લગ્નના દાગીના વગર સાદા કપડાંમાં મંડપમાં બેઠેલી દુલ્હનને જોઈને જ્યારે વરરાજાના પરિવારે...

ઓસરીના લાકડાના જૂના હિંચકા પર બેસીને તેવીસ વર્ષની પ્રિયા પોતાના લગ્નની ખરીદીની યાદી તપાસી રહી હતી. માત્ર બે મહિના પછી તેના લગ્ન શહેરની એક જાણીતી રાષ્ટ્રીયકૃત બેંકમાં ઓફિસર તરીકે ફરજ બજાવતા સંસ્કારી યુવાન અજય સાથે નક્કી થયા હતા. પ્રિયાએ છેલ્લા પાંચ વર્ષથી એક ખાનગી પ્રાથમિક શાળામાં શિક્ષિકા તરીકે કાળી મજૂરી કરીને અને સાંજે નાના બાળકોને ટ્યુશન કરાવીને એક-એક રૂપિયો બચાવ્યો હતો.

તેણે ક્યારેય કોઈ નવી સાડી કે મોંઘા ઘરેણાં ખરીદવાની જીદ નહોતી કરી. તે રાત્રે મોડે સુધી જાગીને બાળકોની પરીક્ષાના પેપરો તપાસતી હતી જેથી ટ્યુશનમાંથી ચાર પૈસા વધુ મળી શકે.

શિયાળો હોય કે કાળઝાળ ઉનાળો, પ્રિયા દસ રૂપિયાનું રિક્ષાભાડું બચાવવા માટે બે કિલોમીટર પગપાળા ચાલીને શાળાએ જતી હતી. તેણે પોતાની જરૂરિયાતો અને મોજશોખ બાજુ પર મૂકીને પોતાના લગ્ન માટે બેંકમાં સાત લાખ રૂપિયાની ફિક્સ ડિપોઝિટ જમા કરાવી હતી.

તેના મનમાં બાળપણથી એક જ મોટું સપનું હતું કે પોતાના લગ્ન ધામધૂમથી થાય અને તે સોનાના સુંદર વારસાગત દાગીના તથા લાલ રેશમી દુલ્હનના લહેંગામાં સજીધજીને સાસરે જાય. તેના પિતા મહેશભાઈ સરકારી કચેરીમાંથી સાધારણ ક્લાર્ક તરીકે નિવૃત્ત થયા હતા, એટલે તેમની પાસે દીકરીના લગ્ન માટે કોઈ મોટી રકમ નહોતી.

પરંતુ છેલ્લા પંદર દિવસથી આ શાંત અને સંતોષી ઘરમાં એક અજીબ સ્મશાનવત્ શાંતિ અને ભારે ગમગીની છવાયેલી હતી. પ્રિયાનો સત્તાવીસ વર્ષનો મોટો ભાઈ ભાવેશ રાત્રે ઘરે મોડો આવતો અને કોઈની સાથે આંખ મિલાવ્યા વગર અંધારા ખૂણામાં જઈને બેસી જતો હતો. ભાવેશે બે વર્ષ પહેલાં પોતાના દમ પર ઓર્ગેનિક મસાલા અને અનાજ પ્રોસેસિંગનું એક નાનું કારખાનું શરૂ કર્યું હતું.

ભાવેશ બાળપણથી જ પ્રિયાને એક પિતાની જેમ વહાલ કરતો હતો. જ્યારે પ્રિયા કોલેજમાં ભણતી હતી ત્યારે ભાવેશે ઓવરટાઇમ કામ કરીને તેને લેપટોપ અપાવ્યું હતું જેથી તેની બહેન ક્યારેય કોઈનાથી પાછળ ન રહે. ભાવેશે આ નવો ધંધો ઊભો કરવા માટે બેંકમાંથી લોન લીધી હતી અને ગામના વ્યાજખોર ધીરુભાઈ પાસેથી પણ આઠ લાખ રૂપિયા ઊંચા વ્યાજે ઉછીના લીધા હતા.

પરંતુ ગયા મહિને કમનસીબે રાત્રે શોર્ટ સર્કિટ થવાના કારણે કારખાનાના મુખ્ય ગોડાઉનમાં ભયાનક આગ ભભૂકી ઊઠી હતી. થોડી જ મિનિટોમાં કરોડો રૂપિયાનો તૈયાર માલ અને કાચો માલ બળીને સાવ રાખ થઈ ગયો હતો. વીમા કંપનીએ ટેકનિકલ કારણો આગળ ધરીને ક્લેમ પાસ કરવાનો સાફ ઇનકાર કરી દીધો હતો.

