ક્યારેય અંદર ન ગયેલા બંધ બંગલાનું ચિત્ર વારંવાર દોરતા દીકરા પર પિતા ગુસ્સે થયા, બારીમાંથી જોતાં જ હોશ ઊડી ગયા અને...

બપોરના બે વાગ્યા હતા અને સોસાયટીની શેરીમાં કાળઝાળ ગરમી અને સૂનકાર છવાયેલો હતો.

સુરેશભાઈ પોતાના દીવાનખંડમાં બેસીને ઓફિસની ફાઇલો તપાસી રહ્યા હતા અને તેમની પત્ની મીનાબેન રસોડામાં સાંજની રસોઈની તૈયારી કરી રહ્યાં હતાં.

રસોડામાંથી તપેલીમાં ઉકળતી ચાની સુગંધ પ્રસરી રહી હતી અને બહાર પંખો ધીમી ગતિએ ફરી રહ્યો હતો.

તેમનો સાત વર્ષનો વહાલો દીકરો મોન્ટુ જમીન પર બેસીને પોતાની ડ્રોઈંગ બુકમાં રંગીન પેન્સિલોથી ચિત્રો દોરવામાં મગ્ન હતો.

મીનાબેને ચાનો ગરમ કપ ટીપોઈ પર મૂકતાં મોન્ટુના માથે વહાલથી હાથ ફેરવ્યો અને તેના ચિત્ર તરફ આકસ્મિક નજર નાખી.

ચિત્ર જોતાં જ મીનાબેનના ચહેરા પરનો આનંદ ગાયબ થઈ ગયો અને તેમના કપાળ પર ચિંતાની ઊંડી રેખાઓ ખેંચાઈ ગઈ.

'સુરેશ, જરા તમારી ફાઈલો બાજુ પર મૂકીને અહીં આવો તો ખરા, જુઓ આપણો મોન્ટુ આ શું દોરી રહ્યો છે?' મીનાબેને અત્યંત ગંભીર અવાજે કહ્યું.

સુરેશભાઈએ ચશ્મા સરખા કર્યા, ફાઈલ ટેબલ પર મૂકી અને મોન્ટુની ડ્રોઈંગ બુક હાથમાં લઈને ધ્યાનથી જોવા લાગ્યા.

એ ચિત્ર કોઈ સામાન્ય બાળકની કલ્પના નહોતી, પણ સામે આવેલો જૂનો, વિશાળ બંગલો સાવ આબેહૂબ દોરેલો હતો.

તેમાં આગળનો મોટો લોખંડનો કાળો ગેટ, બગીચામાં આવેલો પથ્થરનો તુલસીનો ક્યારો, લાલ મખમલી પડદાવાળી મોટી બારી અને બારીની પાછળ રડતી આંખોવાળી એક વૃદ્ધ દાદી સ્પષ્ટ દેખાતી હતી.

સુરેશભાઈએ કબાટમાંથી મોન્ટુની જૂની ચાર-પાંચ સ્કેચબુકો પણ બહાર કાઢીને તપાસી.

તે તમામ ચોપડીઓમાં છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી માત્ર ને માત્ર આ જ એક બંધ બંગલાનું ચિત્ર અલગ-અલગ ખૂણાથી દોરેલું હતું!

ક્યાંક બારીમાં રાખેલી જૂની કાચની બરણી હતી, તો ક્યાંક દીવાલ પર લટકતી તૂટેલી માળા હતી.

સુરેશભાઈની ભ્રમરો ખેંચાઈ ગઈ, કારણ કે એ બંગલો સોસાયટીની સૌથી કડક, રહસ્યમય અને એકલવાયી વૃદ્ધ વિધવા દેવકીબાનો હતો!

દેવકીબા આખી સોસાયટીમાં કોઈની સાથે ક્યારેય બોલતાં નહોતાં, કોઈ તહેવારમાં બહાર નીકળતાં નહોતાં અને તેમના ઘરના દરવાજા હંમેશાં અંદરથી મોટા તાળાંથી બંધ રહેતા હતા.

જો રમતાં રમતાં કોઈ બાળકનો દડો પણ એમના બગીચામાં ચાલ્યો જાય, તો તેઓ લાકડી પછાડીને બાળકોને તાડૂકીને ભગાડી મૂકતાં હતાં.

