લગ્નની 30મી વર્ષગાંઠ પર પતિએ પહેલી પત્નીને બોલાવી, પત્નીએ સ્ટેજ પર જવાની ના પાડી પણ માઇક પર સત્ય સાંભળીને...

અમૃતલાલ હોટલના મોટા હોલમાં ગોઠવાયેલી ખુરશીઓનું નિરીક્ષણ કરી રહ્યા હતા. આજે એમની અને ગીતાબેનની લગ્નની ત્રીસમી વર્ષગાંઠની ભવ્ય ઉજવણી હતી.

તેમણે હોટેલના મેનેજરને સ્ટેજ પર બે મોટી ખુરશીઓ અને ફૂલોનો મોટો ગુલદસ્તો રાખવા માટે સૂચના આપી. ઘરમાંથી બધા સંબંધીઓ ધીમે ધીમે હોલમાં પહોંચવા લાગ્યા હતા.

પરંતુ ઘરના મુખ્ય રૂમમાં વાતાવરણ સાવ જુદું જ હતું. ગીતાબેન પોતાના હાથમાં રહેલી આમંત્રણ પત્રિકા લઈને બેડરૂમમાં ધ્રૂજતા અવાજે બોલી રહ્યા હતા.

"અમૃત, તમારું મગજ તો ઠેકાણે છે ને?" ગીતાબેને લાલચોળ આંખો સાથે પૂછ્યું. "આપણી ત્રીસમી વર્ષગાંઠ પર તમે એ સ્ત્રીને આમંત્રણ આપ્યું છે?"

અમૃતલાલે શાંતિથી પોતાના કુર્તાની બાંય સરખી કરી. તેમણે પત્ની સામે જોયું પણ અવાજમાં કોઈ ઉત્તેજના નહોતી.

"ગીતા, શાંતિથી વાત કર." અમૃતલાલે ધીમા અવાજે કહ્યું. "આજે આપણો મોટો દિવસ છે, અને મેં સુરેખાને વિચારપૂર્વક જ બોલાવી છે."

"વિચારપૂર્વક એટલે શું?" ગીતાબેને પત્રિકા બેડ પર પછાડી. "જે સ્ત્રીએ ત્રીસ વર્ષ પહેલાં તમને છોડી દીધા હતા, તેને તમે આ ખુશીના પ્રસંગે સામે બેસાડવા માંગો છો?"

"એ વાતને ત્રીસ વર્ષ થઈ ગયા ગીતા." અમૃતલાલે સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો. "જૂની કડવાશને પકડી રાખવાનો કોઈ મતલબ નથી."

"તમે જૂની કડવાશ ભૂલી શકતા હશો, હું નહીં." ગીતાબેને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહી દીધું. "જો એ હોલમાં પગ મૂકશે, તો હું એ સ્ટેજ પર નહીં આવું."

આટલું કહીને ગીતાબેને રૂમનો દરવાજો જોરથી બંધ કરી દીધો. અમૃતલાલ થોડી વાર દરવાજા સામે જોઈ રહ્યા અને પછી એક ઊંડો શ્વાસ લઈને નીચે હોલ તરફ ગયા.

બહાર હોલમાં અમૃતલાલના ભાઈઓ અને બહેનો પણ આ વાત જાણીને અંદરોઅંદર ગણગણાટ કરી રહ્યા હતા. કોઈને સમજાતું નહોતું કે અમૃતલાલ કેમ આવું વિચિત્ર પગલું ભરી રહ્યા છે.

"ભાઈનું મગજ સાચે જ ફરી ગયું લાગે છે." નાના ભાઈ વિનોદે પોતાના પત્નીને કહ્યું. "પહેલી પત્નીને છૂટાછેડા આપ્યા પછી કોઈ પોતાની લગ્નની વર્ષગાંઠમાં બોલાવે ખરું?"

"ગીતાબેન સાથે આટલા વર્ષો સુખેથી કાઢ્યા પછી હવે શું નવી ઉપાધિ ઊભી કરવી હશે?" ભાભી મંગળાબેને પણ મોં મચકોડીને કહ્યું. "આ તો ઘરની આબરૂનો ધજાગરો કરવા જેવું છે."

