કરોડોની હોસ્પિટલની લોબીમાં જૂની કાટવાળી સાયકલ મૂકનારી ડોક્ટર દીકરીનું સત્ય જાણી...

શહેરના મુખ્ય હાઈવે માર્ગ પર આવેલી પાંચ માળની નવી, અત્યાધુનિક ચિલ્ડ્રન મલ્ટીસ્પેશિયાલિટી ચેરિટેબલ હોસ્પિટલના ઉદ્ઘાટન સમારોહમાં સવારથી ભારે ભીડ જામી હતી.

હોસ્પિટલના મુખ્ય ભવ્ય પ્રવેશદ્વારે દેશી ગુલાબ, ગલગોટા અને મોગરાના તાજા સુગંધિત ફૂલોની કલાત્મક કમાનો સજાવેલી હતી.

રાજ્યના આરોગ્ય મંત્રી, શહેરના નામાંકિત સીનિયર ન્યુરોસર્જનો, જાણીતા ઉદ્યોગપતિઓ, કલેક્ટર અને અસંખ્ય મીડિયાકર્મીઓ હોસ્પિટલના વિશાળ આરસપહાણના સેન્ટ્રલ લોબી હોલમાં એકઠા થયા હતા.

આ ભવ્ય હોસ્પિટલનું નિર્માણ ગરીબ અને નિરાધાર બાળકોની મફત સારવાર માટે શહેરની જાણીતી બાળરોગ નિષ્ણાત અને ગોલ્ડ મેડલિસ્ટ સર્જન ડોક્ટર મીરા દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.

ડોક્ટર મીરા પોતાના ચમકતા સફેદ એપ્રન અને ગળામાં સ્ટેથોસ્કોપ સાથે સ્ટેજ પાસે ઊભી હતી.

તેના ચહેરા પર એક અદભુત શાંતિ, ગરિમા અને વિનમ્રતા છલકાતી હતી.

પરંતુ તે ચમકતા આરસપહાણના ભવ્ય હોલની બરાબર મધ્યમાં, લાલ જાજમની વચ્ચે એક રહસ્યમય અને વિશાળ કાચનો ક્યુબ મુકાયેલો હતો.

તે આઠ ફૂટ ઊંચા કાચના બોક્સ પર લાલ મખમલનો મોટો કિંમતી પડદો મજબૂતાઈથી ઢાંકેલો હતો અને તેની ચારેય તરફ તેજસ્વી ફોકસ લાઈટો ગોઠવેલી હતી.

તમામ મહેમાનો, મોટા દાતાઓ અને વરિષ્ઠ ડોક્ટરો અંદરોઅંદર અત્યંત ઉત્સુકતાથી ગણગણાટ કરી રહ્યા હતા:

"આ લાલ પડદા પાછળ શું હશે? શું કોઈ વિદેશથી મંગાવેલી મોંઘી આધુનિક મેડિકલ મશીનરી હશે?"

"કે પછી હોસ્પિટલના કોઈ અબજોપતિ દાતાની આરસપહાણની ભવ્ય પ્રતિમા સ્થાપિત કરી હશે?"

બરાબર સવારે સાડા અગિયાર વાગ્યે મુખ્ય આરોગ્ય મંત્રીએ માઈક સંભાળ્યું અને તેમણે ડોક્ટર મીરાને આ ભવ્ય સંસ્થાના ઉદ્ઘાટન માટે મંચ પર સન્માનપૂર્વક બોલાવી.

ડોક્ટર મીરા ધીમા પગલે માઈક પાસે આવી.

તેણે આખા વિશાળ હોલમાં નજર ફેરવી, પણ તેની આંખો આગળની વીઆઈપી સોફા લાઈનમાં બેઠેલા મોટા મંત્રીઓ પર નહીં, પણ હોલના સૌથી પાછળના છેવાડે, એરકન્ડિશનરના પિલર પાસે ઊભેલા એક વૃદ્ધ માણસ પર અટકી ગઈ.

તે માણસ બાંસઠ વર્ષના કાંતિમામા હતા.

કાંતિમામાએ પોતાના શરીરે એક સાદો, હાથેથી ધોયેલો સફેદ ખાદીનો જૂનો કુરતો પહેર્યો હતો અને પગમાં રબરના ઘસાયેલા પટ્ટાવાળા ચંપલ હતા.

તેમના બંને પગની નસો વાદળી રંગની થઈને ચામડીની બહાર ઉપસી આવેલી હતી.

