પિતાના ગયા પછી કબાટમાંથી મળેલા બીજા ઘરના સરનામે પહોંચેલી દીકરી સામે જે સ્ત્રીએ દરવાજો ખોલ્યો...

પિતાના બેસણાને હજુ ચાર જ દિવસ થયા હતા. ઘરમાં સગા-સંબંધીઓની અવરજવર ઓછી થઈ ગઈ હતી અને એક વિચિત્ર શાંતિ છવાઈ ગઈ હતી. પાયલ પોતાની સાસરીથી પિતાના ઘરે રોકાવા આવી હતી. ઘરના મોટા કબાટમાંથી પિતાના જૂના કાગળો, બેંકની પાસબુકો અને જરૂરી દસ્તાવેજો એકઠા કરવાનું કામ પાયલે શરૂ કર્યું હતું.

કબાટના સૌથી નીચેના ખાનામાંથી એક જૂની, ધૂળવાળી લાકડાની પેટી નીકળી. તેમાં થોડા વસિયતનામા જેવા કાગળો અને જૂની તસવીરો હતી. એ જ પેટીમાંથી એક નાનકડી ભૂરી ડાયરી નીચે પડી. પાયલે ઉત્સુકતાથી એ ડાયરી ખોલી. છેલ્લા પાને પિતાના જ અક્ષરે લાલ શાહીથી એક સરનામું લખેલું હતું: "મકાન નંબર ૪૨, શાંતિવન સોસાયટી, તુલસી પાર્ક પાછળ." એ સરનામાની બરાબર નીચે એક વાક્ય લખેલું હતું: "આ વાત ઘરમાં કોઈને પણ ખબર ન પડવી જોઈએ, ખાસ કરીને પાયલને તો ક્યારેય નહીં."

આ વાક્ય વાંચતા જ પાયલના હાથ ધ્રૂજી ઊઠ્યા. પિતા હસમુખભાઈ આખી જિંદગી એક સરળ અને પ્રામાણિક સરકારી કર્મચારી તરીકે જીવ્યા હતા. એમણે ક્યારેય કોઈ વાત છુપાવી નહોતી. તો પછી આ સરનામું કોનું હતું? અને ખાસ કરીને એમનાથી જ કેમ છુપાવવામાં આવ્યું હતું?

પાયલના મનમાં હજારો વિચારો ઘૂમરાવા લાગ્યા. શું પિતાનું કોઈ બીજું કુટુંબ હતું? શું કોઈ દેવું હતું? કે પછી કોઈ એવું રહસ્ય હતું જે એમની આખી ઈજ્જત પર પાણી ફેરવી દે? આ સવાલ પાયલને અંદરથી કોરી ખાતો હતો. તેણે નક્કી કર્યું કે આવતા રવિવારે તે પોતે જ આ સરનામે જશે અને સત્ય જાણીને જ રહેશે.

રવિવારની સવારે પાયલે ઘરમાં કોઈને કહ્યા વગર એ સરનામા તરફ ગાડી દોડાવી. શાંતિવન સોસાયટી શહેરના જૂના છેડે આવેલી એક શાંત અને સાદી સોસાયટી હતી. રસ્તામાં ચાલતા એક વડીલને પૂછીને તે મકાન નંબર ૪૨ સામે પહોંચી ગઈ.

એ એક નાનું, જૂની ઢબનું એક માળનું મકાન હતું. આગળ એક નાનો ઓટલો હતો અને લોખંડની એક જૂની જાળીવાળો દરવાજો હતો. પાયલે એક ઊંડો શ્વાસ લીધો અને દરવાજા પર લાગેલી બેલ વગાડી.

થોડી ક્ષણો પછી અંદરથી ધીમા પગલાંનો અવાજ આવ્યો. દરવાજો ખુલ્યો. સામે લગભગ પંચાવન વર્ષની આસપાસની એક મહિલા ઊભી હતી. એમણે સાદી સુતરાઉ સાડી પહેરેલી હતી, ચહેરા પર કરચલીઓ હતી અને આંખોમાં એક અજીબ નરમાશ હતી.

મહિલાએ પાયલ સામે જોયું અને પળવાર માટે થંભી ગઈ. પછી એમણે પૂછ્યું, "કોનું કામ છે બેટા?"

પાયલનો અવાજ સહેજ કડક થઈ ગયો, "મારે હસમુખભાઈ વિશે વાત કરવી છે."

