પિતાએ દીકરાને ઘરમાંથી કાઢી મૂક્યો, મૃત્યુના દિવસે ઘરે ગાડીઓની લાઈન લાગી તો...

રામજીભાઈ આખો દિવસ પોતાના મોટા શોરૂમની ગાદી પર બેસીને હિસાબની ચોપડીઓ ફંફોસતા રહેતા. ગામમાં અને આસપાસના પંથકમાં તેમનું નામ બહુ મોટું હતું. તેમણે શૂન્યમાંથી આખી સંપત્તિ અને સોના-ચાંદીનો ધમધોખતો વેપાર ઊભો કર્યો હતો.

તેમનો એકનો એક દીકરો દેવાંગ ભણવામાં ખૂબ હોશિયાર હતો. રામજીભાઈનું એક જ સપનું હતું કે દેવાંગ મોટો થઈને આ ગાદી સંભાળે અને વેપારને દેશભરમાં ફેલાવે. તેમણે દેવાંગ માટે બાળપણથી જ મોટા મોટા સપનાઓ જોઈ રાખ્યા હતા.

પણ દેવાંગ જ્યારે કોલેજના છેલ્લા વર્ષમાં આવ્યો ત્યારે તેણે ઘરમાં બોમ્બ ફોડ્યો. એક સાંજે તેણે પિતા પાસે બેસીને શાંતિથી કહ્યું, "પપ્પા, મારે આ વેપાર નથી કરવો. મારે શિક્ષક બનવું છે."

આ સાંભળતાં જ રામજીભાઈનો ચહેરો લાલચોળ થઈ ગયો. તેમના હાથમાંથી હિસાબની ચોપડી છૂટી ગઈ. તેમણે ઘરમાં મોટેથી રાડ પાડીને કહ્યું, "તારું મગજ ઠેકાણે છે કે નહીં? આટલી મોટી મિલકત છોડીને તું નિશાળમાં કારકૂન બનવા માંગે છે?"

દેવાંગે સામે દલીલ ન કરી પણ તેનો નિર્ણય અટલ હતો. તેણે કહ્યું, "પપ્પા, મને પૈસા કરતાં બાળકોને ભણાવવામાં વધારે આનંદ મળે છે. મારો આત્મા એ કામમાં જ રાજી રહે છે."

રામજીભાઈનો અહંકાર ઘવાયો હતો. તેમને લાગ્યું કે દીકરાએ તેમની આખી જિંદગીની મહેનત પર પાણી ફેરવી દીધું છે. તેમણે આવેશમાં આવીને દેવાંગને કહ્યું, "જો તું મારી આ ગાદી પર નહીં બેસે તો આ ઘરના દરવાજા પણ તારા માટે બંધ છે."

દેવાંગે ચુપચાપ પોતાના કપડાં થેલામાં ભર્યા અને ઘર છોડી દીધું. તેની માતાએ તેને રોકવાનો બહુ પ્રયત્ન કર્યો પણ રામજીભાઈએ કોઈનું ન સાંભળ્યું. તેમણે જાહેરાત કરી દીધી કે હવે દેવાંગ સાથે તેમનો કોઈ સંબંધ નથી.

દેવાંગ નજીકના એક નાનકડા ગામની સરકારી શાળામાં શિક્ષક તરીકે જોડાયો. તે ખૂબ જ ઓછા પગારમાં એક નાનકડા ભાડાના મકાનમાં રહેવા લાગ્યો. તે શાળાના ગરીબ બાળકોને માત્ર ભણાવતો જ નહીં, પણ તેમના જીવન ઘડતરનું કામ પણ કરતો.

બીજી તરફ રામજીભાઈએ પોતાના વેપારને સાચવવા માટે પોતાના ભાઈના દીકરાઓને શોરૂમમાં બેસાડ્યા. શરૂઆતના થોડા વર્ષો તો બધું સારું ચાલ્યું પણ ધીમે ધીમે નવી પેઢીનો રસ એ જૂના ધંધામાં રહ્યો નહીં. ભત્રીજાઓ માત્ર કમાણીમાં રસ રાખતા હતા, ગ્રાહકો સાથેના સંબંધોમાં નહીં.

