પરોઢિયે ચાર વાગ્યે સ્ટોર રૂમમાં સાસુને ચોરીછૂપીથી કામ કરતાં જોઈ વહુના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ અને...

સવારના બરાબર આઠ વાગ્યાનો સુમારો હતો અને શહેરના પોશ ફ્લેટના ડાઇનિંગ ટેબલ પર બેસીને પ્રિયા પોતાની ઘડિયાળમાં ઉતાવળે સમય જોઈ રહી હતી.

પ્રિયા એક રાષ્ટ્રીયકૃત બેંકમાં સિનિયર બ્રાન્ચ મેનેજર તરીકે મોટી જવાબદારી સંભાળતી હતી અને દરરોજ સવારે સાડા આઠ વાગ્યે તેને બ્રાન્ચ પહોંચવું પડતું હતું.

બેંકમાં દરરોજ કરોડોના ટ્રાન્ઝેક્શન્સ, રિકવરીના ટાર્ગેટ્સ અને ઓડિટના દબાણને કારણે પ્રિયાનું માનસિક ટેન્શન હંમેશાં ખૂબ ઊંચું રહેતું હતું.

તે ઘણીવાર સાંજે થાકીને લોથપોથ થઈને ઘેર આવતી ત્યારે ઓફિસનો થાક અને અકળામણ તેના ચહેરા પર સ્પષ્ટ વર્તાતી હતી.

તે ટેબલ પર ગરમાગરમ મેથીના થેપલાં, વણેલા ગાંઠિયા, તીખું બટાકાનું શાક અને તાજી મલાઈદાર છાશથી ભરેલું સ્ટીલનું ટિફિન એકદમ વ્યવસ્થિત પેક થઈને તૈયાર પડેલું હતું.

અને તેની બાજુની લાકડાની ખુરશી પર તેની ક્રીઝ પડેલી સુંદર કોટનની સાડી અને મેચિંગ બ્લાઉઝ એટલી પરફેક્ટ રીતે ઇસ્ત્રી કરેલાં લટકતાં હતાં જાણે લોન્ડ્રીમાંથી હમણાં જ આવ્યા હોય.

પ્રિયાએ સાડી પહેરી, પોતાનો મોંઘો લેપટોપ બેગ ખભા પર લટકાવ્યો અને હોલમાં સોફા પર બેઠેલા પોતાના પતિ રોહિત સામે જોઈને હસીને કહ્યું.

"રોહિત, આપણી કામવાળી રમાબહેન ભલે દર મહિને બે હજાર રૂપિયા પગાર વધારે લેતી હોય પણ એનું કામ ખરેખર લાજવાબ છે."

"એ રોજ સવારે મારી સાડી એવી પરફેક્ટ ઇસ્ત્રી કરી આપે છે અને ગરમ નાસ્તો તૈયાર કરી દે છે કે મારો આખો દિવસ સુધરી જાય છે."

રોહિત સોફા પર બેસીને સવારનું તાજું અખબાર વાંચતો હતો.

તેણે પ્રિયા સામે જોયું અને તેના ચહેરા પર એક અકળ, અત્યંત ગંભીર અને રહસ્યમય સ્મિત આવી ગયું.

"પ્રિયા, તને ખરેખર એવું લાગે છે કે આ બધું આપણી કામવાળી રમાબહેન કરે છે?" રોહિતે ધીમેથી પૂછ્યું.

"હાસ્તો વળી! રમાબહેન સવારે વહેલાં આવે છે એટલે જ આ બધું સમયસર પૂરું થાય છે ને! આ ઘરમાં બીજું કોણ કરવા બેઠું છે?" પ્રિયાએ ઉતાવળમાં કારની ચાવી ઉપાડી અને નીકળી ગઈ.

ઓસરીના ખૂણામાં બેઠેલાં તેની સિત્તેર વર્ષની વૃદ્ધ સાસુ અન્નપૂર્ણાબાએ પોતાના ધ્રૂજતા હાથે તુલસીની માળા ફેરવતાં ફેરવતાં આ કઠોર વાક્ય સાંભળ્યું.

પરંતુ અન્નપૂર્ણાબાએ એક શબ્દ પણ સામો ન કહ્યો, તેમણે માત્ર એક મીઠું સ્મિત આપીને પોતાનું માથું નીચું કરી લીધું.

