દર વર્ષે લગ્નતિથિ ભૂલી જતા પતિની ગુપ્ત તિજોરીમાં પત્નીએ અંદર જોયું તો...

વૈશાખ મહિનાની વહેલી સવારે સુરજના સોનેરી કિરણો તુલસીના ક્યારા પર પથ્થરાઈ રહ્યા હતા. માલિનીએ આજે સવારે ચાર વાગ્યે ઊઠીને આખા ઘરને ગંગાજળ છાંટીને પવિત્ર કર્યું હતું. તેના ચહેરા પર એક અનોખી ચમક હતી કારણ કે આજે તેના અને દીપકના લગ્નની બારમી વર્ષગાંઠ હતી.

તેણે પોતાના લગ્નના જૂના પટારામાંથી લાલ રંગની રેશમી બાંધણી કાઢીને પહેરી હતી જે દીપકે લગ્નના પહેલા વર્ષે તેને ભેટ આપી હતી. રસોડામાં માલિનીએ દીપકની સૌથી ભાવતી વાનગી એટલે કે ઘીથી લથબથ સુખડી અને ગરમ લાપસી બનાવીને કાંસાની થાળીમાં સજાવી રાખી હતી. તે આતુરતાપૂર્વક દીપકના જાગવાની રાહ જોઈ રહી હતી.

દીપક શહેરની એક નાની એન્જિનિયરિંગ વર્કશોપમાં ચીફ સુપરવાઈઝર તરીકે નોકરી કરતો હતો. તે સ્વભાવે સાવ શાંત, ઓછું બોલનારો અને પોતાની ધૂનમાં મસ્ત રહેનારો સામાન્ય મધ્યમવર્ગીય માણસ હતો. દીપક ક્યારેય કોઈ મોંઘા શોખ કે દેખાડામાં માનતો નહોતો અને પરિવાર માટે દિવસ-રાત પરસેવો પાડતો હતો.

સાત વાગ્યે દીપક ઊંઘમાંથી જાગ્યો અને રોજિંદા ક્રમ મુજબ નાહીને બહાર આવ્યો. માલિની હૃદયમાં હજાર ઉમળકા સાથે થાળી લઈને તેની સામે ઊભી રહી ગઈ. તેને આશા હતી કે આજે બાર વર્ષમાં પહેલીવાર દીપક તેને પ્રેમથી જોઈને વર્ષગાંઠની શુભકામના પાઠવશે.

પણ દીપકે માલિનીની સુંદર બાંધણી સામે એક નજર પણ ન નાખી. તેણે ટેબલ પર પડેલી સુખડીનો એક ટુકડો મોંમાં મૂક્યો અને પોતાના ખિસ્સામાંથી વર્કશોપના બિલ અને પાઇપલાઇનના સમારકામની યાદી કાઢી. દીપકે સામાન્ય અવાજે કહ્યું કે માલિની, આજે સાંજે નળ રિપેર કરવાવાળો માણસ આવશે એટલે તેને પાંચસો રૂપિયા આપી દેજે.

માલિનીના હાથમાંથી થાળી લગભગ છટકી જતાં બચી. દીપકે પોતાની ડાયરી અને ચાવીનું ઝૂમખું લીધું અને હંમેશ મુજબ સ્કૂટર કિક મારીને ઓફિસ જવા રવાના થઈ ગયો. તેના ચહેરા પર એ વાતનો કોઈ અણસાર પણ નહોતો કે આજે તેમના જીવનનો આટલો મોટો દિવસ હતો.

લગ્નના સળંગ બાર વર્ષથી આ જ સિલસિલો ચાલતો આવતો હતો. દીપક દર વર્ષે પોતાની લગ્નતિથિ સાવ ભૂલી જતો હતો. તેણે ક્યારેય માલિનીને ગુલાબનું ફૂલ, કોઈ ભેટ કે પ્રેમભર્યો એક શબ્દ પણ નહોતો કહ્યો.

બપોરે માલિનીની મોટી બહેન રક્ષાનો ફોન આવ્યો. રક્ષાએ ઉત્સાહથી પૂછ્યું કે માલિની, આજે તો તારી બારમી એનિવર્સરી છે, દીપકે તને શું ગિફ્ટ આપી અને ક્યાં જમવા લઈ જવાનો છે. રક્ષાના પતિ દર વર્ષે મોટી હોટલમાં પાર્ટી આપતા હતા અને સોનાના દાગીના ભેટ આપતા હતા.

માલિનીના ગળામાં ડૂમો ભરાઈ ગયો અને તેણે આંસુ છુપાવીને જૂઠું બોલવું પડ્યું કે દીપકે મને સુંદર ભેટ આપી છે અને અમે સાંજે બહાર જવાના છીએ. ફોન કટ થતાં જ માલિની ડાઇનિંગ ટેબલ પર માથું મૂકીને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડી. તેને લાગ્યું કે આ ઘરમાં તેની કોઈ કિંમત નથી અને દીપક માત્ર તેને રોટલા બનાવનારી એક દાસી સમજે છે.