દસ વર્ષ વીતી ગયા પછી રામજીભાઈના ધંધામાં ખોટ આવવાની શરૂઆત થઈ. ગ્રાહકો ઘટવા લાગ્યા અને અંદરોઅંદરની ખેંચતાણ વધી ગઈ. રામજીભાઈ ઉંમરના કારણે હવે રોજ શોરૂમે જઈ શકતા નહોતા.

એક દિવસ એવો આવ્યો કે કરજ ચૂકવવા માટે રામજીભાઈએ પોતાનો મોટો શોરૂમ વેચવો પડ્યો. તેમની જિંદગીભરની કમાણી અને નામ એક જ ઝાટકે સાફ થઈ ગયા. તેઓ પોતાના જૂના ઘરમાં એકલા પડી ગયા અને માનસિક રીતે ભાંગી પડ્યા.

તેમને અંદરથી સતત એ વાતનો અફસોસ રહેતો કે તેમનો દીકરો તેમની પાસે નથી. પણ તેમનો અહંકાર તેમને દેવાંગ પાસે જવા દેતો નહોતો. તેઓ માનતા હતા કે દેવાંગે શિક્ષક બનીને પોતાની જિંદગી વેડફી નાખી છે.

વર્ષો વીતતા ગયા અને રામજીભાઈ બહુ બીમાર રહેવા લાગ્યા. તેમના શરીર સાથે તેમનું મન પણ સાવ ભાંગી પડ્યું હતું. પથારીવશ થયા પછી પણ તેઓ પોતાના ભૂતકાળને યાદ કરીને રડતા રહેતા.

એક સવારે રામજીભાઈની તબિયત બહુ વધારે બગડી ગઈ. ઘરમાં માત્ર તેમની પત્ની જ તેમની સેવા કરી રહી હતી. ડૉક્ટરે આવીને તપાસ કરી અને ધીમેથી માથું ધુણાવી દીધું.

રામજીભાઈએ પોતાની પત્નીનો હાથ પકડ્યો અને ધીમા અવાજે કહ્યું, "મેં મારી આખી જિંદગી સાચું શું અને ખોટું શું એ સમજવામાં જ બગાડી નાખી. મેં મારા દીકરાને ક્યારેય સમજી ન શક્યો."

બપોર સુધીમાં તો ગામમાં સમાચાર ફેલાઈ ગયા કે રામજીભાઈ હવે આ દુનિયામાં રહ્યા નથી. તેમની અંતિમયાત્રા માટે ઘરના આંગણામાં થોડા સાગા-સંબંધીઓ ભેગા થવા લાગ્યા.

અચાનક ઘરના દરવાજે એક પછી એક મોંઘી ગાડીઓ આવીને ઊભી રહેવા લાગી. ગામના લોકો આશ્ચર્યથી જોઈ રહ્યા કે આટલા બધા મોટા અધિકારીઓ અને શેઠિયાઓ અહીં કેમ આવી રહ્યા છે.

ગાડીઓમાંથી ઉતરેલા લોકોમાં મોટા મોટા ડૉક્ટરો, એન્જિનિયરો, કલેક્ટર અને મોટા ઉદ્યોગપતિઓ હતા. બધાના ચહેરા પર ઊંડો શોક હતો અને તેઓ એક માણસને શોધી રહ્યા હતા.

એવામાં દેવાંગ ત્યાં પહોંચ્યો. તે બહુ સાધારણ કપડાંમાં હતો અને તેની આંખોમાં પિતાને ગુમાવવાનું દર્દ હતું. ગાડીઓમાંથી ઉતરેલા એ બધા જ મોટા લોકો દેવાંગને જોતાં જ તેની પાસે દોડી ગયા.