તેમના હાથની હથેળીઓ પથ્થર જેવી કડક હતી અને પગના તળિયામાં વર્ષોની આકરી મજૂરીના ઊંડા કાળા ચિરા પડી ગયા હતા.

ડોક્ટર મીરાએ સ્ટેજ પરથી નીચે ઉતરીને કોઈની પરવા કર્યા વગર સીધા તે પાછળના પિલર પાસે દોટ મૂકી.

તેણે અત્યંત આદરપૂર્વક કાંતિમામાનો હાથ પકડ્યો અને તેમને સ્ટેજની મધ્યમાં રહેલા તે લાલ પડદાવાળા કાચના બોક્સ પાસે દોરી લાવી.

આખો હોલ સ્તબ્ધ થઈને આ દ્રશ્ય જોઈ રહ્યો હતો.

મીરાએ પોતાના ધ્રૂજતા હાથે તે લાલ મખમલના પડદાની સોનેરી દોરી ખેંચી.

પડદો સરકીને નીચે પડતાં જ અંદર રહેલી વસ્તુ જોઈને તમામ મંત્રીઓ, કલેક્ટર અને અબજોપતિ ડોક્ટરોના મોં આશ્ચર્યથી પહોળાં થઈ ગયાં!

તે કાચના એરકન્ડિશન્ડ બોક્સની અંદર કોઈ સોનાની મૂર્તિ કે વિદેશી મશીન નહોતું.

ત્યાં એક પચીસ વર્ષ જૂની, કાળી, કાટવાળી, ઘસાયેલી અને માટીના ડાઘવાળી જૂની હર્ક્યુલસ સાયકલ મૂકેલી હતી!

તે સાયકલનું ચામડાનું સીટ કવર તૂટી ગયેલું હતું અને દોરાથી બાંધેલું હતું.

તેના બંને પેડલ પરનું રબર ઘસાઈ ગયું હતું અને લોખંડની દાંતીઓ બહાર નીકળી આવી હતી.

સાયકલના પાછળના કેરિયર પર શાકભાજીના વજનદાર ટોપલા બાંધવા માટેના જૂના લોખંડના બે વાંકાચૂકા એંગલ હજુ પણ મજબૂતાઈથી લાગેલા હતા.

અને તે સાયકલ નીચે સોનેરી અક્ષરોવાળી પિત્તળની તકતી પર મોટા ગુજરાતી અક્ષરે લખ્યું હતું:

'આ સાયકલ મારા મામાના પવિત્ર પરસેવા અને બલિદાનનું વાહન છે, જેના પેડલ પર મારી આખી જિંદગી અને આ હોસ્પિટલ ઊભી થઈ છે.'

હોલમાં એક ભારે, ગૂંગળાવી નાખે તેવી પિન ડ્રોપ સાયલન્સ છવાઈ ગઈ.

ડોક્ટર મીરાએ માઈક પોતાના હાથમાં લીધું અને તેની બંને આંખોમાંથી ચોધાર આંસુની ધારા વહી નીકળી.

મીરાનો અવાજ લાગણીના ભારથી ધ્રૂજતો આખા હોલમાં ગૂંજી ઊઠ્યો:

"આજે અહીં ઉપસ્થિત તમામ મહાનુભાવોને હું આ કાટવાળી જૂની સાયકલ પાછળનું પવિત્ર સત્ય કહેવા માંગુ છું."

"જ્યારે હું માત્ર આઠ વર્ષની નાની અનાથ બાળકી હતી ત્યારે મારી વિધવા માતાનું કેન્સરથી અવસાન થયું હતું."

"મારા પિતા તો મારા જન્મ પહેલાં જ ગુજરી ગયા હતા."

"તે સમયે આખી દુનિયામાં મારું કોઈ નહોતું."

"તે કાળી રાત્રે મારી માતાની ચિતા સામે મારા આ સગા મામા કાંતિમામાએ મારા માથા પર હાથ મૂકીને એક આજીવન ભીષ્મ પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી..."

"કે તેઓ જિંદગીભર ક્યારેય લગ્ન નહીં કરે, પોતાનો કોઈ સંસાર નહીં વસાવે..."

"અને પોતાનું સમગ્ર જીવન પોતાની અનાથ ભાણીને ભણાવીને મોટી ડોક્ટર બનાવવા માટે સમર્પિત કરી દેશે!"

"તે સમયે મામા પાસે કોઈ નોકરી, દુકાન કે વારસાગત જમીન નહોતી."