અમૃતલાલની દીકરી પૂજા પણ પોતાના રૂમમાંથી તૈયાર થઈને નીચે આવી ગઈ હતી. તેને જ્યારે ખબર પડી કે પપ્પાએ સુરેખાબેનને બોલાવ્યા છે, ત્યારે તે પણ સ્તબ્ધ થઈ ગઈ.

પૂજા જ્યારે નાની હતી ત્યારે જ અમૃતલાલ અને સુરેખાબેનના છૂટાછેડા થઈ ગયા હતા. પૂજાએ બાળપણથી જ ગીતાબેનને પોતાની મા તરીકે જોયા હતા અને ગીતાબેને જ તેને મોટી કરી હતી.

"પપ્પા, તમે મમ્મી સાથે આવું કેમ કરો છો?" પૂજાએ પપ્પાનો હાથ પકડીને ધીમેથી પૂછ્યું. "મમ્મી આખો દિવસ રડી રહ્યા છે."

"બેટા, તું હજુ આખી વાત નથી જાણતી." અમૃતલાલે પૂજાના માથા પર હાથ મૂક્યો. "તું ફક્ત થોડી ધીરજ રાખ, બધું સમજાઈ જશે."

"પણ પપ્પા, મમ્મી વિના આ ઉજવણી કેવી રીતે થશે?" પૂજાએ ચિંતાતુર અવાજે કહ્યું. "મહેમાનો પણ વાતો કરવા લાગ્યા છે."

"તારી મમ્મી આવશે." અમૃતલાલે પૂરા વિશ્વાસ સાથે કહ્યું. "હું એને મનાવી લઈશ."

સાંજના સાત વાગી ગયા હતા અને હોલ મહેમાનોથી ખીચોખીચ ભરાઈ ગયો હતો. ડીજે પર ધીમું સંગીત વાગી રહ્યું હતું અને લોકો નાસ્તો કરી રહ્યા હતા.

બરાબર સવા સાત વાગ્યે હોલના મુખ્ય દરવાજેથી એક સાદી સુતરાઉ સાડી પહેરેલી વૃદ્ધ મહિલા પ્રવેશી. તેના ચહેરા પર કરચલીઓ હતી અને હાથમાં ફૂલોનો એક નાનો હાર હતો.

તે સુરેખાબેન હતા. હોલમાં હાજર રહેલા જૂના સંબંધીઓ એકબીજા સામે જોઈને ઈશારા કરવા લાગ્યા.

"જો પેલી આવી ગઈ." વિનોદભાઈએ ધીમેથી પત્નીને કહ્યું. "જરાય શરમ જેવું નથી, સીધી અહીં જ ચાલી આવી."

સુરેખાબેને કોઈની નજર સામે જોયું નહીં. તેઓ ધીમા પગલે છેલ્લી લાઈનની એક ખાલી ખુરશી પર જઈને બેસી ગયા.

તેમની આંખોમાં કોઈ સંકોચ કે ડર નહોતો, પણ એક ઊંડી શાંતિ છવાયેલી હતી. તેઓ સ્ટેજ તરફ જોઈ રહ્યા હતા જ્યાં હજુ સુધી મુખ્ય ખુરશીઓ ખાલી હતી.

અમૃતલાલ પોતે ફરીથી ઉપરના રૂમમાં ગયા. ગીતાબેન હજુ પણ સાડી પહેરીને પલંગ પર બેઠા હતા અને આંખો લૂછી રહ્યા હતા.

"ગીતા, બધા મહેમાનો આવી ગયા છે." અમૃતલાલે નમ્રતાથી કહ્યું. "આપણે હવે નીચે જવું જોઈએ."

"મેં તમને પહેલાં જ કહ્યું હતું ને?" ગીતાબેને મોં ફેરવી લીધું. "હું એ સ્ત્રીની સામે નહીં આવું."

