ઘરમાં કામ કરતી બાઈએ માલિકના એકના એક દીકરાને ભરી સભામાં થપ્પડ મારી દીધી, કારણ જાણીને માલિકે બાઈના પગ પકડી લીધા…
બપોરના બાર વાગ્યાનો સમય હતો અને આખા ઘરમાં સન્નાટો છવાયેલો હતો.
રસોડામાંથી વાસણ સાફ કરવાનો ધીમો અવાજ આવી રહ્યો હતો.
શાંતાબેન છેલ્લા આઠ વર્ષથી આ ઘરમાં કામ કરી રહ્યાં હતાં.
તેમણે પોતાના બંને દીકરાઓને મહેનત મજૂરી કરીને મોટા કર્યા હતા અને આ ઘરને હંમેશાં પોતાનું માનીને સાચવ્યું હતું.
ડાઇનિંગ ટેબલ પર બેસીને હિતેશભાઈ પોતાના ઓફિસના કાગળો જોઈ રહ્યા હતા.
હિતેશભાઈ શહેરના એક જાણીતા વેપારી હતા અને તેમના સ્વભાવમાં નિયમો અને શિસ્ત સૌથી આગળ રહેતાં.
એટલામાં ઘરનો મુખ્ય દરવાજો જોરથી ખૂલ્યો અને ધડાકા સાથે બંધ થયો.
હિતેશભાઈનો અઢાર વર્ષનો દીકરો રોહન ગુસ્સામાં લાલચોળ ચહેરે અંદર આવ્યો.
રોહને હાથમાં પકડેલી મોંઘી બાઈકની ચાવી સીધી સોફા પર ફેંકી.
"રોહન, આ શું વર્તન છે?" હિતેશભાઈએ ચશ્મા ઊંચા કરીને પૂછ્યું.
"પપ્પા, તમે વચ્ચે ન બોલો, મારું મગજ અત્યારે બહુ ખરાબ છે," રોહન બરાડી ઊઠ્યો.
રસોડામાંથી શાંતાબેન હાથ લૂછતાં લૂછતાં બહાર ઓસરીમાં આવ્યાં.
"બેટા રોહન, તું સવારનો ક્યાંય ગયો હતો, પાણી લાવું તારા માટે?" શાંતાબેને વહાલથી પૂછ્યું.
"ડોશી, તું તારું કામ કર ને, વચ્ચે પંચાત શું કામ કરે છે?" રોહને મોં મચકોડીને કહ્યું.
શાંતાબેન ત્યાં જ થંભી ગયાં, પણ તેમણે કંઈ જવાબ ન આપ્યો.
તેઓ ચૂપચાપ રસોડામાં પાછાં વળ્યાં અને રોહન માટે ઠંડા પાણીનો ગ્લાસ ભરી લાવ્યાં.
"લે બેટા, બે ઘૂંટડો પી લે, બહાર બહુ ગરમી છે," શાંતાબેને ગ્લાસ આગળ ધર્યો.
રોહને ગુસ્સામાં પોતાનો હાથ જોરથી હલાવ્યો.
પાણીનો કાચનો ગ્લાસ શાંતાબેનના હાથમાંથી છટકીને આરસની લાદી પર પડ્યો અને ટુકડે-ટુકડા થઈ ગયો.
પાણીના છાંટા શાંતાબેનની જૂની સાડી પર ઊડ્યા.
"રોહન! આ શું તોછડાઈ છે?" હિતેશભાઈ ખુરશી પરથી ઊભા થઈ ગયા.
"મેં ના પાડી તોય આ ડોશી મારી સામે ગ્લાસ ધરે છે," રોહને બૂમ પાડી.
"રોહન, એ તારા કરતાં ઉંમરમાં મોટાં છે, એમની સાથે વાત કરવાની આ રીત નથી," હિતેશભાઈએ દીકરાને ધમકાવ્યો.
"તમે બધા આ નોકરોને માથે ચડાવીને રાખો છો એટલે જ આ લોકોની હિંમત વધી જાય છે," રોહન બોલતો રહ્યો.
શાંતાબેન નીચે બેસીને ચૂપચાપ કાચના ટુકડા ભેગા કરવા લાગ્યાં.
તેમનો હાથ ધ્રૂજી રહ્યો હતો અને આંખોમાં ઝળઝળિયાં આવી ગયાં હતાં.
રોહન પોતાના રૂમ તરફ જવા માટે આગળ વધ્યો.
જતાં જતાં તેનો પગ નીચે પડેલા એક મોટા કાચના ટુકડાની બિલકુલ નજીક પહોંચી ગયો.