"તેમણે પોતાની નાની બચતમાંથી આ સેકન્ડ હેન્ડ કાળી સાયકલ ખરીદી હતી."

"તે સાયકલ પાછળ પચાસ-પચાસ કિલો શાકભાજી અને મસાલાના બે મોટા લાકડાના કેરેટ બાંધતા હતા."

"કાંતિમામા દરરોજ વહેલી સવારે ચાર વાગ્યે માર્કેટમાંથી શાકભાજી ભરીને ગામડે ગામડે શેરીઓમાં વેચવા નીકળી પડતા હતા."

"જ્યારે હું નાની હતી ત્યારે મામા મને જૂના છાપાંઓમાંથી વાંચતાં અને કક્કો ઘૂંટતાં શીખવતા હતા."

"કાળઝાળ જેઠ મહિનાના તડકામાં જ્યારે ડામર પીગળતો હોય અને ચોમાસાના ધોધમાર વરસાદમાં જ્યારે રસ્તાઓ ધોવાઈ ગયા હોય..."

"ત્યારે પણ મામા દરરોજ ચાલીસ-ચાલીસ કિલોમીટર સુધી આ સાયકલના ભારે પેડલ મારતા હતા!"

"તેમના પગની નસો ફાટી જતી હતી, તેમના તળિયામાંથી લોહી નીકળતું હતું."

"એકવાર વરસાદમાં સાયકલની ચેઈન ઉતરી ગઈ અને મામાનો હાથ કચડાઈ ગયો હતો."

"તેમ છતાં તેમણે પાટો બાંધીને મને મારી દસમા ધોરણની બોર્ડની પરીક્ષા આપવા માટે આ જ સાયકલ પર બેસાડીને સમયસર પહોંચાડી હતી!"

"જ્યારે મને મેડિકલ પ્રવેશ પરીક્ષા દરમિયાન ઝેરી કમળો થયો હતો..."

"ત્યારે મામા સતત એકવીસ દિવસ સુધી દવાખાનાના બાંકડા પર બેસીને મારી સેવા કરતા રહ્યા હતા અને એક રાત પણ ઊંઘ્યા નહોતા!"

"જ્યારે મને પહેલું સ્ટેથોસ્કોપ અને શરીર રચનાના મોંઘા પુસ્તકો ખરીદવાના હતા ત્યારે મામા પાસે પૈસા નહોતા."

"તેમણે પોતાના સ્વર્ગસ્થ માતાની ચાંદીની છેલ્લી પૂજાની ઘંટડી વેચીને મને તે મેડિકલ સાધન અપાવ્યું હતું!"

"જ્યારે મને સરકારી મેડિકલ કોલેજમાં એડમિશન મળ્યું ત્યારે હોસ્ટેલના ખર્ચા માટે મામાએ પોતાનું એકમાત્ર નળિયાવાળું કાચું મકાન પણ ગીરવે મૂકી દીધું હતું!"

"તેઓ પોતે શાકભાજી માર્કેટની પાછળ પતરાના એક ખુલ્લા છાપરામાં રહેતા હતા અને રાત્રે માત્ર ડુંગળી અને રોટલો ખાઈને સૂઈ જતા હતા!"

"તેમણે પેટે પાટા બાંધીને, પોતાની જિંદગીની તમામ ખુશીઓ બાળીને મને એમ.એસ. પીડિયાટ્રિક સર્જન બનાવી!"

"જ્યારે હું પહેલીવાર ગોલ્ડ મેડલ જીતી ત્યારે મામા કોલેજના ગેટ બહાર માત્ર દસ રૂપિયાનો ગલગોટાનો હાર લઈને ધ્રૂજતા ઊભા હતા!"

"આજે હું જે કંઈ પણ છું, મારી પાસે જે આ સ્ટેથોસ્કોપ છે અને આ કરોડો રૂપિયાની આલીશાન હોસ્પિટલ છે..."

"તે કોઈ ચમત્કારથી નથી બની, તે માત્ર અને માત્ર મારા મામાના પગના પસીના અને આ સાયકલના પેડલની કમાણી છે!"

"આ હોસ્પિટલનું ઉદ્ઘાટન કોઈ મોટા મંત્રી કે અબજોપતિના હાથે નહીં, પણ આ સાયકલના સાચા માલિક મારા દેવ જેવા મામાના હાથે જ થશે!"

આટલું બોલતાં બોલતાં ડોક્ટર મીરા સ્ટેજની લાદી પર જ ઘૂંટણિયે બેસી પડી.