"ગીતા, તેં મારી સાથે ત્રીસ વર્ષ સુધી સંસાર નિભાવ્યો છે." અમૃતલાલે ગીતાબેનનો હાથ પકડી લીધો. "શું તને મારા પર આટલો પણ વિશ્વાસ નથી?"

"વિશ્વાસ હતો એટલે જ ત્રીસ વર્ષ સાથે રહી." ગીતાબેનનો અવાજ ભારે થઈ ગયો. "પણ આજે તમે મારો આદર સાચવ્યો નથી."

"આજે હું તારો આદર આખી દુનિયા સામે વધારવા માંગુ છું." અમૃતલાલે ખૂબ જ પ્રેમથી કહ્યું. "ફક્ત દસ મિનિટ માટે નીચે ચાલ, જો તને મારું પગલું ખોટું લાગે તો તું મને જે સજા કહીશ તે ભોગવવા તૈયાર છું."

ગીતાબેને પતિની આંખોમાં જોયું. એ આંખોમાં કોઈ કપટ નહોતું, પણ એક જૂનું રહસ્ય ખોલવાની ગંભીરતા હતી.

ગીતાબેને ભારે હૈયે ઊભા થઈને સાડીનો પાલવ સરખો કર્યો. બંને જણા ધીમા પગલે સીડીઓ ઊતરીને હોલ તરફ આગળ વધ્યા.

જેવા બંને હોલમાં પ્રવેશ્યા કે બધા લોકોએ તાળીઓ પાડીને એમનું સ્વાગત કર્યું. ગીતાબેને ચહેરા પર પરાણે હાસ્ય લાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો.

સ્ટેજ પર પહોંચીને અમૃતલાલે માઈક હાથમાં લીધું. હોલમાં વાગતું સંગીત બંધ થઈ ગયું અને બધા લોકો શાંત થઈ ગયા.

"આજે મારી અને ગીતાની લગ્નની ત્રીસમી વર્ષગાંઠ છે." અમૃતલાલે માઈકમાં બોલવાનું શરૂ કર્યું. "તમે બધા અમારા સુખમાં સહભાગી થવા આવ્યા તે બદલ આભાર."

બધા મહેમાનોએ ફરીથી તાળીઓ પાડી. ગીતાબેન સ્ટેજ પર શાંત ઊભા હતા, પણ એમની નજર છેલ્લી ખુરશી પર બેઠેલી સુરેખાબેન પર વારંવાર જતી હતી.

"તમારા બધાના મનમાં એક સવાલ છે કે મેં આજે અહીં સુરેખાને કેમ બોલાવી છે." અમૃતલાલનો અવાજ ગંભીર થઈ ગયો. "મારી પત્ની ગીતાના મનમાં પણ આ જ સવાલ છે."

હોલમાં સંપૂર્ણ શાંતિ છવાઈ ગઈ. કોઈના શ્વાસનો અવાજ પણ સંભળાતો નહોતો.

"ત્રીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે મારો ધંધો સાવ ઠપ્પ થઈ ગયો હતો, ત્યારે મારી પાસે ઘર ચલાવવાના પણ પૈસા નહોતા." અમૃતલાલે ભૂતકાળ યાદ કરતાં કહ્યું. "મારી નાની દીકરી પૂજા ત્યારે માંડ બે વર્ષની હતી."

પૂજા સ્ટેજ પાસે ઊભી રહીને પપ્પાની વાત ધ્યાનથી સાંભળી રહી હતી.

"એ સમયે મારી માનસિક સ્થિતિ એટલી ખરાબ હતી કે હું કોઈ નિર્ણય લઈ શકતો નહોતો." અમૃતલાલ આગળ બોલ્યા. "સુરેખા અને મારા વિચારો મળતા નહોતા, અને અમે છૂટાછેડા લેવાનું નક્કી કર્યું."

ગીતાબેને આશ્ચર્યથી પતિ તરફ જોયું. આ બધી વાતો તો એ જાણતા જ હતા, પણ અમૃતલાલ આજે આ બધું જાહેરમાં કેમ કહી રહ્યા હતા?

