મોટાભાઈએ નાનાભાઈને ફોન કરીને કહ્યું, "તારા દીકરાના લગ્ન નહીં થવા દઉં, મારી વાત યાદ રાખજે..." લગ્નના દિવસે અચાનક ગાડીઓ આવી અને પછી...
કાંકરી વાગતી હોય તેમ લાલ કંકુવાળી પત્રિકા હાથમાં પકડીને રમેશ આંગણામાં ઊભો હતો.
લગ્નની કંકોતરીઓ આખા ગામમાં અને સગાંવહાલાંઓમાં વહેંચાઈ ચૂકી હતી, પણ પાંચસો મીટર દૂર આવેલા મોટા ભાઈના ઘર તરફ એક પણ કાગળિયું ગયું નહોતું.
બાર વર્ષ પહેલાં બાપના વાડાની જમીન અને પાણીના બોર બાબતે થયેલા ઝઘડાએ બે સગા ભાઈઓના ઘર વચ્ચે લોઢાની દીવાલ ઊભી કરી દીધી હતી.
એ ઝઘડા પછી બંને પરિવારોએ એકબીજાના મોં જોવાના પણ બંધ કરી દીધા હતા, સુખ હોય કે દુઃખ, કોઈ ઉંબરો ઓળંગતું નહોતું.
આખા કુટુંબમાં બંને ભાઈઓ વચ્ચે માત્ર એક જ દીકરો હતો, રમેશનો દીકરો મનોજ.
મોટા ભાઈ દિનેશને બે દીકરીઓ હતી, ગીતા અને ભાવના, જે બંને સાસરે વળાવી ચૂકી હતી.
રમેશને પણ બે દીકરીઓ હતી, શીતલ અને પૂજા, જેમના પણ લગ્ન થઈ ગયા હતા.
ચાર બહેનો વચ્ચે એકનો એક લાડકવાયો ભાઈ એટલે મનોજ, જેનું આખું બાળપણ આ ચારેય બહેનોના ખોળામાં રમતાં વીત્યું હતું.
પણ બાર વર્ષ પહેલાં થયેલી એ કડવાશે ચારેય બહેનોને પોતાના એકમાત્ર ભાઈથી સાવ અળગી કરી દીધી હતી.
દિનેશની દીકરીઓ પોતાના કાકાના ઘરે આવી શકતી નહોતી, અને રમેશની દીકરીઓ પોતાના મોટા બાપુના ઘરે પગ મૂકી શકતી નહોતી.
ભાઈબીજ કે રક્ષાબંધન આવે ત્યારે દિનેશની બંને દીકરીઓ સાસરે બેસીને માત્ર મનોજની જૂની તસવીરો જોઈને આંસુ સારતી.
હવે એ જ મનોજના લગ્ન નક્કી થયા હતા, આખા ઘરમાં મંડપ રોપાઈ રહ્યા હતા, પણ મોટા ભાઈને આમંત્રણ નહોતું અપાયું.
રમેશની પત્ની કંચને બે વાર ધીમા અવાજે કહ્યું પણ ખરું, "જે થયું એ જૂનું થયું, મનોજ આપણો એકનો એક દીકરો છે, જેઠજીને એક કાગળ તો આપવો જોઈએ."
"એક શબ્દ પણ આગળ ના બોલતી," રમેશે આંખો લાલ કરીને ઘાંટો પાડ્યો હતો.
"જેણે પંચ વચ્ચે મને ચોર કહ્યો હતો, એ માણસનું મોં હું મારા દીકરાના લગ્નમાં ક્યારેય નહીં જોઉં," રમેશનો અહંકાર બોલતો હતો.
લગ્નના બે દિવસ પહેલાં રમેશના જૂના મોબાઈલની ઘંટડી વાગી.
સ્ક્રીન પર અજાણ્યો નંબર જોઈને રમેશે ફોન કાન પર મૂક્યો, "હેલો, કોણ?"
સામે છેડેથી એક ઘેરો અને વર્ષો જૂનો પરિચિત અવાજ આવ્યો, "રમેશ, હું દિનેશ બોલું છું."
રમેશના હાથની પકડ ફોન પર મજબૂત થઈ ગઈ, તેના કપાળની નસો ખેંચાઈ ગઈ.
"તમારે શું કામ છે? મારો નંબર ક્યાંથી મળ્યો?" રમેશે કડવાશથી પૂછ્યું.
"મારા ઘર સુધી મનોજના લગ્નની કંકોતરી કેમ ના પહોંચી?" દિનેશે સાદા પણ ભારે અવાજે સવાલ કર્યો.