આખા મહોલ્લામાં કોઈ પણ પડોશીને એ ઘરની અંદર પગ મૂકવાની પરવાનગી નહોતી.

'મોન્ટુ, મારી સામે જો બેટા!' સુરેશભાઈએ મોન્ટુનો ખભો પકડીને અત્યંત શંકાભર્યા અવાજે પૂછ્યું.

'તું ક્યારેય જિંદગીમાં એ ઘરની અંદર ગયો નથી, એ ડોસી કોઈને ઉંબરો પણ ચડવા નથી દેતી, તો પછી તને આટલી બધી વિગતો કેવી રીતે ખબર પડી?'

'તેં બારીની અંદર રાખેલી કેરીની પીળી ટોફીઓની કાચની બરણી, મોટો લાકડાનો હિંચકો અને લાલ પડદા પણ દોર્યા છે, તને આ બધું કોણે બતાવ્યું?'

મોન્ટુએ ડરતાં ડરતાં પોતાની આંખો નીચી કરી લીધી અને ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું, 'પપ્પા, દાદી રોજ બપોરે મને બોલાવે છે...'

આ શબ્દો સાંભળતાં જ મીનાબેનના હાથમાંથી ચાની રકાબી છૂટીને નીચે લાદી પર પડી અને તેના ટુકડે-ટુકડા થઈ ગયા.

મીનાબેન ભય અને આક્રોશથી થથરી ઊઠ્યાં, તેમની આંખોમાં આંસુ આવી ગયાં.

'સુરેશ! આ કોઈ સામાન્ય વાત નથી, આ બહુ મોટો અનર્થ થઈ રહ્યો છે!' મીનાબેન ધ્રૂજતા અવાજે બોલ્યાં.

'એ અજીબ ડોસી આપણા માસૂમ અને એકના એક બાળક પર કોઈ કાળો જાદુ-ટોણો કે તાંત્રિક વિદ્યા કરી રહી છે!'

'આપણે ઘણી વાર રાત્રે જોયું છે કે એ આખો દિવસ પોતાના ઘરમાં અંધારા ઓરડામાં એકલી બેસી રહે છે અને કોઈની સામે જોતી પણ નથી!'

'આજે જ જઈને એ ડોસીનો હિસાબ ચુકતે કરો, નહીંતર આપણા બાળકના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર કાયમ માટે ખરાબ અસર થશે!' મીનાબેને તાડૂકીને કહ્યું.

સુરેશભાઈનો ક્રોધ પણ સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો હતો.

તેમના મનમાં પોતાના બાળકની સુરક્ષાનો ડર આગની જેમ ભભૂકી ઊઠ્યો હતો.

તેમણે ગુસ્સામાં મોન્ટુનો હાથ પકડ્યો અને તેને ઢસડતાં શેરી પાર કરીને સામે આવેલા દેવકીબાના મોટા બંગલા આગળ પહોંચી ગયા.

લોખંડનો મોટો કાળો ગેટ હંમેશની જેમ અંદરથી મજબૂત સાંકળ અને તાળાથી બંધ હતો.

સુરેશભાઈએ ગેટ પર જોરજોરથી લાતો અને મુક્કા મારવાનું શરૂ કર્યું, જેથી આખી શાંત શેરીમાં ધડાકા ગૂંજી ઊઠ્યા.

'બહાર નીકળો દેવકીબા! આજે તમારો આ ઢોંગ અને પાખંડ હું આખી સોસાયટી સામે ખુલ્લો પાડીશ!' સુરેશભાઈએ રાક્ષસી અવાજે ગર્જના કરી.

'તમે મારા સાત વર્ષના નિર્દોષ બાળકને અંદર કેમ બોલાવો છો? તમે એના પર શું મંત્રો ફૂંક્યા છે અને એને શું ખવડાવ્યું છે?'

અવાજ અને બૂમાબૂમ સાંભળીને આજુબાજુમાંથી કરિયાણાની દુકાનવાળા કાંતિભાઈ, દૂધવાળો અને બીજા ચાર-પાંચ પાડોશીઓ પણ પોતાના ઘરોમાંથી દોડી આવ્યા.

