દર રવિવારે સવારે એક જ માપનું મોટું પાર્સલ લેતી વિધવા સ્ત્રીના બોક્સમાંથી કાદવમાં ઢોળાયેલું અંદર જોયું તો...

શાંત અને સંસ્કારી ગણાતી આનંદ નગર સોસાયટીના બાર નંબરના મકાનમાં પિસ્તાલીસ વર્ષના વિધવા અનુરાધા એકલા રહેતા હતા. સાત વર્ષ પહેલાં એક ગંભીર બીમારીમાં તેમના પતિનું અકાળે અવસાન થયું હતું અને તેમનો એકમાત્ર દીકરો દૂર નોકરી કરતો હતો. અનુરાધા સ્વભાવે અત્યંત શાંત, ગંભીર અને સ્વાભિમાની સ્ત્રી હતા.

તેઓ પોતાના ઘરમાં બેસીને સાડીઓ પર સુંદર ભરતકામ કરતા અને નાના વેપારીઓના હિસાબ લખીને પોતાની આજીવિકા પ્રમાણિકતાથી ચલાવતા હતા. તેમણે ક્યારેય કોઈ પડોશી પાસે હાથ નહોતો લંબાવ્યો કે કોઈના કામમાં માથું નહોતું માર્યું. પરંતુ છેલ્લા આઠ મહિનાથી અનુરાધાના ઘર આંગણે બનતી એક ઘટના સોસાયટી માટે મોટો રહસ્યમય કોયડો બની ગઈ હતી.

દર રવિવારે સવારે બરાબર દસ વાગ્યાનો ટકોરો પડતાં જ સોસાયટીના ગેટ પાસેથી એક કુરિયરવાળાની મોટરસાયકલ આવીને અનુરાધાના ઘર આગળ ઊભી રહેતી હતી. સંજય નામનો એક યુવાન કુરિયર બોય દર વખતે એક જ માપનું ખાખી રંગનું મોટું બંધ બોક્સ અનુરાધાના હાથમાં સોંપતો હતો.

અનુરાધા એ પાર્સલ લેતી વખતે અત્યંત ભાવુક બની જતાં અને ધ્રૂજતા હાથે પહોંચ પર સહી કરતાં હતાં. પાર્સલ હાથમાં આવતાંની સાથે જ તેઓ તેને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી લેતાં અને તરત જ ઘરનો દરવાજો અંદરથી બંધ કરીને સાંકળ ચડાવી દેતાં હતાં. આ ઘટના દર રવિવારે કોઈ પણ ચૂક વગર નિયમિતપણે બનતી હતી.

સામેના મકાનમાં રહેતી પચાસ વર્ષની નવરી અને પંચાતિયા સ્વભાવની સરલાની નજર આ રોજિંદા પાર્સલ પર બરાબર ચોંટેલી રહેતી હતી. સરલા બપોરે સોસાયટીની સ્ત્રીઓ સાથે ઓટલે બેસીને અનુરાધા વિશે જાતજાતની ગંદી વાતો અને અફવાઓ ફેલાવતી હતી. સરલા કહેતી કે આ રાંડ ડોસી દર રવિવારે એવું તો શું મંગાવે છે જે કોઈને બતાવતી નથી.

સરલાના પતિ કિરીટ પણ સરલાની આ વાતોમાં સુર પુરાવતો હતો. સોસાયટીમાં ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ કે અનુરાધા કોઈ દાણચોરી કરે છે અથવા કોઈ ગેરકાયદેસર કાળો ધંધો ચલાવે છે. કોઈએ કહ્યું કે નક્કી તેના કોઈ અજાણ્યા અમીર માણસ સાથે સંબંધ છે જે તેને દર રવિવારે કીમતી ઘરેણાં કે રોકડ રકમ મોકલે છે.

એક રવિવારે બપોરે સરલાએ જાણીજોઈને અનુરાધાના ઘર પાસે જઈને કટાક્ષમાં પૂછ્યું કે અનુરાધાબહેન, દર રવિવારે આ મોંઘા પાર્સલ શેના આવે છે, અમને પણ જણાવો. અનુરાધાએ માત્ર એક ફિક્કું સ્મિત આપીને કહ્યું કે સરલાબહેન, આ મારું અંગત કામ છે જે મારા જીવવાનો સહારો છે.

આ સાંભળીને સરલા વધારે છંછેડાઈ ગઈ અને તેણે સોસાયટીમાં વાત ફેલાવી દીધી કે અનુરાધા ગરીબ હોવાનો માત્ર ઢોંગ કરે છે. સોસાયટીના લોકો અનુરાધાથી અંતર રાખવા લાગ્યા અને તેમની સાથે બોલવાનું પણ ટાળવા લાગ્યા. મંદિરમાં દર્શન કરવા જતાં ત્યારે પણ સ્ત્રીઓ અનુરાધાને જોઈને મોં બગાડીને આઘી ખસી જતી હતી.

