ઓફિસમાંથી સ્ટેશનરી ચોરીનો ખોટો આરોપ મૂકી પટાવાળાને કાઢી મૂક્યા પછી માલિકે સીસીટીવીમાં જોયું તો...

બપોરના સમયે કંપનીના મુખ્ય વહીવટી કાર્યાલયમાં ભારે ગરમાવો છવાયેલો હતો. મોટા કાચની કેબિનમાં કંપનીના માલિક રમેશ ગુસ્સાથી લાલચોળ ચહેરે આંટા મારી રહ્યા હતા. ટેબલ પર હિસાબના ચોપડા અને સ્ટોકની ગેરરીતિની ફાઈલો ખુલ્લી પડી હતી.

તેમની સામે કંપનીના વરિષ્ઠ મેનેજર સંજય ઊભા હતા જે રમેશના દૂરના સંબંધી પણ થતા હતા. સંજયના ચહેરા પર એક અજીબ પ્રકારનો તુમાખીભર્યો સંતોષ દેખાતો હતો. તેણે ટેબલ પર એક પ્લાસ્ટિકની થેલી પછાડી જેમાં ઓફિસના પ્રિન્ટરના મોંઘા કાર્ટ્રિજ અને સ્ટેશનરીનો સામાન હતો.

ઓરડાના એક ખૂણામાં માથું નીચું રાખીને દીપક ઊભો હતો. દીપક છેલ્લા બાર વર્ષથી આ કંપનીમાં સ્ટોરકીપર અને પટાવાળા તરીકે પ્રામાણિકતાથી ફરજ બજાવતો હતો. તેનો સાદો સુતરાઉ શર્ટ પરસેવાથી રેબઝેબ હતો અને તેનું આખું શરીર ધ્રૂજી રહ્યું હતું.

સંજયે ગુસ્સાથી બૂમ પાડીને કહ્યું કે રમેશભાઈ, આ માણસ આપણી પીઠ પાછળ કંપનીને લૂંટી રહ્યો છે. મેં આજે આ ચોરીનો સામાન આની જૂની સાયકલની થેલીમાંથી રંગેહાથ પકડ્યો છે. છેલ્લા છ મહિનાથી આપણી ઓફિસમાંથી જે લાખોનો સામાન ગાયબ થતો હતો તે આ જ વેચતો હતો.

દીપકે ધ્રૂજતા હાથે બંને હાથ જોડ્યા અને રડતાં રડતાં આગળ વધ્યો. દીપકે કાલાવાલા કરતાં કહ્યું કે સાહેબ, ઈશ્વરના સોગંદ ખાઈને કહું છું કે મેં કોઈ ચોરી નથી કરી. મારી દીકરી દસમા ધોરણમાં ભણે છે અને તેને ગણિતની પ્રેક્ટિસ માટે કાગળ જોઈતા હતા એટલે મેં રદ્દીમાંથી બે જૂની નોટબુક માંગી હતી.

દીપકે ઉમેર્યું કે આ મોંઘા કાર્ટ્રિજ મારી થેલીમાં કોણે મૂક્યા તેની મને કોઈ જાણ નથી. મેં બાર વર્ષ સુધી આ કંપનીના એક પૈસા પર પણ ખરાબ નજર નથી નાખી. મને ખોટો બદનામ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

પરંતુ ધંધામાં સતત થઈ રહેલા આર્થિક નુકસાનથી અકળાયેલા માલિક રમેશ સાંભળવાના મૂડમાં નહોતા. રમેશનો ગુસ્સો સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો હતો. તેમણે દીપકની વર્ષોની સેવા અને વફાદારીને એક જ પળમાં ભૂલાવી દીધી.

રમેશે ટેબલ પર હાથ પછાડીને કહ્યું કે તારી આ ગરીબીનું નાટક હવે બંધ કર. તારા જેવા નાના માણસોને અમે આટલો ભરોસો આપ્યો અને તેં અમારા જ ઘરમાં ખાતર પાડ્યું. તને શરમ આવવી જોઈએ.

સંજયે આગમાં ઘી હોમતાં કહ્યું કે આવા ચોરને પોલીસને સોંપી દેવો જોઈએ. પરંતુ કંપનીની આબરૂ ખાતર આપણે તેને માત્ર નોકરીમાંથી કાઢી મૂકીએ છીએ. આને અત્યારે જ ધક્કો મારીને બહાર કાઢો.

