દિવાળીના દિવસે ફળવાળા પાસેથી બમણા ભાવે ફળો ખરીદ્યા, ઘરમાં જઈને કારણ બતાવ્યું તો...

હાથમાં ફળોથી ભરેલી બે મોટી પ્લાસ્ટિકની થેલીઓ હતી. થેલીનું પ્લાસ્ટિક હાથમાં ખૂંપતું હતું અને તેનો ભાર સીધો આંગળીઓ પર પડતો હતો. દરવાજા પર ટાંગેલું આસોપાલવનું તોરણ પવનમાં ધીમેથી હલતું હતું.

ઘરમાંથી ઘીના દીવાની સુગંધ આવતી હતી. સામે ઊભેલી પત્નીના હાથમાં પૂજાની થાળી હતી. તેના ચહેરા પર ગુસ્સો અને આશ્ચર્ય બંને એકસાથે દેખાતા હતા.

"તમે આટલા બધા ફળો કેમ લાવ્યા? અને એ પણ આટલા મોંઘા ભાવે?" પત્નીનો અવાજ થોડો ઊંચો થયો.

સુરેશે થેલી જમીન પર મૂકી. તેની આંગળીઓ પર લાલ નિશાન પડી ગયા હતા. તેણે પોતાની પત્ની સામે જોયું પણ કઈ બોલ્યો નહીં.

સુરેશ એક નાની કંપનીમાં હિસાબ-કિતાબનું કામ કરતો હતો. તેનો પગાર બહુ વધારે નહોતો. ઘરમાં તેની મા, પત્ની અંજલિ અને નાનો દીકરો આયુષ સાથે રહેતા હતા.

દિવાળીનો તહેવાર હતો એટલે ઘરમાં ખુશીનો માહોલ હતો. પણ મધ્યમ વર્ગના ઘરમાં તહેવાર આવે એટલે ખર્ચનો હિસાબ પણ કરવો પડે.

સુરેશના પિતાનું બે વર્ષ પહેલાં અવસાન થયું હતું. પિતાના ગયા પછી સુરેશ પર જ આખા ઘરની જવાબદારી આવી ગઈ હતી. તે બહુ શાંત અને મહેનતુ માણસ હતો.

બપોરે સુરેશ તહેવાર માટે ફળો લેવા બજારમાં ગયો હતો. બજારમાં ખૂબ ભીડ હતી. લોકો કપડાં અને મિઠાઈઓ ખરીદી રહ્યા હતા.

રસ્તાના ખૂણા પર એક વૃદ્ધ માણસ જમીન પર ગોદડી પાથરીને ફળો વેચવા બેઠો હતો. તેની પાસે થોડા સફરજન અને કેળાં હતાં.

તે વૃદ્ધ માણસના કપડાં જૂના હતા. તેની આંખોમાં થાક હતો. તે આવતા-જાતા લોકોને જોઈ રહ્યો હતો, પણ કોઈ તેની પાસેથી ફળ ખરીદતું નહોતું.

સુરેશ તેની પાસે ગયો. તેણે ફળનો ભાવ પૂછ્યો. વૃદ્ધ માણસે જે ભાવ કહ્યો તે બજારના સામાન્ય ભાવ કરતાં બમણો હતો.

સુરેશે એક પણ ક્ષણનો વિચાર કર્યા વગર બધા જ ફળો ખરીદી લીધા. તેણે પોતાના ખિસ્સામાંથી પૈસા કાઢીને એ વૃદ્ધ માણસના હાથમાં મૂકી દીધા.

ઘરે આવ્યા પછી જ્યારે અંજલિએ ફળોના ભાવ સાંભળ્યા ત્યારે તે નારાજ થઈ ગઈ. તેણે કહ્યું કે આપણે આટલા પૈસા વગર વિચારે ન વાપરી શકીએ.

સુરેશની મા રસોડામાંથી બહાર આવી. તેણે બંનેની વાત સાંભળી. માએ સુરેશના માથા પર હાથ મૂક્યો અને પૂછ્યું કે બેટા, શું વાત છે?