આ સાંભળતાં જ રમેશના મગજનો પારો સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો.
"કંકોતરી? શરમ નથી આવતી તમને આટલા વર્ષે આવો સવાલ પૂછતાં?" રમેશ ફોન પર જ તાડૂક્યો.
"બાર વર્ષ સુધી તમે ક્યારેય આ ભાઈની ખબર પૂછવા આવ્યા હતા? સુખ-દુઃખમાં ક્યારેય ઊભા રહ્યા હતા?" રમેશે જૂનો હિસાબ ગણાવવા માંડ્યો.
"આજે જ્યારે મારો દીકરો પરણે છે, ત્યારે તમને અચાનક સંબંધો યાદ આવી ગયા? હું તમને કેમ કંકોતરી આપું?" રમેશે એકીશ્વાસે કહી દીધું.
સામે છેડે થોડીવાર માટે સન્નાટો છવાઈ ગયો, માત્ર દિનેશના ભારે શ્વાસ સંભળાતા હતા.
પછી દિનેશનો અવાજ બદલાયો, તેમાં એક અજીબ તીખાશ આવી ગઈ.
"સારું, તો તું એમ માને છે કે તું એકલો આ લગ્ન કરી લઈશ?" દિનેશે ધીમા પણ દબાયેલા અવાજે કહ્યું.
"હવે હું જોઉં છું કે તું આ લગ્ન કેવી રીતે કરાવે છે, હું આ લગ્ન થવા જ નહીં દઉં, યાદ રાખજે મારી વાત," આટલું કહીને દિનેશે સામેથી ફોન કાપી નાખ્યો.
રમેશના કાનમાં દિનેશના છેલ્લા શબ્દો હથોડાની જેમ વાગતા રહ્યા, "હું આ લગ્ન થવા જ નહીં દઉં."
રમેશનો શ્વાસ ચડી ગયો, હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા.
તે જાણતો હતો કે દિનેશ સ્વભાવે જિદ્દી છે અને ગામમાં તેની વગ પણ ઓછી નથી.
જો ભરેલા લગ્નમાં કોઈ મોટો હોબાળો થયો કે પોલીસ આવી, તો દીકરાની આખી જિંદગી બગડી જશે અને વેવાઈ પક્ષ સામે આબરૂના કાંકરા થઈ જશે.
રમેશે આખી રાત પડખાં ફેરવ્યાં, પણ તેને ઊંઘ ના આવી.
સવારે તેણે પોતાના ચાર ખાસ વિશ્વાસુ મિત્રો અને ગામના બે વગદાર યુવાનોને ઘરે બોલાવી લીધા.
"જો ભાઈઓ, વાત આબરૂની છે," રમેશે ગંભીર ચહેરે મિત્રોને ખાનગીમાં કહ્યું.
"મોટો ભાઈ લગ્નમાં આવીને કોઈ લફરું કરવાની ધમકી આપી ગયો છે, તમારે મંડપના દરવાજે જ નજર રાખવાની છે."
"જો તે કે તેના માણસો અંદર ઘૂસવાની કોશિશ કરે, તો તેમને બહારથી જ અટકાવી દેવાના છે, કોઈ પણ ભોગે લગ્ન નિર્વિઘ્ન પતવા જોઈએ," રમેશે બંદોબસ્ત ગોઠવી દીધો.
લગ્નનો દિવસ આવી પહોંચ્યો.
વાડીમાં ઢોલ વાગી રહ્યા હતા, શરણાઈના સૂર રેલાઈ રહ્યા હતા અને જાનૈયાઓ નાચી રહ્યા હતા.
પણ રમેશના ચહેરા પર લગ્નનો આનંદ નહોતો, તેની નજર વારંવાર વાડીના મુખ્ય દરવાજા તરફ જતી હતી.
તેના મિત્રો પણ દરવાજા પાસે ગોઠવાઈને સતર્ક નજરે દરેક આવનાર-જનારને જોઈ રહ્યા હતા.
બપોરના સમયે લગ્નની ચોરી બંધાઈ ગઈ.
ગોર મહારાજે મંત્રોચ્ચાર શરૂ કર્યા, મનોજ અને કન્યા મંડપમાં બેસી ગયા હતા.
પહેલો ફેરો ફર્યો, બીજો ફેરો પૂરો થયો અને ત્રીજો ફેરો શરૂ થયો ત્યારે વાડીના દરવાજે અચાનક ગાડીઓ આવીને ઊભી રહી.
રમેશનું ધ્યાન તરત જ ત્યાં ગયું, તેના ધબકારા વધી ગયા.
