નાનાભાઈએ પોતાનું મકાન કરી લીધું અને મોટાભાઈ પાસે દીકરીના લગ્નના પૈસા નહોતા, મકાનના વાસ્તુ પૂજન માં મોટાભાઈને નાનાએ એવું કહ્યું કે મોટાભાઈના આંખમાંથી...

સવારના દસ વાગ્યે શહેરની સૌથી પોશ અને અતિ વૈભવી સોસાયટીના મુખ્ય રસ્તા પર આવેલા આરસપહાણથી ચમકતા ત્રણ માળના ભવ્ય બંગલાના આંગણે વાસ્તુ પૂજનની મંગળ શરણાઈઓ ગૂંજી રહી હતી.

બહાર હાઈવે તરફ જતા પહોળા રસ્તા પર મર્સિડીઝ, ઓડી અને બીએમડબલ્યુ જેવી મોંઘી લક્ઝરી વિદેશી ગાડીઓની લાંબી કતારો લાગી ગઈ હતી.

શહેરના ટોચના મોટા ઉદ્યોગપતિઓ, બેંકના ડિરેક્ટરો, સરકારી ઉચ્ચ સચિવો અને પ્રતિષ્ઠિત મહેમાનો કિંમતી સોનાના સિક્કા અને મોંઘા ફૂલહાર લઈને આવી રહ્યા હતા.

પરંતુ તે ભવ્ય બંગલાના વિશાળ મુખ્ય લોખંડના દરવાજા પાસે આવેલા એક ઘટાદાર લીમડાના ખૂણામાં અડતાળીસ વર્ષના રમેશભાઈ પોતાના જૂના, ઘસાયેલા સાદા સુતરાઉ કુરતામાં સંકોચાઈને ઊભા હતા.

તેમની પત્ની શારદાએ પણ પાંચ વર્ષ જૂની ધોયેલી સાદી સુતરાઉ સાડી પહેરી હતી અને બંનેના ચહેરા પર એક અજીબ ક્ષોભ, લાચારી અને ઉદાસી છવાયેલી હતી.

સવારે ઘરમાંથી નીકળતી વખતે શારદાએ જૂની કોલસાવાળી ઇસ્ત્રીથી રમેશભાઈના આ એકમાત્ર સારા કુરતાને ઇસ્ત્રી કરી આપી હતી અને કહ્યું હતું કે આપણે નાના ભાઈના આંગણે હસતાં મુખે જવાનું છે, આપણું દુઃખ કોઈની સામે નથી દેખાડવાનું.

રમેશભાઈના નાના ભાઈ સુરેશે અમેરિકા અને બેંગલોરની મોટી સોફ્ટવેર મલ્ટિનેશનલ કંપનીમાં વાઇસ પ્રેસિડેન્ટનો હોદ્દો મેળવીને આ ત્રણ કરોડ રૂપિયાનો આલીશાન રાજમહેલ જેવો બંગલો બનાવ્યો હતો.

જ્યારે મોટા ભાઈ રમેશભાઈ આજે પણ શહેરની જૂની ચાલીના એક જ નાનકડા રૂમના ભાડાના મકાનમાં રહેતા હતા અને જૂના સ્કૂટર રિપેરિંગનું નાનું ગેરેજ ચલાવીને માંડ ગુજરાન ચલાવતા હતા.

સોસાયટીના ભવ્ય લૉનમાં રેશમી સૂટ અને ઝગમગતી બનારસી સાડીઓ પહેરીને આવેલા દૂરના સગાં-વહાલાં અને પાડોશીઓ રમેશભાઈ તરફ તિરસ્કારભરી નજરે જોઈને કાનમાં ઝેરી ફૂસફૂસાટ કરી રહ્યા હતા.

"જોયું ને જમનાકાકી, આ કળિયુગમાં પૈસો આવે એટલે માણસની આંખો આંધળી બની જાય છે અને સગો ભાઈ પણ સાવ પારકો બની જતો હોય છે." એક માસીએ બીજી સ્ત્રીના કાનમાં કહ્યું.

"નાના ભાઈએ પોતાના માટે સ્વર્ગ જેવો મહેલ બનાવી લીધો અને જે મોટા ભાઈએ એને બાપ બનીને લોહી રેડીને ઉછેર્યો હતો તેને નોકરની જેમ છેક ખૂણામાં ઊભો રાખી દીધો છે."

