મંદિરમાંથી હાંકી કાઢેલા અજાણ્યા માણસને ઘરમાં જમાડનારી ડોશીના પગમાં જ્યારે અબજોપતિ...

મનસુખે મંદિરના ભવ્ય આરસપહાણના પગથિયાં પરથી ધૂળવાળા, ફાટેલા કુર્તાવાળા અને ભૂખથી અશક્ત અજાણ્યા માણસને જોરથી ધક્કો મારીને નીચે પટક્યો. પગથિયાં પરથી ગબડીને એ માણસ પથ્થરની લાલ ધૂળમાં પડ્યો અને તેના હોઠમાંથી લોહી વહેવા લાગ્યું. મનસુખે પોતાની આંગળીઓમાં સોનાની ભારે વીંટીઓ ચમકાવતાં મોટેથી ગર્જના કરી કે એય ભિખારી, અહીંથી તાત્કાલિક ભાગી જા. આ વીઆઈપી મહાપ્રસાદ માત્ર મોટા દાતાઓ, સરકારી સાહેબો અને પ્રતિષ્ઠિત નગરશેઠો માટે છે, તારા જેવા રઝળતા ભૂખારવા માટે અહીં કોઈ જગ્યા નથી.

તે વખતે આસો સુદ આઠમની પવિત્ર સંધ્યા હતી અને આખા મંદિરમાં ઝગમગતી રોશની વચ્ચે ગરબાનો ઘોંઘાટ ચાલુ થવાની તૈયારીમાં હતો. સિત્તેર વર્ષની વૃદ્ધ કાંશીમા મંદિરના દરવાજા આગળ કચરો વાળીને માટીના દીવા સાફ કરી રહી હતી અને હાર બનાવવા માટે તાજા ગુલાબના ફૂલો ગૂંથતી હતી. કાંશીમાએ આ ઘોર અન્યાય જોઈને પોતાના હાથમાંથી ફૂલોની છાબડી તરત બાજુ પર મૂકી દીધી. કાંશીમા દોડીને ધૂળમાં કણસતા એ અજાણ્યા યુવાન પાસે પહોંચી અને પોતાના થથરતા હાથોથી તેને ટેકો આપીને ઊભો કર્યો.

કાંશીમાએ ટ્રસ્ટી મનસુખ સામે જોઈને ધ્રૂજતા પણ અત્યંત મક્કમ અને નીડર અવાજે કહ્યું કે મનસુખભાઈ, મા અંબાના આ પવિત્ર દરબારમાં કોઈ અમીર કે ગરીબ નથી હોતું. માતાજીની નજરમાં તો બધા ભક્તો સમાન હોય છે. આઠમના પવિત્ર નોરતે ભૂખ્યા માણસને પ્રસાદ આપવાને બદલે દરવાજેથી ધક્કો મારીને તગેડી મૂકવો એ જગદંબાના અપમાન સમાન સૌથી મોટું પાપ છે. ભગવાન તમને ક્યારેય માફ નહીં કરે.

મનસુખે મોં મચકોડીને કટાક્ષ કર્યો અને ઉપહાસ સાથે હસ્યો કે ડોશી, તને જો આ ભિખારી પર આટલી બધી દયા ઊભરાતી હોય તો આ ગંદા રઝળતા માણસને તારી તૂટેલી ઝૂંપડીએ લઈ જા અને તારો સૂકો રોટલો ખવડાવ. અહીં મંદિરના પવિત્ર પરિસરમાં ઊભા રહીને મને ખોટા ધર્મના ઉપદેશ ન આપ. કાંશીમાએ શાંતિથી સાડીનો છેડો સરખો કર્યો અને એ અજાણ્યા માણસનો હાથ પોતાના હાથમાં લીધો.

એ માણસ ત્રણ દિવસની ભૂખ અને આકરી તરસથી થરથર કાંપતો હતો અને તેનું ગળું સુકાઈ ગયું હતું. કાંશીમા તેને પોતાના ખભાનો સહારો આપીને ગામના છેડે નદી કિનારે આવેલી પોતાની નાની કાચી માટીની ઝૂંપડીમાં લઈ ગઈ. ઝૂંપડીમાં મા અંબાની એક નાની પવિત્ર તસવીર આગળ માટીનો નાનો દીવો ધીમા તેજે ટમટમતો હતો. ઓરડામાં પવિત્ર અગરબત્તીની સુગંધ ફેલાયેલી હતી.