સોસાયટીના વાર્ષિક ઉત્સવ વખતે જ્યારે ફાળો ઉઘરાવવા માટે વડીલ ગણપતભાઈ અને કિરીટ અનુરાધાના ઘરે ગયા, ત્યારે અનુરાધાએ પોતાની બચતમાંથી પાંચસો રૂપિયા આપ્યા. સરલાએ આખા ચોકમાં તમાશો કરતાં કહ્યું કે દર રવિવારે લાખોના પાર્સલ લેનારી આ સ્ત્રી ભગવાનના કામ માટે માત્ર પાંચસો રૂપિયા ફેંકે છે.

અનુરાધાની આંખોમાંથી અપમાનના આંસુ છલકાઈ આવ્યા પણ તેમણે કોઈ વળતો જવાબ ન આપ્યો. તેમણે ચૂપચાપ નીચું જોઈને પોતાના ઘરનો દરવાજો બંધ કરી લીધો. તેઓ દર રવિવારે આવતા એ બોક્સને પોતાના પવિત્ર પૂજાઘરમાં મૂકીને માથું ટેકવતાં હતાં.

આમ ને આમ ચોમાસાની ઋતુ આવી પહોંચી. એક રવિવારે સવારે આકાશમાં કાળાડિબંગ વાદળો ઘેરાયા હતા અને મુશળધાર વરસાદ વરસી રહ્યો હતો. વાવાઝોડા જેવા પવન સાથે વીજળીના કડાકા થઈ રહ્યા હતા અને આખી સોસાયટીના લોકો પોતપોતાની ઓસરીમાં ઊભા હતા.

બરાબર સવારે દસ વાગ્યે ધોધમાર વરસાદ વચ્ચે પલળતો પલળતો પેલો કુરિયર બોય સંજય પોતાની બાઇક લઈને અનુરાધાના ઘરના આંગણે આવી પહોંચ્યો. તેના હાથમાં પ્લાસ્ટિકમાં લપેટેલું એ જ પરિચિત મોટું ખાખી બોક્સ હતું. અનુરાધા દરવાજો ખોલીને ઓટલા પર આવ્યા.

સંજય જેવો ભીના પગલે ઓટલા પર ચડવા ગયો, બરાબર એ જ વખતે લપસણી ટાઇલ્સ પર તેનો પગ લપસી ગયો. સંજય જોરથી જમીન પર પટકાયો અને તેના હાથમાંથી પેલું મોટું બોક્સ છટકીને આંગણાના પથ્થર પર પછડાયું.

બોક્સનો ઉપરનો ભાગ ફાટી ગયો અને અંદરનો સામાન આખા કાદવ-પાણીવાળા આંગણામાં વેરવિખેર થઈને ફેલાઈ ગયો. આ જોઈને સામે ઊભેલી સરલા, કિરીટ અને આસપાસના દસ-બાર પડોશીઓ છત્રીઓ લઈને તરત જ દોડી આવ્યા. સરલાના મનમાં ઉત્સુકતા હતી કે આજે આ ગુપ્ત ખજાનો ખુલ્લો પડી જશે.

પરંતુ જમીન પર પડેલી વસ્તુઓ જોઈને સરલાના હોશ ઊડી ગયા અને કિરીટ પથ્થરની જેમ થીજી ગયો. ત્યાં કોઈ સોનાના ઘરેણાં, રૂપિયાના બંડલ કે મોંઘી વસ્તુઓ નહોતી. જમીન પર તાજા જન્મેલા નવજાત શિશુઓના નાના નાના હાથવણાટના ગરમ સ્વેટર, નાની ટોપીઓ, હાથના મોજા અને નરમ સુતરાઉ કપડાં વેરાયેલાં હતાં.

સાથે સાથે દવાખાનામાં વપરાતા જંતુનાશક પાટોના પેકેટ અને બાળકોની પૌષ્ટિક દવાઓની શીશીઓ પણ કાદવમાં પડેલી હતી. કપડાંની વચ્ચેથી સરકારી ચિલ્ડ્રન હોસ્પિટલના લાલ સિક્કાવાળો એક સત્તાવાર પત્ર પણ બહાર નીકળીને પલળી રહ્યો હતો.

અનુરાધા પાગલની જેમ વરસાદમાં નીચે બેસી ગયાં અને કાદવમાંથી એ નાના બાળકના કપડાંને પોતાના સાડીના પાલવથી લૂછવા લાગ્યાં. અનુરાધા ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડતાં રડતાં કહેવા લાગ્યાં કે અરેરે, મારા માસૂમ બાળકોના કપડાં બગડી ગયા, હવે એ ગરીબ ફૂલ જેવા જીવો ઠંડીમાં કેવી રીતે બચશે.