શાંતાબેને જોયું કે રોહને ઘરમાં પહેરવાના ચંપલ પણ નહોતા પહેર્યા અને એ ધારદાર કાચ તેના પગમાં ઘૂસી જાય તેમ હતો.
"ઊભો રહે રોહન, ત્યાં કાચ છે!" શાંતાબેને મોટેથી બૂમ પાડીને તેને ચેતવ્યો.
પણ રોહન કોઈનું સાંભળવાના મૂડમાં નહોતો.
તેણે શાંતાબેનની વાત સાંભળીને પણ પગ આગળ વધાર્યો અને જોરથી લાત મારીને કાચને દૂર ફેંકવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
શાંતાબેન એક ક્ષણ પણ વિચાર્યા વગર ઊભાં થયાં.
તેમણે આગળ વધીને રોહનનો હાથ પકડ્યો અને જોરથી ખેંચીને પાછળ કર્યો.
અને બીજી જ ક્ષણે શાંતાબેનનો હાથ હવામાં ઊંચો થયો અને રોહનના ગાલ પર સટાક કરતો અવાજ ગુંજી ઊઠ્યો.
શાંતાબેને રોહનના ગાલ પર એક જોરદાર થપ્પડ ચોડી દીધી હતી.
આખા હોલમાં સ્મશાન જેવી શાંતિ પ્રસરી ગઈ.
ઘડિયાળના કાંટાનો અવાજ પણ સંભળાય એટલો સન્નાટો છવાઈ ગયો હતો.
રોહને પોતાના ગાલ પર હાથ મૂક્યો, તેની આંખો આશ્ચર્ય અને આક્રોશથી પહોળી થઈ ગઈ.
હિતેશભાઈ પોતાની જગ્યાએ પથ્થરની જેમ થીજી ગયા.
ઘરમાં આઠ વર્ષથી કામ કરતી એક અદના બાઈએ ઘરના એકના એક લાડકા દીકરા પર હાથ ઉપાડ્યો હતો.
હિતેશભાઈનો પિત્તો એકાએક ફાટી નીકળ્યો.
તેમનો ચહેરો ગુસ્સાથી તમતમી ઊઠ્યો અને તેઓ ઝડપી પગલે આગળ વધ્યા.
"શાંતા! તારી આટલી મોટી હિંમત?" હિતેશભાઈ ગર્જના કરી ઊઠ્યા.
"તારી ઔકાત શું છે એ તું ભૂલી ગઈ? મારા જ ઘરમાં ઊભા રહીને મારા દીકરા પર હાથ ઉપાડે છે?" હિતેશભાઈનો અવાજ આખી સોસાયટીમાં સંભળાય એટલો ઊંચો હતો.
શાંતાબેનનું આખું શરીર થરથર કાંપતું હતું.
તેમણે પોતાના બંને હાથ જોડી દીધા હતા, પણ તેમની નજરમાં કોઈ પસ્તાવો કે ડર નહોતો.
રોહને રડમસ અવાજે પિતા સામે જોયું.
"પપ્પા, તમે જોયું ને? આ બાઈએ મને થપ્પડ મારી!" રોહને બૂમ પાડી.
"હમણાં ને હમણાં આને પોલીસના હવાલે કરો, આ નોકરોની આટલી હિંમત વધી ગઈ છે!" રોહન ગુસ્સામાં કાંપી રહ્યો હતો.
હિતેશભાઈએ શાંતાબેન તરફ આંગળી ચીંધી.
"શાંતા, તું આ ઘરમાં આટલા વર્ષોથી કામ કરે છે એટલે મેં તને ઘરના માણસ જેવું માન આપ્યું હતું," હિતેશભાઈ ધ્રૂજતા અવાજે બોલ્યા.
"પણ તેં આજે બધી હદો પાર કરી નાખી છે," હિતેશભાઈનો ગુસ્સો શાંત થતો નહોતો.
"તેં મારા દીકરાને કયા હકથી માર્યો? બોલ, તારી જીભ કેમ સીવાઈ ગઈ છે હવે?" હિતેશભાઈએ પૂછ્યું.
શાંતાબેને ધીમેથી માથું ઊંચું કર્યું.
તેમની આંખોમાંથી આંસુની બે ધાર વહીને ગાલ પર આવી ગઈ હતી.
"શેઠ, મને માફ કરી દો, મારો કોઈ ખરાબ ઈરાદો નહોતો," શાંતાબેન ધીમા પણ મક્કમ અવાજે બોલ્યાં.
"માફી? આ વાતની કોઈ માફી નથી હોતી," હિતેશભાઈએ કહી દીધું.