ગાડીમાંથી દિનેશ ઊતર્યો, તેની સાથે તેની પત્ની અને તેની બંને દીકરીઓ ગીતા અને ભાવના પણ હતી.
દિનેશના ચહેરા પર ભારે ગંભીરતા હતી અને તે ઝડપી ડગલે સીધો મંડપ તરફ આગળ વધી રહ્યો હતો.
રમેશના મિત્રો તેને રોકવા આગળ આવ્યા, પણ દિનેશે તેમને હાથના એક જ ઈશારે ખસી જવાનું કહ્યું.
દિનેશની આંખોમાં એવો રોષ અને મક્કમતા હતા કે કોઈ તેને અડવાની હિંમત ના કરી શક્યું.
રમેશ મંડપમાંથી ઊભો થઈને સીધો સામે દોડ્યો, તેનો ચહેરો ભય અને ક્રોધથી લાલ થઈ ગયો હતો.
"દિનેશભાઈ, અહીં તમારું કોઈ કામ નથી, ઊભા રહી જાઓ ત્યાં જ," રમેશે જોરથી બૂમ પાડી.
આખો મંડપ સ્તબ્ધ થઈ ગયો, ઢોલ-શરણાઈના અવાજ બંધ થઈ ગયા.
વેવાઈ પક્ષના લોકો ડઘાઈ ગયા અને જાનૈયાઓમાં ધીમી ગણગણાટ શરૂ થઈ ગઈ.
દિનેશ એક પણ શબ્દ બોલ્યા વિના રમેશને ઓળંગીને સીધો લગ્નના ચોરીના મંચ પાસે પહોંચી ગયો.
ચોથો ફેરો ફરવા ઊભેલા મનોજ અને તેની કન્યા પણ અટકી ગયા.
દિનેશે પોતાનો હાથ ઊંચો કર્યો અને આખી વાડી સાંભળે તેવા ગર્જના જેવા અવાજે કહ્યું, "ઊભા રહો, આ લગ્ન નહીં થાય!"
આ સાંભળતાં જ કંચનની ચીસ નીકળી ગઈ, રમેશના પગ નીચેથી ધરતી સરકી ગઈ.
"મેં કહ્યું હતું ને કે તમે આ ઘરમાં પનોતી બેસાડશો!" રમેશ ધ્રૂજતા અવાજે મંચ તરફ દોડ્યો.
"મારા દીકરાની જિંદગી બગાડવા આવ્યા છો તમે? શું બગાડ્યું છે એણે તમારું?" રમેશની આંખોમાંથી લાચારી અને ગુસ્સાના આંસુ વહેવા લાગ્યા.
દિનેશ મંચ પર ઊભો રહ્યો, તેનો ચહેરો પથ્થર જેવો કઠણ હતો.
આખી વાડીમાં લગભગ ત્રીસ સેકન્ડ સુધી એવો ભયાનક સન્નાટો છવાઈ ગયો કે સોય પડે તોય અવાજ સંભળાય.
કોઈ શ્વાસ પણ નહોતું લઈ રહ્યું, બધાને લાગતું હતું કે હવે મોટો ઝઘડો થશે કે હાથપાઈ થશે.
દિનેશે ધીમેથી પોતાની નજર મંડપમાં ઊભેલા મનોજ તરફ ફેરવી.
તેના કઠણ ચહેરા પરથી અચાનક ગુસ્સાનો પડદો હટી ગયો અને આંખોમાં વર્ષોથી છુપાયેલું વહાલ ઉભરાઈ આવ્યું.
તેણે એક ઊંડો શ્વાસ લીધો અને ભરાયેલા ગળા સાથે બોલ્યો, "આ લગ્ન મારા આશીર્વાદ વગર નહીં થાય."
એક જ વાક્યમાં આખા વાતાવરણનો ભાર પલટાઈ ગયો.
રમેશ જ્યાં ઊભો હતો ત્યાં જ જડાઈ ગયો, તેના કાન પોતાના ભાઈના શબ્દો માનવા તૈયાર નહોતા.
દિનેશ આગળ વધ્યો અને તેણે મનોજના માથા પર ધ્રૂજતો હાથ મૂકી દીધો.
"આ કુટુંબનો એકનો એક દીકરો છે, મારો પણ દીકરો છે, એના લગ્ન મોટા બાપુના આશીર્વાદ વગર કેવી રીતે પૂરા થાય?" દિનેશની આંખોમાંથી આંસુ છલકાઈને તેના ગાલ પર વહી ગયા.
દિનેશે પાછળ જોયું અને ઈશારો કર્યો.
તેની બંને દીકરીઓ, ગીતા અને ભાવના, જે વર્ષોથી આ આંગણે આવી નહોતી, તે દોડીને મંડપમાં આવી.