અન્નપૂર્ણાબા ગામડાના સાદા અને ધાર્મિક સંસ્કારી પરિવારમાંથી આવતાં હતાં.

તેમના બંને ગોઠણમાં ભયંકર વાનો દુખાવો રહેતો હતો અને કમર પણ પાકતી ઉંમરે સહેજ વળી ગઈ હતી.

તેઓ ધીમા પગલે ટેકો લઈને માંડ માંડ ચાલી શકતાં હતાં.

પ્રિયા હંમેશાં માનતી હતી કે સાસુ તો આખો દિવસ પોતાના રૂમમાં બેસીને માત્ર ટીવી જુએ છે અથવા ભગવાનના નામની માળા જપ્યા કરે છે.

પ્રિયાને ઘણીવાર મનમાં અણગમો પણ થતો કે સાસુ ઘરમાં રસોઈ કે સાફ-સફાઈમાં કોઈ મદદ નથી કરતાં અને પોતે એકલા હાથે નોકરી તથા ઘરકામ વચ્ચે પીસાઈ રહી છે.

તે ઘણીવાર રોહિત સામે બળાપો કાઢતી કે તમારા બા ઘરમાં માત્ર મહેમાન બનીને રહે છે.

તે રાત્રે પ્રિયા બેંકમાંથી વાર્ષિક ઓડિટનું કામ પતાવીને ખૂબ મોડી, છેક રાતના અગિયાર વાગ્યે થાકીને સાવ બેહાલ થઈને ઘેર આવી.

તેનું માથું સખત ફાટતું હતું અને તેનું આખું શરીર તાવની ગરમીથી ધગધગતું હતું.

તેણે ડાઇનિંગ ટેબલ પર પડેલી માંડ બે ચમચી ઠંડી ખીચડી ખાધી અને બેડરૂમમાં જઈને ધબ દઈને પલંગ પર પડી ગઈ.

ઊંઘતાં પહેલાં તેના મનમાં ભારે ચિંતા હતી કે આવતીકાલે સવારે બેંકમાં રીજનલ હેડની મોટી મીટિંગ છે અને તેની ખાસ રેશમી સાડી હજુ કબાટમાં કરચલીવાળી પડી હતી.

તેણે વિચાર્યું કે સવારે છ વાગ્યે વહેલાં ઊઠીને સાડી ઇસ્ત્રી કરી લઈશ.

પરંતુ રાત્રે ત્રણ વાગ્યા આસપાસ પ્રિયાને ખૂબ તરસ લાગી.

તેનું ગળું કાંટા જેવું સુકાઈ ગયું હતું અને માથાનો દુખાવો અસહ્ય બની ગયો હતો.

પ્રિયા પાણી પીવા માટે આંખો ચોળતી ચોળતી બેડરૂમમાંથી બહાર નીકળી.

હોલમાં સંપૂર્ણ અંધકાર છવાયેલો હતો પણ પાછળના સ્ટોર રૂમમાંથી એક ઝાંખો પીળો પ્રકાશ ઓસરીની ફરસ પર પથરાયેલો દેખાયો.

તે રૂમમાંથી કપડાં પર પાણી છાંટવાનો 'છમ્મ-છમ્મ' અને જૂની લોખંડની ભારે ઇસ્ત્રી ઘસાવાનો 'ઘસ-ઘસ' અવાજ સ્પષ્ટ આવી રહ્યો હતો.

પ્રિયાના પગ અચાનક થંભી ગયા.

તેણે દીવાલ પરની ઘડિયાળમાં જોયું તો પરોઢિયાના બરાબર ચાર વાગ્યા હતા!

આ સમયે, આ કડકડતી ઠંડીમાં અને અંધારી રાત્રે સ્ટોર રૂમમાં કોણ હોઈ શકે?

કામવાળી રમાબહેન તો સવારે સાત વાગ્યા પહેલાં ક્યારેય પગ પણ નહોતી મૂકતી.

પ્રિયાએ ધ્રૂજતા પગલે સ્ટોર રૂમ તરફ ડગલાં માંડ્યાં.

તેણે દરવાજાના લાકડાના ખૂણામાંથી અંદર નજર કરી.

