ક્યારેય જૂઠું ન બોલવાના સંકલ્પ વચ્ચે હોસ્પિટલના રિપોર્ટમાં અંદર જોયું તો...

સૂર્યાસ્તના સમયે મંદિરની ઘંટડીઓનો મધુર રણકાર વાતાવરણમાં ગૂંજી રહ્યો હતો. અશોક અને સુમનના લગ્નને પંદર વર્ષ પૂરાં થયાં હતાં અને તેમના સુખી દાંપત્ય જીવનનું એકમાત્ર રહસ્ય સત્ય હતું. લગ્નના ફેરા ફરતી વખતે બંનેએ અગ્નિની સાક્ષીએ એક પવિત્ર સંકલ્પ લીધો હતો કે ગમે તેવી કપરી પરિસ્થિતિ આવે છતાં તેઓ ક્યારેય એકબીજાથી કોઈ વાત છુપાવશે નહીં કે ક્યારેય અસત્ય નહીં બોલે.

પંદર વર્ષ દરમિયાન નાની-મોટી હજારો મુશ્કેલીઓ આવી પણ બંનેએ આ વચન ક્યારેય તૂટવા દીધું નહોતું. અશોક એક આદર્શ હાઇસ્કૂલ શિક્ષક તરીકે પ્રામાણિકતાથી નોકરી કરતો હતો અને આખા નગરમાં તેના સંસ્કારોની પ્રશંસા થતી હતી. તેની પત્ની સુમન ઘરકામની સાથે સાથે ઘરે બેસીને મસાલા પેકિંગનું નાનું ગૃહઉદ્યોગ કામ કરીને ઘરખર્ચમાં મદદ કરતી હતી.

તેમના નાના સંસારમાં અશોકનો નાનો ભાઈ પંકજ પણ સાથે રહેતો હતો જે કોલેજના છેલ્લા વર્ષમાં અભ્યાસ કરતો હતો. ઘરમાં ક્યારેય કોઈ મોટો વિવાદ કે અસંતોષ નહોતો કારણ કે પારદર્શિતા તેમના ઘરનો પાયો હતી. પણ વિધાતાએ તેમના આ પવિત્ર વચનની એક અત્યંત કઠોર કસોટી લેવાનું નક્કી કરી લીધું હતું.

છેલ્લા એક મહિનાથી અશોકને સતત સૂકી ઉધરસ અને છાતીમાં ભારે દુખાવો રહેતો હતો. તે વારંવાર થાકી જતો હતો અને તેનો શ્વાસ ચડી જતો હતો. સુમનના વારંવારના આગ્રહ પછી અશોકે શહેરના જાણીતા ફિઝિશિયન ડૉક્ટર વિનોદ પાસે જઈને જરૂરી લેબોરેટરી ટેસ્ટ અને સીટી સ્કેન કરાવ્યા હતા.

ગુરુવારે બપોરે જ્યારે અશોક રિપોર્ટ લેવા હોસ્પિટલ પહોંચ્યો ત્યારે ડૉક્ટર વિનોદના ચહેરા પર ગંભીરતા છવાયેલી હતી. ડૉક્ટરે કેબિનનો દરવાજો બંધ કર્યો અને અશોક સામે ટેબલ પર બાયોપ્સી અને સ્કેનનો રિપોર્ટ મૂક્યો. ડૉક્ટરે ભારે અવાજે કહ્યું કે અશોકભાઈ, આ વાત કહેતાં મારું હૃદય પણ કંપી ઊઠે છે પણ તમારા ફેફસાંમાં છેલ્લા સ્ટેજનું એડવાન્સ કેન્સર ફેલાઈ ચૂક્યું છે.

ડૉક્ટરે આગળ જણાવ્યું કે કેન્સરના કોષો એટલી ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યા છે કે કોઈ પણ ઓપરેશન કે કીમોથેરાપી હવે કારગત નીવડી શકે તેમ નથી. તમારી પાસે માંડ ત્રણથી ચાર મહિનાનો જ સમય બાકી છે. તમે તમારા પરિવારને આ વાત જણાવી દો અને બાકીનો સમય શાંતિથી વિતાવો.

આ શબ્દો સાંભળતાં જ અશોકના કાનમાં હજારો ધડાકા એકસાથે થયા હોય તેવો આંચકો લાગ્યો. તેના હાથમાંથી રિપોર્ટની ફાઈલ નીચે પડી ગઈ અને તેની આંખો સામે કાળો ડિબાંગ અંધકાર છવાઈ ગયો. પંત્રીસ વર્ષની ઉંમરે અચાનક મોત સામે આવીને ઊભું રહી ગયું હતું.