માલિનીના મનમાં ક્રોધ અને ઉપેક્ષાનો મોટો જ્વાળામુખી ફાટી નીકળ્યો. તેણે નક્કી કર્યું કે હવે આ લાગણીહીન માણસ સાથે એક ક્ષણ પણ નથી રહેવું. તેણે પોતાની બેગ પેક કરી અને ઘર છોડીને પોતાના પિયર કાયમ માટે જતા રહેવાનો નિર્ણય કરી લીધો.

ઘર છોડતાં પહેલાં માલિનીને પોતાના આધાર કાર્ડ અને જૂના સરકારી દસ્તાવેજોની જરૂર પડી. એ કાગળો દીપકના અભ્યાસ ખંડમાં આવેલા જૂના લાકડાના ટેબલના ખાનામાં રહેતા હતા. માલિનીએ ટેબલનું ખાનું ખોલ્યું તો પાછળ એક નાની પિત્તળની તિજોરી દેખાઈ જે હંમેશાં લોક રહેતી હતી.

આજે દીપક ઉતાવળમાં એ તિજોરીની નાની ચાવી ટેબલ પર જ ભૂલી ગયો હતો. માલિનીએ વિચાર્યું કે કદાચ તેના કાગળો આ તિજોરીમાં હશે. તેણે ધ્રૂજતા હાથે ચાવી ફેરવી અને તિજોરીનું ઢાંકણું ખોલ્યું.

તિજોરીની અંદર કોઈ રૂપિયા કે સોનું નહોતું પણ એક જાડી કાળી ડાયરી, હોસ્પિટલની જૂની પીળી ફાઈલો અને બેંક ટ્રાન્સફરની અસંખ્ય રસીદોનો મોટો થોથો પડેલો હતો. માલિનીએ ઉત્સુકતાથી એ ફાઈલ બહાર કાઢી અને તેના પરની ધૂળ સાફ કરી.

ફાઈલના પહેલા પાના પર મોટા અક્ષરે એક તારીખ લખેલી હતી એટલે કે સત્તર નવેમ્બર. માલિનીએ જોયું કે પાછલા બાર વર્ષથી દર વર્ષે સત્તર નવેમ્બરના દિવસે દીપક પોતાના બેંક ખાતામાંથી પચાસ હજાર કે એક લાખ રૂપિયાની મોટી રકમ એક ટ્રસ્ટમાં જમા કરાવતો હતો.

માલિનીના મનમાં વીજળીનો મોટો ઝબકારો થયો. સત્તર નવેમ્બરની એ કાળી તારીખ તેના જીવનનો સૌથી મોટો કાળો દિવસ હતો જેને યાદ કરતાં પણ તેનું શરીર કંપી ઊઠતું હતું. આજથી બરાબર બાર વર્ષ પહેલાં, જ્યારે તેના લગ્ન દીપક સાથે નક્કી થવાના હતા તેના છ મહિના પહેલાં માલિનીનો ભયંકર માર્ગ અકસ્માત થયો હતો.

એ અકસ્માતમાં માલિનીના માથામાં ગંભીર ઈજા થઈ હતી અને મગજની નસો ફાટી ગઈ હતી. ડોક્ટરોએ હાથ ઊંચા કરી દીધા હતા અને કહ્યું હતું કે જો ચોવીસ કલાકમાં સાત લાખ રૂપિયાનું ઈમરજન્સી ન્યુરો ઓપરેશન નહીં થાય તો દીકરી કાં તો મરી જશે અથવા આખી જિંદગી પથારીવશ થઈ જશે.

તે સમયે માલિનીના પિતા એક સાધારણ ખેડૂત હતા અને તેમની પાસે દવાના પણ પૈસા નહોતા. પરિવાર રડી રડીને ભગવાન સામે માથું પટકતો હતો. પણ તે જ રાત્રે એક અજાણ્યા દેવદૂતે હોસ્પિટલના કાઉન્ટર પર રોકડા સાત લાખ રૂપિયા જમા કરાવી દીધા હતા અને પોતાનું નામ ગુપ્ત રાખવાની કડક શરત મૂકી હતી.

એ અજાણ્યા દાતાના કારણે માલિનીનો જીવ બચી ગયો હતો પણ આજ સુધી કોઈ જાણી શક્યું નહોતું કે એ રૂપિયા કોણે આપ્યા હતા. માલિનીના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા અને તેણે તિજોરીમાંથી દીપકની કાળી ડાયરી ખોલી.

