સાંજે પાંચ વાગ્યે સફેદ કુરતો પહેરીને સસરા રોજ બગીચામાં કોને મળવા જતા હતા અને...
સાંજના બરાબર પાંચ વાગ્યે જ્યારે હોલની મોટી ઘડિયાળમાં પાંચ ટકોરા પડ્યા ત્યારે ચંદ્રકાંતભાઈ પોતાના ઓરડામાંથી સફેદ ઇસ્ત્રીબંધ કુરતો પહેરીને બહાર આવ્યા.
તેમના હાથમાં એક જૂનો કપડાનો થેલો હતો અને ચહેરા પર એક અનોખી ઉતાવળ દેખાતી હતી.
ઓસરીમાં કપડાંની ઘડી કરી રહેલી સીમાએ છાની નજરે પોતાના અડસઠ વર્ષના વિધુર સસરા સામે જોયું.
ચંદ્રકાંતભાઈ કોઈની સાથે એક શબ્દ પણ બોલ્યા વગર દરવાજો ખોલીને શેરીના રસ્તે ચાલવા લાગ્યા.
સીમાએ રસોડામાં ચા મૂકી રહેલા પોતાના પતિ રોહનને ધીમા અવાજે બોલાવ્યો.
"સાંભળો છો, છેલ્લા બે અઠવાડિયાથી બાપુજી રોજ સાંજે આ રીતે બનીઠનીને ક્યાં જાય છે તે તમને ખબર છે?"
રોહને ગેસ બંધ કર્યો અને કપાળ પર કરચલી પાડીને કહ્યું, "ક્યાં જશે? મંદિરે સત્સંગ સાંભળવા જતા હશે."
"ના, વાત એટલી સીધી નથી." સીમાએ અવાજ સાવ ધીમો કરીને કહ્યું.
"ગઈકાલે પાડોશમાં રહેતાં જશોદાબેન મને કહેતાં હતાં કે બાપુજી રોજ સાંજે મંદિર પાછળના બગીચામાં એક અજાણી વૃદ્ધ સ્ત્રી સાથે બેસે છે."
"તેઓ બંને કલાકો સુધી એકબીજા સાથે વાતો કરે છે અને બાપુજી પોતાના થેલામાંથી કંઈક છાનીમાની રીતે તેના હાથમાં આપે છે."
રોહનના હાથમાંથી ચમચી નીચે પડી ગઈ અને તેના ચહેરાનો રંગ ઊડી ગયો.
ચાર વર્ષ પહેલાં રોહનની માતાનું અવસાન થયું હતું અને ત્યારથી ઘરમાં શાંતિ હતી.
પરંતુ આ ઉંમરે સસરાનું આવું વર્તન સાંભળીને રોહનને સમાજમાં પોતાની આબરૂ જવાનો ભય સતાવવા લાગ્યો.
"સીમા, તું આ શું બોલે છે? બાપુજી આવું કામ ક્યારેય ન કરે." રોહને અવિશ્વાસથી કહ્યું.
"મને વિશ્વાસ નહોતો એટલે જ હું તમને કહું છું, આજે આપણે જાતે જઈને જોવું પડશે." સીમાએ ભારપૂર્વક કહ્યું.
રોહને પોતાની બાઈક કાઢી અને બંને જણા થોડા અંતરે ચંદ્રકાંતભાઈની પાછળ ગયા.
શહેરના પ્રાચીન શિવ મંદિર પાછળ એક મોટો જૂનો બગીચો આવેલો હતો જ્યાં સાંજના સમયે વડીલો ફરવા આવતા હતા.
ચંદ્રકાંતભાઈ બગીચાના છેલ્લા ખૂણે આવેલા એક ઘટાદાર લીમડા નીચેના બાંકડા પાસે જઈને ઊભા રહ્યા.
ત્યાં સાદા સફેદ સાડલામાં એક સિત્તેરેક વર્ષની અશક્ત અને કૃશકાય વૃદ્ધા બેઠેલી હતી.
ચંદ્રકાંતભાઈ તેની બાજુમાં બેઠા અને પોતાના થેલામાંથી એક કાગળ અને કેટલીક દવાઓની પટ્ટીઓ કાઢીને તેના હાથમાં આપી.
તે વૃદ્ધાએ પોતાના આંસુ લૂછ્યાં અને ચંદ્રકાંતભાઈના હાથ પર હાથ મૂકીને કંઈક આભાર વ્યક્ત કર્યો.