અંદરનું દ્રશ્ય જોતાં જ પ્રિયાના ગળામાં મોટો ડૂમો ભરાઈ ગયો અને તેના પગ નીચેથી જાણે સમગ્ર પૃથ્વી સરકી ગઈ.

ઓરડામાં પ્લાસ્ટિકના નાના બાજઠ પર સિત્તેર વર્ષનાં વૃદ્ધ સાસુ અન્નપૂર્ણાબા બેઠાં હતાં.

તેમની આંખો ઊંઘ અને ઉજાગરાથી લાલચોળ હતી.

તેમણે પોતાના ધ્રૂજતા, નબળા અને વાથી વળેલા કરચલીવાળા હાથે પાંચ કિલોની જૂની ભારે લોખંડની ઇસ્ત્રી પકડેલી હતી.

અને તેઓ પ્રિયાની રેશમી સાડીની એક-એક પાટલીને અતિશય કાળજીપૂર્વક, પોતાના સાડલાના છેડાથી સાફ કરીને ઇસ્ત્રી કરી રહ્યાં હતાં જેથી ક્યાંય એક પણ કરચલી ન રહે!

તેમની બાજુમાં ઇન્ડક્શન ચૂલા પર એક નાની તપેલીમાં બટાકાનું શાક ધીમી આંચ પર ઉકળી રહ્યું હતું અને બાજુમાં થેપલાંનો તાજો લોટ બંધાયેલો પડ્યો હતો.

અન્નપૂર્ણાબા વારંવાર પોતાના અસહ્ય દુખતા ગોઠણને બંને હાથે દબાવતાં હતાં અને મોંમાંથી દર્દનો ધીમો સીસકારો નીકળી જતો હતો.

તેમણે પોતાના બંને હાથ જોડીને રૂમમાં રાખેલી ઠાકોરજીની નાની છબી સામે જોયું અને સાવ ધીમા, કાંપતા અવાજે પ્રાર્થના કરી રહ્યાં હતાં.

"હે મારા વ્હાલા દ્વારકાધીશ, મારી દીકરી પ્રિયા આખો દિવસ બેંકમાં ઊભા પગે નોકરી કરીને લોહીનું પાણી કરે છે."

"એ સવારે આઠ વાગ્યે દોડતી નીકળે છે ત્યારે એને સવારે એક કલાક વધારે મીઠી ઊંઘ માણવા મળે એટલા માટે હું આટલું કામ વહેલી પરોઢે પૂરું કરી લઉં છું."

"મારા આ દુખતા ગોઠણની પીડા અને કમરનો દુખાવો તું મને આપી દેજે પણ મારી વહુને સવારે ઉઠતી વખતે કોઈ પણ જાતની અકળામણ કે ચિંતા ન થવી જોઈએ."

"એનું સ્વાસ્થ્ય સારું રહે અને એની બેંકમાં ખૂબ પ્રગતિ થાય એ જ મારા આ ઘરનું સૌથી મોટું પુણ્ય છે પ્રભુ."

આ પવિત્ર શબ્દો સાંભળતાં જ દરવાજા પાછળ ઊભેલી પ્રિયાના કાનમાં જાણે હજારો શંખ એકસાથે ફૂંકાયા.

તેની આંખોમાંથી આંસુની અવિરત અશ્રુધારા વહી નીકળી અને તેનું આખું શરીર પશ્ચાતાપથી ધ્રૂજવા લાગ્યું.

જે સાસુને તે નકામી, આખો દિવસ બેસી રહેનારી અને ઘરકામમાં કોઈ બોજ ન ઉપાડનારી માનતી હતી, તે સાસુ છેલ્લા કેટલાય મહિનાઓથી રોજ પરોઢિયે ચાર વાગ્યે ઊઠીને પોતાના અસહ્ય સાંધાના દુખાવા વચ્ચે તેની સાડીઓ ઇસ્ત્રી કરી રહી હતી અને તેનું ટિફિન બનાવી રહી હતી!

અને પોતે આ તમામ સમર્પણનું શ્રેય બહારની બે હજાર રૂપિયા લેનારી કામવાળી રમાને આપીને રોજ સવારે સાસુનું અપમાન કરી રહી હતી.

પ્રિયા પોતાની જાતને સંભાળી ન શકી.