ડાયરીના પાના પર દીપકના પોતાના જ અક્ષરોમાં એ રાતનું સંપૂર્ણ સત્ય લખેલું હતું. માલિનીએ આંસુ ભરી આંખે ડાયરી વાંચવાનું શરૂ કર્યું અને જેમ જેમ શબ્દો વંચાતા ગયા તેમ તેમ તેના પગ નીચેથી જમીન સરકવા લાગી.

દીપકે લખ્યું હતું કે જે દિવસે મેં માલિનીનો ફોટો જોયો હતો, તે જ ક્ષણે મારા હૃદયે તેને પોતાની જીવનસંગિની માની લીધી હતી. તેના પવિત્ર ચહેરા પરનું નિર્દોષ હાસ્ય મારા જીવનનો એકમાત્ર શ્વાસ બની ગયું હતું. પણ સંબંધ પાકો થાય તે પહેલાં જ તેના અકસ્માતના સમાચાર આવ્યા.

જ્યારે હું હોસ્પિટલ પહોંચ્યો ત્યારે તેના લાચાર પિતાને જમીન પર બેસીને રડતા જોયા. ડોક્ટરે સાત લાખ રૂપિયાની માંગણી કરી હતી જે તે ગરીબ પરિવાર પાસે નહોતા. મારી માલિની મોત સામે લડી રહી હતી અને હું હાથ જોડીને તમાશો જોઈ શકું તેમ નહોતો.

ડાયરીમાં આગળ લખ્યું હતું કે તે રાત્રે મેં મારી માતાના વારસામાં મળેલા તમામ સોનાના ઘરેણાં અને મારી જિંદગીભરની બચત એક ઝટકામાં વેચી દીધી. બાકીના પૈસા માટે મેં એક શાહુકાર પાસેથી ઊંચા વ્યાજે અંગત લોન લીધી અને હોસ્પિટલમાં પૈસા ભરી દીધા. પણ મેં મારું નામ એટલા માટે છુપાવ્યું કારણ કે હું નથી ઈચ્છતો કે માલિની ઉપકારના બોજ નીચે દબાઈને મારી સાથે લગ્ન કરે.

હું ઈચ્છતો હતો કે તે સાજી થઈને પોતાની મરજીથી મને પસંદ કરે, કોઈ અહેસાનના કારણે નહીં. ઈશ્વરની કૃપાથી તેનું ઓપરેશન સફળ રહ્યું અને છ મહિના પછી અમારા લગ્ન થયા. જે દિવસે માલિની સાજી થઈને ઘરે આવી એ દિવસ મારા માટે પુનર્જન્મ સમાન હતો.

ડાયરીના છેલ્લા પાને દીપકે પોતાની લગ્નતિથિ ભૂલી જવા પાછળનું સાચું કારણ લખ્યું હતું. તેણે લખ્યું હતું કે દુનિયાના લોકો લગ્નની તારીખ ઉજવતા હશે પણ મારા માટે તો સત્તર નવેમ્બર એ સાક્ષાત ભગવાનનો દિવસ છે. એ દિવસે ઈશ્વરે મારી માલિનીના શ્વાસ મને પાછા આપ્યા હતા.

તેણે આગળ લખ્યું હતું કે જો તે દિવસે મારી માલિની બચી ન હોત તો આ સંસાર કે લગ્નનું કોઈ અસ્તિત્વ જ ન હોત. એટલે હું દર વર્ષે સત્તર નવેમ્બરે એ જ હોસ્પિટલમાં જઈને ગરીબ દર્દીઓના ઓપરેશન માટે પૈસા દાન કરું છું અને માલિનીના દીર્ઘાયુષ્ય માટે ઈશ્વરનો આભાર માનું છું.

આ શબ્દો વાંચતાં જ માલિનીના હાથમાંથી ડાયરી છટકી ગઈ અને તે જમીન પર ફસડાઈ પડી. તેના મોંમાંથી જોરદાર ડૂમો નીકળી ગયો અને તે નાના બાળકની જેમ પોક મૂકીને રડી પડી. તેનું આખું શરીર પસ્તાવાની આગમાં બળી રહ્યું હતું.

જે માણસને તે લાગણીહીન, કંજૂસ અને પથ્થર દિલનો માનતી હતી, એ માણસે તેના એક શ્વાસ માટે પોતાનું સર્વસ્વ લૂંટાવી દીધું હતું. તેણે પોતાની જિંદગીની તમામ મૂડી વેચીને તેનો જીવ બચાવ્યો હતો અને બાર વર્ષ સુધી તેનો એક અહેસાન પણ જતાવ્યો નહોતો.

