પિતાના અવસાન પછી બંને દીકરાઓએ વૃદ્ધ માના અડધા અડધા ભાગ પાડ્યા, પણ છ મહિના પૂરા થતાં જ એવી ઘટના બની કે બંને ભાઈઓ કાયમ માટે...

શાંતિલાલ સરકારી ખાતામાં લાંબો સમય સેવા આપીને નિવૃત્ત થયા હતા અને ગામમાં સૌ કોઈ તેમના સન્માનજનક સ્વભાવથી પરિચિત હતા. તેમને સંતાનમાં બે દીકરા હતા, મોટો દીકરો કૌશિક અને નાનો દીકરો મહેશ. શાંતિલાલ અને દેવકીબેને આખી જિંદગી પોતાની તમામ ખુશીઓ, વહાલ અને પરસેવાની બચત બંને દીકરાઓના સારા શિક્ષણ અને ઉછેર પાછળ વાપરી નાખી હતી. સમય જતાં મોટો થતાં કૌશિક અને મહેશ બંનેના લગ્ન થઈ ગયા અને તેઓ પોતપોતાના અલગ સંસાર અને કમાણીમાં મશગૂલ થઈ ગયા.

અચાનક એક દિવસ શાંતિલાલનું મૃત્યુ થઈ ગયું અને ઘરનો મુખ્ય આધારસ્તંભ પડી ભાંગ્યો. પતિના મૃત્યુ પછી વૃદ્ધ દેવકીબેન સાવ એકલા પડી ગયા અને તેમની આંખોમાંથી અશ્રુઓની અવિરત ધાર વહેવા લાગી. પિતાના ઉત્તરક્રિયા અને વિધિઓ પતી ગયા પછી કૌશિક અને મહેશ બંને ભાઈઓએ પોતપોતાની પત્નીઓ સાથે બેસીને ચર્ચા કરી કે હવે માને કોણ રાખશે. બંનેમાંથી એક પણ વહુ કે દીકરો માની કાયમી જવાબદારી લેવા કે તેમનો ખર્ચ ઉઠાવવા તૈયાર નહોતા. આખરે ગામના કેટલાક વડીલોની હાજરીમાં બંને ભાઈઓએ એક અત્યંત શરમજનક અને નિર્દયી નિર્ણય લીધો. તેમણે માની અડધી અડધી વહેંચણી કરી નાખી કે છ મહિના મા મોટા દીકરા કૌશિકના ઘરે રહેશે અને પછીના છ મહિના નાના દીકરા મહેશના ઘરે રહેશે.

વૃદ્ધ દેવકીબેન પોતાના જ પેટે જણેલા સંતાનોનો આવો હીન વ્યવહાર જોઈને અંદરથી સાવ ભાંગી પડ્યા. જે માએ પોતાના ખોળામાં બંને બાળકોને રાત દિવસ જાગીને ઉછેરીને મોટા કર્યા હતા, આજે એ જ મા પોતાના જ ઘરમાં એક બિનજરૂરી બોજ બની ગઈ હતી. છ છ મહિનાની આ વહેંચણી પછી દેવકીબેને પોતાના મન પર પથ્થર મૂકીને અને આંસુ પીને દીકરાઓના આ નિર્ણયને મૂંગા મોઢે સ્વીકારી લીધો. પહેલા છ મહિના કૌશિકના ઘરે રહેવાનું નક્કી થયું. કૌશિક અને તેની પત્ની દરરોજ દેવકીબેનને વાંકબાણ મારતા, નાની નાની વાતમાં કપાતર બોલતા અને ક્યારે છ મહિના પૂરા થાય તેની કાગડોળે રાહ જોતા હતા.

જેવા કૌશિકના ઘરના છ મહિના પૂરા થવાનો દિવસ આવ્યો કે તરત જ કૌશિકે પોતાની માનો સામાન એક જૂના થેલામાં બાંધી દીધો. એ સમયે શિયાળાની કડકડતી ઠંડીનો સમય હતો અને સાંજ પડતાં જ વાતાવરણ બરફ જેવું ઠંડુ થઈ જતું હતું. સાંજના પાંચ વાગ્યાની આસપાસ કૌશિકે માને ઘરની બહાર કાઢી અને નિર્દયતાથી કહ્યું કે, મા તારા છ મહિના મારા ઘરે પૂરા થઈ ગયા છે. હવે તું રસ્તા પર ચાલતી નાના ભાઈ મહેશના ઘરે જા, તે તને લેવા આવી જશે અથવા તું તેના ઘરે પહોંચી જા. વૃદ્ધ દેવકીબેન ધ્રૂજતા હાથે પોતાનો નાનો થેલો લઈને નાના દીકરાના ઘર તરફ ધીમે ધીમે ચાલવા લાગ્યા.

