હોસ્પિટલમાં બે દીકરાઓ માતા ની સંભાળ માટે ઝઘડી રહ્યા હતા, થોડા સમય પછી નર્સે આવીને કહ્યું...

હોસ્પિટલના ત્રીજા માળે આવેલા આઈસીયુ વોર્ડની બહાર સ્ટીલની ખુરશીઓ પર બે ભાઈઓ વચ્ચેનો અવાજ ધીમે ધીમે ઊંચો થઈ રહ્યો હતો.

મોટો ભાઈ દિલીપ હાથમાં રહેલી દવાની લાંબી પહોંચ લહેરાવી રહ્યો હતો અને તેના ચહેરા પર ભારે ગુસ્સો દેખાતો હતો.

"તુષાર, આ જો, છેલ્લા દસ દિવસમાં મેં હોસ્પિટલના કાઉન્ટર પર સવા બે લાખ રૂપિયા જમા કરાવી દીધા છે," દિલીપે પોતાના નાના ભાઈ સામે કાગળ ધરી દીધો.

"રૂપિયા આપવાથી જ દીકરાની ફરજ પૂરી નથી થઈ જતી દિલીપભાઈ, માને ખાલી પૈસાની નહીં પણ માણસની જરૂર હોય છે," તુષારે થાકેલી આંખો સાથે જવાબ આપ્યો.

સાંજના છ વાગ્યા હતા અને મુલાકાતનો સમય પૂરો થવાની તૈયારીમાં હતો.

બંને ભાઈઓની વચ્ચે તેમની સિત્તેર વર્ષની મા શાંતાબેન બેભાન હાલતમાં વેન્ટિલેટર સપોર્ટ પર સૂતા હતા.

શાંતાબેનને અચાનક બ્રેઈન સ્ટ્રોક આવ્યો હતો અને ત્યારથી છેલ્લા બાર દિવસથી તેઓ જીવન અને મરણ વચ્ચે ઝોલાં ખાઈ રહ્યા હતા.

દિલીપ શહેરમાં મોટો બિલ્ડર હતો, તેની પાસે મોંઘી ગાડીઓ અને મોટું ઘર હતું, જ્યારે તુષાર એક નાની પ્રાઈવેટ પેઢીમાં સામાન્ય હિસાબનીશની નોકરી કરતો હતો.

દિલીપ હંમેશા માનતો કે પૈસા હોય એટલે દુનિયાની કોઈપણ સુવિધા અને સેવા ખરીદી શકાય છે.

"તેં અત્યાર સુધી આ સારવાર પાછળ કેટલા રૂપિયા ખર્ચ્યા તુષાર? મને એક વાર હિસાબ તો બતાવ," દિલીપે વ્યંગમાં પૂછ્યું.

"મારી પાસે તમારા જેવા લાખો રૂપિયા નથી ભાઈ, પણ હું આખી રાત અહીં બહાર બેસીને જાગું છું," તુષારે હાથ જોડીને કહ્યું.

"બહાર બેસી રહેવાથી કોઈ સાજું નથી થઈ જતું, ડોક્ટરો જે મોંઘા ઈન્જેક્શન લખે છે એ રૂપિયાથી જ આવે છે," દિલીપનો અવાજ આખો કોરિડોર સાંભળી શકે એટલો તીણો હતો.

ત્યાંથી પસાર થતા દર્દીઓના સગાં બંને ભાઈઓ તરફ જોઈ રહ્યા હતા.

હોસ્પિટલના એટેન્ડન્ટ સ્ટાફે બે વાર આવીને બંનેને અવાજ ધીમો રાખવા માટે વિનંતી કરવી પડી હતી.

દિલીપની પત્ની કવિતા પણ સોફાના ખૂણે બેસીને પોતાના મોબાઈલમાં વ્યસ્ત હતી, તેને આ બધી માથાકૂટમાં બહુ રસ નહોતો.

