લગ્નના ખર્ચ બાબતે થયેલા ઝઘડા પછી ઘર છોડીને ગયેલા ભાઈની જૂની ડાયરી વાંચી, અંદર લખેલી વાત જાણીને પગ નીચેથી...
ધીરુભાઈ અને મહેશભાઈ બંને સગા ભાઈઓ હતા. નાનપણથી જ બંને વચ્ચે એટલો પ્રેમ હતો કે આખા ગામમાં લોકો તેમની જોડીના વખાણ કરતા થાકતા નહીં. સુખ હોય કે દુઃખ, બંને ભાઈઓ હંમેશા એકબીજાની પડખે ઊભા રહેતા.
ધીરુભાઈ મોટા હતા એટલે ઘરની દરેક જવાબદારી પોતાના ખભા પર ઉપાડી લેતા. મહેશભાઈ પણ મોટા ભાઈના દરેક શબ્દને પથ્થરની લકીર માનતા અને તેમનો ખૂબ આદર કરતા. બંને પરિવારો એક જ ફળિયામાં સામસામે ઘરમાં રહેતા અને સાથે જ જમતા.
વર્ષો વીતતા ગયા અને મહેશભાઈની દીકરી પૂજા મોટી થઈ ગઈ. તેના લગ્ન એક સારા અને પ્રતિષ્ઠિત પરિવારમાં નક્કી થયા. ઘરમાં ખુશીનો માહોલ છવાઈ ગયો અને લગ્નની તડામાર તૈયારીઓ શરૂ થઈ ગઈ.
મહેશભાઈ સામાન્ય નોકરી કરતા હતા એટલે તેમની પાસે બહુ બચત નહોતી. દીકરીના લગ્ન ધામધૂમથી કરવા માટે તેમણે થોડી મૂડી ભેગી કરી રાખી હતી. પણ દીકરીના સાસરિયાવાળા તરફથી લગ્નનો ખર્ચ થોડો મોટો થાય તેમ હતો.
એક દિવસ સાંજે બંને ભાઈઓ ઓટલા પર બેસીને લગ્નના ખર્ચનો હિસાબ કરી રહ્યા હતા. મહેશભાઈએ કાગળ પર લખેલી યાદી મોટા ભાઈના હાથમાં આપી. તેમણે વિચાર્યું હતું કે મોટા ભાઈ તેમને થોડી હિંમત અને સાથ આપશે.
ધીરુભાઈએ આખો કાગળ ધ્યાનથી વાંચ્યો અને ચશ્મા નીચે ઉતાર્યા. તેમના ચહેરા પર એક અજીબ પ્રકારની ગંભીરતા આવી ગઈ હતી. તેમણે કાગળ બાજુ પર મૂકી દીધો.
"મહેશ, આ લગ્નનો જે પણ ખર્ચ થાય એનો અડધો હિસ્સો મારે આપવો પડશે." ધીરુભાઈએ એકદમ કડક અવાજે કહ્યું. મહેશભાઈ મોટા ભાઈ સામે આશ્ચર્યથી જોઈ રહ્યા.
"મોટા ભાઈ, દીકરી મારી છે અને આટલો મોટો ખર્ચ હું તમારી પાસે કેવી રીતે કરાવી શકું?" મહેશભાઈએ હાથ જોડીને વિનંતી કરતા કહ્યું. તેમને ભાઈ પર બોજ નાખવો યોગ્ય ન લાગ્યો.
"આપણે બંને ભાઈઓ હંમેશા બધું સરખે ભાગે વહેંચ્યું છે. પૂજા જેટલી તારી દીકરી છે એટલી જ મારી પણ દીકરી છે." ધીરુભાઈએ પોતાની વાત પર અડગ રહીને કહ્યું.
"પણ મોટા ભાઈ, તમે અત્યારે નિવૃત્ત છો અને તમારી પાસે પણ કોઈ મોટો ધંધો નથી. આટલો બધો ખર્ચ તમારાથી કેવી રીતે ઉપાડાય?" મહેશભાઈએ પ્રેમથી સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
ધીરુભાઈનો અવાજ અચાનક મોટો થઈ ગયો અને ચહેરો લાલ થઈ ગયો. "તું મને પરદેશી સમજે છે કે મારી પરિસ્થિતિ પર દયા ખાય છે? જો આ લગ્ન કરવા હોય તો અડધો ખર્ચ મારો રહેશે, નહીંતર હું આ લગ્નમાં નહીં આવું."
મહેશભાઈ સ્તબ્ધ થઈ ગયા કારણ કે તેમણે ક્યારેય મોટા ભાઈને આટલા ગુસ્સામાં નહોતા જોયા. તેમને લાગ્યું કે મોટા ભાઈ ખોટી જીદ પકડીને બેઠા છે અને પોતાનો વટ બતાવી રહ્યા છે. આ વાતને લઈને બંને વચ્ચે પહેલીવાર જોરદાર બોલાચાલી થઈ ગઈ.