લોકો પૂછવા લાગ્યા કે સુરેશભાઈ, આટલી બપોરે શું થયું છે અને તમે કેમ આટલા બધા ગુસ્સે થયા છો?

સુરેશભાઈએ બધાને મોન્ટુની ડ્રોઈંગ બુક બતાવીને કહ્યું કે આ ડોસી મારા બાળકને વશમાં કરવાનો પ્રયત્ન કરી રહી છે!

બંગલાની અંદરથી કોઈ અવાજ ન આવ્યો, સાવ સ્મશાન જેવી ભયાનક અને નીરવ શાંતિ છવાયેલી હતી.

સુરેશભાઈએ ગુસ્સામાં લાલચોળ થઈને ફરીથી ગેટ હચમચાવ્યો, 'જો તમે બે મિનિટમાં દરવાજો નહીં ખોલો તો હું પોલીસને બોલાવીને આ લોખંડનો ગેટ તોડી નાખીશ!'

બરાબર એ જ ક્ષણે મોન્ટુએ રડતાં રડતાં સુરેશભાઈનો કુરતો જોરથી ખેંચ્યો.

'પપ્પા... પપ્પા, બૂમો ન પાડો! દાદી અંદર પડી ગયાં છે! એમને બચાવો, એમનો જીવ જાય છે!' મોન્ટુએ ધ્રૂજતી ચીસ પાડી.

સુરેશભાઈએ કંટાળીને મોન્ટુ સામે જોયું, 'તને કેવી રીતે ખબર કે એ અંદર પડી ગયાં છે? તું ચૂપ રહે!'

મોન્ટુએ રડતાં રડતાં પેલી લાલ મખમલી પડદાવાળી બારી તરફ પોતાની નાની આંગળી ચીંધી.

'જુઓ પપ્પા, બારીની નીચે જમીન પર દાદી તરફડી રહ્યાં છે અને તેમનો શ્વાસ નથી ચાલતો!' મોન્ટુએ પોક મૂકી.

સુરેશભાઈએ અચકાતાં અચકાતાં આગળ વધીને બારીની કાચની તિરાડમાંથી અંદર નજર કરી.

સામેનું ભયાનક દ્રશ્ય જોતાં જ સુરેશભાઈના પગ નીચેથી ધરતી સરકી ગઈ અને તેમના મોંમાંથી અવાજ ગળામાં જ અટકી ગયો.

અંદરના ઓરડામાં એંસી વર્ષના વૃદ્ધ દેવકીબા પલંગ પાસે ઠંડી લાદી પર બેભાન અવસ્થામાં ઢળી પડ્યાં હતાં!

તેમના મોંમાંથી સફેદ ફીણ નીકળી રહ્યું હતું, તેમનો ચહેરો ભૂરો પડી ગયો હતો અને તેમના બંને હાથ પોતાની છાતી પર જોરથી દબાયેલા હતા!

તેમને ગંભીર મેસિવ હાર્ટ એટેક અને લકવાનો પ્રચંડ હુમલો આવ્યો હતો અને તેઓ જિંદગી અને મોત વચ્ચે છેલ્લા શ્વાસ ગણી રહ્યાં હતાં!

'અરે બાપ રે! કાંતિભાઈ, જલ્દી દોડો, બા અંદર મરી રહ્યાં છે!' સુરેશભાઈએ ગભરાઈને જોરથી બૂમ પાડી.

કાંતિભાઈ, સુરેશભાઈ અને બીજા બે પાડોશીઓએ સાથે મળીને લોખંડના ગેટને જોરદાર ધક્કો મારીને તાળું તોડી નાખ્યું.

તેઓ દોડીને ઘરમાં ઘૂસ્યા અને લાકડાનો મુખ્ય દરવાજો તોડીને બેભાન દેવકીબાને ઊંચકીને બહાર આંગણામાં લાવ્યા.

તરત જ ફોન કરીને ઇમરજન્સી એમ્બ્યુલન્સ બોલાવવામાં આવી અને તેમને તાત્કાલિક શહેરની મોટી હોસ્પિટલમાં આઈસીયુ વોર્ડમાં દાખલ કરવામાં આવ્યાં.