રમેશે દીપકનો પગાર કે પીએફના પૈસા પણ અટકાવી દીધા અને આખા સ્ટાફની સામે તેને નોકરીમાંથી બરતરફ કરી દીધો. દીપકનું આખી ઓફિસ સામે ઘોર અપમાન કરવામાં આવ્યું. સાથી કર્મચારીઓ પણ નીચી નજરે ચૂપચાપ તમાશો જોઈ રહ્યા હતા.

દીપક પોતાના જૂના ડબ્બા જેવી સાયકલ લઈને રડતો રડતો ઘર તરફ નીકળ્યો. તેના કાનમાં રમેશના અપમાનજનક શબ્દો હથોડાની જેમ વાગી રહ્યા હતા. બાર વર્ષની પ્રામાણિકતાનું આવું દર્દનાક ઇનામ મળશે તેવી તેણે ક્યારેય કલ્પના નહોતી કરી.

ઘરે પહોંચીને જ્યારે તેણે પત્ની ગીતાને આ વાત જણાવી, ત્યારે ગીતા પણ ભાંગી પડી. ઘરમાં ખાવાના સાંસા હતા અને દીકરીની બોર્ડની પરીક્ષાની ફી ભરવાની બાકી હતી. દીપકે કહ્યું કે હવે આ કલંક સાથે મને આ શહેરમાં કોઈ બીજી નોકરી પણ નહીં આપે.

સંજયે બજારમાં એવી અફવા ફેલાવી દીધી હતી કે દીપક ચોર છે એટલે કોઈ પેઢી તેને કામે રાખવા તૈયાર નહોતી. દીપકનો પરિવાર અસહ્ય ગરીબી અને ભૂખમરાના ખપ્પરમાં હોમાઈ ગયો. દીપક રાત્રે ઓશિકામાં મોં છુપાવીને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડતો હતો.

બીજી તરફ કંપનીમાં દીપકના ગયા પછી પણ પરિસ્થિતિ સુધરી નહીં. શરૂઆતના બે અઠવાડિયા બધું શાંત રહ્યું પણ ત્રીજા અઠવાડિયાથી ફરીથી સામાન ગાયબ થવા લાગ્યો. હવે માત્ર નાની સ્ટેશનરી નહીં પણ નવા આવેલા કમ્પ્યુટરના પાર્ટ્સ અને મોંઘા વાયરો પણ ચોરાવા લાગ્યા.

એક દિવસ ગોડાઉનમાંથી પચાસ હજાર રૂપિયાના તાંબાના કેબલના મોટા રોલ ગાયબ થઈ ગયા. રમેશના માથા પર ચિંતાના વાદળો ઘેરાઈ ગયા. જો દીપક ચોર હતો અને તેને કાઢી મૂક્યો હતો, તો પછી આ ચોરીઓ કોણ કરી રહ્યું હતું.

રમેશે સંજયને બોલાવીને પૂછ્યું કે હવે સામાન ક્યાં જઈ રહ્યો છે. સંજયે બહાનું બનાવતાં કહ્યું કે દીપકના કેટલાક સાથીદારો હજુ ઓફિસમાં કામ કરે છે અને તેઓ જ આ કામ કરી રહ્યા લાગે છે. સંજયે વધુ બે નિર્દોષ કર્મચારીઓ પર શંકા ઊભી કરી.

પરંતુ આ વખતે રમેશના મનમાં એક ઝાંખો વહેમ જાગ્યો. રમેશે કોઈને પણ કહ્યા વિના એક ખાનગી સિક્યુરિટી એજન્સીનો સંપર્ક કર્યો. તેમણે ઓફિસના સ્ટોરરૂમ અને પાછળના દરવાજા પર અત્યંત ગુપ્ત નાઇટ વિઝન કેમેરા ગોઠવી દીધા જેનું નિયંત્રણ માત્ર રમેશના મોબાઈલ ફોન સાથે જોડાયેલું હતું.

આ ગુપ્ત કેમેરાની જાણ મેનેજર સંજય સહિત ઓફિસના કોઈ પણ વ્યક્તિને નહોતી. રમેશ રોજ રાત્રે પોતાના ઘરે બેસીને લેપટોપ પર ઓફિસની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખવા લાગ્યા. શરૂઆતના ત્રણ દિવસ સુધી કંઈ શંકાસ્પદ ન જણાયું.

ચોથા દિવસે શનિવારની મધરાતે અઢી વાગ્યે રમેશના મોબાઈલમાં અચાનક મોશન એલર્ટની ઘંટડી વાગી. રમેશે સફાળા જાગીને તરત જ કેમેરાનું લાઈવ ફૂટેજ ખોલ્યું. સ્ક્રીન પર દેખાઈ રહેલા દ્રશ્યને જોઈને રમેશના હોશ ઊડી ગયા.

