરશનકાકા નામના વૃદ્ધે સંજયને લોહીલુહાણ હાલતમાં જોયો હતો.

કરશનકાકાએ પોતાની લારી બંધ કરી. તેમણે એક રિક્ષા રોકી અને સંજયને તરત હોસ્પિટલે પહોંચાડ્યો.

હોસ્પિટલમાં ડોક્ટરે તાત્કાલિક ઓપરેશન માટે વીસ હજાર રૂપિયા જમા કરાવવા કહ્યું હતું.

કરશનકાકા પાસે પોતાની નાની પૌત્રી આશાના ભણતર માટે બચાવેલા પંદર હજાર રૂપિયા રોકડા પડ્યા હતા. તેમણે એક ક્ષણ પણ વિચાર્યા વગર એ બધા પૈસા હોસ્પિટલમાં જમા કરાવી દીધા.

તે રાત્રે ઓપરેશન થયું અને સંજયનો જીવ બચી ગયો.

બીજે દિવસે સવારે જ્યારે સંજયના પિતા રમેશભાઈ હોસ્પિટલ પહોંચ્યા, ત્યારે તેમને ખબર પડી કે એક અજાણ્યા ચાવાળાએ પોતાના બધા પૈસા આપીને તેમના દીકરાનો જીવ બચાવ્યો છે.

રમેશભાઈએ કરશનકાકાના પગ પકડી લીધા હતા. તેમણે પોતાના ખિસ્સામાંથી પૈસા કાઢીને કરશનકાકાને પાછા આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો.

પણ કરશનકાકાએ પૈસા લેવાની સાફ ના પાડી દીધી હતી.

કરશનકાકાએ કહ્યું હતું, "સાહેબ, મારો એકનો એક દીકરો અને વહુ અકસ્માતમાં ગુજરી ગયા હતા. મારી આ નાની પૌત્રી આશા જ મારો સહારો છે. આજે આ છોકરાને લોહીલુહાણ જોયો તો મને મારો દીકરો યાદ આવી ગયો. ભગવાને તમારા દીકરાને બચાવી લીધો, એ જ મારો રૂપિયો છે."

રમેશભાઈએ બહુ આગ્રહ કર્યો, પણ કરશનકાકાએ એક પણ રૂપિયો ન લીધો.

તે ઘટનાના ત્રણ વર્ષ પછી કરશનકાકાનું અચાનક બીમારીના કારણે અવસાન થયું.

આશા સાવ અનાથ થઈ ગઈ. તેના સગા સંબંધીઓએ તેની જવાબદારી લેવાની ના પાડી દીધી.

જ્યારે રમેશભાઈને આ વાતની ખબર પડી, ત્યારે તેમણે કરશનકાકાની જૂની ઝૂંપડીએ જઈને આશાના માથા પર હાથ મૂક્યો હતો.

રમેશભાઈએ મનમાં ને મનમાં વચન લીધું હતું કે જે માણસે પોતાના બચાવેલા પૈસાથી મારા દીકરાનો જીવ બચાવ્યો હતો, તેની પૌત્રીને હું ક્યારેય અનાથ નહીં થવા દઉં.

ત્યારથી રમેશભાઈએ પોતાના પેન્શનમાંથી દર મહિને બે હજાર રૂપિયા આશાના ભણતર માટે મોકલવાનું શરૂ કર્યું હતું.

તેમણે આ વાત પોતાના દીકરા સંજયને પણ ક્યારેય નહોતી કહી. કારણ કે તેઓ આ દાનનો કોઈ દેખાવો કરવા નહોતા માગતા.

સંજયના હાથમાંથી હોસ્પિટલનો કાગળ નીચે પડી ગયો.

તેનું શરીર ધ્રૂજી રહ્યું હતું. તેની આંખોમાંથી સતત અશ્રુધારા વહી રહી હતી.

મીનાએ પોતાના મોં પર હાથ મૂકી દીધો. તેની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ હતી.

"મીના... પપ્પા મારી જિંદગીનું દેવું ચૂકવી રહ્યા હતા. અને હું તેમને સ્વાર્થી સમજીને ગુસ્સો કરતો હતો." સંજયનો અવાજ રડી પડ્યો.

મીનાએ સંજયનો હાથ પકડ્યો. "સંજય, બાપા બાલ્કનીમાં ઊભા છે. જલ્દી જાઓ."

સંજય રૂમમાંથી બહાર દોડ્યો. તે સડસડાટ બાલ્કની તરફ ગયો.