"તમારે આટલો અહંકાર રાખવાની જરૂર નથી મોટા ભાઈ. જો તમને મારી વાતનું આટલું ખોટું લાગતું હોય તો હું એકલો જ બધું સંભાળી લઈશ." મહેશભાઈ પણ ગુસ્સામાં બોલી ગયા.
ધીરુભાઈ ત્યાંથી ઊભા થઈને પોતાના ઘરમાં ચાલ્યા ગયા અને દરવાજો જોરથી બંધ કરી દીધો. એ રાત્રે બંને ઘરમાં ચૂલો ન સળગ્યો. વર્ષો જૂનો ભાઈચારો એક ક્ષણમાં તૂટી ગયો હોય તેવું લાગતું હતું.
બીજા દિવસથી બંને વચ્ચે વાતચીત સાવ બંધ થઈ ગઈ. પૂજાના લગ્ન થયા પણ ધીરુભાઈ કે તેમનો પરિવાર લગ્નમાં હાજર ન રહ્યો. આખી જાન સામે મહેશભાઈની આંખો વારંવાર દરવાજા તરફ જતી હતી, પણ મોટા ભાઈ ન આવ્યા.
લગ્ન તો શાંતિથી પતી ગયા પણ બંને ભાઈઓ વચ્ચે એક ઊંડી ખાઈ પડી ગઈ. થોડા જ મહિનાઓમાં ધીરુભાઈ પોતાનું ઘર વેચીને ગામ છોડીને ક્યાંક દૂર રહેવા ચાલ્યા ગયા. કોઈને ખબર ન પડી કે તેઓ ક્યાં ગયા અને કેમ ગયા.
મહેશભાઈના મનમાં મોટા ભાઈ પ્રત્યે ખૂબ કડવાશ ભરાઈ ગઈ હતી. તેઓ માનતા હતા કે મોટા ભાઈએ પોતાના અહંકાર ખાતર આખો સંબંધ તોડી નાખ્યો. સમય પસાર થતો ગયો અને જોતજોતામાં દસ વર્ષ વીતી ગયા.
એક દિવસ મહેશભાઈના જૂના મકાનની છતમાંથી પાણી ટપકવા લાગ્યું. ચોમાસું નજીક હતું એટલે તેમણે જૂના કાગળો અને પેટીઓ સાફ કરવાનું શરૂ કર્યું. માળિયા પરથી એક જૂની લોખંડની પેટી નીચે ઉતારવામાં આવી.
પેટી સાફ કરતા કરતા મહેશભાઈના હાથમાં એક જૂની ડાયરી અને થોડા કાનૂની કાગળો આવ્યા. કાગળો પર તેમના મોટા ભાઈ ધીરુભાઈની સહી હતી. મહેશભાઈએ ઉત્સુકતાથી એ કાગળો ખોલીને વાંચવાનું શરૂ કર્યું.
જેમ જેમ તેઓ કાગળ વાંચતા ગયા તેમ તેમ તેમના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. એ કાગળો ધીરુભાઈના પોતાના ઘરના વેચાણના દસ્તાવેજ હતા. એ ઘર દીકરી પૂજાના લગ્નના બરાબર બે અઠવાડિયા પહેલા વેચાયું હતું.
મહેશભાઈની આંખો પહોળી થઈ ગઈ અને હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા. ડાયરીના છેલ્લા પાના પર ધીરુભાઈના અક્ષરે કેટલીક વાતો લખેલી હતી. મહેશભાઈએ ધ્રૂજતા અવાજે એ ડાયરી વાંચવાનું શરૂ કર્યું.
ડાયરીમાં લખ્યું હતું કે, "પૂજાના લગ્ન માટે મહેશ પાસે પૂરતા પૈસા નહોતા એ હું સારી રીતે જાણતો હતો. મારી પાસે પણ રોકડા પૈસા નહોતા, તેથી મેં મારું પોતાનું ઘર વેચી દીધું હતું જેથી લગ્નમાં કોઈ કમી ન રહે."
આગળ લખ્યું હતું કે, "જો હું મહેશને સીધી રીતે પૈસા આપત તો તે ક્યારેય સ્વીકારત નહીં. તેને લાગત કે હું તેની લાચારીનો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યો છું અથવા તેના પર ઉપકાર કરી રહ્યો છું. એટલે મેં અડધો ખર્ચ મારો છે તેવી જીદ કરી હતી."
ધીરુભાઈએ છેલ્લે લખ્યું હતું કે, "હું ક્યારેય મારા નાના ભાઈ સામે હાથ ફેલાવી ન શક્યો કે મારી પાસે પૈસા નથી. મારો અહંકાર નહોતો, પણ મારો ભાઈ કોઈની સામે નાનો ન પડે તે માટે મેં આ નાટક કર્યું હતું."
