રોજ પરોઢિયે વાગતા એલાર્મથી કંટાળી વૃદ્ધ પાડોશીના ઘરમાં ધસી ગયેલા યુવાનના હોશ ઊડી ગયા, પલંગ પર બીમાર પત્નીને જોઈ ચોધાર આંસુએ...
સવારના સાડા ચાર વાગ્યા હતા અને આલીશાન એપાર્ટમેન્ટના ત્રીજા માળે ઘોર અંધકાર અને નીરવ શાંતિ છવાયેલી હતી.
અચાનક ફ્લેટ નંબર ૩૦૨માંથી એક અત્યંત તીક્ષ્ણ, પ્રચંડ અને કાનના પડદા ફાડી નાખે તેવો જૂની પિત્તળની ઘંટડીવાળો એલાર્મ રણકી ઊઠ્યો.
તે એલાર્મનો અવાજ એટલો જોરદાર અને કંપારી છૂટી જાય તેવો હતો કે આખી દીવાલ ધ્રૂજવા લાગી.
બાજુના ફ્લેટ નંબર ૩૦૧માં ઘોડિયામાં સૂતેલો અજયનો દોઢ વર્ષનો નાનો દીકરો ચમકીને જાગી ગયો અને ભયથી ચીસો પાડીને રડવા લાગ્યો.
અજયની પત્ની ભાવના પલંગ પર બેઠી થઈ ગઈ અને ક્રોધથી તેનું આખું શરીર કાંપવા લાગ્યું.
તેણે બાળકને છાતીએ વળગાડતાં અજય સામે તાડૂકીને કહ્યું, 'અજય! આ પાગલપન હવે મારી સહનશક્તિની તમામ હદો વટાવી ચૂક્યું છે!'
'છેલ્લા છ મહિનાથી આ સામે રહેતા ડોસાનો આ જ રોજિંદો તમાશો ચાલે છે!'
'દરરોજ સવારે બરાબર સાડા ચાર વાગ્યે આ ભયાનક કર્કશ ઘંટ વાગે છે અને આપણું માસૂમ બાળક ઊંઘમાંથી ચમકીને બીમાર પડી ગયું છે!'
'કાલે રાત્રે તમે બે વાગ્યા સુધી ઓફિસની મોટી ફાઈલોનું કામ કર્યું છે અને આ ડોસો રોજ આપણી ઊંઘ હરામ કરે છે!'
'આજે આનો ફેંસલો લાવી જ દો, નહીંતર હું આ સોસાયટી છોડીને પિયર જતી રહીશ!'
તે રાત્રે અજય આખી રાત ઓફિસની લેપટોપ સ્ક્રીન સામે બેસીને થાકી ચૂક્યો હતો અને માંડ સાડા ત્રણ વાગ્યે ઊંઘવા ગયો હતો.
તેના માથામાં અસહ્ય દુખાવો થતો હતો અને આંખો બળતી હતી.
જ્યારે ઘંટ વાગ્યો ત્યારે અજયને લાગ્યું કે કોઈએ તેના માથા પર સીધો હથોડો માર્યો હોય.
તેણે કાન પર ઓશીકું દબાવવા પ્રયત્ન કર્યો, પણ એ પિત્તળના એલાર્મનો અવાજ એટલો કર્કશ હતો કે ઓશીકામાંથી પણ સોયની જેમ આરપાર નીકળી જતો હતો.
અજય પણ ઊંઘ પૂરી ન થવાના કારણે અને બાળકની તબિયત બગડવાના કારણે ક્રોધથી લાલચોળ થઈ ગયો હતો.
તેણે અગાઉ પાંચ વખત સામે રહેતા એંસી વર્ષના વૃદ્ધ શિવલાલભાઈને હાથ જોડીને વિનંતી કરી હતી કે આ એલાર્મનો અવાજ ધીમો કરો અથવા બંધ કરો.
શિવલાલભાઈ દર વખતે હાથ જોડીને માફી માંગતા હતા અને કહેતા હતા કે અજયભાઈ, હું લાચાર છું, પણ એલાર્મ વાગવાનું ક્યારેય બંધ નહોતું થયું.
આજે અજયનો તમામ સંયમ સાવ તૂટી ગયો.
તેણે ગુસ્સામાં પોતાના પગમાં ચંપલ પહેર્યા અને ધડાકાભેર દરવાજો ખોલીને સામેના ફ્લેટ નંબર ૩૦૨ આગળ પહોંચી ગયો.
પેલો એલાર્મ હજુ પણ અંદર સતત જોરજોરથી કાન ફાડી નાખે તે રીતે વાગી રહ્યો હતો.
અજયે શિવલાલભાઈના દરવાજા પર જોરજોરથી લાતો અને મુક્કા મારવાનું શરૂ કર્યું.