બીજી તરફ નાનો દીકરો મહેશ અને તેની પત્ની સારી રીતે જાણતા હતા કે આજે મા કૌશિકના ઘરેથી તેમના ઘરે આવવાની છે. પરંતુ માનો બોજ પોતાના શીરે ન લેવો પડે અને માને રાખવી ન પડે તે માટે મહેશે સાંજે જ પોતાના ઘરના મુખ્ય દરવાજે મોટું તાળું લટકાવી દીધું. મહેશ પોતાની પત્ની અને બાળકો સાથે સગા સંબંધીના ઘરે જવાનું બહાનું કાઢીને બહાર જતો રહ્યો. તે મનોમન વિચારતો હતો કે જો ઘર બંધ હશે તો મોટો ભાઈ કૌશિક માને પાછી પોતાના ઘરે લઈ જશે અને પોતે જવાબદારીમાંથી બચી જશે.

જ્યારે વૃદ્ધ દેવકીબેન ધીમે ધીમે ચાલીને નાના દીકરા મહેશના ઘરે પહોંચ્યા ત્યારે ઘરના મુખ્ય દરવાજા પર મોટું તાળું લટકતું હતું. આસપાસ શેરીમાં કોઈ નહોતું અને વાતાવરણમાં સન્નાટો છવાયેલો હતો. દેવકીબેને નાના દીકરાના ઘરનો દરવાજો ખખડાવ્યો અને મહેશ મહેશ કરીને અવાજ આપ્યો, પરંતુ અંદરથી કોઈ અવાજ ન આવ્યો. શિયાળાની રાત ધીમે ધીમે વધુ ઘેરી અને કડકડતી ઠંડીથી ભરાઈ રહી હતી. સીમમાંથી બરફ જેવો ઠંડો પવન ફૂંકાઈ રહ્યો હતો. દેવકીબેન પાસે પાછા મોટા દીકરાના ઘરે જવાની કે રસ્તા પર ભટકવાની કોઈ શારીરિક તાકાત બચી નહોતી.

લાચાર અને અસહાય દેવકીબેન નાના દીકરાના બંધ ઘરના ખુલ્લા ઓટલા પર જ બેસી ગયા. તેમની પાસે શરીર ઢાંકવા માટે માત્ર એક જૂની પાતળી સાડી અને શાલ હતી. તેમણે વિચાર્યું કે મારો દીકરો મહેશ હમણાં જ ક્યાંકથી આવી જશે અને દરવાજો ખોલશે. રાતનો અંધકાર વધતો ગયો અને ઠંડીનો પારો સતત ગગડતો રહ્યો. દેવકીબેનનું વૃદ્ધ અને નબળું શરીર આ અસહ્ય ઠંડી સહન ન કરી શક્યું. આખી રાત કડકડતી ઠંડીમાં બહાર ખુલ્લામાં બેસી રહેવાથી અને ઠંડા પવનના કારણે સવાર પડતાં સુધીમાં દેવકીબેનનું મૃ*ત્યુ થઈ ગયું.

સવારે જ્યારે સૂર્યના સોનેરી કિરણો પૃથ્વી પર પડ્યા ત્યારે નાનો દીકરો મહેશ પોતાની પત્ની સાથે ઘરે પાછો આવ્યો. તેણે ઓટલા પર પોતાની માને એક ખૂણામાં બેભાન અવસ્થામાં પડેલી જોઈ. મહેશે માને હલાવીને જગાડવાનો પ્રયાસ કર્યો અને બૂમ પાડી પણ દેવકીબેનનું શરીર એકદમ ઠંડુ પડી ગયું હતું. માનું મૃ*ત્યુ થઈ ચૂક્યું હતું. આ જોઈને મહેશના હોશ ઉડી ગયા અને તે ગભરાઈ ગયો. તેણે તરત જ મોટા ભાઈ કૌશિકને ફોન કરીને બોલાવ્યો.

મોટો ભાઈ કૌશિક દોડતો ત્યાં આવ્યો અને માનો દેહ જોઈને બંને ભાઈઓ વચ્ચે ગામના ચોરા પર જ એકબીજા પર દોષારોપણ કરવાની રકઝક શરૂ થઈ ગઈ. કૌશિકે બૂમો પાડીને કહ્યું કે, તું ઘર બંધ કરીને ક્યાં જતો રહ્યો હતો? તારી બેદરકારીના કારણે માનું મૃ*ત્યુ થયું છે! તો સામે મહેશે સામો આરોપ લગાવ્યો કે, તું માને રસ્તા પર એકલી મૂકીને કેમ જતો રહ્યો? તારે માને તારા ઘરે રાખવી જોઈતી હતી! બંને ભાઈઓ પોતાના પાપ અને ગુના પર પડદો પાડવા માટે એકબીજા સાથે ઝઘડી રહ્યા હતા અને ગામ આખું ભેગું થઈ ગયું હતું.