કાંશીમાએ માટીના માટલામાંથી ઠંડું મીઠું પાણી તાંબાના જૂના લોટામાં ભરીને આપ્યું. એ માણસે ધ્રૂજતા હાથે લોટો પકડ્યો અને એક જ શ્વાસે આખો લોટો પાણી ગટગટાવી ગયો. કાંશીમાએ ચૂલા આગળ જઈને લાકડાની જૂની છાબડી ખોલી. છાબડીમાં માત્ર બે ગરમાગરમ બાજરાના રોટલા, વાટકામાં થોડી દેશી કઢી અને સફેદ માખણનો નાનો ટુકડો પડેલા હતા. કાંશીમા આખો દિવસ નકોરડો ઉપવાસ રાખીને આઠમનું કઠિન વ્રત કરી રહી હતી અને આ રોટલા તેના પોતાના રાત્રિના પારણા માટે હતા.

કાંશીમાએ જરાય સંકોચ કે ખચકાટ વગર એ બંને રોટલા, કઢી અને માખણ કાંસાની થાળીમાં પ્રેમપૂર્વક પીરસીને એ અજાણ્યા માણસ આગળ મૂકી દીધા. કાંશીમાએ પ્રેમથી તેના માથા પર હાથ ફેરવીને કહ્યું કે બેટા, જરાય શરમાયા વગર શાંતિથી જમી લે. મારા ગરીબના ઘરમાં કોઈ પકવાન કે મોંઘી મીઠાઈ નથી પણ આ મા અંબાનો પવિત્ર અને સાચો પ્રસાદ છે. તારું શરીર સાવ અશક્ત થઈ ગયું છે, આ બધું ખાઈ લે.

એ માણસે ધ્રૂજતા અવાજે પૂછ્યું કે માજી, તમે કેમ નથી જમતા, તમારી થાળી ક્યાં છે. તમે પણ સવારથી ભૂખ્યા પેટે કામ કરતા હતા. કાંશીમાએ મોં પર મૃદુ સ્મિત લાવીને નજર ઢાળી અને કહ્યું કે બેટા, આજે મારે મા અંબાનું વ્રત છે અને મને બિલકુલ ભૂખ નથી. તું ધરાઈને પેટ ભરીને જમીશ એટલે મારું વ્રત આપોઆપ સફળ થઈ જશે. મા પોતાના સંતાનને જમાડીને જ તૃપ્ત થઈ જાય છે.

એ માણસે રોટલાનો પહેલો કોળિયો મોંમાં મૂક્યો ત્યારે તેની આંખોમાંથી આંસુની ધાર વહીને થાળીમાં પડી. તેણે પોતાના જીવનમાં દેશ-વિદેશની મોંઘી ફાઈવ સ્ટાર હોટલોનું અતિ કિંમતી ભોજન કર્યું હતું. પણ આ ગરીબ માજીના હાથના બાજરાના રોટલા અને કઢીમાં જે સ્વાદ, વાત્સલ્ય અને ઈશ્વરીય અમૃત હતું તે આખી દુનિયામાં ક્યાંય નહોતું. તેણે તૃપ્ત થઈને આખું ભોજન પૂરું કર્યું.

જમ્યા પછી એ માણસે ઝૂંપડીની ચારેતરફ ગંભીર નજરે જોયું. વાંસના છાપરામાંથી આકાશના તારા દેખાતા હતા, વરસાદમાં પાણી ટપકવાના નિશાન હતા અને ખૂણામાં એક ફાટેલી જૂની ગોદડી સિવાય ઘરમાં કોઈ સંપત્તિ નહોતી. એ માણસે ભારે હૃદયે પૂછ્યું કે માજી, તમારું આ દુનિયામાં કોઈ સગું-વહાલું કે સંતાન નથી. તમે આ ઉંમરે આટલી એકલતા અને ગરીબીમાં કેમ રહો છો.

કાંશીમાએ બંને હાથ જોડીને મા અંબાની તસવીર સામે જોતાં કહ્યું કે બેટા, ઉપરવાળો પરમપિતા અને આ જગતજનની અંબા જ મારા સાચા સગાં છે. મારો દીકરો વર્ષો પહેલાં બીમારીમાં ભગવાનને ઘેર જતો રહ્યો હતો. ત્યારથી હું મંદિરના દીવા સાફ કરું છું અને ફૂલો વેચીને મારું સાદું ગુજરાન ચલાવું છું. મને કોઈ ફરિયાદ નથી, ભગવાન જે આપે છે તેમાં હું પરમ સંતોષ માનું છું.

