નવી વહુ રોજ મધરાતે એકાંતમાં ચોધાર આંસુએ રડતી પકડાઈ, સાસુએ પાછળ જઈને ખભે હાથ મૂકતાં જ...

મધરાતના બે વાગ્યા હતા અને આખા ઘરમાં સોપો પડી ગયો હતો.

શેરીમાં કૂતરાઓનો ધીમો ભસવાનો અવાજ અને પંખાનો હળવો ઘરઘરાટ સિવાય કોઈ અવાજ નહોતો.

મંજુલાબેનની અચાનક ઊંઘ ઊડી ગઈ અને તેમનું ગળું તરસથી સાવ સુકાઈ ગયું હતું.

તેઓ ધીમા પગલે પલંગ પરથી નીચે ઊતર્યાં અને રસોડામાં પાણીનું માટલું શોધવા માટે નીકળ્યાં.

જ્યારે તેઓ પરસાળમાંથી પસાર થઈ રહ્યાં હતાં ત્યારે પાછળની નાની ગેલેરીમાંથી કોઈના ધીમા ડૂસકાં ભરવાનો અવાજ તેમના કાને પડ્યો.

તેમણે પગલાં ધીમા કર્યા અને અંધારામાં દીવાલના ટેકે ઊભાં રહીને કાન સરવા કર્યા.

તેમની નવી વહુ હેતલ ગેલેરીના ઠંડા ફ્લોર પર બેસીને પોતાના બંને ઘૂંટણમાં મોં છુપાવીને ધ્રૂસકે ને ધ્રૂસકે રડી રહી હતી.

તેના લગ્ન પ્રતીક સાથે થયાને હજુ માંડ આઠ મહિનાનો ટૂંકો સમય થયો હતો.

દિવસે તો હેતલ આખા ઘરમાં હસતી-રમતી દેખાતી હતી અને ઘરના તમામ કામ બહુ હોંશે હોંશે પતાવતી હતી.

તે સાસુ-સસરાની સેવામાં કોઈ કમી નહોતી રાખતી અને સવારની ચાથી માંડીને રાતના ગરમ દૂધ સુધી બધું જાતે પીરસતી હતી.

સવારે ચાર વાગ્યે ઊઠીને આખા ઘરનું લીંપણ-પોતું કરવું અને તાજા લોટની ગરમાગરમ રોટલીઓ શેકવી એ તેનો નિત્યક્રમ હતો.

તે સસરા કાંતિભાઈની દવાઓ સમયસર આપતી અને સાસુ મંજુલાબેનના ગોઠણ પર તેલની માલિશ પણ પોતાના હાથે કરી આપતી હતી.

પરિવારનો દરેક સભ્ય હેતલના આ સેવાભાવી અને શાંત સ્વભાવના વખાણ કરતાં થાકતો નહોતો.

પરંતુ છેલ્લા ત્રણ અઠવાડિયાથી મંજુલાબેન રોજ મધરાતે આ જ કરુણ રુદન સાંભળી રહ્યાં હતાં.

મંજુલાબેનના મનમાં એક ભયાનક શંકાનો કીડો સળવળવા લાગ્યો હતો.

તેમને લાગ્યું કે તેમનો દીકરો પ્રતીક રાત્રે ઓરડામાં હેતલ પર કોઈ અત્યાચાર ગુજારતો હોવો જોઈએ.

કદાચ પ્રતીક કોઈ ખોટી સંગતમાં પડી ગયો હતો અથવા તે પોતાની પત્નીને દહેજ કે અન્ય બાબતે માનસિક ત્રાસ આપી રહ્યો હતો.

બે દિવસ પહેલાં મંજુલાબેને ગુસ્સામાં આવીને પ્રતીકને એકાંતમાં બોલાવીને ખૂબ ખખડાવ્યો પણ હતો.

'પ્રતીક! તેં મારી વહુ સાથે શું કર્યું છે? એ રોજ રાત્રે આટલી કેમ રડે છે?'

પ્રતીક તો સાવ અવાક થઈ ગયો હતો અને તેણે બંને હાથ જોડીને સોગંદ ખાધા હતા.

'મમ્મી, હું તો રાત્રે થાકીને સૂઈ જાઉં છું, હેતલ સાથે મારે કોઈ ઝઘડો જ નથી થયો, મને ખબર જ નથી કે એ કેમ રડે છે!'

દીકરાની આ વાત સાંભળીને મંજુલાબેનની શંકા હેતલ પર જવા લાગી હતી.