ઓફિસના પાછળના દરવાજાનું તાળું પોતાના હાથમાં રહેલી માસ્ટર ચાવીથી ખોલીને એક માણસ અંદર પ્રવેશ્યો હતો. તેના ચહેરા પર કાળો રૂમાલ બાંધેલો હતો. તેણે સ્ટોરરૂમમાંથી નવા લેપટોપ અને મોંઘી સ્પેરપાર્ટ્સની પેટીઓ ઉપાડીને બહાર ઊભેલી એક લક્ઝરી ગાડીની ડીકીમાં મૂકવા માંડી.

સામાન મૂકતી વખતે અચાનક તે માણસના મોં પરથી રૂમાલ સહેજ ખસી ગયો અને તેનું મોઢું કેમેરાની સામે સીધું આવી ગયું. એ ચહેરો જોઈને રમેશના હાથમાંથી મોબાઈલ છટકીને પલંગ પર પડ્યો. તે માણસ બીજો કોઈ નહીં પણ તેમનો પોતાનો સગો ભત્રીજો અને સિનિયર મેનેજર સંજય હતો.

સંજયની સાથે બહાર એક અજાણ્યો ભંગારનો મોટો વેપારી પણ ઊભો હતો જે સંજયને રોકડા રૂપિયાની થોકડીઓ આપી રહ્યો હતો. સંજય હસીને એ પૈસા પોતાના ખિસ્સામાં મૂકી રહ્યો હતો. રમેશની આંખો સામે અંધારા છવાઈ ગયા.

રમેશને સમજાયું કે જે સંજય પર તેમણે આંધળો વિશ્વાસ મૂક્યો હતો, તે જ કંપનીના મૂળિયાં કાપી રહ્યો હતો. અને પોતાની ચોરી છુપાવવા માટે સંજયે બાર વર્ષના વફાદાર સેવક દીપકને બલિનો બકરો બનાવી દીધો હતો. રમેશના હૃદયમાં પસ્તાવાનો એવો પ્રચંડ આંચકો લાગ્યો કે તેમનો શ્વાસ રુંધાવા લાગ્યો.

રમેશે રાતોરાત પોલીસ કમિશનરનો સંપર્ક કર્યો અને કેમેરાના તમામ ફૂટેજ પુરાવા તરીકે સોંપી દીધા. રવિવારે સવારે જ્યારે સંજય રાબેતા મુજબ વટભેર ઓફિસે આવ્યો, ત્યારે ઓફિસમાં પોલીસનો કાફલો પહેલેથી હાજર હતો.

રમેશે આખી ઓફિસની સામે સંજયના મોં પર એ વીડિયો ફૂટેજની સીડી ફેંકી. સંજયના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ અને તેના ચહેરો ફિક્કો પડી ગયો. સંજય ધ્રૂજવા લાગ્યો અને તેના હાથમાંથી પરસેવો છૂટવા માંડ્યો.

પોલીસે કડકાઈથી પૂછપરછ કરતાં જ સંજય ભાંગી પડ્યો અને તેણે આખી હકીકત ઓકી દીધી. સંજયે કબૂલ્યું કે તેને શેરબજાર અને સટ્ટામાં પચાસ લાખનું મોટું દેવું થઈ ગયું હતું. એ દેવું ચૂકવવા માટે તે છેલ્લા એક વર્ષથી કંપનીનો કિંમતી સામાન ચોરીને અડધી કિંમતે વેચી રહ્યો હતો.

સંજયે રડતાં રડતાં કબૂલાત કરી કે જ્યારે રમેશભાઈએ સ્ટોકની તપાસ શરૂ કરી, ત્યારે પકડાઈ જવાના ડરથી તેણે દીપકની સાયકલની થેલીમાં ચોરીનો સામાન છુપાવી દીધો હતો જેથી બધો દોષ દીપક પર ઢોળી શકાય. આ સાંભળીને ઓફિસના તમામ કર્મચારીઓ સ્તબ્ધ થઈ ગયા.

પોલીસે સંજયના હાથમાં હથકડી પહેરાવી અને તેને ઢસડીને વાનમાં બેસાડી દીધો. સંજયના ઘરમાંથી ચોરાયેલા લાખો રૂપિયાનો સામાન અને રોકડ પણ જપ્ત કરવામાં આવ્યા. ન્યાય તો થયો પણ રમેશના અંતરાત્મા પર એક ભયાનક બોજ આવી ગયો હતો.