એક મોટા ઉદ્યોગપતિએ દેવાંગના પગ સરખા સ્પર્શ કર્યા અને કહ્યું, "સર, તમે જો ના હોત તો આજે હું આ સ્થાન પર ન પહોંચ્યો હોત. તમે નાનપણમાં મારી ફી ભરી હતી અને મને ભણાવ્યો હતો."

બીજા એક સનદી અફસરે દેવાંગને ભેટીને કહ્યું, "ગુરુજી, તમે આપેલા સંસ્કારોના કારણે જ આજે હું દેશની સેવા કરી રહ્યો છું. તમે અમારા માટે ભગવાન સમાન છો."

આંગણામાં ઉભેલા રામજીભાઈના સાગા-સંબંધીઓ આ બધું જોઈને દંગ રહી ગયા. રામજીભાઈની પત્ની ખૂણામાં ઊભી રહીને આ બધું જોઈ રહી હતી. તેની આંખોમાંથી આંસુ વહી રહ્યા હતા.

ત્યાં આવેલા સેંકડો યુવાનો દેવાંગના હાથ પકડીને રડી રહ્યા હતા. તેઓ બધા દેવાંગના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ હતા, જેમને દેવાંગે પોતાના બાળકની જેમ ભણાવ્યા અને સક્ષમ બનાવ્યા હતા.

તેમાંથી એક બાળકે આગળ આવીને રામજીભાઈના પાર્થિવ દેહ પાસે ફૂલ મૂક્યા. તેણે રડતાં રડતાં કહ્યું, "વડીલ, તમે બહુ નસીબદાર છો કે તમને આવો દીકરો મળ્યો. તેમણે આખા સમાજને સજ્જન માણસો આપ્યા છે."

રામજીભાઈની પત્નીએ મનમાં વિચાર્યું કે કાશ આ દ્રશ્ય જોવા માટે તેમના પતિ જીવતા હોત. રામજીભાઈ આખી જિંદગી પૈસા અને શોરૂમને જ સફળતા માનતા રહ્યા હતા. પણ તેમના દીકરાએ તો સો કરતાં પણ વધુ જિંદગીઓ સુધારી દીધી હતી.

અંતિમયાત્રા શરૂ થઈ ત્યારે ગામમાં ક્યારેય ન જોઈ હોય તેવી ભીડ ઉમટી પડી હતી. રસ્તા પર ઉભેલા દરેક માણસના મુખે દેવાંગ અને તેના પિતાના જ વખાણ હતા. લોકો કહેતા હતા કે પિતાએ સોનું બનાવ્યું પણ દીકરાએ માણસો બનાવ્યા.

સ્મશાનગૃહથી પાછા આવ્યા પછી દેવાંગ પોતાની માતા પાસે બેઠો. તેણે માતાના ખોળામાં માથું મૂકી દીધું. માતાએ તેના માથા પર હાથ ફેરવતાં કહ્યું, "તારા પિતા તને ક્યારેય સમજી ન શક્યા, પણ આજે એમનો આત્મા જ્યાં પણ હશે ત્યાં તારા પર ગર્વ અનુભવતો હશે."

દેવાંગે કહ્યું, "મા, પપ્પા પોતાની જગ્યાએ સાચા હતા. તેઓ મને દુનિયાની નજરે સફળ જોવા માંગતા હતા. પણ હું મારી નજરે સાર્થક જિંદગી જીવવા માંગતો હતો."

તે દિવસે આખા ગામને સમજાઈ ગયું કે સફળતા માપવાનો કોઈ એક જ માપદંડ નથી હોતો. કોઈ પૈસા કમાઈને મોટો બને છે તો કોઈ બીજાના જીવનમાં અજવાળું પાથરીને અમર થઈ જાય છે. રામજીભાઈનો અહંકાર ભલે તેમના જીવતેજીવ ન તૂટ્યો, પણ તેમના મૃત્યુ પછી તેમની આંખો સામે સત્યનો સૂરજ ઊગી ગયો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.