"તું હમણાં ને હમણાં આ ઘરમાંથી નીકળી જા, તારો હિસાબ હું સાંજે કરી દઈશ," હિતેશભાઈએ આદેશ આપી દીધો.
"પપ્પા, એને ખાલી કાઢી નથી મૂકવાની, એને જેલમાં મોકલો," રોહન વચ્ચે બોલ્યો.
શાંતાબેને રોહન સામે જોયું.
"બેટા, તું મને જેલમાં મોકલીશ તોય મને કોઈ વાંધો નથી," શાંતાબેનનો અવાજ ગદગદ થઈ ગયો.
"પણ જો આજે મેં તારા પર હાથ ન ઉપાડ્યો હોત, તો કદાચ તારી આખી જિંદગી જેલના અંધારામાં સડી ગઈ હોત," શાંતાબેને કહ્યું.
આ સાંભળીને હિતેશભાઈ અટકી ગયા.
તેમણે શાંતાબેન સામે શંકાસ્પદ નજરે જોયું.
"તું શું બકવાસ કરે છે શાંતા? ચોખ્ખી વાત કર," હિતેશભાઈએ પૂછ્યું.
શાંતાબેને પોતાના કંપતા હાથે સાડીના છેડામાંથી એક નાની પ્લાસ્ટિકની પડીકી બહાર કાઢી.
તેમણે એ પડીકી ધીમેથી ડાઇનિંગ ટેબલ પર મૂકી દીધી.
હિતેશભાઈએ ટેબલ પર પડેલી એ પડીકી સામે જોયું.
એ સફેદ રંગના પાઉડર જેવી કોઈ વસ્તુની નાની પડીકી હતી.
હિતેશભાઈ કંઈ સમજી ન શક્યા.
"આ શું છે?" હિતેશભાઈએ પૂછ્યું.
રોહને જેવો એ પડીકી સામે જોયું, તેનો આખો ચહેરો ફિક્કો પડી ગયો.
તેના હોઠ સુકાઈ ગયા અને તે બે ડગલાં પાછળ હટી ગયો.
"શેઠ, આ એ જ ઝેર છે જે તમારો દીકરો પોતાના ખિસ્સામાં લઈને ફરતો હતો," શાંતાબેને ધડાકો કર્યો.
હિતેશભાઈના પગ નીચેથી જાણે જમીન સરકી ગઈ હોય એવો આંચકો લાગ્યો.
"શાંતા... તું શું બોલે છે એનું ભાન છે તને?" હિતેશભાઈનો અવાજ ધીમો પડી ગયો.
"હા શેઠ, મને પૂરેપૂરું ભાન છે," શાંતાબેને આંસુ લૂછતાં કહ્યું.
"આજે સવારે જ્યારે રોહન બાબુ નાહવા ગયા હતા, ત્યારે હું એમનો રૂમ સાફ કરતી હતી," શાંતાબેને વાત શરૂ કરી.
"એમના પેન્ટના ખિસ્સામાંથી આ પડીકી નીચે પડી ગઈ હતી," શાંતાબેને જણાવ્યું.
"મારા પોતાના મોટા દીકરાને પણ વર્ષો પહેલાં આવી જ લત લાગી ગઈ હતી શેઠ," શાંતાબેનનો અવાજ ભારે થઈ ગયો.
"એ પણ આવા જ સફેદ પાઉડરના રવાડે ચડીને પોતાનું શરીર અને આપણું ઘર બરબાદ કરી બેઠો હતો," શાંતાબેન ભૂતકાળ યાદ કરીને રડી પડ્યાં.
"મેં રાત-દિવસ એક કરીને મારા દીકરાને એ નરકમાંથી બહાર કાઢ્યો હતો એટલે મને આ વસ્તુની સારી પેઠે ઓળખ છે," શાંતાબેને કહ્યું.
હિતેશભાઈએ ધીમેથી ફરીને રોહન સામે જોયું.
રોહન નીચું જોઈને ઊભો હતો અને તેના હાથ-પગ ધ્રૂજી રહ્યા હતા.
"રોહન... આ વાત સાચી છે?" હિતેશભાઈએ પૂછ્યું, તેમના અવાજમાં ધ્રુજારી હતી.
રોહન કંઈ બોલી ન શક્યો, તેનું મૌન જ બધું કહી રહ્યું હતું.
શાંતાબેને આગળ બોલવાનું ચાલુ રાખ્યું.
"શેઠ, મેં સવારે જ આ પડીકી સંતાડી દીધી હતી જેથી એ આ ઝેર ન લઈ શકે," શાંતાબેન બોલ્યાં.