મંજુલાબેન આખી રાત પલંગમાં જાગતાં રહ્યાં અને તેમના મનમાં વિચારોનું ધમસાણ ચાલતું રહ્યું.

તેમણે વિચાર્યું કે શું અમારી કોઈ ભૂલ થઈ ગઈ છે જેના કારણે આ નવી વહુ આ ઘરમાં ગૂંગળાઈ રહી છે?

તેમણે મનોમન સંકલ્પ કર્યો કે જ્યાં સુધી સત્ય સામે નહીં આવે ત્યાં સુધી તેઓ ચેનથી નહીં બેસે.

તેમને લાગ્યું કે કદાચ હેતલને અમારા આ સાધારણ મધ્યમવર્ગીય ઘરમાં ફાવતું નથી.

કદાચ તેના મનમાં કોઈ જૂનો પ્રેમસંબંધ હશે અથવા તે પિયરના પૈસા અને વૈભવની સરખામણી કરીને અહીં નાખુશ રહેતી હશે.

આવા વિચારોથી મંજુલાબેનનું મન અંદરથી કડવાશ અને અસંતોષથી ભરાઈ ગયું હતું.

પરંતુ આજે મધરાતે મંજુલાબેને નક્કી કરી લીધું કે ગમે તે થાય, આ રુદન પાછળનું સાચું કારણ જાણીને જ રહેવું.

તેઓ બિલ્લીપગે ગેલેરીના દરવાજા પાસે પહોંચ્યાં અને પડદાની પાછળ સંતાઈને જોયું.

ચાંદનીના ઝાંખા અજવાળામાં હેતલના હાથમાં એક જૂનો, પીળો પડી ગયેલો કવર અને એક નાનું ઊનનું સ્વેટર હતું.

તે સ્વેટરના નાના ગુલાબી ઊનના દોરા હેતલના આંસુઓથી ભીંજાઈને એકદમ ભારે થઈ ગયા હતા.

હેતલની આંગળીઓ એ સ્વેટરના તૂટેલા બટન પર એવી રીતે ફરી રહી હતી જાણે તે પોતાની ગુજરી ગયેલી નાની બહેનના ગાલને સ્પર્શી રહી હોય.

તેના હોઠમાંથી નીકળતી દરેક પ્રાર્થનામાં પિતાના રક્ષણ અને પોતાની લાચારીની ભયાનક વેદના ટપકતી હતી.

તે સ્વેટર કોઈ નવજાત શિશુનું હોય તેટલું નાનું, ગુલાબી રંગનું અને તૂટેલા બટનવાળું હતું.

હેતલ એ નાનકડા સ્વેટરને પોતાની છાતી સરસું દબાવીને ધ્રૂસકે ને ધ્રૂસકે રડી રહી હતી.

તે વારંવાર કાગળને પોતાના હોઠે અડાડીને બોલતી હતી: 'મને માફ કરી દે ગુડિયા... હું તારી મોટી બહેન થઈને પણ તને બચાવી ન શકી!'

'અને આજે મારા વૃદ્ધ બાપુજી તારા દેવાના કારણે રસ્તા પર આવી ગયા છે અને હું અહીં લાચાર બેઠી છું!'

આ શબ્દો સાંભળતાં જ મંજુલાબેનના કાન ચમક્યા અને તેમના હૃદયમાં એક જોરદાર આંચકો લાગ્યો.

તેમને સમજાયું કે આ આંસુ તેમના દીકરા પ્રતીક કે આ ઘરના કારણે નહોતાં, પણ કોઈ જૂના પારિવારિક દર્દના કારણે હતાં.

મંજુલાબેનથી હવે વધારે સહન ન થયું.

તેમણે ગેલેરીનો દરવાજો ખોલ્યો અને ધીમા પગલે આગળ વધીને હેતલના ખભા પર હાથ મૂક્યો.

અચાનક ખભા પર કોઈનો હાથ પડતાં જ હેતલ ભયથી થથરી ઊઠી.

તેણે ઉતાવળે પોતાના આંસુ લૂછવાનો પ્રયત્ન કર્યો અને પેલો કાગળ તથા સ્વેટર પોતાની સાડીના પાલવમાં છુપાવવા લાગી.

'બા... તમે? હું... હું બસ પાણી પીવા આવી હતી,' હેતલનો અવાજ ભય અને શરમથી ધ્રૂજી રહ્યો હતો.