કવિતાએ મોં મચકોડીને કહ્યું, "દિલીપ, હવે વાત પતાવો ને, આપણે રાત્રે આઠ વાગ્યે એક ફેમિલી ડિનરમાં જવાનું છે."

આ સાંભળીને તુષારનું લોહી ઉકળી ગયું, પણ તે માની હાલત જોઈને ચૂપ રહ્યો.

તુષારની પત્ની મીના ઘરે બાળકોને સાચવીને બંને ટંક મા માટે ગરમ સૂપ અને દાળનું પાણી બનાવીને ટિફિન મોકલતી હતી.

પરંતુ દિલીપને લાગતું હતું કે તુષાર માત્ર દેખાડો કરી રહ્યો છે જેથી મિલકતના ભાગ વખતે કોઈ આંગળી ન ચીંધી શકે.

ગયા વર્ષે જ્યારે પિતાનું અવસાન થયું ત્યારે ગામનું જૂનું મકાન કોના નામે કરવું એ બાબતે બંને ભાઈઓ વચ્ચે મોટો ઝઘડો થયો હતો.

તે દિવસ પછી બંને પરિવારો વચ્ચે બોલવાનો વ્યવહાર પણ બંધ જેવો જ થઈ ગયો હતો.

શાંતાબેન ક્યારેક મોટા દીકરાના બંગલે રહેતા તો ક્યારેક નાના દીકરાના ભાડાના ફ્લેટમાં દિવસો વિતાવતા હતા.

બંને ઘરોમાં તેમને એ અહેસાસ કરાવવામાં આવતો કે તેઓ સામા પક્ષના વધારે પક્ષપાતી છે.

હવે જ્યારે શાંતાબેન હોસ્પિટલના બિછાને પડ્યા હતા ત્યારે પણ બંને ભાઈઓ પોતાનો અહંકાર છોડવા તૈયાર નહોતા.

"દિલીપભાઈ, મા ભાનમાં આવશે ત્યારે એ નક્કી કરશે કે કોણે સાચી સેવા કરી છે," તુષારે મક્કમતાથી કહ્યું.

"મા ભાનમાં આવે કે ન આવે, હું આ હોસ્પિટલના પ્રાઈવેટ રૂમનું આઠ હજારનું દૈનિક ભાડું ચૂકવું છું એ કોઈ નકારી નહીં શકે," દિલીપે છાતી ઠોકીને કહ્યું.

બરાબર એ જ વખતે આઈસીયુનો મોટો કાચનો દરવાજો ખુલ્યો અને સિનિયર સ્ટાફ નર્સ સિસ્ટર મેરી ફાઈલ લઈને બહાર આવ્યા.

તેમણે બંને ભાઈઓને ઉગ્ર બોલાચાલી કરતા જોયા એટલે દરવાજા પાસે જ ઊભા રહી ગયા.

સિસ્ટર મેરી છેલ્લા વીસ વર્ષથી એ જ હોસ્પિટલના ન્યુરો આઈસીયુમાં ફરજ બજાવતા હતા અને આવા સેંકડો પરિવારોને તેમણે નજીકથી જોયા હતા.

"મિસ્ટર દિલીપ અને મિસ્ટર તુષાર, તમે બંને પ્લીઝ અંદર ડ્યુટી રૂમમાં આવી શકો છો?" સિસ્ટર મેરીએ શાંત અવાજે પૂછ્યું.

દિલીપ પોતાના કોટનું બટન બંધ કરીને રૂઆબભેર આગળ વધ્યો, તેને લાગ્યું કે કદાચ કોઈ મોટું બિલ ભરવાનું બાકી હશે.

તુષાર પણ પોતાના ચહેરા પરનો પરસેવો લૂછતાં સિસ્ટરની પાછળ ગયો.

નાના ડ્યુટી રૂમમાં એક ટેબલ અને ત્રણ ખુરશીઓ ગોઠવેલી હતી.

ટેબલ પર દર્દી શાંતાબેનની મેડિકલ ફાઈલ અને દરરોજના મુલાકાતીઓનું રજિસ્ટર પડેલું હતું.