સામે રમેશની દીકરીઓ શીતલ અને પૂજા પણ ઊભી હતી.
ચારેય બહેનો પોતાના એકમાત્ર ભાઈ મનોજને વળગી પડી અને મંડપ વચ્ચે ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડી.
બાર વર્ષથી જે બહેનો પોતાના ભાઈના કાંડે રાખડી બાંધવા તરસતી હતી, તે આજે પોતાના ભાઈના માથે સાફો બંધાયેલો જોઈને હૈયાફાટ રડી રહી હતી.
મનોજ પણ પોતાની ચારેય બહેનોને ભેટીને રડવા લાગ્યો, "મોટી બેન... તમે બધા આવી ગયા?"
ગીતાએ રડતાં રડતાં કહ્યું, "ભાઈ, તારા લગ્ન હોય અને અમે ના આવીએ એવું બને? બાપુએ અમને વચન આપ્યું હતું કે ગમે તે થાય, આ લગ્નમાં તને આશીર્વાદ આપવા આખો પરિવાર સાથે જશે."
આ દ્રશ્ય જોઈને વાડીમાં હાજર રહેલા વડીલો અને મહેમાનોની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ.
દિનેશ ધીમા પગલે મંચ પરથી નીચે ઊતર્યો અને રમેશની સામે આવીને ઊભો રહ્યો.
રમેશનું માથું શરમ અને પસ્તાવાથી ઝૂકી ગયું હતું.
જે ભાઈને તે દુશ્મન સમજીને રોકવા માટે માણસો ગોઠવી રહ્યો હતો, એ ભાઈ તો આખા પરિવારને એક કરવા માટે પોતાનો અહંકાર ઓગાળીને આવ્યો હતો.
"રમેશ," દિનેશે ધીમેથી ભાઈના ખભા પર હાથ મૂક્યો.
"જમીન અને વાડા તો માટી છે ભાઈ, એ તો અહીં જ રહી જવાની છે."
"પણ જો આજે આપણા આ અબોલાના લીધે આ એકના એક દીકરાના લગ્નમાં બહેનો ના આવી શકી હોત, તો આપણે ક્યારેય ભગવાનને મોં બતાવી ના શક્યા હોત."
દિનેશે કહ્યું, "મેં તને ફોન પર ધમકી એટલે આપી હતી જેથી તું મને રોકવાની તૈયારી કરે, પણ હું કોઈ પણ ભોગે અહીં પહોંચી શકું અને મારા પરિવારને જોડી શકું."
રમેશથી હવે સહન ના થયું.
તેણે પોતાના બંને હાથ જોડી દીધા અને મોટા ભાઈના પગમાં નમી પડ્યો.
"મોટા ભાઈ, મને માફ કરી દો... હું આંધળો થઈ ગયો હતો, મેં તમને ઓળખવામાં બહુ મોટી ભૂલ કરી," રમેશ ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડ્યો.
દિનેશે તરત જ રમેશને બેઠો કર્યો અને તેને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી લીધો.
બાર વર્ષ જૂની કડવાશ, વેરઝેર અને અહંકાર એ એક જ આલિંગનમાં આંસુ બનીને વહી ગયા.
કંચન અને દિનેશની પત્ની પણ એકબીજાને ભેટી પડી.
આખી વાડીમાં ફરીથી ખુશીનો માહોલ છવાઈ ગયો, ઢોલીએ ફરીથી જોરશોરથી દાંડી પીટવાનું શરૂ કર્યું.
દિનેશ અને રમેશ બંને ભાઈઓએ સાથે ઊભા રહીને મનોજ અને તેની કન્યા પર અક્ષત છાંટ્યા.
ગોર મહારાજે ચોથો ફેરો પૂરો કરાવ્યો અને મંત્રોચ્ચાર સાથે લગ્ન સંપન્ન થયા.
ચાર બહેનોએ ભેગી મળીને પોતાના એકમાત્ર ભાઈની નજર ઉતારી અને મીઠાઈ ખવડાવી.
જે મંડપમાં થોડીવાર પહેલાં અશાંતિ અને ડરનો માહોલ હતો, ત્યાં હવે એક અખંડ પરિવારનું હાસ્ય ગુંજી રહ્યું હતું.
લોહીના સંબંધો પર ક્યારેક ગેરસમજની ધૂળ ચોક્કસ જામી જાય છે, પણ જો એક વ્યક્તિ પણ વહેલ કરી લે તો વર્ષો જૂના વેર ક્ષણભરમાં ઓગળી જાય છે.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.