તેને લાગ્યું કે સાસુ હવે તેના પર ગુસ્સે થશે અને અડધી રાત્રે ઢોંગ કરવાનો આક્ષેપ મૂકશે.

પરંતુ મંજુલાબેને ગુસ્સો કરવાના બદલે હેતલની બાજુમાં ગેલેરીના ઠંડા ફ્લોર પર બેસી ગયાં.

તેમણે અત્યંત સ્નેહથી હેતલના બંને હાથ પોતાના હાથમાં લીધા અને તેની આંખોમાં વહાલથી જોયું.

'હેતલ બેટા, તું રોજ રાત્રે આ એકાંતમાં કોના માટે આટલું બધું રડે છે?' મંજુલાબેને ગળગળા અવાજે પૂછ્યું.

'શું તને તારી આ સાસુ પર એટલો પણ વિશ્વાસ નથી કે તું તારું દર્દ મારી સાથે વહેંચી શકે?'

સાસુનો આટલો મીઠો અને વાત્સલ્યપૂર્ણ અવાજ સાંભળતાં જ હેતલનો સંયમ સાવ તૂટી ગયો.

તેણે સાસુના ખોળામાં માથું મૂકી દીધું અને પોક મૂકીને રડવા લાગી.

હેતલે રડતાં રડતાં પોતાના પરિવારનું જે દર્દનાક સત્ય ખોલ્યું તે સાંભળીને મંજુલાબેનની આંખોમાંથી પણ ચોધાર આંસુ વહી નીકળ્યાં.

લગ્ન પહેલાં હેતલને એક નાની બહેન હતી જેનું નામ પૂજા હતું.

પૂજાને જન્મથી જ હૃદયમાં કાણું હતું અને તેની તબિયત વારંવાર લથડતી રહેતી હતી.

હેતલના પિતા એક સાધારણ ખેડૂત હતા અને તેમની પાસે દીકરીના ઓપરેશન માટે દસ લાખ રૂપિયાની કોઈ સગવડ નહોતી.

તે સમયે ગામના એક લુચ્ચા અને ક્રૂર વ્યાજખોર પાસેથી પિતાએ ઊંચા વ્યાજે પાંચ લાખ રૂપિયા લીધા હતા.

હેતલે આ નાનું ગુલાબી સ્વેટર પોતાની નાની બહેન માટે હોસ્પિટલમાં બેસીને રાત-દિવસ એક કરીને ગૂંથ્યું હતું.

પરંતુ ઓપરેશન ટેબલ પર જ નાની પૂજાએ દમ તોડી દીધો અને પરિવારના માથે વ્યાજખોરનું મોટું દેવું બાકી રહી ગયું.

હેતલના પિતાએ પોતાની પાસે રહેલી અડધી વીઘા જમીન પણ વેચી દીધી હતી, છતાં વ્યાજનું ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ વધતું જ જતું હતું.

વ્યાજખોર રોજ સાંજે ઘરે આવીને ગંદી ગાળો બોલતો અને ઘર ખાલી કરવાની ધમકીઓ આપતો હતો.

હેતલના પિતા આ અપમાન અને લાચારીના કારણે હાર્ટ એટેકની દવાઓ પર જીવી રહ્યા હતા.

લગ્ન પછી હેતલ સાસરે આવી ગઈ, પણ પેલા વ્યાજખોરે તેના વૃદ્ધ પિતાનું જીવવું હરામ કરી નાખ્યું હતું.

ગઈકાલે જ પિતાનો કંપતા અવાજે પત્ર આવ્યો હતો કે જો આ મહિને વ્યાજ સહિત સાત લાખ રૂપિયા નહીં ચૂકવાય તો વ્યાજખોર તેમનું નાનકડું પૈતૃક ઘર જપ્ત કરી લેશે.

પિતાએ પત્રના અંતે ચોખ્ખી ચેતવણી આપી હતી:

'બેટા હેતલ, તું તારા સાસરે કોઈ વાત ન કરતી, તારા નવા સંસારમાં કોઈ તિરાડ ન પડવી જોઈએ.'

'અમારું જે થવું હોય તે થાય, પણ તારે ક્યારેય સાસરિયાં સામે હાથ નથી ફેલાવવાનો.'

હેતલ આ અસહ્ય ધર્મસંકટમાં પીસાઈ રહી હતી.

એક તરફ પોતાના જન્મદાતા પિતા ઘરવિહોણા થઈને રસ્તે રઝળવાની અણી પર હતા, અને બીજી તરફ નવા સાસરે પૈસા માંગવાની તેની કોઈ હિંમત નહોતી ચાલતી!