"રોહન બાબુ બહાર ગયા હતા એ આ જ વસ્તુ શોધવા માટે ગયા હતા," શાંતાબેને કહ્યું.
"જ્યારે એમને બહાર ક્યાંય ન મળ્યું એટલે એ ગુસ્સામાં ઘરે આવ્યા હતા," શાંતાબેને હકીકત જણાવી.
"અને હમણાં જ્યારે એ કાચ પર લાત મારવા જતા હતા, ત્યારે એમના શર્ટના ઉપરના ખિસ્સામાંથી બીજી એક સિગરેટ જેવી વસ્તુ નીચે પડી ગઈ હતી," શાંતાબેને નીચે પડેલી એક ચીજ તરફ આંગળી ચીંધી.
હિતેશભાઈએ નીચે જોયું તો ત્યાં નશીલા પદાર્થ ભરેલી એક સિગરેટ પડેલી હતી.
"રોહન બાબુ મને નહીં, પોતાની જાતને ખતમ કરી રહ્યા હતા શેઠ," શાંતાબેને હાથ જોડ્યા.
"મેં જ્યારે એમને આ હાલતમાં જોયા ત્યારે મારાથી રહેવાયું નહીં," શાંતાબેન બોલ્યાં.
"મને એમ લાગ્યું કે મારો પોતાનો દીકરો ફરીથી ખાડામાં પડી રહ્યો છે," શાંતાબેનનો અવાજ રૂંધાઈ ગયો.
"એક મા પોતાના દીકરાને મોત તરફ જતો જોઈને ચૂપ કેવી રીતે બેસી શકે શેઠ?" શાંતાબેને પૂછ્યું.
"એ નશાના ઘેનમાં હતા અને પોતાના પગ પર કાચ ભોંકવા જતા હતા," શાંતાબેને કહ્યું.
"એમનું ધ્યાન ભંગ કરવા અને એમને હોશમાં લાવવા માટે જ મેં એમના ગાલ પર તમાચો માર્યો હતો," શાંતાબેન ધ્રૂસકે રડી પડ્યાં.
"મારો કોઈ ખોટો ઈરાદો નહોતો શેઠ, હું તો બસ મારા બાળકની જિંદગી બચાવવા માંગતી હતી," શાંતાબેને માથું ઝુકાવી દીધું.
"તમે મને જે સજા આપશો એ મને મંજૂર છે, પણ રોહન બાબુને સંભાળી લેજો," શાંતાબેન હાથ જોડીને ઊભાં રહ્યાં.
હિતેશભાઈના કાનમાં જાણે હજારો ભણકારા વાગી રહ્યા હતા.
તેમને પોતાની જાત પર અત્યંત શરમ આવવા લાગી.
જે દીકરાને તેઓ પોતાના સંસ્કારોનું અભિમાન માનતા હતા, એ દીકરો મોતની ખાઈમાં ધકેલાઈ રહ્યો હતો.
અને પોતે પૈસા કમાવાની આંધળી દોટમાં પોતાના જ સંતાન તરફ ધ્યાન આપી શક્યા નહોતા.
હિતેશભાઈ ધીમા પગલે રોહન પાસે ગયા.
રોહન ધ્રૂસકે ને ધ્રૂસકે રડી પડ્યો.
"પપ્પા, મને માફ કરી દો... કોલેજના મિત્રોએ મને આ લતે ચડાવી દીધો હતો," રોહન રડતાં રડતાં પિતાના પગમાં પડી ગયો.
"હું આમાંથી બહાર નીકળવા માંગતો હતો પણ મને કોઈ રસ્તો નહોતો મળતો," રોહન પોતાની ભૂલ સ્વીકારી રહ્યો હતો.
હિતેશભાઈએ રોહનને ઊભો કર્યો.
તેમની પોતાની આંખોમાંથી પણ પસ્તાવાના આંસુ વહી રહ્યા હતા.
પછી હિતેશભાઈ પાછળ ફર્યા અને શાંતાબેન તરફ આગળ વધ્યા.
શાંતાબેન હજુ પણ એક ખૂણામાં હાથ જોડીને ઊભાં હતાં.
હિતેશભાઈ સીધા શાંતાબેનની સામે ગયા અને એક પણ ક્ષણનો વિચાર કર્યા વગર નીચે નમી ગયા.
તેમણે પોતાના બંને હાથથી શાંતાબેનના પગ પકડી લીધા.
શાંતાબેન ગભરાઈને બે ડગલાં પાછળ હટી ગયાં.