"સિસ્ટર, માની તબિયતમાં કોઈ સુધારો છે? મેં ગઈકાલે સ્પેશિયાલિસ્ટ ડોક્ટરને પણ બોલાવ્યા હતા," દિલીપે ખુરશી ખેંચીને બેસતાં જ પૂછ્યું.

"તમારા માતાજીની હાલત હજુ પણ નાજુક છે, પણ અમારે બીજી એક જરૂરી વાત કરવી છે," સિસ્ટર મેરીએ ફાઈલ બાજુ પર મૂકતાં કહ્યું.

"જો કોઈ મોંઘી દવા કે ઈન્જેક્શનની જરૂર હોય તો તરત કહો, પૈસાની કોઈ ચિંતા નથી," દિલીપે તરત જ પોતાનું પાકીટ બહાર કાઢતાં જણાવ્યું.

સિસ્ટર મેરીએ દિલીપ સામે એક ક્ષણ માટે સ્થિર નજરે જોયું.

તેમના ચહેરા પર પૈસાના આ દેખાડા સામે એક ગંભીર અણગમો સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યો હતો.

"દિલીપભાઈ, તમે દરરોજ અહીં હોસ્પિટલ આવો છો ત્યારે રિસેપ્શન પર બિલ ભરીને સીધા કારમાં બેસીને નીકળી જાવ છો ને?" સિસ્ટરે પૂછ્યું.

દિલીપ સહેજ અચકાયો અને બોલ્યો, "મારી મોટી સાઈટ ચાલે છે સિસ્ટર, મારે સેંકડો મજૂરો અને ક્લાયન્ટ સંભાળવાના હોય છે, પણ હું દરરોજ ફોન પર અપડેટ લઉં છું."

"અને તમે તુષારભાઈ, તમે તો આખો દિવસ આ કોરિડોરની બહાર જ બેઠા રહો છો ને?" સિસ્ટરે તુષાર સામે જોયું.

"હા સિસ્ટર, હું રજા લઈને અહીં જ બેસું છું, ક્યારે અંદરથી કોઈ દવાની ચિઠ્ઠી આવે એ નક્કી નહીં," તુષારે નમ્રતાથી કહ્યું.

"તો પછી આઈસીયુની અંદર દરરોજ રાત્રે બાર વાગ્યા પછી કોણ આવે છે, એ તમને બંનેમાંથી કોઈને ખબર છે?" સિસ્ટર મેરીએ અણધાર્યો પ્રશ્ન પૂછ્યો.

બંને ભાઈઓ એકબીજા સામે જોવા લાગ્યા.

દિલીપની ભ્રમરો ખેંચાઈ ગઈ અને તુષારના મોંમાંથી આશ્ચર્યનો ઉદ્ગાર નીકળી ગયો.

"અંદર? રાત્રે બાર વાગ્યે આઈસીયુમાં કોઈને જવાની પરવાનગી જ નથી હોતી," દિલીપે દલીલ કરી.

"નિયમ મુજબ કોઈને પરવાનગી નથી હોતી, પણ એક વ્યક્તિ છેલ્લા નવ દિવસથી દરરોજ રાત્રે બારથી બે વાગ્યા વચ્ચે અંદર આવે છે," સિસ્ટરે શાંતિથી ખુલાસો કર્યો.

"કોણ છે એ? કોઈ ચોર છે કે પછી હોસ્પિટલની સુરક્ષામાં ખામી છે?" દિલીપે અવાજ મોટો કર્યો.

"એ કોઈ ચોર નથી, તમારા પરિવારમાંથી જ કોઈ છે જે રોજ રાત્રે આવીને શાંતાબેનના પલંગ પાસે બેસે છે," સિસ્ટર મેરીએ રજિસ્ટર ખોલ્યું.