હસમુખભાઈનું નામ સાંભળતાં જ એ મહિલાના ચહેરાનો રંગ બદલાઈ ગયો. એમની આંખોમાં ઝળઝળિયાં આવી ગયાં. એમણે તરત જ દરવાજો પૂરો ખોલ્યો અને બોલ્યા, "તું... તું પાયલ છે ને? હસમુખભાઈની દીકરી?"

પાયલ ચોંકી ગઈ, "તમે મને કેવી રીતે ઓળખો છો? અને મારા પિતા સાથે તમારો શું સંબંધ છે? સાચું કહી દો, મારા પિતા આ ઘરમાં શું કરવા આવતા હતા?"

મહિલાએ પાયલના હાથ પકડવાની કોશિશ કરી, પણ પાયલ પાછળ હટી ગઈ. મહિલાએ ધીમેથી કહ્યું, "અંદર આવ બેટા. તારા મનમાં જે સવાલો છે એ બધાના જવાબ હું આપીશ. પણ પહેલાં પાણી પી અને શાંત થા."

પાયલ ભારે પગલે ઘરમાં પ્રવેશી. ઘર બિલકુલ સાદું હતું. દીવાલ પર એક ફોટો હતો. એ ફોટો જોઈને પાયલના પગ જમીન સાથે જડાઈ ગયા. એ ફોટામાં પાયલના પિતા હસમુખભાઈ એક યુવાન છોકરા સાથે ઊભા હતા, અને એ છોકરાના ગળામાં એન્જિનિયરિંગની ડિગ્રીનો હાર હતો.

"આ કોણ છે?" પાયલે ધ્રૂજતા અવાજે પૂછ્યું.

મહિલા સોફા પર બેઠી અને ઊંડો નિસાસો નાખીને બોલી, "આ મારો દીકરો છે, નિખિલ. અને હું શારદા. આજે હસમુખભાઈ આ દુનિયામાં નથી રહ્યા એ જાણીને મારું કાળજું ફાટી ગયું. પણ એમણે મને વચન આપ્યું હતું કે જ્યાં સુધી એ જીવશે ત્યાં સુધી આ વાત તારા સુધી નહીં પહોંચવા દે."

"કઈ વાત?" પાયલની ધીરજ ખૂટી રહી હતી.

શારદાબેને આંસુ લૂછતાં વાત શરૂ કરી, "લગભગ પંદર વર્ષ પહેલાંની વાત છે. તું ત્યારે નાની હતી. તારી માતાનું અવસાન થયું એ પછી હસમુખભાઈ એકલા પડી ગયા હતા. એ સમયે સરકારી કચેરીમાં તારા પિતાની ગાડી નીચે આવીને મારા પતિનું અકસ્માતમાં મોત થયું હતું."

પાયલ અવાક થઈને સાંભળી રહી.

"એ અકસ્માત જાણીજોઈને નહોતો થયો," શારદાબેને આગળ કહ્યું, "તારા પિતાની કોઈ ભૂલ નહોતી, મારા પતિ અચાનક રસ્તા વચ્ચે આવી ગયા હતા. પોલીસ કેસ થયો, કોર્ટે હસમુખભાઈને નિર્દોષ જાહેર કર્યા. કાયદાની નજરમાં એ છૂટી ગયા હતા. પણ એમના પોતાના મનમાંથી એ બોજ ક્યારેય ન ઉતર્યો. એમને લાગ્યું કે એક નિર્દોષ પરિવાર એમની ગાડીના કારણે બરબાદ થઈ ગયો."

"તો પછી?" પાયલનો શ્વાસ અધ્ધર થઈ ગયો હતો.

"કોર્ટના ફેંસલા પછી હસમુખભાઈ પોતે આ ઘરે આવ્યા હતા," શારદાબેનની આંખોમાંથી આંસુ વહી રહ્યા હતા, "મારો દીકરો નિખિલ ત્યારે દસમા ધોરણમાં ભણતો હતો. ઘરમાં કમાનાર કોઈ નહોતું. હસમુખભાઈએ મારા પગ પકડી લીધા હતા. એમણે કહ્યું કે 'ભાભી, કાયદો મને છોડી દે પણ મારો અંતરાત્મા મને નહીં છોડે. આજથી નિખિલના ભણતરથી લઈને આ ઘરના એક-એક ખર્ચની જવાબદારી મારી રહેશે.' અને એમણે એ વચન આખી જિંદગી નિભાવ્યું."