રમેશ પોતાની ખુરશી પર બેસીને માથું પકડીને રડી પડ્યા. તેમના કાનમાં દીપકના એ આખરી શબ્દો ગૂંજવા લાગ્યા કે 'સાહેબ, મેં બાર વર્ષમાં કોઈ બેઈમાની નથી કરી, મને ખોટો બદનામ ન કરો'. રમેશને પોતાની જાત પર અતિશય ધિક્કાર ઉપજ્યો.

તેમણે વિચાર્યું કે પોતાના અહંકાર અને આંધળા ક્રોધમાં તેમણે એક પવિત્ર, પ્રામાણિક અને ગરીબ માણસની જિંદગી બરબાદ કરી નાખી હતી. દીપક અને તેનો પરિવાર છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી કઈ નરક જેવી યાતના ભોગવી રહ્યા હશે તેની કલ્પના માત્રથી રમેશનું કાળજું કંપી ઊઠ્યું.

રમેશે એક ક્ષણનો પણ વિલંબ ન કર્યો. તેમણે ડ્રાઈવરને ગાડી કાઢવા કહ્યું અને કંપનીના તમામ વરિષ્ઠ સ્ટાફને પોતાની સાથે લીધા. રમેશ દીપકના સરનામે જવા રવાના થયા જે શહેરના એક છેવાડે આવેલી અત્યંત ગરીબ ચાલીમાં હતું.

જ્યારે રમેશની મોટી ગાડી એ સાંકડી ગલીમાં પહોંચી, ત્યારે આજુબાજુના લોકો આશ્ચર્યથી જોવા લાગ્યા. દીપકનું નાનું નળિયાવાળું કાચું ઘર હતું. ઘરના આંગણામાં દીપક જૂની સાયકલ પર પંચર બનાવવાનું કામ કરી રહ્યો હતો અને તેના હાથ કાળા ગ્રીસથી ખરડાયેલા હતા.

ઘરના અંદર ચૂલા પર માત્ર ઉકાળેલું પાણી ચડેલું હતું અને લોટનો ડબ્બો સાવ ખાલી હતો. દીકરી એક ફાટેલા ચોપડામાં દીવાના અજવાળે ભણી રહી હતી. પરિવારની આ દારૂણ ગરીબી જોઈને રમેશના પગ થંભી ગયા.

દીપકે અચાનક માલિક રમેશ અને આખી ઓફિસના સ્ટાફને પોતાના આંગણામાં ઊભેલા જોયા. દીપકના મનમાં ભય પેસી ગયો કે કદાચ કોઈ જૂની ફરિયાદ માટે પોલીસ તેને પકડવા આવી હશે. દીપક સાયકલનું ટાયર છોડીને તરત જ ઊભો થઈ ગયો.

દીપકે ધ્રૂજતા અવાજે હાથ જોડીને કહ્યું કે સાહેબ, તમે અહીં કેમ આવ્યા છો. મેં કંપની છોડ્યા પછી ક્યારેય તમારી સામે જોયું પણ નથી. મારી પાસે તમને આપવા માટે કંઈ નથી, પ્લીઝ મને હેરાન ન કરો.

દીપકના આ લાચાર શબ્દો સાંભળતાં જ રમેશનું હૃદય પીગળીને વહી ગયું. રમેશ આગળ વધ્યા અને તેમણે જે કર્યું તે જોઈને આખી ગલીના લોકો દંગ રહી ગયા. એક કરોડપતિ કંપની માલિક પોતાના ગરીબ પટાવાળાના ચરણોમાં ઝૂકી ગયા.

રમેશે નીચે બેસીને દીપકના બંને પગ પકડી લીધા અને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડ્યા. રમેશે પોક મૂકીને કહ્યું કે દીપક, મને માફ કરી દે કારણ કે હું તારો ગુનેગાર છું. મેં તારી બાર વર્ષની તપસ્યા અને વફાદારીનું ગળું ઘોંટી નાખ્યું.

દીપક આંચકો ખાઈને પાછળ હટી ગયો અને તેણે રમેશને ખભા પરથી પકડીને ઊભા કર્યા. દીપકે આદરપૂર્વક કહ્યું કે સાહેબ, તમે મારા અન્નદાતા છો અને તમારા પગ મારા ચરણોમાં ન શોભે. શું બન્યું છે તે મને શાંતિથી કહો.

રમેશે આંસુ લૂછતાં ઊભા થઈને પોતાના ખિસ્સામાંથી એક કવર બહાર કાઢ્યું. રમેશે આખી ચાલીના લોકો અને ઓફિસના સ્ટાફની સામે મોટેથી કહ્યું કે સાંભળો બધા, દીપક ચોર નથી પણ સાક્ષાત પ્રામાણિકતાની મૂર્તિ છે.