હોસ્પિટલના ડોક્ટરોએ અઢી કલાક સુધી સતત ઇલેક્ટ્રિક શોક અને જીવનરક્ષક ઇન્જેક્શનો આપીને માંડ દેવકીબાના ધબકારા પાછા લાવ્યા.

સાંજે મુખ્ય હૃદયરોગના નિષ્ણાત ડોક્ટર બહાર આવ્યા અને તેમણે સુરેશભાઈનો હાથ પકડીને કહ્યું:

'સુરેશભાઈ, જો તમે માત્ર પાંચ કે દસ મિનિટ પણ મોડા પડ્યા હોત, તો આ વૃદ્ધાનો જીવ દુનિયાનો કોઈ ડોક્ટર બચાવી ન શક્યો હોત.'

'તેમના હૃદયના ધબકારા સાવ બંધ થવાની અણી પર હતા, તમારા બાળકે સમયસર જોઈ લીધું એટલે આજે સાક્ષાત ચમત્કાર થયો છે.'

આ સાંભળીને સુરેશભાઈ અને મીનાબેનના મનમાં એક અજીબ ધ્રૂજારી દોડી ગઈ.

રાત્રે જ્યારે દેવકીબાને આઈસીયુમાંથી જનરલ વોર્ડમાં શિફ્ટ કરવામાં આવ્યાં અને તેમને ભાન આવ્યું, ત્યારે સુરેશભાઈ, મીનાબેન અને મોન્ટુ તેમની પથારી પાસે હાથ જોડીને ઊભાં હતાં.

દેવકીબાની આંખો ધીમેથી ખુલી અને તેમણે પોતાની સામે ઊભેલા માસૂમ મોન્ટુને જોયો.

તેમની આંખોમાંથી આંસુનો અવિરત પ્રવાહ વહી નીકળ્યો અને તેમણે પોતાના ધ્રૂજતા, નબળા હાથે મોન્ટુના માથા પર હાથ મૂક્યો.

સુરેશભાઈએ આગળ વધીને અત્યંત નમ્રતા અને શરમ સાથે પૂછ્યું, 'બા, મને માફ કરી દેજો, મેં તમારા વિશે બહુ ખોટા અને પાપી વિચારો કર્યા હતા.'

'પણ બા, મને હજુ એ નથી સમજાતું કે મોન્ટુ તમારા ઘરની અંદરની તમામ વાતો આટલી બારીકાઈથી કેવી રીતે જાણતો હતો?'

દેવકીબાએ રડતાં રડતાં પોતાના જીવનનો દસ વર્ષ જૂનો અસહ્ય દર્દભર્યો અને હૃદયદ્રાવક ભૂતકાળ ખોલ્યો:

'સુરેશ બેટા, હું કોઈ જાદુગર, તાંત્રિક કે પાગલ સ્ત્રી નથી, હું તો એક કમનસીબ અને પોતાના પૌત્રના વિયોગમાં તડપતી દાદી છું!'

'આજથી દસ વર્ષ પહેલાં મારો સાત વર્ષનો એકમાત્ર વહાલો પૌત્ર કબીર આ જ ઘરમાં બ્લડ કેન્સરની ગંભીર બીમારીમાં મારી ગોદમાં તરફડીને મરી ગયો હતો.'

'મારા દીકરા અને વહુ પણ એ આઘાત સહન ન થતાં મને આ ઘરમાં એકલી મૂકીને વિદેશ ચાલ્યા ગયા હતા.'

'કબીરના ગયા પછી મારું આખું જીવન સાવ વેરાન, ઉજ્જડ અને કાળો અંધકાર બની ગયું હતું.'

'હું આ દુનિયાની ખોટી દયા, સહાનુભૂતિ અને સવાલોથી બચવા માટે ઘરના દરવાજા કાયમ માટે બંધ કરીને એકલી જીવતી હતી.'

'પણ ત્રણ મહિના પહેલાં જ્યારે તારો દીકરો મોન્ટુ મારી બારી સામે શેરીમાં રમવા આવ્યો, ત્યારે મારું કાળજું ધબકારો ચૂકી ગયું હતું!'

'મોન્ટુનો ગોળ ચહેરો, તેના વાંકડિયા વાળ, તેનું નિર્દોષ હાસ્ય અને તેની ચાલ સાચેસાચ મારા સ્વર્ગસ્થ કબીર જેવી જ છે!'