આ શબ્દો વાંચતા જ મહેશભાઈની આંખોમાંથી આંસુની ધાર વહેવા લાગી. તેઓ જમીન પર બેસી પડ્યા અને ડાયરીને છાતી સરસી ચાંપી લીધી. તેમણે જેને સ્વાર્થી અને અહંકારી માન્યો હતો, તે ભાઈ તો પોતાનું સર્વસ્વ લૂંટાવીને બેઠો હતો.
મહેશભાઈને પોતાની જાત પર અત્યંત ધિક્કાર થયો. તેમણે દસ વર્ષ સુધી પોતાના ભગવાન જેવા મોટા ભાઈને ખોટા સમજ્યા હતા. તેમણે તરત જ નક્કી કર્યું કે ગમે તે થાય, મોટા ભાઈને શોધીને તેમની માફી માંગવી જ પડશે.
મહેશભાઈએ ગામના જૂના મિત્રો અને સંબંધીઓ પાસેથી પૂછપરછ શરૂ કરી. ઘણી મહેનત પછી તેમને ખબર પડી કે ધીરુભાઈ નજીકના એક નાના કસબામાં ભાડાના મકાનમાં રહે છે. મહેશભાઈ એક ક્ષણનો પણ વિલંબ કર્યા વગર ત્યાં જવા નીકળી પડ્યા.
કસબાની એક સાંકડી ગલીમાં પહોંચીને તેમણે એક નાનું કાચું મકાન જોયું. દરવાજો ખુલ્લો હતો અને ઓસરીમાં એક વૃદ્ધ માણસ લાકડીના ટેકે બેઠો હતો. એ બીજું કોઈ નહીં પણ તેમના મોટા ભાઈ ધીરુભાઈ જ હતા.
ધીરુભાઈ ખૂબ વૃદ્ધ અને નબળા થઈ ગયા હતા. તેમના માથાના બધા વાળ સફેદ થઈ ગયા હતા અને ચહેરા પર ગરીબીની કરચલીઓ સ્પષ્ટ દેખાતી હતી. આ દ્રશ્ય જોઈને મહેશભાઈનું હૃદય ચીરાઈ ગયું.
મહેશભાઈ દોડીને સીધા ધીરુભાઈના પગમાં પડી ગયા અને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડવા લાગ્યા. "મોટા ભાઈ, મને માફ કરી દો, હું તમને ઓળખી ન શક્યો." મહેશભાઈના મોંમાંથી આટલા જ શબ્દો નીકળી શક્યા.
ધીરુભાઈએ ચમકીને નીચે જોયું અને પોતાના નાના ભાઈને ઓળખી ગયા. તેમની આંખોમાં પણ વર્ષોથી રોકી રાખેલા આંસુ છલકાઈ આવ્યા. તેમણે લાકડી બાજુ પર મૂકીને બંને હાથે મહેશને ઊભો કર્યો.
"મહેશ, તું અહીં ક્યાંથી? તું કેમ રડે છે મારા ભાઈ?" ધીરુભાઈનો અવાજ ગળગળો થઈ ગયો. તેમણે મહેશને પોતાના ગળે લગાવી લીધો.
"તમે મારી દીકરી માટે તમારું ઘર વેચી દીધું અને મને એક શબ્દ પણ ન કહ્યો? તમે આટલો મોટો ત્યાગ કેમ કર્યો મોટા ભાઈ?" મહેશભાઈએ રડતા રડતા પૂછ્યું.
ધીરુભાઈએ સ્મિત સાથે મહેશના આંસુ લૂછ્યા. "જો હું તને કહી દેત તો તું ક્યારેય લગ્ન ધામધૂમથી ન કરત. ભાઈ થઈને જો હું તારા માટે આટલું પણ ન કરી શકું તો મારો મોટો હોવાનો શું અર્થ?"
"પણ તમે મારી સામે જીદ કેમ કરી? તમે મને સાચી વાત કેમ ન કહી?" મહેશભાઈએ પૂછ્યું.
"હું તારી સામે લાચાર બનવા નહોતો માંગતો. મને ડર હતો કે તું લગ્નનો ખર્ચ ઓછો કરી નાખીશ અને સમાજમાં આપણી દીકરીનું માન ઘટી જશે." ધીરુભાઈએ ધીમેથી સમજાવ્યું.
મહેશભાઈએ બંને હાથ જોડીને કહ્યું, "હવે તમે અહીં એકલા નહીં રહો. મારું ઘર તમારું જ છે, તમારે મારી સાથે પાછા ઘરે આવવું જ પડશે."
ધીરુભાઈએ નાના ભાઈના માથે પ્રેમથી હાથ મૂક્યો અને હા પાડી. દસ વર્ષનો વિયોગ અને ગેરસમજ એક જ ક્ષણમાં પ્રેમ અને આદરમાં ફેરવાઈ ગયા. બંને ભાઈઓ ફરી એકવાર સાથે પોતાના ઘરે જવા નીકળ્યા.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.