રમેશભાઈ શાંતિથી બહાર આકાશ સામે જોઈ રહ્યા હતા. પવનથી તેમના સફેદ વાળ ઊડી રહ્યા હતા.

સંજયે પાછળથી જઈને પિતાના બંને પગ પકડી લીધા. તે જમીન પર બેસી પડ્યો અને મોટેથી રડી પડ્યો.

"પપ્પા... મને માફ કરી દો પપ્પા! હું બહુ મોટો પાપી છું. મેં તમને કેટલું ખોટું સંભળાવ્યું!" સંજય પિતાના પગમાં માથું મૂકીને બોલ્યો.

રમેશભાઈ ચમકી ગયા. તેમણે તરત નીચે નમીને પોતાના દીકરાને બંને હાથથી ઊભો કર્યો.

"સંજય, આ શું કરે છે દીકરા? ઊભો થા." રમેશભાઈએ પ્રેમથી કહ્યું.

"ના પપ્પા, મેં તમારા પર શંકા કરી. તમે મારી જિંદગી બચાવનાર માણસની પૌત્રીનું ભવિષ્ય બનાવી રહ્યા હતા, અને હું તમને બે હજાર રૂપિયાનો હિસાબ માગતો હતો!" સંજયે પોતાના હાથ જોડ્યા.

મીના પણ ત્યાં આવી ગઈ. તેની આંખોમાં પણ પશ્ચાતાપના આંસુ હતા.

"બાપા, અમને માફ કરી દો. અમે ઘરની આર્થિક તંગીમાં એટલા આંધળા થઈ ગયા હતા કે તમારું દિલ ના સમજી શક્યા." મીનાએ ધીમેથી કહ્યું.

રમેશભાઈના ચહેરા પર એક મીઠું સ્મિત આવી ગયું. તેમણે સંજયના ખભા પર હાથ મૂક્યો.

"દીકરા, તારો કોઈ વાંક નથી. તું તારા પરિવારની ચિંતા કરતો હતો. એક બાપ તરીકે તારી ચિંતા વ્યાજબી હતી." રમેશભાઈએ શાંતિથી કહ્યું.

"પણ પપ્પા, તમે અમને પહેલાં કેમ ના કહ્યું?" સંજયે પૂછ્યું.

"જો હું તને કહેત સંજય, તો તું આને એક બોજ સમજી બેસત. દાન એવું હોવું જોઈએ જેની જમણા હાથને ખબર હોય તો ડાબા હાથને પણ ખબર ના પડે. કરશનકાકાએ મારો જીવ બચાવવા માટે પોતાના ખિસ્સા નહોતા જોયા. તો હું એમની દીકરીનું ભવિષ્ય બનાવવા માટે મારો સ્વાર્થ કેવી રીતે જોઉં?" રમેશભાઈએ કહ્યું.

સંજયે પિતાને ભેટી લીધો. તેણે પિતાના ખભા પર માથું મૂકી દીધું.

"પપ્પા, કાવ્યાની ફીની ચિંતા તમે છોડી દો. હું ગમે તેમ કરીને વ્યવસ્થા કરી લઈશ. પણ હવેથી આશાની ફીના બે હજાર રૂપિયા તમે નહીં, પણ હું મોકલીશ." સંજયે દ્રઢતાથી કહ્યું.

રમેશભાઈની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ. તેમણે પોતાના દીકરાની પીઠ થાબડી.

"અને સંજય, કાવ્યાની ફી માટે તારે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. મારી એક જૂની એફડી આ મહિને પાકી રહી છે. તેના પૈસા આવશે એટલે કાવ્યાની ફી ભરાઈ જશે." રમેશભાઈએ હસીને કહ્યું.

મીના અંદરથી રસોડામાંથી ગરમ ચા અને બિસ્કિટ લઈ આવી.

તેણે પિતાના હાથમાં ચાનો કપ આપ્યો. રમેશભાઈએ ચાનો ઘૂંટડો ભર્યો.

આજે એ ચાનો સ્વાદ આખા પરિવાર માટે બહુ મીઠો હતો.

ઘરમાંથી બધી ગેરસમજ દૂર થઈ ગઈ હતી. પિતા પ્રત્યેનો આદર સો ગણો વધી ગયો હતો.

કુદરતે એક સાચા માણસની ભલાઈનો બદલો આખા પરિવારને પ્રેમ અને એકતા આપીને ચૂકવ્યો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.