તુષાર આગળ ઝૂક્યો, "સિસ્ટર, મીના તો બાળકો સાથે ઘરે હોય છે, અને હું તો બહાર બેંચ પર સૂતો હોઉં છું."

"તમે બહાર ઊંઘી જાવ છો ત્યારે જ એ વ્યક્તિ આઈસીયુના પાછળના ઈમરજન્સી ગેટથી અંદર આવે છે," સિસ્ટરે વિગતવાર જણાવવાનું શરૂ કર્યું.

"તે વ્યક્તિ પીપીઈ કિટ પહેરીને અંદર આવે છે, શાંતાબેનના માથા પર ધીમે ધીમે હાથ ફેરવે છે અને તેમના કાનમાં ગીતાના શ્લોક બોલે છે," સિસ્ટરનો અવાજ એકદમ ભીનો થઈ ગયો.

દિલીપ અને તુષાર બંને સ્તબ્ધ થઈને સિસ્ટર સામે તાકી રહ્યા.

"એ વ્યક્તિ દરરોજ તમારા માતાના પગના તળિયે તેલનું માલિશ કરે છે, કારણ કે વેન્ટિલેટર પર રહેલા દર્દીના પગ અકડાઈ જતા હોય છે," સિસ્ટરે આગળ કહ્યું.

"અમે સ્ટાફ વાળા ઘણીવાર કામના ભારણમાં આટલી ઝીણી કાળજી નથી લઈ શકતા, પણ એ વ્યક્તિ બે કલાક સુધી સતત વૃદ્ધાના હાથ પકડીને બેસી રહે છે."

"સિસ્ટર, તમે સાચું કહો છો? એ કોણ છે?" તુષારથી રહેવાયું નહીં એટલે પૂછી બેઠો.

"એ વ્યક્તિ જ્યારે પહેલી રાત્રે આવી ત્યારે મેં તેને રોકવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો, પણ તેની આંખોમાં એવો પસ્તાવો અને વિનંતી હતી કે હું ના ન પાડી શકી," સિસ્ટરે યાદ કર્યું.

"તેણે મને હાથ જોડીને કહ્યું હતું કે મારી મા મને જીવતેજીવ કદાચ માફ નહીં કરે, પણ આ બેભાન અવસ્થામાં હું એની સેવા કરવા માંગુ છું."

દિલીપનો ચહેરો અચાનક ફીકો પડી ગયો, તેના કપાળ પર પરસેવાના ટીપાં વળી આવ્યા.

"એ વ્યક્તિએ મને સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે બહાર બેઠેલા કોઈ પણ માણસને આ વાતની ખબર ન પડવી જોઈએ," સિસ્ટરે સીસીટીવી ફૂટેજવાળો ટેબ્લેટ સ્ક્રીન ટેબલ પર મૂક્યો.

ટેબ્લેટમાં ગત રાતનો વીડિયો ચાલુ થયો.

સ્ક્રીન પર આઈસીયુના ધીમા અજવાળામાં એક પુરુષ પીપીઈ કિટ અને માસ્ક ઉતારીને શાંતાબેનના બેડ પાસે ખુરશી પર બેઠેલો દેખાતો હતો.

તે વ્યક્તિ વૃદ્ધ માતાના સુકાઈ ગયેલા હાથને પોતાના ગાલ પર ઘસી રહ્યો હતો અને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી રહ્યો હતો.

તેનો ચહેરો સ્ક્રીન પર એકદમ સ્પષ્ટ દેખાતો હતો.

તુષારે જ્યારે સ્ક્રીન સામે જોયું ત્યારે તેની આંખો પહોળી થઈ ગઈ, તે પોતાની જગ્યા પરથી ઊભો થઈ ગયો.

એ ચહેરો બીજો કોઈ નહીં પણ દિલીપનો પોતાનો હતો.

ડ્યુટી રૂમમાં એક ભેંકાર શાંતિ છવાઈ ગઈ.