ધંધો સાવ ઠપ્પ થઈ ગયો હતો અને તમામ મોટા ગ્રાહકોના ઓર્ડર રદ્દ થઈ ગયા હતા. લેણદારો રોજ સવારે ઘરના ઉંમરે આવીને અપશબ્દો બોલતા હતા અને પિતા મહેશભાઈનું અપમાન કરતા હતા. ધીરુભાઈએ ચેતવણી આપી હતી કે જો આગામી અડતાલીસ કલાકમાં આઠ લાખ રૂપિયા રોકડા નહીં મળે, તો તે ઘર પર જપ્તી લાવી દેશે અને ભાવેશ સામે ચેક બાઉન્સનો કેસ કરીને તેને જેલના સળિયા પાછળ ધકેલી દેશે.

તે રાત્રે પ્રિયા પાણી પીવા માટે ઊઠી ત્યારે તેણે જોયું કે અગાશીના અંધારા ખૂણામાં બેસીને ભાવેશ ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી રહ્યો હતો. ભાવેશના હાથમાં ઝેરી દવા ભરેલી બોટલ હતી અને બાજુમાં એક ચિઠ્ઠી પડી હતી જેમાં તેણે પિતા અને બહેનની માફી માંગીને જીવન ટૂંકાવવાની વાત લખી હતી. પ્રિયાએ વીજળીની ઝડપે દોડી જઈને ભાવેશના હાથમાંથી બોટલ છીનવીને દૂર ફગાવી દીધી.

પ્રિયાએ રડતાં રડતાં પોતાના ભાઈને છાતીએ વળગાડી લીધો અને પૂછ્યું કે મોટા ભાઈ, તમે આ શું મોટો અનર્થ કરવા બેઠા છો. ભાવેશે બહેનની સામે બંને હાથ જોડીને કહ્યું કે પ્રિયા, હું સાવ કંગાળ થઈ ગયો છું. મારા પાપે પિતાનું આખું ઘર નીલામ થઈ જશે અને તારા લગ્નની શરણાઈઓ વાગવા પહેલાં જ આપણું ખાનદાન જેલમાં સબડશે.

ભાવેશે આક્રંદ કરતાં કહ્યું કે મારી પાસે મરવા સિવાય હવે આ દુનિયામાં કોઈ બીજો રસ્તો બચ્યો નથી. પ્રિયાનું હૃદય પોતાના વહાલા ભાઈની આ દર્દનાક લાચારી જોઈને કંપાઈ ઊઠ્યું.

પ્રિયાએ એક ક્ષણનો પણ વિચાર કર્યા વગર પોતાના મનમાં એક મોટો અને અડગ સંકલ્પ કરી લીધો. તેણે વિચાર્યું કે જે ભાઈએ બાળપણથી મને પોતાના ખભા પર બેસાડીને આખી દુનિયા બતાવી છે, તેના જીવના ભોગે હું ક્યારેય સુખી સંસાર ન વસાવી શકું. જો મારો ભાઈ જ જીવતો નહીં હોય, તો એ સોનાના ઘરેણાં અને ભવ્ય લગ્ન મારા માટે માત્ર સ્મશાન સમાન બની રહેશે.

બીજે દિવસે સવારે પ્રિયા કોઈને પણ કહ્યા વગર સીધી બેંકમાં પહોંચી ગઈ. તેણે પોતાના મેનેજરને મળીને લગ્ન માટે પાંચ વર્ષથી સાચવી રાખેલી સાત લાખ રૂપિયાની તમામ ફિક્સ ડિપોઝિટ તાત્કાલિક તોડી નાખી.

બેંક મેનેજરે આશ્ચર્યથી પૂછ્યું કે પ્રિયાબેન, આ તમારા લગ્નના પૈસા છે, જો આ ઉપાડી લેશો તો તમારા લગ્ન કેવી રીતે થશે. પ્રિયાએ ગર્વથી જવાબ આપ્યો કે સાહેબ, મારા ભાઈના જીવ અને સ્વાભિમાન કરતાં આ દુનિયામાં કોઈ લગ્ન મોટા નથી.

બપોરે જ્યારે વ્યાજખોર ધીરુભાઈ પોતાના ગુંડાઓ સાથે ઘરમાં ધસી આવ્યા અને ભાવેશનો કાંઠલો પકડીને ધક્કો મારવા લાગ્યા, ત્યારે પ્રિયા વચ્ચે ઢાલ બનીને ઊભી રહી ગઈ. પ્રિયાએ સાત લાખ રૂપિયાની નવી ચળકતી નોટોનું મોટું બંડલ ધીરુભાઈના હાથમાં ધકેલી દીધું.