કુરિયર બોય સંજય લંગડાતા પગલે ઊભો થયો અને લોકો સામે જોઈને તેની આંખોમાંથી ક્રોધ અને દર્દના આંસુ છલકાઈ આવ્યા. સંજયે બંને હાથ જોડીને સોસાયટીના લોકો સામે મોટેથી બરાડો પાડ્યો કે અરે પાપીઓ, તમે જે દેવી જેવી સ્ત્રી પર આઠ મહિનાથી ગંદી શંકાઓ કરતા હતા, તેનું અસલી સત્ય સાંભળવાની તમારામાં હિંમત છે ખરી.

સરલા અને કિરીટ સાવ અવાચક બની ગયા. સંજયે જણાવ્યું કે હું કોઈ ખાનગી કુરિયર કંપનીનો માણસ નથી પણ શહેરની સૌથી મોટી સરકારી ચેરિટેબલ હોસ્પિટલના બાળ વિભાગનો એમ્બ્યુલન્સ ડ્રાઈવર અને સ્વયંસેવક છું.

સંજયે જણાવ્યું કે સાત વર્ષ પહેલાં અનુરાધાબહેનની એકની એક માસૂમ દીકરી આ જ ચોમાસાની ઋતુમાં સરકારી હોસ્પિટલમાં દાખલ હતી. તે સમયે હોસ્પિટલમાં ગરમ કપડાં અને પૂરતી સુવિધા ન હોવાને કારણે ઠંડી અને ન્યુમોનિયાથી એ બાળકીએ માતાના ખોળામાં જ દમ તોડી દીધો હતો.

દીકરીના મોતના આઘાત પછી અનુરાધાબહેન સાવ ભાંગી પડ્યા હતા. પરંતુ તેમણે પોતાની આ અંગત પીડાને આખી દુનિયાના લાચાર બાળકોની રક્ષા માટેનો પવિત્ર સંકલ્પ બનાવી દીધી. તેમણે હોસ્પિટલના ડોક્ટરો સાથે મળીને એક અનોખી સેવા શરૂ કરી.

સંજયે આગળ કહ્યું કે દર રવિવારે અમારી હોસ્પિટલનું ટ્રસ્ટ અનુરાધાબહેનને કાચો માલ, ઉત્તમ ગુણવત્તાનું ઊન અને સુતરાઉ કાપડ મોકલે છે. અનુરાધાબહેન આખું અઠવાડિયું રાત-દિવસ જાગીને પોતાના હાથે સરકારી હોસ્પિટલમાં જન્મતા અનાથ, ગરીબ અને અધૂરા મહિને જન્મેલા નવજાત શિશુઓ માટે ગરમ કપડાં સીવે છે.

તેઓ એક પણ રૂપિયો લીધા વગર દર અઠવાડિયે પચાસ નાના બાળકોના સ્વેટર અને ટોપીઓ તૈયાર કરીને હોસ્પિટલ મોકલે છે. દર રવિવારે આ પાર્સલમાં કાચું કાપડ આવે છે અને અહીંથી તૈયાર કપડાં હોસ્પિટલ જાય છે જેનાથી સેંકડો લાચાર બાળકો ઠંડીમાં મોત સામે જિંદગી જીતી જાય છે.

સંજયે જમીન પરથી પેલો ભીંજાયેલો સરકારી પત્ર ઉપાડ્યો અને કિરીટના હાથમાં પછાડ્યો. સંજયે કહ્યું કે વાંચો આ પત્ર, આ પત્રમાં હોસ્પિટલના ચીફ મેડિકલ ઓફિસરે અનુરાધાબહેનનો આભાર માન્યો છે કે તેમના હાથના કપડાંને કારણે આ મહિને હોસ્પિટલના આઈસીયુ વોર્ડમાં બત્રીસ નવજાત બાળકોનો જીવ બચી ગયો છે.

સંજયે આંસુ ભરી આંખે કહ્યું કે અનુરાધાબહેને અમને કડક સૂચના આપી હતી કે આ સેવાની વાત કોઈને પણ ન જણાવવી કારણ કે સાચું દાન એ જ છે જે જમણા હાથે થાય તો ડાબા હાથને પણ ખબર ન પડે. અને તમે લોકો આ દેવતા જેવી સ્ત્રી પર દાણચોરી અને વ્યભિચારની ગંદી અફવાઓ ફેલાવતા હતા.