તુષાર અવાચક બનીને ક્યારેક સ્ક્રીન સામે જોતો તો ક્યારેક બાજુમાં માથું નીચું કરીને બેઠેલા પોતાના મોટા ભાઈ સામે જોતો હતો.

જે દિલીપ હમણાં બહાર કોરિડોરમાં લાખો રૂપિયાનો હિસાબ માંડીને પોતાની મર્દાનગી અને પૈસાનો પાવર બતાવતો હતો, એ જ દિલીપ રાતના અંધારામાં બાળકની જેમ માના ખોળામાં માથું મૂકીને રડતો હતો.

"દિલીપભાઈ... તમે?" તુષારના ગળામાંથી માંડ અવાજ નીકળ્યો.

દિલીપે પોતાના બંને હાથથી ચહેરો ઢાંકી દીધો અને ખુરશી પર બેઠા બેઠા જ તેનું આખું શરીર ધ્રૂજવા લાગ્યું.

"હા તુષાર, એ હું જ છું," દિલીપનો અવાજ ડૂસકાં વચ્ચે તૂટી રહ્યો હતો.

"તમે બહાર આટલો મોટો તમાશો કેમ કરતા હતા ભાઈ? જો તમારે માની સેવા જ કરવી હતી તો છુપાઈને કેમ આવતા હતા?" તુષારે ભારે હૈયે પૂછ્યું.

દિલીપે ભીની આંખો સાથે માથું ઊંચું કર્યું.

તેના ચહેરા પરનો બધો રૂઆબ, સંપત્તિનો ઘમંડ અને મોટા માણસ હોવાનો મુખવટો ક્ષણભરમાં ખરી પડ્યો હતો.

"તુષાર, મારી પાસે કરોડો રૂપિયાની મિલકત છે, ચાર ગાડીઓ છે, પણ ઘરમાં મા માટે કોઈ જગ્યા નહોતી," દિલીપે કબૂલાત કરી.

"કવિતાને માનું ખાંસવું ગમતું નહોતું, મારા દીકરાઓને દાદીના જૂના વિચારોથી શરમ આવતી હતી, અને હું આ બધું ચૂપચાપ જોતો રહ્યો," દિલીપની આંખોમાંથી આંસુ વહી રહ્યા હતા.

"મેં માને તારા ઘરે મોકલી દીધી એ કહીને કે તારી પાસે સમય છે, પણ હકીકતમાં હું મારી જવાબદારીમાંથી ભાગી રહ્યો હતો."

સિસ્ટર મેરી શાંતિથી આ બંને ભાઈઓની વેદના સાંભળી રહ્યા હતા.

"જ્યારે ડોક્ટરે કહ્યું કે મા કદાચ હવે ક્યારેય આંખો નહીં ખોલે, ત્યારે મારા પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ તુષાર," દિલીપે પોતાના નાના ભાઈનો હાથ પકડી લીધો.

"મને સમજાયું કે મેં પૈસા તો બહુ કમાયા, પણ જેણે મને આંગળી પકડીને ચાલતા શીખવ્યો હતો એ માનો પ્રેમ મેં ગુમાવી દીધો."

"તો પછી દિવસે કેમ ન આવ્યા ભાઈ? બધાની સામે આવવામાં શું વાંધો હતો?" તુષારે પૂછ્યું.

"મારી અંદર એટલી હિંમત નહોતી તુષાર, મારો અહંકાર મને રોકતો હતો," દિલીપે નીચી નજરે કહ્યું.

"હું દુનિયાની સામે એ સ્વીકારી શકતો નહોતો કે પૈસાથી બધું નથી ખરીદાતું, અને તારી સામે તો બિલકુલ નહીં, કારણ કે મેં તારી ગરીબીની હંમેશા મજાક ઉડાવી હતી."

"દિલીપભાઈ દરરોજ રાત્રે આવીને શાંતાબેનને એમના બાળપણની વાતો યાદ કરાવે છે," સિસ્ટર મેરીએ વચ્ચે ઉમેર્યું.