'દરવાજો ખોલો ડોસા! આજે હું તમારું આ એલાર્મ તોડીને કચરાપેટીમાં ફેંકી દઈશ!' અજયે રાક્ષસી અવાજે બૂમો પાડી.
'જો આજે આ ઘંટ બંધ ન થયો તો હું તમારો સામાન બહાર રસ્તા પર ફેંકી દઈશ!'
અવાજ સાંભળીને સોસાયટીના સેક્રેટરી મગનભાઈ અને બીજા ચાર-પાંચ પાડોશીઓ પણ દોડી આવ્યા.
સોસાયટીના ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પરથી દૂધવાળો અને છાપાંવાળો પણ આ અવાજ સાંભળીને ઉપર દોડી આવ્યા હતા.
દરેક પાડોશીના ચહેરા પર અણગમો હતો અને લોકો કહેતા હતા કે આ ડોસાને અહીંથી કાઢી મૂકવો જોઈએ.
'આ ઘરડા માણસે આખી બિલ્ડીંગને ધર્મશાળા સમજી લીધી છે, આવા લોકોને વૃદ્ધાશ્રમમાં મોકલી દેવા જોઈએ!' એક પાડોશીએ જોરથી કહ્યું હતું.
ધક્કો વાગતાં જ શિવલાલભાઈના ઘરનો દરવાજો, જે અંદરથી સાંકળ વગર માત્ર અટકાવેલો હતો, તે ધડાકાભેર ખૂલી ગયો.
અજય ક્રોધાવેશમાં સીધો ઘરમાં ઘૂસી ગયો, 'ક્યાં છે એ એલાર્મ? આજે હું એના ટુકડા કરી નાખીશ!'
પરંતુ જેવો અજય અંદરના બેડરૂમમાં પ્રવેશ્યો, તેવો જ તેના પગ જમીન સાથે ચોંટી ગયા અને તેનો ક્રોધ ક્ષણભરમાં ઓગળીને સ્તબ્ધતામાં ફેરવાઈ ગયો.
ઓરડામાં સાવ ઝાંખો બ્લુ અને પીળો બલ્બ સળગી રહ્યો હતો અને દવાઓની તીવ્ર સુગંધ પ્રસરેલી હતી.
પલંગ પર શિવલાલભાઈની પંચોતેર વર્ષની વૃદ્ધ પત્ની લક્ષ્મીબેન સાવ અચેતન અવસ્થામાં સૂતેલાં હતાં.
લક્ષ્મીબેનના મોં પર ઓક્સિજનનો માસ્ક લાગેલો હતો અને તેમના શરીરમાં ગ્લુકોઝ અને દવાની અસંખ્ય નળીઓ લાગેલી હતી.
સામે એંસી વર્ષના વૃદ્ધ શિવલાલભાઈ પલંગ પાસે ઘૂંટણિયે બેસીને ધ્રૂજતા હાથે એક મોટી સિરિંજમાં જીવનરક્ષક ઈન્જેક્શનની દવા ભરી રહ્યા હતા.
તેમના કાંડા પર એક મોટું વાઈબ્રેટિંગ મશીન અને સામે ટીપોઈ પર પિત્તળનો એ જૂનો મોટો એલાર્મ રણકી રહ્યો હતો.
શિવલાલભાઈના કાનમાં અવાજ નહોતો જતો કારણ કે તેઓ બંને કાનથી એંસી ટકા બહેરા હતા!
તેમણે ધ્રૂજતા હાથે બરાબર સાડા ચાર વાગ્યે પત્નીના હાથની નસમાં એ ઈન્જેક્શન દાખલ કર્યું.
ઈન્જેક્શન અપાયા પછી લક્ષ્મીબેનનો શ્વાસ ધીમે ધીમે સામાન્ય થયો અને તેમનું હૃદય ફરી સામાન્ય ગતિથી ધબકવા લાગ્યું.
શિવલાલભાઈએ ઊંડો નિસાસો નાખ્યો અને ધ્રૂજતા હાથે પત્નીના માથા પર હાથ ફેરવ્યો.
પછી તેમણે પાછળ જોયું તો અજય, ભાવના અને આખી સોસાયટીના લોકો દરવાજે સ્તબ્ધ થઈને ઊભા હતા.
શિવલાલભાઈએ ઝડપથી એલાર્મનું બટન બંધ કર્યું અને આંખોમાં અપરાધભાવ સાથે અજય સામે બંને હાથ જોડી દીધા.
'અજયભાઈ, મને માફ કરી દો... હું જાણું છું કે મારા આ ઘંટથી તમારા નાના બાળકની ઊંઘ બગડે છે,' શિવલાલભાઈનો અવાજ ડૂસકાંમાં ફેરવાઈ ગયો.