તેણે કશું પણ વિચાર્યા વિના સ્ટોર રૂમમાં દોટ મૂકી.

તેણે અન્નપૂર્ણાબાના હાથમાંથી તે ગરમ ઇસ્ત્રી એક આંચકા સાથે લઈ લીધી અને બાજુના પથ્થર પર મૂકી દીધી.

અને પ્રિયા પોતાના બંને હાથ જોડીને અન્નપૂર્ણાબાના બંને ધ્રૂજતા પગ પકડીને જમીન પર બેસી પડી અને ચોધાર આંસુએ પોક મૂકીને રડી પડી.

"બા... મને માફ કરી દો... હું કેટલી અંધ, અહંકારી, સ્વાર્થી અને પાપી વહુ છું!"

"મેં તમારા આ સાક્ષાત દેવ જેવા સમર્પણને ન ઓળખ્યું અને બહારની કામવાળીના ખોટા વખાણ કરીને તમને રોજ ઘાયલ કરતી રહી!"

"તમે આ ઉંમરે, તમારા દુખતા ગોઠણ સાથે રોજ સવારે ચાર વાગ્યે જાગીને મારા માટે આટલું બધું અસહ્ય કષ્ટ વેઠતાં હતાં બા?"

અન્નપૂર્ણાબા આ અચાનક બનેલી ઘટનાથી ગભરાઈ ગયાં.

તેમણે વહુના માથા પર પોતાનો કરચલીવાળો હાથ મૂક્યો અને તેને ઊભી કરવાની કોશિશ કરી.

"પ્રિયા બેટા, ઊભી થા... તું તો મારી દીકરી છે, તું આ ઘરની સાક્ષાત આબરૂ અને લક્ષ્મી છે."

"તું બહાર જઈને આખા ઘરની આર્થિક ગાડી ચલાવે છે, તો શું હું ઘરની મા થઈને મારી દીકરી માટે આટલી નાની સેવા પણ ન કરી શકું?"

"મા ક્યારેય પોતાની દીકરીના પ્રેમનો ઢંઢેરો નથી પીટતી બેટા."

રોહિત પણ જાગીને ત્યાં આવી પહોંચ્યો.

તેણે પ્રિયાના ખભા પર હાથ મૂક્યો અને ગદગદ અવાજે કહ્યું.

"પ્રિયા, હું તને રોજ આ સત્ય કહેવા માંગતો હતો પણ બાએ મને સમ આપ્યા હતા કે પ્રિયાને ક્યારેય ખબર ન પડવી જોઈએ નહીંતર એ સંકોચમાં આવીને પોતાની ઊંઘ બગાડશે."

"મારી મા હંમેશાં કહેતી હતી કે નોકરી કરતી વહુ પણ ઘરની લક્ષ્મી છે અને એને આરામ આપવો એ જ આપણો ધર્મ છે."

પ્રિયાએ રોહિતની સામે જોયું અને પછી સાસુના બંને કરચલીવાળા હાથ પોતાની આંખો અને છાતી સરસા ચાંપી દીધા.

"બા, હવેથી હું ક્યારેય તમને વહેલી પરોઢે જાગવા નહીં દઉં."

"કાલથી હું પોતે વહેલી ઊઠીશ, તમારા પગ દબાવીશ, તમારી સેવા કરીશ અને તમારા આશીર્વાદ લઈને જ બેંક જઈશ."

પ્રિયાએ સાસુના બંને પગ પોતાના માથા પર મૂકીને આશીર્વાદ લીધા.

તેણે તે જ દિવસે કામવાળીને બોલાવીને સાસુની સારવાર અને સેવા માટે ખાસ રોકી લીધી જેથી અન્નપૂર્ણાબાને સંપૂર્ણ આરામ મળી શકે.

તે પરોઢિયે તે ઘરમાં સાસુ અને વહુના સંબંધમાંથી ખોટી ગેરસમજણ અને અહંકારના તમામ પડળો કાયમ માટે ખરી પડ્યાં.

પરિવારમાં જ્યારે મા-દીકરી જેવો નિઃસ્વાર્થ સ્નેહ અને મૌન કાળજી ભળી જાય છે ત્યારે સંસારનો થાક આપોઆપ અમૃત બની જતો હોય છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.