'હું આખો દિવસ બારીના લાલ પડદા પાછળ છુપાઈને મોન્ટુને શેરીમાં રમતો જોતી હતી અને મારા કબીરને યાદ કરીને કલાકો સુધી રડતી હતી.'

'બે મહિના પહેલાં મોન્ટુનો રમવાનો દડો મારા બગીચાની ઝાડીમાં આવ્યો હતો.'

'મેં એને પ્રેમથી બોલાવીને બારીની લોખંડની ગ્રીલમાંથી મીઠી કેરીની પીળી ટોફી આપી હતી, જે મેં વર્ષોથી મારા કબીરની યાદમાં કાચની બરણીમાં ભરી રાખી હતી.'

'મેં મોન્ટુને બારીમાંથી કબીરનો પ્રિય લાકડાનો હિંચકો, તુલસીનો ક્યારો અને બરણી બતાવીને કહ્યું હતું કે બેટા, તું રોજ અહીં બહાર રમવા આવજે, તને જોઈને મારી બાકીની જિંદગીના દિવસો કપાય છે.'

'આજે બપોરે જ્યારે મોન્ટુ બહાર રમતો હતો, ત્યારે અચાનક મારી છાતીમાં અસહ્ય દુખાવો ઉપડ્યો અને હું જમીન પર ઢળી પડી.'

'મેં મરતી વખતે બારી તરફ છેલ્લી નજર કરી હતી અને મોન્ટુએ મને પડતાં જોઈ લીધી હતી!'

'જો આજે આ દેવદૂત જેવા બાળકે મને ન જોઈ હોત, તો હું ક્યારનીયે આ દુનિયા છોડીને ચાલી ગઈ હોત!'

આ શબ્દો સાંભળતાં જ સુરેશભાઈ અને મીનાબેનના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ.

તેમના કાનમાં જાણે આકાશ તૂટી પડ્યું હોય તેવો ભયાનક સન્નાટો છવાઈ ગયો.

તેમનું આખું અસ્તિત્વ શરમ, ગ્લાનિ અને પશ્ચાતાપના અગ્નિમાં બળવા લાગ્યું.

જે વૃદ્ધાને તેઓ તાંત્રિક, કડક અને ડાકણ સમજીને દરવાજા પર લાતો મારવા ગયા હતા, એ વૃદ્ધા તો એક માસૂમ બાળકના રૂપમાં પોતાના મરી ગયેલા પૌત્રને શોધીને જીવી રહી હતી!

મીનાબેન ચોધાર આંસુએ રડતાં રડતાં દેવકીબાના પગમાં ઢળી પડ્યાં.

'બા... મને માફ કરી દો! મારી અહંકારી, સ્વાર્થી અને શંકાશીલ આંખો તમારા આ મહાન માતૃત્વના દર્દને ન ઓળખી શકી!' મીનાબેનનો અવાજ ડૂસકાંમાં ફેરવાઈ ગયો.

સુરેશભાઈએ પણ બંને હાથ જોડીને કહ્યું, 'બા, આજ પછી તમારો એ બંગલો ક્યારેય બંધ નહીં રહે!'

'મોન્ટુ માત્ર અમારો દીકરો નથી, એ આજથી તમારો સાચો સગો પૌત્ર છે!'

'અમે દરરોજ સવારે અને સાંજે તમારા ઘરે આવીશું, તમારી તમામ સેવા-ચાકરી કરીશું, તમે હવે આ દુનિયામાં ક્યારેય એકલાં નહીં પડો!'

દેવકીબાએ મોન્ટુને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી લીધો અને હોસ્પિટલના એ ઓરડામાં પવિત્ર વાત્સલ્યનો દિવ્ય પ્રકાશ ફેલાઈ ગયો.

એ સાંજ માત્ર એક વૃદ્ધાના જીવ બચવાની નહોતી, પણ એક તૂટેલા મધ્યમવર્ગીય પાડોશમાં સાચા પ્રેમ, સદ્ભાવના અને પારિવારિક એકતાના પુનર્જન્મની અમર સાક્ષી બની ચૂકી હતી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.