"મોટા ભાઈની દીકરી અનન્યાના લગ્ન આવતા મહિને નક્કી થયા છે અને બિચારા રમેશ પાસે મંડપના ભાડાના કે કરિયાવર કરવાના પણ પૈસા નથી."

આ કડવા, નિર્દય અને ઝેરી શબ્દો રમેશભાઈના કાનમાં પડ્યા ત્યારે તેમનું સંવેદનશીલ હૃદય અંદરથી ચિરાઈને લોહીલુહાણ થઈ ગયું.

તેમણે પોતાની પાંપણોમાં ભરાઈ આવેલા ગરમ આંસુ કોઈ જોઈ ન જાય તે માટે પોતાનું માથું નીચું કરી લીધું.

તેમને બરાબર યાદ આવ્યું કે આજથી પચ્ચીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે તેમના માતા-પિતા એક જ અઠવાડિયામાં ગંભીર બીમારીમાં અચાનક આ સંસાર છોડીને ચાલ્યા ગયા હતા, ત્યારે રમેશભાઈ માત્ર વીસ વર્ષના નવયુવાન હતા અને સુરેશ દસ વર્ષનો સાવ માસૂમ અનાથ બાળક હતો.

તે સમયે રમેશભાઈએ પોતાના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય અને કોલેજના ભણતર પર કાયમ માટે પૂર્ણવિરામ મૂકી દીધું હતું.

તેમણે દિવસભર ટેક્સટાઇલ મિલની ધૂળ અને બહેરા કરી મૂકે તેવા અવાજ વચ્ચે બાર-બાર કલાક મશીન ચલાવ્યા હતા અને રાત્રે ગેરેજમાં કાળા ગ્રીસવાળા હાથે મજૂરી કરીને પોતાના નાના ભાઈ સુરેશને શહેરની સૌથી મોટી અંગ્રેજી સ્કૂલમાં ભણાવ્યો હતો.

ચોમાસામાં જ્યારે તેમની જૂની ચાલીના પતરામાંથી વરસાદનું ગંદું પાણી ટપકતું ત્યારે રમેશભાઈ આખી રાત જાગીને સુરેશના માથા પર પ્લાસ્ટિકની કોથળી પકડીને ઊભા રહેતા જેથી તેનો ગણવેશ અને ચોપડા પલળે નહીં.

ગેરેજમાં સાયલેન્સરનું વેલ્ડિંગ કરતી વખતે ઘણી વાર રમેશભાઈના બંને હાથ અગ્નિથી દાઝી જતા પણ તેઓ ક્યારેય દવાખાને પાટો બંધાવવા પણ નહોતા જતા, માત્ર ચૂલાની રાખ અને હળદર લગાવીને કામ ચાલુ રાખતા જેથી દવાના પૈસા બચે અને સુરેશની ટ્યુશન ફી ભરાય.

સુરેશને સારા પુસ્તકો, સ્કૂલ બેગ, સાયકલ અને કોમ્પ્યુટર અપાવવા માટે રમેશભાઈએ સતત પંદર વર્ષ સુધી દિવાળીએ પોતાના માટે એક નવો સાદો કુરતો પણ નહોતો ખરીદ્યો.

તેમણે ઘણી રાતો માત્ર સૂકી રોટલી અને કાચી ડુંગળી ખાઈને ગાળી હતી જેથી સુરેશને ગરમ દૂધ અને પૌષ્ટિક ખોરાક મળી શકે.

જ્યારે સુરેશને એન્જિનિયરિંગ કોલેજમાં પ્રવેશ મળ્યો ત્યારે રમેશભાઈએ પોતાના હાથનું સોનાનું માદળિયું અને શારદાના લગ્નના છેલ્લા કાનના એરિંગ પણ ખુશીથી વેચી દીધા હતા.

અને આજે સુરેશ આટલો મોટો ધનવાન માણસ બની ગયો હતો જ્યારે પોતે પોતાની એકની એક લાડકવાયી દીકરી અનન્યાના લગ્નમાં મંડપ, જમણવાર અને સોનાના મંગળસૂત્ર માટે આઠ લાખ રૂપિયાની વ્યવસ્થા ન કરી શકવાના કારણે રાતોના ઉજાગરા કરી રહ્યા હતા.

ગઈકાલે જ રમેશભાઈ એક વ્યાજખોર શાહુકાર પાસે ગયા હતા પણ તેણે ૩૬ ટકા વ્યાજ અને ગેરેજના તમામ ઓજારો ગીરો મૂકવાની શરત રાખી હતી.