તેણે ચાંદીના કટોરામાં ગુલાબજળ લીધું અને પોતાના બંને હાથે કાંતિમામાના તે કાળા, નસો ઉપસી ગયેલા ધૂળિયા પગ ધોવા લાગી!

અને તેણે પોતાના પાલવથી તે પગ લૂછીને અત્યંત પવિત્ર ભાવથી પોતાના માથા પર ચાંપી દીધા!

આ અકલ્પનીય દ્રશ્ય જોતાં જ આખા હોલમાં હાજર રહેલા મંત્રીઓ, કલેક્ટર, ઉદ્યોગપતિઓ અને તમામ વરિષ્ઠ સર્જનો સ્તબ્ધ થઈ ગયા.

દરેક માણસની આંખોમાંથી આંસુ છલકાઈ ગયાં.

આરોગ્ય મંત્રીએ પોતે આગળ આવીને પોતાના હાથમાં રહેલી સોનાની કાતર કાંતિમામાના ધ્રૂજતા હાથમાં પકડાવી દીધી.

"કાંતિભાઈ, તમે સામાન્ય માણસ નથી, તમે સાક્ષાત ત્યાગ અને સંસ્કારોના દેવપુરુષ છો." મંત્રીનો અવાજ ગળગળો થઈ ગયો.

"આજે સરકાર તરફથી હું જાહેરાત કરું છું કે આ હોસ્પિટલના મુખ્ય ઈમરજન્સી આઈસીયુ વોર્ડનું નામ 'કાંતિલાલ સેવા સંકુલ' રાખવામાં આવશે."

હોલમાં ઉપસ્થિત તમામ યુવાન જુનિયર ડોક્ટરો અને નર્સોએ ઊભા થઈને તે સાયકલ સામે પ્રતિજ્ઞા લીધી:

"અમે પણ ગરીબ બાળકોની સેવામાં ક્યારેય સ્વાર્થ નહીં રાખીએ અને આ સાયકલની પવિત્રતા જાળવી રાખીશું."

કાંતિમામાની આંખોમાંથી અવિરત હર્ષ અને વાત્સલ્યના આંસુ વહી રહ્યા હતા.

તેમણે ધ્રૂજતા હાથે તે લાલ રિબન કાપી અને હોસ્પિટલનું વિધિવત ઉદ્ઘાટન કર્યું.

કાંતિમામાએ મીરાને ઊભી કરીને પોતાની છાતી સરસી જોરથી ચાંપી લીધી અને બંને મામા-ભાણી હોલની વચ્ચે વળગીને ચોધાર આંસુએ રડી પડ્યા.

ત્યારબાદ મીરા કાંતિમામાને હાથ પકડીને બાળકોના આઈસીયુ વોર્ડમાં લઈ ગઈ.

ત્યાં દાખલ થયેલા એક ગરીબ મજૂરના બીમાર બાળકના માથા પર કાંતિમામાએ ધ્રૂજતા હાથે આશીર્વાદ આપ્યા.

તે બાળકના પિતાએ કાંતિમામાના પગ સ્પર્શ કર્યા ત્યારે કાંતિમામા બોલ્યા:

"બેટા, ઈશ્વરે મને સંતાન નહોતું આપ્યું, પણ આખી દુનિયાના અનાથ બાળકોના આંસુ લૂછવા માટે મીરા જેવી દીકરી આપી છે."

"હવે આ ધરતી પર કોઈ ગરીબ બાળક સારવાર વગર નહીં તરફડે, એ જ મારી આ સાયકલની સાચી યાત્રા છે."

"મારો આત્મા આજે સાચા અર્થમાં ધન્ય બની ગયો છે."

આખો હોલ તાળીઓના પ્રચંડ ગડગડાટથી ગૂંજી ઊઠ્યો અને સૌએ તે કાટવાળી સાયકલ સામે બંને હાથ જોડીને પ્રણામ કર્યા.

સાચી સફળતા માત્ર મોંઘા હોદ્દાઓ કે ડિગ્રીઓમાં નથી હોતી.

સાચી મહાનતા તો પોતાના સંતાન કે સ્વજનના સપનાઓને સાકાર કરવા માટે પોતાના સમગ્ર જીવનનું બલિદાન આપનારા વડીલોના ચરણોમાં જીવનભર કૃતજ્ઞ રહેવાની પવિત્ર ભાવનામાં જ સમાયેલી હોય છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.