"ગીતા, તું જ્યારે મારા જીવનમાં આવી, ત્યારે તેં પૂજાને પોતાની સગી દીકરીની જેમ સ્વીકારી લીધી." અમૃતલાલે ગીતાબેન તરફ ફરીને કહ્યું. "તેં ક્યારેય એને સાવકી દીકરી જેવો અહેસાસ થવા નથી દીધો."

ગીતાબેનની આંખો ભીની થઈ ગઈ. તેમણે પૂજાને ખરેખર પોતાના લોહી કરતાં પણ વધુ વહાલથી ઉછેરી હતી.

"પણ ગીતા, એક વાત જે મેં તારાથી અને આખી દુનિયાથી ત્રીસ વર્ષ સુધી છુપાવી રાખી હતી." અમૃતલાલનો અવાજ થોડો ધ્રૂજ્યો. "તે મારે આજે બધાની સામે કહેવી છે."

બધા લોકો ઉત્સુકતાથી આગળ ઝૂકી ગયા. છેલ્લી ખુરશી પર બેઠેલા સુરેખાબેને પોતાની નજર જમીન તરફ ઢાળી દીધી.

"જ્યારે અમે છૂટા પડ્યા, ત્યારે મારી પાસે પૂજાના દૂધ અને દવાના પૈસા પણ નહોતા." અમૃતલાલે ગળામાં ભરાયેલા ડૂમા સાથે કહ્યું. "હું દેવામાં ડૂબેલો હતો અને બેંકની નોટિસો આવતી હતી."

"તે સમયે પૂજા મારી પાસે નહોતી, પણ પૂજાના નામે દર મહિને એક મની ઓર્ડર આવતો હતો." અમૃતલાલે હોલ સામે જોઈને ખુલાસો કર્યો. "એ મની ઓર્ડરથી જ પૂજાનું ભણતર અને દવાઓનો ખર્ચ ચાલતો હતો."

ગીતાબેન સ્તબ્ધ થઈ ગયા. "પણ એ પૈસા તો તમારા કોઈ જૂના મિત્ર મોકલતા હતા ને?"

"ના ગીતા, એ કોઈ મિત્ર નહોતો મોકલતો." અમૃતલાલની આંખમાંથી એક આંસુ ખરી પડ્યું. "એ પૈસા સુરેખા પોતાની નાની નોકરીમાંથી બચાવીને મોકલતી હતી."

આ સાંભળીને આખા હોલમાં સોપો પડી ગયો. સંબંધીઓ એકબીજાના મોં સામે અવિશ્વાસથી જોવા લાગ્યા.

"સુરેખા જાણતી હતી કે જો એ સીધા પૈસા આપશે તો હું નહીં લઉં." અમૃતલાલે આગળ કહ્યું. "એટલે એણે એક વકીલ મારફતે દર મહિને પૂજાના નામે પૈસા મોકલવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું."

ગીતાબેનના પગ નીચેથી જાણે જમીન સરકી ગઈ. તેમને લાગતું હતું કે પૂજાને માત્ર એમણે જ મોટી કરી છે.

"જ્યારે તું પૂજાને રાત્રે જગાડીને ભણાવતી હતી, ત્યારે એ પુસ્તકો અને સ્કૂલની ફી સુરેખાના પરસેવાની કમાણીમાંથી આવતી હતી." અમૃતલાલે ગીતાબેનનો હાથ પકડીને કહ્યું. "તેં એને માનો પ્રેમ આપ્યો, અને સુરેખાએ પડદા પાછળ રહીને એનું ભવિષ્ય સાચવ્યું."

પૂજા પોતાની જાતને રોકી શકી નહીં. તેની આંખોમાંથી ચોધાર આંસુ વહેવા લાગ્યા.

"મેં આખી જિંદગી આ ઉપકાર મારા દિલમાં દબાવી રાખ્યો હતો." અમૃતલાલ માઈકમાં બોલ્યા. "સુરેખાએ ક્યારેય કોઈ હક ન માંગ્યો, ક્યારેય પૂજાને મળવા માટે જીદ ન કરી."