ગામના લોકો આ દ્રશ્ય જોઈને આઘાત પામી ગયા. જે માએ આ બંનેને જનમ આપ્યો હતો, તેની મૃ*તદેહ સામે પડી હતી અને બંને ભાઈઓ પોતાની ચામડી બચાવવા માટે લડી રહ્યા હતા. એટલામાં જ ગામના એક વૃદ્ધ અને આદરણીય પાડોશી રામજીબાપા ત્યાં આવી પહોંચ્યા. રામજીબાપાના હાથમાં એક મોટું પીળું કવર હતું. તેમણે બંને ભાઈઓને શાંત રહેવા કહ્યું અને ગંભીર અવાજે બોલ્યા કે, તમે બંને ભાઈઓ લડવાનું બંધ કરો અને તમારા બાપ અને માની આ આખરી ભેટ જોઈ લો.

રામજીબાપાએ કવરમાંથી દેવકીબેનની પેન્શનની બેંક પાસબુક અને કેટલાક કાગળો બહાર કાઢ્યા. રામજીબાપાએ ગામના લોકો સામે મોટેથી વાંચવાનું શરૂ કર્યું. શાંતિલાલ સરકારી નોકરીમાંથી નિવૃત્ત થયા હોવાથી દેવકીબેનને દર મહિને નિયમિત પેન્શન મળતું હતું. દેવકીબેને પોતાના સમગ્ર નિવૃત્તિ જીવન દરમિયાન પેન્શનના એક એક રૂપિયો બચાવીને રાખ્યો હતો. તેમણે બેંકમાં જઈને પોતાના બંને દીકરાઓ કૌશિક અને મહેશના નામે દસ દસ લાખ રૂપિયાની ફિક્સ ડિપોઝિટ કરાવેલી હતી.

પાડોશી રામજીબાપાએ આંખમાં અશ્રુ સાથે કહ્યું કે, તમારી મા દર મહિને મારી પાસે બેંકમાં આવતી હતી. તે હંમેશા કહેતી હતી કે મારા બંને દીકરાઓને ભવિષ્યમાં કોઈ આર્થિક તકલીફ કે સંકટ ન પડે તે માટે હું આ પેન્શનના પૈસા બચાવી રહી છું. ગઈકાલે સાંજે પણ તે આ કવર મને આપવા આવી હતી અને કહ્યું હતું કે રામજીભાઈ, જો મને કંઈ થઈ જાય તો આ કવર મારા બંને દીકરાઓને આપી દેજો જેથી તેઓ ખુશ રહે. તમારી મા મરતા મરતા પણ તમારા બંને માટે વીસ લાખ રૂપિયા મૂકીને ગઈ છે.

આ વાત સાંભળતા જ કૌશિક અને મહેશના પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ. જે માને તેઓ ખાવા પીવાના એક રોટલા માટે અને બોજ સમજીને રસ્તા પર ધકેલી રહ્યા હતા, તે જ મા પોતાની તમામ કમાણી પોતાના સંતાનોના ભવિષ્ય માટે બચાવીને બેઠી હતી. માના અસીમ પ્રેમ અને પોતાની નરાધમતાનું સાચું ભાન થતાં જ બંને ભાઈઓ કાળજા સોંસરા વિંધાઈ ગયા.

બંને ભાઈઓ પોતાની માના મૃ*તદેહ સામે જમીન પર ઢસડાઈને રોવા લાગ્યા. કૌશિક માના ચરણોમાં માથું મૂકીને બૂમો પાડવા લાગ્યો કે, મા અમને માફ કરી દે! અમે પૈસા અને સ્વાર્થના અંધાપામાં તારો પ્રેમ ન ઓળખી શક્યા! તો મહેશ પણ પોતાની માની છાતી પર માથું મૂકીને ધ્રૂજતા અવાજે પસ્તાવો કરવા લાગ્યો. પરંતુ હવે બહુ મોડું થઈ ચૂક્યું હતું. માનો શ્વાસ અટકી ચૂક્યો હતો અને તે ક્યારેય પાછી આવવાની નહોતી.

ગામના લોકોની આંખો પણ આ કરુણ દ્રશ્ય જોઈને ભીની થઈ ગઈ. બંને ભાઈઓએ ભારે હૈયે અને પસ્તાવાના અશ્રુઓ સાથે પોતાની માની અંતિમવિધિ કરી. માના મૃ*ત્યુ પછી મળેલા દસ દસ લાખ રૂપિયા તેમના માટે ઝેર સમાન બની ગયા. બંને ભાઈઓ આખી જિંદગી કાયમ માટે ભારે અપરાધભાવ અને પસ્તાવામાં જીવવા માટે મજબૂર બન્યા, કારણ કે દુનિયામાં બધું જ ખરીદી શકાય છે પણ માનો અણમોલ પ્રેમ અને માની હાજરી ક્યારેય પાછી મેળવી શકાતી નથી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.