આ દ્રશ્ય જોઈને ઝાડીઓ પાછળ છુપાયેલા રોહનના કાનમાંથી ધુમાડા નીકળવા લાગ્યા.
તેને લાગ્યું કે તેના પિતા આ ઉંમરે પરિવારને છેતરીને કોઈ અજાણી સ્ત્રીના પ્રેમજાળમાં ફસાઈ ગયા છે.
રોહનથી હવે સહન ન થયું અને તે ગુસ્સામાં ધૂંધવાતો સીધો બાંકડા તરફ દોડી ગયો.
"બાપુજી, આ બધું શું ચાલી રહ્યું છે અહીં?" રોહને મોટેથી ત્રાડ પાડી જેથી આજુબાજુના લોકો પણ જોવા લાગ્યા.
ચંદ્રકાંતભાઈ ચમકીને ઊભા થઈ ગયા અને દીકરાને સામે જોઈને ક્ષોભ અનુભવવા લાગ્યા.
પેલી વૃદ્ધા પણ ગભરાઈને પોતાના સાડલાનો છેડો સરખો કરવા લાગી.
"રોહન, તું અહીં ક્યાંથી? અવાજ ધીમો રાખ બેટા." ચંદ્રકાંતભાઈએ શાંતિથી સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
"હું અવાજ કેમ ધીમો રાખું બાપુજી?" રોહનનો અવાજ વધુ તીણો થઈ ગયો.
"મારી બા ગુજરી ગઈ એને હજુ ચાર વર્ષ માંડ થયા છે અને તમે આ ઉંમરે આવા ખેલ શરૂ કર્યા છે?"
"આખો મહોલ્લો તમારી પાછળ વાતો કરે છે, તમને આપણી કુટુંબની અને સમાજની જરાય શરમ નથી આવતી?"
"ઘરે ચાલો અત્યારે ને અત્યારે, મારે આ સ્ત્રી સાથે તમારી કોઈ વાત સાંભળવી નથી."
આ અપમાનજનક શબ્દો સાંભળીને ચંદ્રકાંતભાઈના ચહેરા પર એક ઊંડો આઘાત છવાઈ ગયો.
તેમની આંખોમાં અપાર વેદનાનાં આંસુ આવી ગયાં પણ તેમણે દીકરાને વળતો એક પણ કડવો શબ્દ ન કહ્યો.
પેલી વૃદ્ધા ધ્રૂજતા પગલે ઊભી થઈ અને રોહનની સામે હાથ જોડીને બોલવા ગઈ પણ રોહને હાથના ઈશારાથી તેને અટકાવી દીધી.
"તમે વચ્ચે ન બોલો માજી, અમારા ઘરના મામલામાં માથું મારવાની જરૂર નથી." રોહને તોછડાઈથી કહ્યું.
ચંદ્રકાંતભાઈએ પેલી વૃદ્ધા તરફ જોયું અને નીચી નજરે કહ્યું, "સરojબેન, તમે શાંતિથી ઘરે જાઓ, હું કાલે વાત કરીશ."
ચંદ્રકાંતભાઈ ભારે હૈયે રોહન અને સીમા સાથે ઘરે પાછા ફર્યા.
ઘરે આવીને તેમણે પોતાના ઓરડાનો દરવાજો અંદરથી બંધ કરી દીધો.
તે રાત્રે ચંદ્રકાંતભાઈએ જમવાની સાફ ના પાડી દીધી અને આખી રાત ઓરડામાંથી કોઈ અવાજ ન આવ્યો.
બીજા દિવસે સવારે સીમાનું મન સતત બેચેન રહ્યું.
તેને લાગ્યું કે ક્યાંક તેઓ કોઈ ઉતાવળિયો નિર્ણય તો નથી લઈ રહ્યા ને?
સીમાએ નક્કી કર્યું કે તે પોતે પેલી વૃદ્ધાને મળીને આખી હકીકત જાણશે.
બપોરે બાર વાગ્યે સીમા મંદિર પાસેની ઝૂંપડપટ્ટી જેવી ચાલીમાં પૂછપરછ કરતી પહોંચી.
ત્યાં એક નાનકડી અંધારી ઓરડીમાં પેલી વૃદ્ધા જમીન પર સાદડી પાથરીને બેઠેલી હતી.