હોલમાં બેઠેલા વિનોદભાઈ અને મંગળાબેનનું માથું શરમથી ઝૂકી ગયું. જે સ્ત્રીને તેઓ સ્વાર્થી સમજતા હતા, તેણે આટલું મોટું બલિદાન આપ્યું હતું.

"ગીતા, આજે આપણી ત્રીસ વર્ષની મહેનત અને પરિવાર પૂરો થયો છે." અમૃતલાલે ગીતાબેન સામે હાથ જોડ્યા. "પણ આ પરિવાર બે સ્ત્રીઓના ત્યાગથી બન્યો છે, તારા પ્રેમથી અને સુરેખાના સમર્પણથી."

ગીતાબેન સ્ટેજ પર એક ક્ષણ માટે પણ રોકાયા નહીં. તેઓ ઝડપથી સીડીઓ ઊતરીને છેલ્લી લાઈન તરફ દોડ્યા.

સુરેખાબેન પોતાની ખુરશી પરથી ઊભા થઈ ગયા હતા. ગીતાબેન સીધા એમની સામે જઈને ઊભા રહ્યા.

બંને સ્ત્રીઓની આંખો એકબીજા સાથે મળી. ત્રીસ વર્ષનો વહેમ, કડવાશ અને અણગમો એક જ પળમાં આંસુ બનીને વહી ગયો.

ગીતાબેને કોઈ પણ સંકોચ વગર સુરેખાબેનને બંને હાથેથી ગળે લગાવી દીધા. આખો હોલ તાળીઓના ગડગડાટથી ગૂંજી ઊઠ્યો.

"મને માફ કરી દો બહેન." ગીતાબેન સુરેખાબેનના ખભા પર માથું મૂકીને રડી પડ્યા. "મેં તમને આખી જિંદગી ખોટા સમજ્યા."

"ના ગીતાબેન, માફી શાની?" સુરેખાબેને પણ ગીતાબેનની પીઠ પર હાથ ફેરવ્યો. "તમે મારી દીકરીને જે પ્રેમ આપ્યો છે, એનાથી મોટો કોઈ ઉપકાર નથી."

પૂજા પણ દોડીને ત્યાં આવી પહોંચી. તેણે સુરેખાબેનના બંને હાથ પકડી લીધા અને પોતાના ગાલ પર મૂકી દીધા.

"મા..." પૂજાના મોંમાંથી પહેલીવાર આ શબ્દ સુરેખાબેન માટે નીકળ્યો.

સુરેખાબેનની આંખોમાંથી વર્ષોથી રોકી રાખેલા આંસુ છલકાઈ પડ્યા. તેમણે પૂજાના કપાળ પર ચૂમી લીધું.

ગીતાબેને સુરેખાબેનનો હાથ પકડ્યો અને તેમને માનભેર સ્ટેજ તરફ દોરી ગયા. સ્ટેજ પર બંને સ્ત્રીઓને સાથે ઊભેલી જોઈને અમૃતલાલના ચહેરા પર એક અનોખો સંતોષ છવાઈ ગયો.

અમૃતલાલે ફૂલોનો મોટો ગુલદસ્તો બંને સ્ત્રીઓના હાથમાં એકસાથે આપ્યો. હોલમાં હાજર રહેલા દરેક સંબંધીની આંખોમાં આ દ્રશ્ય જોઈને આંસુ આવી ગયા હતા.

તે સાંજે માત્ર એક લગ્નની વર્ષગાંઠની ઉજવણી નહોતી થઈ, પણ વર્ષો જૂની ગેરસમજ અને કડવાશનો અંત આવ્યો હતો. બે માતાઓએ પોતાના અહંકારને બાજુ પર મૂકીને સાબિત કરી દીધું હતું કે સાચો પ્રેમ ક્યારેય સરહદો કે સંબંધોના નામોમાં બંધાતો નથી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.