તે રોજ રાત્રે પોતાની નાની બહેનનું સ્વેટર પકડીને ભગવાન પાસે મોતની ભીખ માંગતી હતી.

આ કરુણ કહાણી સાંભળીને મંજુલાબેનનું હૃદય પીગળીને પાણી-પાણી થઈ ગયું.

તેમણે પોતાના સાડીના પાલવથી હેતલના આંસુ લૂછ્યાં અને તેને પોતાની છાતી સરસી ચાંપી લીધી.

'ગાંડી છોકરી! તું આટલો મોટો પર્વત જેવો બોજ પોતાના નાજુક દિલ પર લઈને એકલી ફરતી હતી?' મંજુલાબેને વાત્સલ્યથી કહ્યું.

'જ્યારે તેં આ ઘરમાં પગ મૂક્યો ત્યારે તેં માત્ર પ્રતીક સાથે ફેરા નહોતા ફર્યા, પણ તારા માતા-પિતા પણ અમારા કુટુંબનો હિસ્સો બની ગયા હતા!'

'વહુના પિતા પર આફત આવે અને સાસરિયાં તમાશો જુએ એવા સંસ્કાર અમારા નથી દીકરી.'

મંજુલાબેને સવારે વહેલા ઊઠીને પૂજાઘરમાં ઘીનો અખંડ દીવો પ્રગટાવ્યો અને ભગવાન સામે હાથ જોડીને વહુના સુખની પ્રાર્થના કરી.

તેમણે રસોડામાં જઈને પોતાના હાથે હેતલ માટે ગરમ દૂધ અને બદામનો શીરો બનાવ્યો અને વહુને પ્રેમથી ખવડાવ્યો.

હેતલ સાસુના આ અચાનક બદલાયેલા માતૃત્વપૂર્ણ સ્નેહને જોઈને અસમંજસમાં પડી ગઈ હતી.

બીજે દિવસે સવારે સુરજના પહેલા કિરણ સાથે મંજુલાબેને આખા પરિવારને લિવિંગ રૂમમાં ભેગો કર્યો.

તેમણે સસરા કાંતિભાઈ અને પ્રતીક સામે આખી હકીકત મૂકી.

પ્રતીકની આંખો પણ પત્નીનું દર્દ જાણીને ભીની થઈ ગઈ અને તેણે હેતલનો હાથ પકડીને માફી માંગી કે તે આટલા દિવસ સુધી તેનું દુઃખ ન સમજી શક્યો.

કાંતિભાઈએ તરત જ પોતાની વર્ષો જૂની ફિક્સ ડિપોઝિટ તોડાવી અને સાત લાખ રૂપિયાનો ચેક હેતલના હાથમાં મૂક્યો.

મંજુલાબેને જાતે ગાડી કરાવીને હેતલના પિતાને સન્માનપૂર્વક પોતાના ઘરે બોલાવ્યા.

તેમણે પેલા વ્યાજખોરને ઘરે બોલાવીને તમામ હિસાબ ચૂકતે કરી દીધો અને હેતલના પિતાના ઘરના દસ્તાવેજો પાછા મેળવી લીધા.

હેતલના પિતા હાથ જોડીને મંજુલાબેનના ચરણોમાં પડી ગયા, પણ મંજુલાબેને તેમને ઊભાં કરીને કહ્યું કે વેવાઈજી, દીકરી આપનારનો હાથ હંમેશાં ઊંચો હોય, નીચો નહીં.

કાંતિભાઈએ વેવાઈજીને ગળે લગાવીને કહ્યું કે આજથી તમારા તમામ સુખ-દુઃખ અમારા પોતાના છે.

પ્રતીકે હેતલના પિતાના હાથ પકડીને વચન આપ્યું કે તમારો આ દીકરો આજીવન તમારી પડખે અડીખમ ઊભો રહેશે.

તે દિવસે હેતલની આંખોમાંથી વર્ષો જૂનો ડર અને વેદના કાયમ માટે ગાયબ થઈ ગયાં.

તેણે પોતાની સાસુના ચરણ સ્પર્શ કર્યા અને સાસુએ તેને વહાલથી આશીર્વાદ આપ્યા.

તે દિવસ પછી ઘરમાં સાસુ અને વહુ નહીં, પણ બે સગી માતા-દીકરી જેવો અતૂટ સ્નેહ કાયમ માટે બંધાઈ ગયો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.