હોસ્પિટલમાંથી બહાર નીકળતી વખતે અશોકના પગ લથડી રહ્યા હતા. તેનો પહેલો વિચાર આવ્યો કે ઘરે જઈને તરત જ સુમનને બધું જણાવી દેવું, કારણ કે પંદર વર્ષમાં તેણે ક્યારેય સુમન સાથે જૂઠું નહોતું બોલ્યું. સત્ય બોલવું એ તેનો સૌથી મોટો ધર્મ હતો.

પરંતુ જ્યારે તે પોતાના ઘરના આંગણે પહોંચ્યો ત્યારે સામેનું દ્રશ્ય જોઈને તેના પગ થંભી ગયા. સુમન તુલસી ક્યારે પાણી સીંચતી હતી અને તેના ચહેરા પર એક નિર્દોષ, પવિત્ર સ્મિત ચમકી રહ્યું હતું. નાનો ભાઈ પંકજ પણ પોતાની પરીક્ષાના સારા પરિણામની ખુશીમાં લાડવા વહેંચી રહ્યો હતો.

સુમને અશોકને જોઈને દોડી આવી અને હસતાં હસતાં પૂછ્યું કે ડૉક્ટરે શું કહ્યું, બધું બરાબર છે ને. અશોકના ગળામાં જોરદાર ડૂમો ભરાઈ ગયો. તેને સમજાયું કે જો તે આજે સાચું કહી દેશે તો સુમનનું આ હાસ્ય ક્ષણવારમાં મરી પરવારશે.

સુમન આવનારા ચાર મહિના રોજ જીવતેજીવ લાખો વાર મરશે અને પંકજનો અભ્યાસ પણ અધવચ્ચે રોળાઈ જશે. અશોકે પોતાના જીવનમાં પહેલીવાર પોતાના સિદ્ધાંત કરતાં પોતાની પત્નીના સુખને મોટું ગણ્યું. અશોકે ચહેરા પર પરાણે હાસ્ય લાવીને પહેલીવાર અસત્ય કહ્યું કે સામાન્ય એલર્જી અને નબળાઈ છે, ડૉક્ટરે માત્ર વિટામિન્સ આપ્યા છે.

તે દિવસ પછી અશોકના જીવનની દિશા સાવ બદલાઈ ગઈ. તેણે પોતાના દર્દને પોતાની છાતીમાં દબાવી રાખ્યું. તેણે ચૂપચાપ પોતાની તમામ જીવનવીમા પોલીસીઓ, બેંક ખાતાઓ અને મકાનના કાગળો સુમનના નામે ટ્રાન્સફર કરવાની કાનૂની કાર્યવાહી પૂરી કરી લીધી.

તેણે પોતાના પીએફમાંથી પૈસા ઉપાડીને પંકજના આખા વર્ષની કોલેજ અને હોસ્ટેલની ફી અગાઉથી જમા કરાવી દીધી જેથી તેના ગયા પછી ભાઈનો અભ્યાસ ન અટકે. તે રાત્રે જ્યારે સુમન ઊંઘી જતી ત્યારે અશોક જાગીને તેને અનિમેષ નજરે જોતો રહેતો અને આંસુ વહાવતો હતો.

તે સુમન સાથે વધુમાં વધુ સમય વિતાવતો અને તેના દરેક નાના-મોટા કામમાં પ્રેમથી મદદ કરતો હતો. પણ જેમ જેમ દિવસો વીતતા ગયા તેમ તેમ અશોકની તબિયત ઝડપથી લથડવા લાગી. તેનું વજન ઘટી ગયું હતું, ચહેરો સાવ ફીક્કો પડી ગયો હતો અને ઉધરસ ખાતી વખતે રૂમાલ પર લોહીના ડાઘા પડવા લાગ્યા હતા.

સુમન એક પતિવ્રતા અને સંવેદનશીલ સ્ત્રી હતી. તે પોતાના પતિના આ બદલાવને લાંબો સમય અજાણ ન રાખી શકી. એક રાત્રે જ્યારે અશોક બાથરૂમમાં લોહીવાળો રૂમાલ ધોઈ રહ્યો હતો ત્યારે સુમને દરવાજાની તિરાડમાંથી આ દ્રશ્ય જોઈ લીધું.