એ માણસ રાત્રે ઝૂંપડીની નાની ઓસરીમાં શાંતિથી સૂઈ ગયો. સવારે સૂર્યોદય પહેલાં જ્યારે કાંશીમા પથારીમાંથી જાગી ત્યારે એ માણસ ત્યાં નહોતો. ઓસરીમાં માત્ર મા અંબાની મૂર્તિ આગળ એક નવો માટીનો દીવો પ્રગટેલો હતો અને આંગણું એકદમ ચોખ્ખું હતું. કાંશીમાએ મનોમન હાથ જોડીને પ્રાર્થના કરી કે હે જગદંબા, એ ભલા મુસાફરના જીવનના તમામ દુઃખ દૂર કરજે.

બે દિવસ પછી વિજયાદશમી એટલે કે દશેરાનો પાવન પર્વ આવ્યો. આખા ગામમાં ઉત્સવનો માહોલ હતો. સવારના બરાબર નવ વાગ્યે ગામના મુખ્ય પાદરે અચાનક પોલીસ સાયરનના જોરદાર અવાજો ગૂંજવા લાગ્યા. એક પછી એક દસ મોટી કાળી ચમકતી લક્ઝરી ગાડીઓ, સ્પેશિયલ કમાન્ડો ફોર્સ અને સરકારી કાફલો ગામના ચોકમાં આવીને ઊભા રહી ગયા. આખું ગામ આ અદ્ભુત નજારો જોઈને ચોંકી ગયું.

ટ્રસ્ટી મનસુખ અને ગામના અન્ય ધનિકો મોટો સોના-ચાંદીનો હાર અને પૂજાની થાળી લઈને દોડી આવ્યા. મનસુખે વટભેર જિલ્લા કલેક્ટરને પૂછ્યું કે સાહેબ, આટલા મોટા વીઆઈપી મહેમાન કોણ પધાર્યા છે. કલેક્ટરે અત્યંત આદર સાથે કહ્યું કે દેશના સૌથી મોટા અબજોપતિ ઉદ્યોગપતિ અને આનંદ ગ્રૂપ ઓફ ગ્લોબલ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન આનંદભાઈ પોતે આવ્યા છે. તેઓ આ પછાત જિલ્લામાં સો કરોડનું વિશાળ ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ અને આધુનિક પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ કરવા માંગે છે.

મનસુખ પોતાની છાતી ફુલાવીને મુખ્ય ગાડી પાસે દોડ્યો. ગાડીનો દરવાજો ખૂલ્યો અને કિંમતી રોયલ સિલ્ક શેરવાની, સોનાની ઘડિયાળ અને તેજસ્વી ચહેરા સાથે આનંદભાઈ નીચે ઉતર્યા. મનસુખે હાર પહેરાવવા માટે પોતાના બંને હાથ આગળ લંબાવ્યા. પણ આનંદભાઈએ એક અત્યંત તીખી અને ક્રોધભરી નજર મનસુખ સામે નાખી અને તેનો હાથ હવામાં જ અટકાવી દીધો. આનંદભાઈએ મનસુખ સામે જોયા વગર સીધા ગામના સાંકડા ધૂળિયા રસ્તા તરફ ડગલાં ભર્યા.

આખો પોલીસ કાફલો, જિલ્લા કલેક્ટર અને ગામના હજારો લોકો આશ્ચર્ય સાથે આનંદભાઈની પાછળ પાછળ દોડ્યા. આનંદભાઈ ચાલતા ચાલતા ગામના છેડે આવેલી કાંશીમાની કાચી માટીની ઝૂંપડી આગળ આવીને અટકી ગયા. ઝૂંપડીના આંગણામાં કાંશીમા પોતાની જૂની સાડી ધોઈને સૂકવી રહી હતી. આનંદભાઈએ પોતાના પગમાંથી મોંઘા ચંપલ ઉતારી દીધા અને ઉઘાડા પગે ઝૂંપડીના આંગણામાં પ્રવેશ કર્યો.