આ સત્ય સાંભળતાં જ સરલાના પગ નીચેથી ધરતી સરકી ગઈ. તેનો ચહેરો શરમ, પસ્તાવા અને અપરાધભાવથી કાળો પડી ગયો. કિરીટના હાથમાંથી પત્ર નીચે પડી ગયો અને તે નીચું જોઈને થરથર ધ્રૂજવા લાગ્યો.

સોસાયટીના વડીલ ગણપતભાઈ આગળ આવ્યા અને તેમની આંખોમાંથી ચોધાર આંસુ વહી રહ્યા હતા. ગણપતભાઈએ પોતાના બંને હાથ જોડીને અનુરાધા સામે માથું નમાવી દીધું. ગણપતભાઈએ કહ્યું કે દીકરી અનુરાધા, અમને માફ કરી દે, અમે તારા પવિત્ર ત્યાગને ન ઓળખી શક્યા.

સરલા ધ્રૂજતા શરીરે વરસાદમાં કાદવમાં બેસી પડી અને તેણે અનુરાધાના બંને પગ પકડી લીધા. સરલા પોક મૂકીને રડી પડી અને બોલી કે બહેન, મને માફ કરી દો, મારી પાપી જીભે તમારા પર આટલા ગંદા આક્ષેપો કર્યા. હું તમારા ચરણોની ધૂળ પણ બનવા લાયક નથી.

પરંતુ મોટા હૃદયના અનુરાધાએ સરલાને બંને હાથે પકડીને ઊભી કરી અને પોતાની છાતી સરસી ચાંપી લીધી. અનુરાધાએ શાંત અવાજે કહ્યું કે સરલાબહેન, હું કોઈના પર નારાજ નથી. જ્યારે સમાજમાં કોઈ અસામાન્ય ઘટના બને ત્યારે લોકોના મનમાં શંકા થાય એ સ્વાભાવિક છે.

અનુરાધાએ આગળ કહ્યું કે મારી દીકરી ભલે જતી રહી પણ હોસ્પિટલના એ અનાથ અને ગરીબ બાળકોમાં હું મારી દીકરીનો ચહેરો જોઉં છું. જ્યારે એ બાળકો મારા સીવેલા કપડાં પહેરીને હસે છે, ત્યારે મને લાગે છે કે મારી દીકરી સ્વર્ગમાં હસી રહી છે. મારે કોઈ પ્રસિદ્ધિ કે વાહવાહી નથી જોઈતી.

આ સાંભળીને સોસાયટીની તમામ સ્ત્રીઓ અને પુરુષો ભાવવિભોર થઈ ગયા. કિરીટે આગળ આવીને સંજયની માફી માંગી અને તમામ ભીંજાયેલા સામાનને આદરપૂર્વક ઘરમાં પહોંચાડ્યો. સોસાયટીના લોકોએ તે જ ક્ષણે એક મોટો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો.

ગણપતભાઈએ સોસાયટીના કોમન હોલમાં એક બેઠક બોલાવી અને જાહેર કર્યું કે આજથી આનંદ નગર સોસાયટીમાં 'માતૃત્વ મંડળ' શરૂ કરવામાં આવશે. સોસાયટીની તમામ બહેનો દરરોજ બપોરે બે કલાક અનુરાધાના ઘરે ભેગી થશે અને સરકારી હોસ્પિટલના બાળકો માટે કપડાં સીવવામાં મદદ કરશે.

સરલાએ સૌથી પહેલાં પોતાનું નામ નોંધાવ્યું અને કહ્યું કે હું હવેથી દરરોજ ત્રણ કલાક આ સેવા કાર્યમાં આપીશ જેથી મારા પાપોનું પ્રાયશ્ચિત થઈ શકે. સોસાયટીના વેપારીઓએ દર મહિને હોસ્પિટલના બાળકોના કપડાં માટે ઊન અને કાપડનો ખર્ચ ઉપાડી લેવાની જાહેરાત કરી.

તે દિવસ પછી દર રવિવારે આવતું એ કુરિયર પાર્સલ સોસાયટી માટે કોઈ શંકાનો વિષય નહીં પણ આખી સોસાયટીના ગૌરવ અને પવિત્ર ઉત્સવનું પ્રતીક બની ગયું. આખો મહોલ્લો હવે સંજયના આગમનની આતુરતાથી રાહ જોતો હતો.

નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ અને ત્યાગની સુગંધ ક્યારેય છુપાવી શકાતી નથી. અનુરાધાના પવિત્ર સમર્પણે સાબિત કરી દીધું કે સંસારમાં સૌથી મોટી પૂજા કોઈ દુઃખીના આંસુ લૂછવા અને અનાથ બાળકોને માતૃત્વનો હૂંફાળો પાલવ આપવો એ જ છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.