સુમનના પગ નીચેથી ધરતી સરકી ગઈ. તેને સમજાયું કે અશોક તેનાથી કોઈ બહુ મોટો ભેદ છુપાવી રહ્યો છે. બીજા દિવસે સવારે જ્યારે અશોક શાળાએ ગયો ત્યારે સુમન દવાઓની એ જૂની બોટલ લઈને સીધી ડૉક્ટર વિનોદના દવાખાને પહોંચી ગઈ.

સુમને ડૉક્ટર સામે હાથ જોડીને સાચું સત્ય જણાવવાની આજીજી કરી. ડૉક્ટર વિનોદે વિચાર્યું કે અશોકે કદાચ પત્નીને બધું જણાવી દીધું હશે એટલે ડૉક્ટરે સહાનુભૂતિપૂર્વક કહ્યું કે સુમનબહેન, તમારે હિંમત રાખવી પડશે, અશોકભાઈ પાસે હવે માંડ બે મહિનાનો જ સમય બચ્યો છે.

આ સાંભળતાં જ સુમનના માથે જાણે આભ તૂટી પડ્યું. તે હોસ્પિટલની દીવાલને ટેકે બેસી પડી અને તેની આંખોમાંથી અશ્રુધારા વહી નીકળી. જેને તે પોતાનું સર્વસ્વ માનતી હતી, એ માણસ મોતની અણી પર ઊભો હતો.

સુમનના મનમાં થયું કે તે દોડીને ઘરે જાય અને અશોકને વળગીને પૂછે કે તમે મારી સાથે આટલું મોટું જૂઠ કેમ બોલ્યા. તમે મને તમારા આ દર્દમાં ભાગીદાર કેમ ન બનાવી. પણ રસ્તામાં ચાલતાં ચાલતાં સુમનને અશોકના જૂઠાણા પાછળનો સાચો પ્રેમ સમજાઈ ગયો.

સુમનને સમજાયું કે અશોકે પંદર વર્ષનું સત્યનું વચન એટલા માટે તોડ્યું હતું જેથી તે સુમનના ચહેરા પરનું સ્મિત અકબંધ રાખી શકે. તે પોતાના છેલ્લા દિવસો સુમનને રડતી જોઈને વિતાવવા નહોતો માંગતો પણ હસતી જોઈને જવા માંગતો હતો.

સુમને પોતાની આંખો લૂછી નાખી અને એક અત્યંત મહાન અને કઠોર નિર્ણય કર્યો. તેણે નક્કી કર્યું કે જો તેનો પતિ તેના સુખ માટે આટલું મોટું જૂઠ બોલી શકતો હોય તો તે પણ તેના છેલ્લા દિવસોને સ્વર્ગ જેવા બનાવી દેશે. તે અશોકની સામે ક્યારેય એવો અહેસાસ પણ નહીં થવા દે કે તે સત્ય જાણી ગઈ છે.

ઘરે પાછા ફરીને સુમને પોતાના આંસુ સંપૂર્ણપણે છુપાવી દીધા. તેણે અશોકની સૌથી ભાવતી વાનગીઓ બનાવવાનું શરૂ કર્યું. તે ઘરમાં રોજ સુંદર ભજનો ગાતી અને અશોક સામે એવી રીતે હસતી જાણે સંસારમાં કોઈ દુઃખ જ ન હોય.

બંને એકબીજા સામે જોતા અને અંદરથી બંને જાણતા હતા પણ હોઠ પર એકબીજાના રક્ષણ માટેનું જૂઠાણું હતું. અશોક સુમનના સુખ માટે જૂઠું બોલતો હતો અને સુમન અશોકની શાંતિ માટે હસવાનો ઢોંગ કરતી હતી. આ પ્રેમની એવી અનોખી કસોટી હતી જ્યાં અસત્ય પણ સત્ય કરતાં વધુ પવિત્ર બની ગયું હતું.

રાત્રે જ્યારે અશોક ઊંઘી જતો ત્યારે સુમન બાલ્કનીમાં જઈને પોતાના મોં પર સાડીનો છેડો દબાવીને કલાકો સુધી એકલી ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી લેતી હતી. પણ સવાર પડતાં જ તે ફરી એક હસમુખી અને મજબૂત પત્ની બનીને અશોકની સામે આવી જતી હતી.

દોઢ મહિનો વીતી ગયો અને શરદ પૂનમની અજવાળી રાત આવી પહોંચી. અશોકની હાલત હવે ખૂબ નાજુક બની ગઈ હતી અને તે પલંગમાંથી પણ માંડ ઊભો થઈ શકતો હતો. તે રાત્રે અશોકે ધાબા પર જઈને ચાંદની રાતમાં બેસવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી.