પ્રિયાએ સિંહણ જેવી ગર્જના કરીને કહ્યું કે આ લો તમારા પૂરા સાત લાખ રૂપિયા અને મારા ભાઈ પરથી તમારો મેલો હાથ હટાવી લો. બાકીનો એક લાખ રૂપિયો મારો ભાઈ એક જ મહિનામાં વ્યાજ સાથે ચૂકવી આપશે, હવે જો આ ઉંમરે પગ મૂક્યો છે તો કાયદો તમને સબક શીખવશે.

ધીરુભાઈ પૈસા લઈને ચૂપચાપ ત્યાંથી રવાના થઈ ગયા. પણ ઘરમાં મોટો આક્રંદ છવાઈ ગયો. ભાવેશ ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડતો જમીન પર બેસી પડ્યો અને તેણે પ્રિયાના બંને પગ પકડી લીધા.

ભાવેશે ચોધાર આંસુએ વિલાપ કરતાં કહ્યું કે બહેન, આ તો તારા લગ્ન અને સપનાઓના પૈસા હતા. તેં તારું આખું ભવિષ્ય અને તારો કરિયાવર મારા જેવા કમનસીબ ભાઈ માટે વેચી દીધા. હું આખી જિંદગી તારા આ પવિત્ર ઋણમાંથી ક્યારેય મુક્ત નહીં થઈ શકું.

માતા શાંતાબેને પણ માથું કૂટીને રડતાં કહ્યું કે પ્રિયા, તેં આ કેવો મોટો વિનાશ વહોરી લીધો. હવે અજયના પરિવારને આપણે શું મોં બતાવીશું, જો એમને ખબર પડશે કે આપણી પાસે દાગીના કે જમણવાર માટે એક રૂપિયો પણ નથી તો એ લોકો ક્ષણભરમાં સગાઈ તોડી નાખશે.

પ્રિયાએ શાંતિથી માતાના આંસુ લૂછતાં કહ્યું કે મા, હું કોઈ જૂઠાણાના પાયા પર મારો સંસાર શરૂ કરવા નથી માંગતી. હું પોતે અજયના ઘરે જઈશ અને સાચી હકીકત કહી દઈશ, જો એમને આ સંબંધ મંજૂર ન હોય તો હું સગાઈ તોડવા તૈયાર છું.

સાંજે પ્રિયા પોતાના પિતા મહેશભાઈ સાથે અજયના ઘરે પહોંચી. પ્રિયાએ અજય, તેના પિતા જગદીશભાઈ અને માતા કાંતાબેન સમક્ષ બંને હાથ જોડીને પોતાની તમામ હકીકત આંસુ ભરી આંખો સાથે કહી સંભળાવી.

પ્રિયાએ ગદગદ કંઠે કહ્યું કે મેં મારા લગ્નની તમામ બચતના સાત લાખ રૂપિયા મારા ભાઈનો ધંધો અને તેનો જીવ બચાવવા માટે આપી દીધા છે. હવે મારી પાસે કોઈ સોનાના દાગીના નથી, નકો મારા પિતા કોઈ મોટો હોલ રાખીને ભવ્ય જમણવાર કરી શકે તેમ છે. જો તમને આ વાતથી કોઈ વાંધો હોય તો તમે આ સગાઈ હમણાં જ તોડી શકો છો, મને કોઈ ફરિયાદ નહીં રહે.

આ સાંભળીને આખા દીવાનખંડમાં થોડી ક્ષણો માટે સોપો પડી ગયો. અજયના પિતા જગદીશભાઈ ધીમા અને ગંભીર પગલે પોતાની ખુરશી પરથી ઊભા થયા.

જગદીશભાઈ પ્રિયા પાસે આવ્યા અને તેમણે અત્યંત વહાલથી પ્રિયાના માથા પર પોતાના બંને હાથ મૂકી દીધા. જગદીશભાઈની આંખોમાંથી હર્ષ અને ગર્વના આંસુ છલકાઈ ગયાં.

જગદીશભાઈએ ગદગદ અવાજે કહ્યું કે બેટા પ્રિયા, જે દીકરી પોતાના ભાઈના સંકટ સમયે પોતાના પાંચ વર્ષના સપના અને તમામ બચત એક ક્ષણમાં ન્યોછાવર કરી શકે, તેનાથી મોટી લક્ષ્મી અને સંસ્કારી વહુ આ સંસારમાં બીજી કઈ હોઈ શકે. અમને કોઈ સોનાના ઘરેણાં કે રૂપિયાની ભૂખ નથી, અમારે તો તારા જેવા દેવી સમાન પવિત્ર સંસ્કારો જોઈએ છે.