આનંદભાઈએ હજારો લોકોની ભરી સભામાં સીધા કાંશીમાના બંને ધૂળવાળા ચરણ પકડી લીધા અને પોતાનું માથું તેમના પગ પર મૂકી દીધું. આનંદભાઈની આંખોમાંથી અવિરત આંસુ વહી નીકળ્યા. આનંદભાઈએ ગળગળા અવાજે કહ્યું કે મા, તારો એ ભૂખ્યો અને લાચાર દીકરો આજે તારા ચરણોમાં પાછો આવ્યો છે.

કાંશીમાએ આશ્ચર્યથી એ મોટા અબજોપતિ શેઠનો ચહેરો જોયો. તેમણે એ જ તેજસ્વી આંખો અને એ જ ભોળું સ્મિત તરત ઓળખી લીધા. કાંશીમાના હાથમાંથી કપડું નીચે પડી ગયું. કાંશીમાએ ધ્રૂજતા હાથે આનંદભાઈને ઊભા કર્યા અને સાડીના છેડેથી તેમના આંસુ લૂછ્યા. કાંશીમાએ કહ્યું કે બેટા, તું તો કોઈ મોટો રાજા જેવો માણસ લાગે છે, તે રાત્રે તારી આવી લાચાર હાલત કેમ થઈ ગઈ હતી.

આનંદભાઈએ આખી સભા સાંભળે તેમ ગંભીર અવાજે કહ્યું કે મા, હાઈવે પર મારી ગાડીનો મોટો અકસ્માત થયો હતો. મારો ફોન, પાકીટ અને તમામ સામાન લૂંટાઈ ગયા હતા. હું ત્રણ દિવસથી ભૂખ્યો-તરસ્યો ભટકતો હતો. આ ગામના મંદિરના ટ્રસ્ટી મનસુખે મને ભિખારી સમજીને લાત મારીને મંદિરના પગથિયાં પરથી પટક્યો હતો. પણ તે કાળી રાત્રે આ દેવી જેવી માએ પોતાના ઉપવાસના બંને રોટલા મને ખવડાવીને મારો જીવ બચાવ્યો હતો.

આનંદભાઈએ પોતાના સેક્રેટરી પાસેથી કાનૂની દસ્તાવેજો લીધા અને કાંશીમાના હાથમાં મૂક્યા. આનંદભાઈએ મોટેથી જાહેર કર્યું કે હું આજે આ ગામમાં પચાસ કરોડના ખર્ચે 'કાંશીમા મલ્ટી-સ્પેશિયાલિટી ચેરિટેબલ હોસ્પિટલ' અને રોજ એક હજાર ગરીબોને મફત ગરમાગરમ ભોજન આપતું 'કાંશીમા અન્નપૂર્ણા ધામ' શરૂ કરી રહ્યો છું. આ આખા ટ્રસ્ટના સર્વોચ્ચ આજીવન અધ્યક્ષ કાંશીમા રહેશે.

આ સાંભળીને ટ્રસ્ટી મનસુખ અને તેના સાથીદારોના પગ નીચેથી ધરતી સરકી ગઈ. મનસુખ શરમ અને ભયથી થરથર કાંપવા લાગ્યો. આનંદભાઈએ મનસુખ સામે આંગળી ચીંધીને કડક અવાજે કહ્યું કે જે મંદિરમાં ભૂખ્યા માનવીને ભોજન ન મળે એ મંદિર માત્ર પથ્થરનું મકાન છે. સાચો ભગવાન તો આ માના નિઃસ્વાર્થ હૃદયમાં વસે છે.

મનસુખ દોડીને કાંશીમાના પગમાં પડી ગયો અને ચોધાર આંસુએ માફી માંગવા લાગ્યો. કાંશીમાએ પોતાના ઉદાર હૃદયે મનસુખને માફ કરી દીધા અને તેને પણ આશીર્વાદ આપ્યા. આખા ગામના લોકોએ હર્ષના આંસુ સાથે કાંશીમાના ચરણોમાં વંદન કર્યા. એક ગરીબ માજીના બે રોટલાના નિઃસ્વાર્થ દાન આગળ દુનિયાના અબજો રૂપિયા પણ નતમસ્તક થઈ ગયા હતા. એ પવિત્ર આંગણામાં સાચા ધર્મ, પ્રેમ અને માનવતાનો અમર વિજય થયો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.