પાયલના મનમાં એક પછી એક જૂના દ્રશ્યો તાજા થવા લાગ્યા. પિતા હંમેશાં સાદા કપડાં પહેરતા, જૂની સ્કૂટર ચલાવતા, પોતાના માટે ક્યારેય નવો મોબાઈલ નહોતા લેતા, પણ પાયલના ભણતરમાં કે એના લગ્નમાં એમણે કોઈ કસર છોડી નહોતી. પાયલ હંમેશાં વિચારતી કે પિતાનો પગાર આટલો સારો હતો તો પછી બચત કેમ ઓછી રહેતી હતી? આજે એ સવાલનો જવાબ એની સામે ઊભો હતો.

શારદાબેન આગળ બોલ્યા, "નિખિલને એમણે ભણાવ્યો, મોટો કર્યો. જ્યારે નિખિલને વિદેશમાં નોકરી મળી ત્યારે એણે હસમુખભાઈના પગ પકડીને કહ્યું હતું કે 'કાકા, તમે મારા સાચા પિતા છો.' પણ હસમુખભાઈએ ફક્ત એક જ શરત રાખી હતી કે આ વાત ક્યારેય તને ખબર ન પડવી જોઈએ."

"કેમ? મને કેમ નહીં?" પાયલે રડતાં રડતાં પૂછ્યું.

"કારણ કે એમને ડર હતો કે જો તને ખબર પડશે તો તને એમ થશે કે તારા પિતા ખૂની છે, અથવા તારા હિસ્સાનો પ્રેમ અને પૈસા એમણે બીજા કોઈ પરિવારને આપી દીધા છે. એ તારી નજરમાં ક્યારેય નીચા પડવા નહોતા માંગતા. એમણે કહ્યું હતું કે 'મારી દીકરી મને ભગવાન માને છે, જો એને ખબર પડશે કે મારા હાથે કોઈનો જીવ ગયો હતો તો એ તૂટી જશે.'"

એટલામાં અંદરના રૂમમાંથી શારદાબેન એક જૂની ફાઈલ લઈ આવ્યા. એમણે એ ફાઈલ પાયલના હાથમાં મૂકી. એ ફાઈલમાં આ મકાનના દસ્તાવેજ હતા.

શારદાબેને કહ્યું, "આ મકાન હસમુખભાઈના નામે હતું. એમણે કહ્યું હતું કે જ્યારે નિખિલ સ્થિર થઈ જશે ત્યારે એ આ મકાન તારા નામે કરી દેશે. નિખિલ હવે કેનેડામાં સેટલ થઈ ગયો છે અને મને પણ ત્યાં બોલાવી રહ્યો છે. આ મકાનની ચાવીઓ અને દસ્તાવેજ હું તને જ આપવાની હતી, પણ હસમુખભાઈના ગયાના સમાચાર સાંભળીને મારી હિંમત નહોતી ચાલતી."

પાયલે એ ફાઈલ પોતાની છાતી સરસી ચાંપી દીધી. જે પિતા માટે એના મનમાં સવારથી શંકાના વમળો ઉઠ્યા હતા, એ પિતાની મહાનતા આગળ આજે એનું માથું ઝૂકી ગયું હતું. એમણે કાયદાથી ઉપર ઊઠીને પોતાના અંતરાત્માની અદાલતમાં પોતાને સજા આપી હતી અને એક અનાથ પરિવારને તૂટતાં બચાવી લીધો હતો.

પાયલ ઊભી થઈ અને શારદાબેનને વળગી પડી. બંને સ્ત્રીઓ શબ્દો વગર એકબીજાના દુઃખ અને આંસુ વહેંચતી રહી.

જ્યારે પાયલ એ ઘરની બહાર નીકળી ત્યારે બપોરનો તડકો આકરો થઈ ગયો હતો, પણ એના મનનો ભાર સાવ હળવો થઈ ગયો હતો. પિતા હવે આ દુનિયામાં નહોતા, પણ એમનું આ અદ્રશ્ય પુણ્ય અને સંસ્કાર હવે પાયલની નજરમાં એમને માણસમાંથી સાચે જ ભગવાન બનાવી ચૂક્યા હતા.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.