સુરેશે માને સોફા પર બેસાડી. તેણે માના હાથ પોતાના હાથમાં લીધા. તેની આંખો થોડી ભીની થઈ ગઈ હતી.

સુરેશે કહ્યું કે મા, તને યાદ છે પપ્પા જ્યારે જીવતા હતા ત્યારે દર દિવાળીએ ઘરે બહુ બધા ફળો લાવતા હતા?

માએ હા પાડી. તેની આંખોમાં પિતાજીની યાદો તરવરી ઉઠી.

સુરેશે આગળ કહ્યું કે એ રસ્તા પર ફળ વેચનાર વૃદ્ધ બીજું કોઈ નહીં પણ પપ્પાના બાળપણના મિત્ર રમેશકાકા હતા.

મા અને અંજલિ બંને સ્તબ્ધ થઈ ગયા. તેઓ સુરેશ સામે જોઈ રહ્યા.

સુરેશે કહ્યું કે પપ્પા અને રમેશકાકા સાથે ભણતા હતા. પપ્પા જ્યારે બીમાર હતા ત્યારે રમેશકાકાએ આપણી બહુ મદદ કરી હતી.

પણ સમય જતાં રમેશકાકાનો ધંધો ચોપટ થઈ ગયો. તેમના દીકરાએ તેમને ઘર બહાર કાઢી મૂક્યા હતા.

આજે દિવાળીના દિવસે તેમની પાસે એક રૂપિયો પણ નહોતો. તેઓ પોતાનું પેટ ભરવા માટે રસ્તા પર ફળો વેચવા બેઠા હતા.

તેઓ સ્વાભિમાની છે. જો હું તેમને સીધા પૈસા આપત તો તેઓ ક્યારેય ના લેત.

એટલે મેં બધા ફળો બમણા ભાવે ખરીદી લીધા. જેથી તેઓ આ તહેવારના દિવસે પોતાના માટે પણ સારું ખાવાનું લઈ શકે.

તહેવારનો સાચો આનંદ માત્ર આપણે એકલા જ ઉજવીએ એ નથી. આપણી આસપાસના લોકો પણ તહેવાર માણી શકે એ સાચી દિવાળી છે.

સુરેશની આ વાત સાંભળીને અંજલિની આંખોમાં પાણી આવી ગયા. તેને પોતાની ભૂલનો અહેસાસ થયો.

માએ સુરેશને ભેટી લીધો. માએ કહ્યું કે આજે મને તારા પપ્પાની યાદ આવી ગઈ. તું બિલકુલ તારા પપ્પા જેવો જ દયાળુ છે.

અંજલિએ તરત જ ફળોની થેલીમાંથી સુંદર ફળો કાઢ્યા. તેણે કહ્યું કે આપણે આમાંથી થોડા ફળો અને મીઠાઈ રમેશકાકાના ઘરે આપવા જઈશું.

એ સાંજે સુરેશનો આખો પરિવાર રમેશકાકાના નાના છાપરા પર પહોંચ્યો. તેમણે રમેશકાકાને નવા કપડાં અને મીઠાઈ આપી.

રમેશકાકાની આંખોમાંથી ખુશીના આંસુ વહી રહ્યા હતા. તેમણે સુરેશના માથા પર હાથ મૂકીને આશીર્વાદ આપ્યા.

એ દિવસે સુરેશના ઘરમાં સાચી દિવાળી ઉજવાઈ હતી. પૈસા થોડા ઓછા થયા હતા પણ ઘરમાં જે શાંતિ અને આનંદ હતો તે અદ્ભુત હતો.

માણસ ગમે તેટલું કમાય પણ જો તે બીજાના દુઃખમાં કામ ના આવે તો એ કમાણી નકામી છે. સંબંધો અને વિનમ્રતા જ જીવનની ખરી સંપત્તિ છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.