"શેઠ! આ શું કરો છો તમે? તમે મારા માલિક છો, મને પાપમાં ન નાખો," શાંતાબેન અકળાઈ ગયાં.
હિતેશભાઈએ શાંતાબેનના પગ છોડ્યા નહીં.
"શાંતાબેન, આજે તમે નોકર નહીં પણ આ ઘરની સાચી રક્ષક સાબિત થયાં છો," હિતેશભાઈનો અવાજ રડી પડ્યો.
"જો આજે તમે રોહનને એ થપ્પડ ન મારી હોત, તો કદાચ મારો વંશ હંમેશાં માટે બરબાદ થઈ ગયો હોત," હિતેશભાઈએ હાથ જોડ્યા.
"હું પૈસા કમાવામાં એટલો આંધળો બની ગયો હતો કે મારો દીકરો કયા રસ્તે જઈ રહ્યો છે એ પણ ન જોઈ શક્યો," હિતેશભાઈ બોલ્યા.
"તેં એક મા બનીને મારા દીકરાની જિંદગી બચાવી લીધી છે," હિતેશભાઈ ઊભા થયા.
તેમણે રોહન તરફ જોયું.
"રોહન, અહીં આવ," હિતેશભાઈએ આદેશ આપ્યો.
રોહન ધીમા પગલે આગળ આવ્યો.
તેનો ચહેરો શરમથી લાલ થઈ ગયો હતો.
"શાંતામાસીના પગે લાગ અને માફી માંગ," હિતેશભાઈએ કહ્યું.
"આજે એમણે તારા પર હાથ ઉપાડ્યો ન હોત તો તારી જિંદગીનું કોઈ ભવિષ્ય નહોતું બચ્યું," હિતેશભાઈએ સમજાવ્યું.
રોહન એક ક્ષણનો પણ સંકોચ રાખ્યા વગર શાંતાબેનના ચરણોમાં ઝૂકી ગયો.
"માસી, મને માફ કરી દો... મેં તમારી સાથે બહુ ખરાબ વર્તન કર્યું," રોહન ચોધાર આંસુએ રડી પડ્યો.
"હું વચન આપું છું કે આજ પછી ક્યારેય આ ગંદી વસ્તુને હાથ નહીં લગાડું," રોહને હાથ જોડ્યા.
શાંતાબેને આગળ વધીને રોહનના માથા પર વહાલથી હાથ મૂક્યો.
તેમણે રોહનને ઊભો કરીને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી લીધો.
"રડ નહીં બેટા, ભૂલ તો માણસ માત્રથી થાય," શાંતાબેનની આંખમાંથી હરખનાં આંસુ વહી નીકળ્યાં.
"બસ હવે સાચા રસ્તે ચાલજે, તારી આ મા હંમેશાં તારા માટે પ્રાર્થના કરશે," શાંતાબેને રોહનના ગાલ પર પડેલા પોતાના હાથના નિશાન પર વહાલથી હાથ ફેરવ્યો.
ઘરમાં એક નવી જ શાંતિ અને પવિત્રતા ફેલાઈ ગઈ હતી.
હિતેશભાઈએ ટેબલ પર પડેલી એ ઝેરની પડીકી હાથમાં લીધી.
તેમણે વોશબેસિનમાં જઈને એ પાઉડર વહાવી દીધો અને નળ ચાલુ કરીને બધું ધોઈ નાખ્યું.
તેમણે મનોમન સંકલ્પ કર્યો કે હવેથી તેઓ ધંધા કરતાં વધુ સમય પોતાના પરિવારને આપશે.
શાંતાબેને ફરીથી ઝાડુ હાથમાં લીધું અને જમીન પર પડેલા કાચના ટુકડા સાફ કરવા લાગ્યાં.
પણ આ વખતે હિતેશભાઈએ આગળ વધીને તેમના હાથમાંથી ઝાડુ લઈ લીધું.
"શાંતાબેન, હવે તમે આ ઘરના નોકર નથી, અમારા વડીલ છો," હિતેશભાઈએ આદરપૂર્વક કહ્યું.
"તમે બેસો, આજે ચા હું તમારા માટે બનાવીશ," હિતેશભાઈના ચહેરા પર એક સંતોષનું સ્મિત હતું.
ઘરની ચાર દીવાલો વચ્ચે વર્ષોથી રહેતો માલિક અને નોકરનો ભેદભાવ હંમેશાં માટે ભૂંસાઈ ગયો હતો.
અને એ સંબંધ હવે લોહીના સંબંધ કરતાં પણ વધુ પવિત્ર અને અતૂટ બની ગયો હતો.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.