શારદાએ રમેશભાઈનો ધ્રૂજતો હાથ હળવેથી પકડીને કહ્યું, "આપણે પૂજા પૂરી થાય એટલે આશીર્વાદ આપીને ચૂપચાપ અહીંથી નીકળી જઈશું, આપણે કોઈની સામે લાચાર નથી થવું."

બરાબર અગિયાર વાગ્યે સોસાયટીના પંડિતજીએ શંખનાદ કર્યો અને વાસ્તુ પૂજનના મુખ્ય ગૃહપ્રવેશ માટે રિબિન કાપવાની ઘોષણા કરી.

બંગલાના મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર પર લાલ સોનેરી રેશમી રિબિન બાંધેલી હતી અને દીવાલ પર આરસપહાણની મોટી તકતી પર એક સુંદર લાલ પડદો ઢાંકેલો હતો.

સુરેશ પોતાની મોંઘી ડિઝાઇનર શેરવાનીમાં સજ્જ થઈને પોતાની પત્ની કવિતા સાથે હોલમાંથી બહાર આવ્યો.

તમામ અમીર મહેમાનો, ફોટોગ્રાફરો અને કેમેરાવાળા સુરેશ તરફ દોડી ગયા જેથી તેનો રિબિન કાપતો ઐતિહાસિક ફોટો લઈ શકાય.

પરંતુ સુરેશ મુખ્ય દરવાજા પાસે આવીને અચાનક થંભી ગયો.

તેણે પંડિતજીના હાથમાંથી સોનાની કાતર લેવાની ચોખ્ખી ના પાડી દીધી અને તેના બદલે હાથમાં માઈક્રોફોન પકડી લીધો.

આખો ભવ્ય હોલ અને વિશાળ લૉન એક ક્ષણમાં સાવ સ્તબ્ધ થઈ ગયાં.

સુરેશે ભરી સભામાં ચારેય તરફ નજર ફેરવી અને તેનો અવાજ લાઉડસ્પીકરમાં ગૂંજી ઊઠ્યો.

"આજે આ બંગલાના વાસ્તુ પૂજનમાં પધારેલા તમામ આદરણીય વડીલો અને સ્નેહીજનો, હું આપ સૌની સામે હાથ જોડીને એક ગંભીર સત્ય કહેવા માંગુ છું."

"આ આલીશાન બંગલાની રિબિન કાપવાનો કે આ ઘરમાં પહેલો પગ મૂકીને ગૃહપ્રવેશ કરવાનો મારો કોઈ જ નૈતિક અધિકાર નથી."

આ સાંભળતાં જ તમામ મહેમાનો અને સગાં-વહાલાંમાં ભારે ગભરાટ અને અચંબો ફેલાઈ ગયો.

સુરેશે આંખોમાં છલકાતા આંસુ સાથે ભીડ વચ્ચેથી રસ્તો કર્યો અને છેક પાછળના ખૂણામાં સંકોચાઈને ઊભેલા રમેશભાઈ અને શારદાભાભી પાસે પહોંચ્યો.

તેણે કોઈપણ સંકોચ વગર સેંકડો અમીર મહેમાનોની ભરી સભામાં પોતાના મોટા ભાઈ રમેશના બંને પગ પકડી લીધા અને પોતાનું માથું તેમના જૂના ઘસાયેલા ચંપલ પર મૂકી દીધું.

"મોટા ભાઈ, તમે અહીં પાછળ ખૂણામાં અજાણ્યાની જેમ કેમ ઊભા છો?" સુરેશનો અવાજ ડૂસકાંઓથી ધ્રૂજી રહ્યો હતો.

"જે દેવતા જેવા માણસે પોતાના લોહીનું એક એક ટીપું બાળીને, પોતાના શોખ કચડીને મને માણસ બનાવ્યો, તે માણસ આજે મારા આંગણે પારકાની જેમ ઊભો રહે?"

"મને યાદ છે કે તમે મારા માટે તમારા હાથ ગેરેજના સાયલેન્સરમાં બાળી નાખ્યા હતા પણ દવાખાને પાટો નહોતો બંધાવ્યો જેથી મારી સ્કૂલની ફી ભરાય."

રમેશભાઈ સાવ સ્તબ્ધ થઈ ગયા અને તેમણે સુરેશને બંને હાથે ઊભો કરીને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી લીધો.

"સુરેશ, દીકરા, આ શું પાગલપન કરે છે તું? આ બધા મોટા શહેરના મહેમાનો તારી સામે જોઈ રહ્યા છે." રમેશભાઈએ ગભરાઈને કહ્યું.