અજયની માતા કાંતાબેને રસોડામાંથી દોડી આવીને પ્રિયાને પોતાની છાતી સરસી ચાંપી લીધી. કાંતાબેને કહ્યું કે જે ઘરમાં આવી સાક્ષાત અન્નપૂર્ણા જેવી વહુ આવે તે ઘર ત્રણેય લોકમાં ધન્ય બની જાય છે.

અજયે પણ આગળ આવીને પ્રિયાનો હાથ પકડી લીધો અને કહ્યું કે પ્રિયા, મને તારા પર પારાવાર ગર્વ છે. આપણા લગ્ન સાવ સાદાઈથી ગામના પવિત્ર મંદિરમાં થશે અને તમામ ખર્ચ મારા પરિવાર તરફથી થશે.

બે મહિના પછી પ્રિયા અને અજયના લગ્ન એક પ્રાચીન મંદિરમાં વૈદિક મંત્રોચ્ચાર સાથે અત્યંત સાદગીપૂર્ણ રીતે સંપન્ન થયા. મંડપમાં હાજર રહેલા તમામ મહેમાનો અને સગાં-સંબંધીઓ આ સાદગી જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા હતા. જગદીશભાઈએ જાતે ઊભા થઈને માઇક પર આખા સમાજ સમક્ષ પ્રિયાના આ અદભુત ત્યાગની સત્ય ઘટના કહી સંભળાવી ત્યારે આખો મંડપ તાળીઓના ગડગડાટથી ગૂંજી ઊઠ્યો હતો.

પ્રિયાએ કોઈ મોંઘા સોનાના દાગીના વગર માત્ર એક સાદી લાલ રેશમી સાડી પહેરી હતી, છતાં તેના ચહેરા પર સંસ્કારોનું દિવ્ય તેજ કોઈ મહારાણી કરતાં પણ વધુ ઝળહળી રહ્યું હતું.

બીજી તરફ, સાત લાખ રૂપિયાની સમયસર મળેલી મદદથી ભાવેશનું કારખાનું ફરી ધમધમતું થઈ ગયું. ભાવેશે દિવસ-રાત એક કરીને શુદ્ધ ક્વોલિટીના મસાલા તૈયાર કર્યા અને છ જ મહિનામાં મોટી આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓના એક્સપોર્ટ ઓર્ડર મેળવી લીધા.

એક વર્ષ પછી રક્ષાબંધનના પવિત્ર તહેવારે ભાવેશ પોતાની નવી લક્ઝરી કાર લઈને પ્રિયાના સાસરે પહોંચ્યો. ભાવેશે આખા સાસરિયાંના પરિવારની હાજરીમાં પ્રિયાના ખોળામાં ચૌદ લાખ રૂપિયા રોકડા અને એક નવા આલીશાન બંગલાના દસ્તાવેજો મૂકી દીધા.

પ્રિયાએ પોતાના ભાઈના હાથમાંથી નોટોનું બંડલ પાછું હટાવીને કહ્યું કે મોટા ભાઈ, મારે કોઈ પૈસા નથી જોઈતા. તું ફરી પગભર થઈ ગયો અને આપણું કુટુંબ ગૌરવથી જીવે છે એ જ મારી સૌથી મોટી મૂડી છે.

પિતા મહેશભાઈ અને માતા શાંતાબેન ઓસરીમાં ઊભા રહીને પોતાના બંને સંતાનોના આ પવિત્ર સ્નેહને જોઈને હર્ષના આંસુ વહાવી રહ્યા હતા.

ભાવેશે બહેનના ચરણોમાં માથું મૂકીને પોક મૂકી કે પ્રિયા, તેં મને નવો જન્મ આપ્યો હતો. આ દુનિયાની કોઈ સંપત્તિ તારા આ પવિત્ર ત્યાગનું મૂલ્ય ક્યારેય ચૂકવી શકે તેમ નથી.

પ્રિયાએ પોતાના હાથે ભાવેશના કાંડા પર રેશમની પવિત્ર રાખડી બાંધી અને કુળદેવીના આશીર્વાદ આપ્યા. આખા ઓરડામાં સાચા પારિવારિક સ્નેહની સુગંધ ફેલાઈ ગઈ હતી.

પ્રિયાએ પોતાના મોટા ભાઈને ઊભો કરીને ગળે લગાવી લીધો અને બંને ભાઈ-બહેનની આંખોમાંથી પ્રેમ અને સંતોષના આંસુ વહી નીકળ્યાં. સાચો પરિવાર એ જ છે જ્યાં ભાઈ અને બહેન એકબીજાના સુખ-દુઃખમાં પોતાની જાતને હોમી દેતાં પણ સહેજ અચકાતાં નથી. ત્યાગ, સમર્પણ અને નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ આગળ દુનિયાની મોટામાં મોટી મુસીબતો પણ ઘૂંટણિયે પડી જાય છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.