'પણ હું શું કરું બેટા? હું સાવ લાચાર અને મજબૂર પતિ છું!'
અજયના હાથમાંથી ગુસ્સો ગાયબ થઈ ગયો હતો અને તેના ગળામાંથી અવાજ નીકળતો નહોતો.
સેક્રેટરી મગનભાઈએ આગળ આવીને પૂછ્યું, 'શિવલાલકાકા, આ બધું શું છે? તમે રોજ સવારે સાડા ચાર વાગ્યે આટલો મોટો ઘંટ કેમ વગાડો છો?'
શિવલાલભાઈ પલંગ પાસે નીચે બેસી પડ્યા અને તેમની આંખોમાંથી ચોધાર આંસુ વહી નીકળ્યા.
તેમણે રડતાં રડતાં હૃદયદ્રાવક સત્ય ખોલ્યું:
'સાહેબો, મારી પત્ની લક્ષ્મી છેલ્લા છ મહિનાથી ચોથા સ્ટેજના અસાધ્ય બ્રેઈન ટ્યુમર અને ગંભીર કાર્ડિયાક એરેસ્ટની બીમારીથી પીડાય છે.'
'ડોક્ટરોએ મને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે રોજ પરોઢિયે બરાબર સાડા ચાર વાગ્યે તેના મગજની નસો સંકોચાઈ જાય છે અને સુગર લેવલ શૂન્ય થઈ જાય છે.'
'જો સાડા ચારથી પોણા પાંચની વચ્ચે આ ખાસ ઈમરજન્સી ઈન્જેક્શન ન અપાય, તો મારી લક્ષ્મી પંદર જ મિનિટમાં કોમામાં જતી રહેશે અને તેનું હૃદય હંમેશ માટે બંધ પડી જશે!'
'હું પોતે એંસી વર્ષનો ઘરડો માણસ છું અને ફેક્ટરીના જૂના અકસ્માતમાં મારા બંને કાનના પડદા ફાટી ગયા હોવાથી હું બહેરો છું.'
'મને સામાન્ય ઘડિયાળ કે મોબાઈલનો ધીમો અવાજ સંભળાતો જ નથી.'
'ઉંમરના કારણે મારી યાદશક્તિ પણ નબળી પડી ગઈ છે અને જો હું રાત્રે ગાઢ ઊંઘમાં સરી પડું અને સાડા ચાર વાગ્યે ન જાગી શકું, તો મારી પત્ની સવારે મરી જશે!'
'મારી પત્નીનો જીવ બચાવવા માટે જ મેં આ જૂનો, સૌથી મોટો પિત્તળનો ઘંટ ખરીદ્યો હતો અને તેના વાઈબ્રેશનથી હું જાગી શકું એટલે તેને હાથ પાસે રાખતો હતો.'
'હું રોજ સવારે એલાર્મ બંધ કરતી વખતે ઈશ્વર પાસે રડતો હતો કે હે પ્રભુ, મારા કારણે મારા નિર્દોષ પાડોશીઓ હેરાન થાય છે, મને માફ કરજે.'
'પણ હું મારી પચાસ વર્ષની જીવનસંગિનીને મારી નજર સામે તરફડીને મરવા નહોતો દઈ શકતો!'
'મેં તમને એટલા માટે નહોતું કહ્યું કારણ કે હું કોઈની સામે લાચાર બનીને ભીખ નહોતો માંગવા માંગતો અને મારી પત્નીની લાચારીનો તમાશો નહોતો બનાવવા માંગતો.'
આ શબ્દો સાંભળતાં જ અજયના કાનમાં જાણે આકાશ તૂટી પડ્યું હોય તેવો ભયાનક સન્નાટો છવાઈ ગયો.
તેનું આખું અસ્તિત્વ શરમ, ગ્લાનિ અને અસીમ પશ્ચાતાપના અગ્નિમાં બળવા લાગ્યું.
જે વૃદ્ધને તે પાગલ, સ્વાર્થી અને પથ્થર દિલ સમજીને દરવાજા પર લાતો મારી રહ્યો હતો, એ વૃદ્ધ તો પોતાની મરણપથારીએ પડેલી પત્નીનો શ્વાસ બચાવવા માટે મોત સામે રોજ પરોઢિયે જંગ લડી રહ્યો હતો.
ભાવના મોં પર સાડલો દબાવીને ચોધાર આંસુએ રડી પડી.
ભાવનાએ આગળ વધીને લક્ષ્મીબેનના માથે ધીમેથી હાથ ફેરવ્યો અને તેમની આંખોમાંથી પણ પશ્ચાતાપના આંસુ ટપકી પડ્યા.