સીમાને દરવાજે ઊભેલી જોઈને વૃદ્ધા ઊભી થઈ ગઈ અને ધ્રૂજતા અવાજે આવકાર આપ્યો.
"આવો વહુ બેટા, બેસો, મારી પાસે બેસવા માટે સારું આસન નથી."
સીમા ઓરડીમાં પ્રવેશી અને સીધો સવાલ પૂછ્યો, "માજી, મારે કોઈ આડાઅવળી વાત નથી કરવી, મારા સસરા સાથે તમારો શું સંબંધ છે?"
"તમે કેમ રોજ સાંજે તેમને બોલાવો છો અને તેમની પાસેથી શું લેવા માંગો છો?"
તે વૃદ્ધાની આંખોમાંથી આંસુની ધાર વહી નીકળી.
તેણે બંને હાથ જોડીને સીમા સામે માથું નમાવી દીધું.
"વહુ બેટા, તારા સસરા તો સાક્ષાત દેવતા જેવા માણસ છે, એમના પર આવો ખોટો કલંક ન લગાવો."
"હું સરોજ છું, તારા સસરાના બાળપણના પરમ મિત્ર નટવરલાલની વિધવા પત્ની છું."
આ સાંભળતાં જ સીમાના પગ થંભી ગયા.
નટવરલાલનું નામ તેણે ઘણી વાર સસરાના મોઢે સાંભળ્યું હતું જે બે મહિના પહેલાં જ ગુજરી ગયા હતા.
સરોજબાએ ડૂસકાં ભરતાં પોતાની કરુણ કહાણી શરૂ કરી.
"મારા પતિ નટવરલાલ રેલવેમાં નાની નોકરી કરતા હતા અને બે મહિના પહેલાં તેમનું અવસાન થયું."
"મારો એકનો એક સગો દીકરો અને વહુ મારા પતિનું પેન્શન અને બેંકના બધા પૈસા પોતાના નામે કરાવીને મને આ ભાડાની ઓરડીમાં એકલી રઝળતી મૂકીને સુરત ભાગી ગયા."
"મારી પાસે ખાવાના પૈસા નહોતા અને મકાનમાલિક મને કાઢી મૂકવાની ધમકી આપતો હતો."
"મારા પતિના મૃત્યુ પછી સરકારી કચેરીમાંથી મળતું મારું વિધવા પેન્શન પણ કાગળિયાંના અભાવે અટકી ગયું હતું."
"હું દવા કે ખાવાના અભાવે ભૂખે મરવાની તૈયારીમાં હતી ત્યારે તારા સસરા ચંદ્રકાંતભાઈને આ વાતની ખબર પડી."
"તેમણે મને પોતાની સગી બહેનની જેમ ગણીને હિંમત આપી."
"છેલ્લા વીસ દિવસથી તારા સસરા આ ધોમધખતા તડકામાં સરકારી પેન્શન ઓફિસ અને કલેક્ટર કચેરીના ધક્કા ખાતા હતા."
"તેમના ગોઠણમાં ભયંકર વાનો દુખાવો છે છતાં તેઓ બસમાં ઊભા રહીને સરકારી બાબુઓની સામે હાથ જોડીને મારા પેન્શનની ફાઈલ પાસ કરાવવા દોડતા હતા."
"ગઈકાલે સાંજે મારા બાકી રહેલા પેન્શનના સાત હજાર રૂપિયાનો ચેક પાસ થયો હતો અને તેઓ પોતાના ખિસ્સામાંથી મારા માટે બ્લડ પ્રેશરની દવાઓ લઈને આવ્યા હતા."
"તેમણે કહ્યું હતું કે નટવર મારો જીવ હતો, એની ગેરહાજરીમાં તું મારી બહેન છે અને તને કોઈ તકલીફ નહીં પડવા દઉં."
"અને તારા પતિએ એ દેવ જેવા માણસને ભરી બજારમાં કલંકિત કરી દીધા વહુ બેટા."
સરોજબાની વાત સાંભળીને સીમાના કાનમાં જાણે ધાક પડી ગઈ.
તેના હોઠ સુકાઈ ગયા અને આખું શરીર શરમથી ધ્રૂજવા લાગ્યું.