રમેશે સંજયની ચોરી અને પાપની આખી કહાણી બધાને સંભળાવી. તેમણે કહ્યું કે ચોર મારો પોતાનો ભત્રીજો હતો જેણે આ નિર્દોષ માણસને ફસાવ્યો હતો. મેં આંખો બંધ કરીને સંજય પર ભરોસો કર્યો અને આ દેવ જેવા માણસ પર કીચડ ઉછાળ્યો.

આ સાંભળતાં જ દીપકની પત્ની ગીતા ઘરના દરવાજે ઊભી રહીને ચોધાર આંસુએ રડી પડી. દીકરી પણ દોડીને પિતાને વળગી પડી. ત્રણ મહિનાથી જે કલંકનો બોજ આ પરિવાર પોતાના માથે લઈને જીવતો હતો, તે કલંક આજે ઈશ્વરે ધોઈ નાખ્યો હતો.

રમેશે એ કવર દીપકના હાથમાં મૂક્યું. રમેશે કહ્યું કે આ કવરમાં તારા છેલ્લા ત્રણ મહિનાનો પૂરો પગાર, દિવાળીનું બોનસ અને કંપની તરફથી પાંચ લાખ રૂપિયાનું વળતર છે. પરંતુ આ પૈસા તારા અપમાનની કિંમત ક્યારેય નહીં ચૂકવી શકે.

રમેશે આગળ કહ્યું કે સોમવારથી તારે પાછા ઓફિસે આવવાનું છે. પરંતુ હવે તું પટાવાળો કે સામાન્ય સ્ટોરકીપર નથી. કંપનીના આખા ગોડાઉન અને વેરહાઉસના હેડ મેનેજર તરીકે તારી નિમણૂક કરવામાં આવે છે કારણ કે તારા કરતાં વધારે ભરોસાપાત્ર માણસ આખી દુનિયામાં કોઈ નથી.

રમેશે દીપકની દીકરીના માથા પર હાથ મૂકીને વચન આપ્યું કે આ દીકરીના ભણતરનો, કોલેજનો અને તેના લગ્ન સુધીનો તમામ ખર્ચ હું મારો અંગત ધર્મ સમજીને ઉપાડીશ. આ દીકરી મારી દીકરી સમાન છે.

દીપકની આંખોમાંથી કૃતજ્ઞતા અને હર્ષના આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેણે હાથ જોડીને આકાશ તરફ જોયું અને ઈશ્વરનો આભાર માન્યો. સત્ય હંમેશાં પરેશાન થઈ શકે છે પણ ક્યારેય પરાજિત નથી થતું તે વાત આજે સાબિત થઈ ચૂકી હતી.

ઓફિસના સાથી કર્મચારીઓ આગળ આવ્યા અને તેમણે દીપકને ગળે લગાવીને પોતાની ભૂલ બદલ માફી માંગી. આખી ચાલીમાં ખુશીનો માહોલ છવાઈ ગયો અને પડોશીઓએ દીપકને પેંડા ખવડાવીને વધાવી લીધો.

સોમવારે સવારે જ્યારે દીપક નવા કપડાં પહેરીને ઓફિસે પહોંચ્યો, ત્યારે કંપનીના દરવાજે તેનું ભવ્ય સ્વાગત કરવામાં આવ્યું. રમેશે પોતે દીપકના ગળામાં હાર પહેરાવ્યો અને તેને મેનેજરની મુખ્ય ખુરશી પર બેસાડ્યો.

દીપકે ખુરશી પર બેસતાં પહેલાં ઓફિસના મુખ્ય ઉંબરાને હાથ જોડીને નમન કર્યા. તેના ચહેરા પર કોઈ અહંકાર કે બદલાની ભાવના નહોતી પણ માત્ર નમ્રતા અને સેવાની ભાવના છલકાતી હતી.

રમેશે આખી કંપનીની સામે એક મોટો બોધપાઠ આપ્યો. રમેશે કહ્યું કે ક્યારેય કોઈના હોદ્દા કે ગરીબીને જોઈને તેના ચારિત્ર્ય પર શંકા ન કરવી જોઈએ. સાચો હીરો એ જ છે જે મુશ્કેલીમાં પણ પોતાની પ્રામાણિકતા નથી છોડતો.

દીપકની આ સત્યગાથા કંપનીના ઈતિહાસમાં સુવર્ણ અક્ષરે લખાઈ ગઈ. અન્યાય સામે સત્યનો વિજય થયો અને સાબિત થયું કે પવિત્ર હૃદય અને ઈમાનદારીની સુગંધ ક્યારેય છુપાવી શકાતી નથી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.