સુરેશ રમેશભાઈ અને શારદાભાભીનો હાથ મજબૂતીથી પકડીને આગળ મુખ્ય દરવાજા પાસે ખેંચી લાવ્યો.

સુરેશે દીવાલ પર લટકતી આરસપહાણની મોટી તકતી પરથી પેલો લાલ રેશમી પડદો એક જોરદાર ઝાટકા સાથે ખેંચી લીધો.

ત્યાં શુદ્ધ સોનાના અક્ષરોમાં મોટા અક્ષરે કોતરેલું ચમકી રહ્યું હતું: 'રમેશ નિવાસ'.

આ જોઈને આખા મહોલ્લા અને સંબંધીઓની આંખો આશ્ચર્યથી પહોળી થઈ ગઈ.

સુરેશે કાતર રમેશભાઈના ધ્રૂજતા હાથમાં પકરાવી દીધી અને તેમની પાસે જ બંગલાની મુખ્ય રિબિન કપાવી.

પછી સુરેશે પોતાની શેરવાનીના અંદરના ખિસ્સામાંથી બે મોટી લીલા રંગની સરકારી રજીસ્ટ્રી ફાઈલો કાઢી.

તેણે એક ફાઈલ રમેશભાઈના હાથમાં મૂકી અને બીજી ફાઈલ પોતાની ભત્રીજી અનન્યાના હાથમાં સોંપી.

"મોટા ભાઈ, આ બંગલાના નીચેના આખા ત્રણ હજાર સ્ક્વેર ફીટના ગ્રાઉન્ડ ફ્લોરની કાયદેસરની રજીસ્ટર્ડ માલિકી તમારા નામે છે."

"અને આ બીજી ફાઈલમાં મારી વ્હાલી દીકરી અનન્યાના લગ્ન માટે પચીસ લાખ રૂપિયાની બેંક ફિક્સ ડિપોઝીટ છે જે એના નાના કાકા તરફથી કન્યાદાન છે."

"જો તમે બંને આ ઘરમાં મારી સાથે નહીં રહો, તો આ બંગલો મારા માટે માત્ર સિમેન્ટ, લોખંડ અને પથ્થરોનો એક નિર્જીવ કચરાપેટી છે જેને હું આજે જ તાળું મારી દઈશ."

"તમે પચ્ચીસ વર્ષ પહેલાં મારી સ્કૂલ અને કોલેજની ફી ભરવા માટે તમારા પોતાના તમામ સપના અને જવાની સળગાવી દીધા હતા."

"આજે મારી પાસે જે કંઈ મોટી ગાડીઓ, બંગલો અને સાહેબી છે તે બધું તમારા પરસેવાનું અને તમારા પવિત્ર ત્યાગનું વ્યાજ છે."

"જો હું તમને ભૂલી જાઉં તો આ પૃથ્વી પર મારા જેવો કોઈ નરાધમ ન હોય મોટા ભાઈ."

આ શબ્દો સાંભળતાં જ રમેશભાઈના હાથમાંથી કાગળો છૂટી ગયા અને તેઓ પોતાના નાના ભાઈને વળગીને ચોધાર આંસુએ પોક મૂકીને રડી પડ્યા.

શારદાભાભી અને અનન્યા પણ સુરેશની પત્ની કવિતાને ભેટીને હર્ષના આંસુ સારવા લાગ્યાં.

જે સગાં-વહાલાં થોડી વાર પહેલાં ઝેર ઘોળી રહ્યા હતા, તેમના મોં શરમથી કાયમ માટે સિવાઈ ગયાં અને આંખો ભીની થઈ ગઈ.

આખા હોલમાં તાળીઓનો ગડગડાટ ગૂંજી ઊઠ્યો અને ઉપસ્થિત તમામ વડીલોએ બંને ભાઈઓ પર અક્ષત અને પુષ્પોની વર્ષા કરી.

તે દિવસે સમાજને શીખવા મળ્યું કે સાચો સંબંધ ધન-દોલતથી નહીં પણ નિઃસ્વાર્થ ત્યાગ અને સંસ્કારોથી અમર બનતો હોય છે.

જે પરિવારમાં મોટા ભાઈનો પિતા જેવો ત્યાગ હોય અને નાના ભાઈનો આવો અખંડ પૂજ્યભાવ હોય, તે કુટુંબને સંસારની કોઈ આંધી ક્યારેય હચમચાવી શકતી નથી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.