જે પિતાને તેઓ ચરિત્રહીન અને કુલટા સાથે ફરનારા માનતા હતા, તે પિતા પોતાના સ્વર્ગસ્થ મિત્રની લાચાર પત્નીની આબરૂ બચાવવા માટે ધોમધખતા તડકામાં પગ ઘસી રહ્યા હતા.
સીમાની આંખોમાંથી પસ્તાવાના આંસુ વહેવા લાગ્યા.
તેણે સરોજબાના પગ પકડી લીધા અને માફી માંગી.
સીમા તરત જ ઘરે દોડી આવી.
ઘરે આવીને તેણે રોહનને બધી હકીકત જણાવી.
રોહનના હાથમાંથી પાણીનો ગ્લાસ છૂટીને જમીન પર પછડાયો અને કાચના ટુકડા થઈ ગયા.
રોહન પોતાના બંને હાથ માથા પર મૂકીને ફરસ પર બેસી પડ્યો.
"સીમા, મેં મારા જીવતા ભગવાન જેવા પિતાનું ભરી બજારમાં અપમાન કર્યું?"
"હું કેવો નપાણીયો દીકરો છું કે મેં મારા બાપુજીના સંસ્કાર પર શંકા કરી?"
રોહન દોડતો ચંદ્રકાંતભાઈના બંધ ઓરડા પાસે ગયો.
તેણે દરવાજો જોરજોરથી ખખડાવ્યો, "બાપુજી, દરવાજો ખોલો, મને માફ કરી દો બાપુજી."
થોડી ક્ષણો પછી દરવાજો ધીમેથી ખૂલ્યો.
સામે ચંદ્રકાંતભાઈ ઊભા હતા, તેમની આંખો આખી રાતના રુદનથી સોજી ગઈ હતી.
રોહન ક્ષણનો પણ વિલંબ કર્યા વગર પિતાના ચરણોમાં સાષ્ટાંગ દંડવત પ્રણામ કરીને પડી ગયો.
તેણે પિતાના બંને પગ પકડી લીધા અને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડવા લાગ્યો.
"બાપુજી, મને મારી નાખો પણ મને માફ કરી દો."
"મેં ક્રોધમાં અને અજ્ઞાનતામાં તમને એવા શબ્દો કહ્યા જે કોઈ દીકરાએ પોતાના બાપને ન કહેવા જોઈએ."
"મને સરોજબાએ બધું સત્ય કહી દીધું છે."
સીમા પણ પાછળ ઊભી રહીને હાથ જોડીને રડતી હતી.
ચંદ્રકાંતભાઈની આંખોમાંથી પણ વહાલના આંસુ વહી નીકળ્યાં.
તેમણે વાંકા વળીને પોતાના દીકરાને બાવડામાંથી પકડીને ઊભો કર્યો અને છાતી સરસો ચાંપી લીધો.
"રોહન, દીકરા, પિતા ક્યારેય પોતાના સંતાન પર કાયમ માટે નારાજ નથી રહી શકતો."
"મને તારા શબ્દોનું દુઃખ નહોતું પણ એ વાતનું દુઃખ હતું કે મારા દીકરાને મારા ચરિત્ર પર ભરોસો ન રહ્યો."
"પણ હવે બધું ભૂલી જા, તેં સત્ય સ્વીકારી લીધું એ જ મારા માટે બહુ મોટું છે."
સીમાએ આગળ આવીને કહ્યું, "બાપુજી, સરોજબા ત્યાં પેલી અંધારી ઓરડીમાં એકલાં રહે છે, આપણે તેમને આપણા ઘરમાં જ કેમ ન લઈ આવીએ?"
"તેમનો દીકરો છોડી ગયો તો શું થયું, આજથી હું તેમની દીકરી બનીને સેવા કરીશ."
આ સાંભળીને ચંદ્રકાંતભાઈનો ચહેરો ખીલી ઊઠ્યો.
તે જ સાંજે રોહન પોતાની ગાડી લઈને ગયો અને સરોજબાને આદરપૂર્વક પોતાના ઘરે લઈ આવ્યો.
ઘરમાં એક નવી વડીલ માતાનો પ્રવેશ થયો અને આખો પરિવાર પવિત્ર પ્રેમથી ગૂંજી ઊઠ્યો.
શંકા હંમેશાં સંબંધોમાં ઝેર ઘોળે છે પણ જ્યારે સત્ય અને સમજણનો દીવો પ્રગટે છે ત્યારે સંસાર સ્વર્ગ બની જતો હોય છે.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.