માલિનીએ પોતાની પેક કરેલી બેગ તરફ જોયું અને તેને પોતાની જાત પર પારાવાર ધિક્કાર થયો. તેણે તરત જ એ બેગ ખોલીને કપડાં કબાટમાં મૂકી દીધા. તે દોડીને પૂજાઘરમાં ગઈ અને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની મૂર્તિ સામે હાથ જોડીને માફી માંગવા લાગી.

સાંજના સાત વાગ્યે શેરીમાં સ્કૂટરનો અવાજ આવ્યો અને દરવાજો ખૂલ્યો. દીપક ઓફિસેથી થાકેલો પાકેલો ઘરમાં પ્રવેશ્યો. તેના શર્ટ પર ગ્રીસના ડાઘા હતા અને ચહેરા પર દિવસભરના થાકની રેખાઓ ખેંચાયેલી હતી.

દીપકે જોયું કે હોલમાં અંધારું હતું અને માત્ર પૂજાઘરમાં ઘીનો એક દીવો ઝગમગી રહ્યો હતો. ટેબલ પર પેલી ખુલ્લી તિજોરી અને ડાયરી પડેલી હતી. દીપક એક ક્ષણ માટે સ્તબ્ધ થઈ ગયો અને તેના ચહેરાનો રંગ ઊડી ગયો.

બરાબર એ જ વખતે માલિની પાછળથી દોડી આવી. તેણે દીપકના પગ પકડી લીધા અને તેના ચરણોમાં માથું મૂકીને જોરજોરથી રડવા લાગી. માલિનીના આંસુથી દીપકના પગ પલળી ગયા.

દીપક ગભરાઈ ગયો અને તેણે નીચે નમીને માલિનીના ખભા પકડીને ઊભી કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો. દીપકે ચિંતિત અવાજે પૂછ્યું કે માલિની, શું થયું તને, કેમ આ રીતે રડે છે, કોઈ ખરાબ સમાચાર આવ્યા છે કે શું.

માલિનીએ ઊભા થઈને બંને હાથથી દીપકને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી લીધો. માલિનીએ હિબકાં ભરતાં કહ્યું કે દીપક, મને માફ કરી દો, હું તમને ક્યારેય ઓળખી જ ન શકી. હું ફૂલ અને કેકની અપેક્ષા રાખતી હતી જ્યારે તમે મને મારું આ આખું જીવન ભેટમાં આપી દીધું હતું.

દીપકે સામે ટેબલ પર પડેલી ડાયરી જોઈ અને તે સમજી ગયો કે બાર વર્ષથી છુપાયેલું રહસ્ય આજે ખુલ્લું પડી ગયું હતું. દીપકના ચહેરા પર એક સંકોચ અને શરમનું સ્મિત આવી ગયું. તેની પોતાની આંખોમાંથી પણ અશ્રુબિંદુ ટપકી પડ્યું.

દીપકે અત્યંત નમ્રતાથી માલિનીના માથા પર હાથ મૂકીને કહ્યું કે ગાંડી, એમાં માફી શેની માંગવાની. તારા વિના મારા જીવનનો કોઈ અર્થ જ નહોતો. જો તું જ ન હોત તો હું આ કમાણી અને જીવન લઈને ક્યાં જાત.

માલિનીએ દીપકના હાથ પોતાના હોઠે અડાડ્યા અને કહ્યું કે આજ પછી મને ક્યારેય લગ્નતિથિ ભૂલી જવાની કોઈ ફરિયાદ નહીં રહે. જે માણસે મને નવજીવન આપ્યું હોય, તેના પ્રેમને સાબિત કરવા માટે કેલેન્ડરની કોઈ તારીખની જરૂર નથી.

તે રાત્રે બંનેએ સાથે બેસીને પ્રેમપૂર્વક સુખડી અને લાપસી ખાધી. ઘરમાં બાર વર્ષથી છવાયેલી અજાણી કડવાશ અને અંતર આજે ક્ષણવારમાં ઓગળીને અતૂટ સ્નેરમાં ફેરવાઈ ગયા હતા.

માલિનીએ દીપકના હાથમાં હાથ પરોવીને શાંતિનો શ્વાસ લીધો. સાચો પ્રેમ એ નથી જે વર્ષમાં એક દિવસ તહેવારની જેમ ઉજવવામાં આવે પણ એ છે જે કોઈના અસ્તિત્વને અજાણતાં પણ પોતાના શ્વાસની જેમ સાચવી રાખે છે.

દીપક કદાચ કેલેન્ડરની તારીખો યાદ રાખવામાં નબળો હતો પણ હૃદયના સંબંધો નિભાવવામાં તે આખી દુનિયા કરતાં સૌથી મોટો અમીર હતો. તેમની બારમી વર્ષગાંઠ કોઈ ભવ્ય પાર્ટી વગર પણ તેમના જીવનની સૌથી યાદગાર અને પવિત્ર સાંજ બની ગઈ.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.