"એ પોતાના હાથે માના વાળ ઓળાવે છે અને આખી રાત માફી માંગતા રહે છે કે મને એક વાર બોલાવી લે."

"સિસ્ટરે મને આજે સવારે કહ્યું કે ગઈકાલે રાત્રે જ્યારે દિલીપભાઈ માના પગ દબાવતા હતા ત્યારે શાંતાબેનની આંગળીઓમાં થોડું હલનચલન થયું હતું," તુષારે આ સાંભળીને ચોંકીને સિસ્ટર સામે જોયું.

"હા તુષારભાઈ, મેડિકલ સાયન્સ ભલે દવાઓને મહત્વ આપે, પણ કોમામાં ગયેલા દર્દી માટે સ્પર્શ અને અવાજ સૌથી મોટી દવા બને છે," સિસ્ટરે હકારમાં માથું ધુણાવ્યું.

દિલીપ ખુરશી પરથી નીચે ઉતરીને તુષારના પગ પાસે બેસી ગયો.

તુષાર એકદમ પાછળ હટી ગયો અને તેણે મોટા ભાઈને બાવડામાંથી પકડીને ઊભા કર્યા.

"આ શું કરો છો દિલીપભાઈ? તમે મારા મોટા ભાઈ છો, પિતા સમાન છો," તુષારે દિલીપને ગળે લગાવી લીધો.

બંને ભાઈઓ આઈસીયુના એ નાના ડ્યુટી રૂમમાં એકબીજાને વળગીને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડ્યા.

વર્ષોથી જમા થયેલો કડવાશનો કચરો, મિલકતના વિવાદો અને એકબીજા પ્રત્યેની ઈર્ષ્યા આંસુના પૂરમાં તણાઈ ગઈ.

બહાર સોફા પર બેઠેલી કવિતા દરવાજો ખુલ્લો જોઈને અંદર આવી અને પોતાના પતિને આ હાલતમાં જોઈને સ્તબ્ધ થઈ ગઈ.

ટેબ્લેટ પર ચાલતો વીડિયો અને બંને ભાઈઓનું રુદન જોઈને તેને પણ પોતાની ભૂલ સમજાઈ ગઈ કે પરિવાર રૂપિયાથી નહીં પણ લાગણીઓથી ચાલતો હોય છે.

બરાબર એ જ ઘડીએ આઈસીયુ વોર્ડમાંથી મોનિટરનો એક ખાસ પ્રકારનો બીપ અવાજ આવ્યો.

જુનિયર નર્સ દોડતી બહાર આવી, "સિસ્ટર મેરી, બેડ નંબર સાતના દર્દીએ આંખો ખોલી છે અને આંગળીઓ હલાવી રહ્યા છે."

આ સાંભળતાં જ દિલીપ અને તુષાર બંનેના શ્વાસ થંભી ગયા.

સિસ્ટર મેરીએ હસીને બંને સામે જોયું, "જાઓ બંને ભાઈઓ, મા તમને બંનેને સાથે જોવા માંગે છે."

દિલીપ અને તુષારે આઈસીયુના દરવાજા તરફ દોટ મૂકી.

કાચના દરવાજાની અંદર પલંગ પર સૂતેલા શાંતાબેનની આંખો ધીમે ધીમે ખુલી રહી હતી અને તેમના ધ્રૂજતા હોઠ પર બંને દીકરાઓને સાથે આવતા જોઈને એક હળવું સ્મિત આવી ગયું હતું.

દિલીપે જઈને માનો એક હાથ પકડ્યો અને તુષારે બીજો હાથ પકડ્યો.

આજે હોસ્પિટલના એ રૂમમાં કોઈ મોટો નહોતો, કોઈ નાનો નહોતો, કોઈ અમીર નહોતો અને કોઈ ગરીબ નહોતો.

ત્યાં માત્ર એક મા હતી અને તેના બે દીકરા હતા, જેમણે એકબીજાને ગુમાવતાં પહેલાં શોધી લીધા હતા.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.