સુમન અશોકને ટેકો આપીને ધાબા પર લઈ ગઈ અને ખાટલા પર બેસાડ્યો. ચાંદનીના સફેદ પ્રકાશમાં અશોકનો ચહેરો સાવ નિસ્તેજ દેખાતો હતો. અશોકે સુમનનો હાથ પોતાના હાથમાં લીધો અને તેની આંખોમાં જોયું.

અચાનક અશોકની નજર સુમનની આંખોના ખૂણામાં ચમકતા એક આંસુ પર પડી જે સુમન છુપાવી ન શકી. અશોકે ખૂબ ધીમા અને ધ્રૂજતા અવાજે પૂછ્યું કે સુમન, તું બધું જાણી ગઈ છે ને.

આ સાંભળતાં જ સુમનનો તમામ સંયમ ક્ષણવારમાં તૂટી ગયો અને તે અશોકના ખોળામાં માથું મૂકીને પોક મૂકીને રડી પડી. પંદર દિવસથી રોકી રાખેલા આંસુનો બંધ આજે તૂટી ગયો હતો. સુમનના રુદનથી આખું ધાબું કંપી ઊઠ્યું.

સુમને હિબકાં ભરતાં કહ્યું કે અશોક, તમે પંદર વર્ષનું આપણું વચન તોડી નાખ્યું. તમે આટલું મોટું દર્દ એકલા સહન કરતા રહ્યા અને મને પારકી બનાવી દીધી. તમે મને કેમ ન જણાવ્યું કે તમે મને છોડીને કાયમ માટે જઈ રહ્યા છો.

અશોકની આંખોમાંથી પણ ચોધાર આંસુ વહી નીકળ્યા અને તેણે સુમનના માથા પર હાથ ફેરવ્યો. અશોકે કહ્યું કે સુમન, હું તારા આંસુ નહોતો જોઈ શકતો એટલે હું ઈચ્છતો હતો કે તું જ્યાં સુધી હું જીવું ત્યાં સુધી હસતી રહે. પણ તું આટલા દિવસથી આ સત્ય જાણીને પણ મારી સામે કેમ હસતી રહી.

સુમને રડતાં રડતાં અશોકની આંખોમાં જોયું અને કહ્યું કે તમે મારા સ્મિત માટે તમારો ધર્મ છોડી દીધો, તો શું હું તમારી શાંતિ માટે મારા આંસુ ન પી શકું. હું તમને તમારા છેલ્લા દિવસોમાં ચિંતામાં મૂકવા નહોતી માંગતી. મારે તમને હસતા મોંએ વિદાય આપવી હતી.

અશોકે સુમનને પોતાની છાતી સરસી ચાંપી લીધી. બંને એકબીજાના ગળે વળગીને રડતા રહ્યા. તે રાત્રે ધાબા પર ચાંદની સાક્ષી હતી કે તેમનો પ્રેમ કોઈ સામાન્ય સંસારનો મોહ નહોતો પણ બે આત્માઓનું અખંડ સમર્પણ હતું.

અશોકે સુમનનો આભાર માનતાં કહ્યું કે તેં મને દુનિયાનો સૌથી સુખી પતિ બનાવી દીધો. હવે મને મોતનો કોઈ ડર નથી કારણ કે મારી પાસે તારા જેવી મહાન પત્નીનો પ્રેમ છે. પંકજને સંભાળી લેજે અને હંમેશાં ખુશ રહેજે.

તે રાત્રે અશોકે સુમનના ખોળામાં માથું રાખીને શાંતિથી આંખો મીંચી લીધી. તેના ચહેરા પર કોઈ ભય કે પીડા નહોતી પણ એક પરમ શાંતિ અને તૃપ્તિનું સ્મિત હતું. પરોઢિયે પંખીઓના કલરવ વચ્ચે અશોકનો પવિત્ર આત્મા અનંત યાત્રાએ નીકળી ગયો.

સુમને પોતાના પતિના કપાળ પર અંતિમ પ્રણામ કર્યા. તેમની વચ્ચે થયેલું એ એકમાત્ર અસત્ય પાપ નહોતો પણ પ્રેમનું સૌથી મોટું અમર વરદાન હતું. સાચો પ્રેમ નિયમો અને શરતોથી પર હોય છે, જ્યાં એકબીજાની ખુશી ખાતર પોતાના સિદ્ધાંતોનું બલિદાન આપવું એ જ સૌથી મોટો ધર્મ બની જાય છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.