'કાકા, તમે અમને પહેલાં એકવાર પણ કેમ ન કહ્યું? અમે પણ માણસ છીએ, શું અમારામાં સહેજ પણ દયા નહોતી?' ભાવનાએ ડૂસકું ભરતાં પૂછ્યું.
શિવલાલભાઈએ ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું, 'દીકરી, આજના જમાનામાં બધા પોતાની દોડધામમાં વ્યસ્ત છે, હું કોઈના સુખી સંસારમાં મારા દુઃખનો બોજ નહોતો નાખવા માંગતો.'
અજયની આંખોમાંથી પશ્ચાતાપના આંસુનો મહાસાગર વહી નીકળ્યો.
તે એક પણ ક્ષણનો વિચાર કર્યા વગર સીધો દોડીને શિવલાલભાઈના ચરણોમાં ઢળી પડ્યો.
તેણે પોતાના બંને હાથ શિવલાલભાઈના પગ પર મૂકી દીધા અને માથું પછાડીને નાના અબુધ બાળકની જેમ પોકેપોકે રડવા લાગ્યો.
'કાકા... મારા બાપ સમાન વડીલ! મને માફ કરી દો!' અજયનો અવાજ ડૂસકાંમાં સાવ રૂંધાઈ ગયો હતો.
'હું કેટલો મોટો રાક્ષસ, કેટલો અહંકારી અને કેટલો આંધળો પાડોશી હતો કે જેણે તમારી આ મહાન વેદનાને ઓળખ્યા વગર તમારા ઘર પર લાતો મારી!'
'તમે તમારી પત્નીનો જીવ બચાવવા આટલી મોટી લડાઈ એકલા હાથે લડી રહ્યા છો, અને હું ઊંઘના બહાને તમારા પર ક્રોધ કરતો રહ્યો!'
સોસાયટીના સેક્રેટરી મગનભાઈ અને તમામ પાડોશીઓની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ.
સેક્રેટરી મગનભાઈએ સોસાયટીના તમામ પાડોશીઓ સામે હાથ જોડીને કહ્યું, 'આપણે બધા એક જ છત નીચે રહીએ છીએ, પણ પાડોશીના ઘરમાં શું દર્દ છુપાયેલું છે એ જાણવાની આપણે ક્યારેય તસ્દી ન લીધી.'
'આપણે માત્ર આપણી ઊંઘ અને સુવિધાની ચિંતા કરી, પણ એક વૃદ્ધ માણસની લાચારી ન જોઈ શક્યા.'
'આજથી આ સોસાયટીના દરેક સભ્ય શિવલાલકાકા અને લક્ષ્મીકાકીની સંભાળ રાખવા માટે વારાફરતી મદદ કરશે.'
શિવલાલભાઈએ નીચે નમીને અજયને બંને હાથે ઊભો કર્યો અને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી લીધો.
'ના અજય બેટા, તારો કોઈ વાંક નથી... તારા નાના બાળકને તકલીફ થતી હતી એટલે તું ગુસ્સે થયો હતો,' શિવલાલભાઈએ અજયના આંસુ લૂછતાં કહ્યું.
અજયે પોતાના આંસુ લૂછીને દૃઢ સંકલ્પ સાથે કહ્યું, 'કાકા, આજ પછી આ ઘંટ ક્યારેય નહીં વાગે!'
'હું આજે જ મારા ખર્ચે તમને ડિજિટલ સાયલન્ટ વાઈબ્રેટિંગ સ્માર્ટવોચ લાવી આપીશ જે તમારા હાથ પર વાઈબ્રેટ થઈને તમને જગાડશે.'
'અને હું વચન આપું છું કે દરરોજ સવારે સાડા ચાર વાગ્યે હું પોતે તમારા ઘરે આવીશ અને કાકીને ઈન્જેક્શન આપવામાં તમારી મદદ કરીશ!'
'તમે આ ઘરમાં એકલા નથી, અમે બધા તમારા દીકરા છીએ!'
અજયે પોતાના બંને હાથ જોડીને શિવલાલભાઈ સામે જોયું અને નમ્રતાથી કહ્યું, 'કાકા, તમે અમારા પિતા સમાન છો, તમારા આ ઘરમાં હવે ક્યારેય કોઈ મુશ્કેલી નહીં આવે.'
ભાવનાએ રસોડામાંથી ગરમ દૂધ લાવીને શિવલાલભાઈને આપ્યું અને આખો પરિવાર એકતાના રંગમાં રંગાઈ ગયો.
એ ઓરડામાંથી તમામ કડવાશ અને નફરતનો અંધકાર કાયમ માટે ભૂંસાઈ ગયો હતો.
અને એ પરોઢિયે એક પતિના પવિત્ર પ્રેમ, સમર્પણ અને સાચા પાડોશીધર્મનો અખંડ દીપક સદાય માટે ઝળહળી ઊઠ્યો હતો.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.