સસરાના મરણ પછી વહુએ સાસુને ઘર બહાર કાઢી પણ વકીલે આવીને જે કાગળ બતાવ્યો...

બારમાની વિધિ પતી ગયા પછી ઘરમાં પહેલીવાર પંખો ફરવાનો ધીમો અવાજ સંભળાતો હતો.

વાસંતિબેને રસોડાના ઊંબરા પાસે બેસીને માટીની કુલડીમાં થોડું પાણી લીધું, પણ ગળા નીચે એક ઘૂંટડો પણ ઉતરતો નહોતો.

સામેના રૂમમાંથી નવી વહુ રાધિકાનો હસવાનો અને કબાટ ખોલવાનો અવાજ આવતો હતો.

મનોજ પિતાના જૂના ખાટલા પર બેસીને મોબાઇલમાં કંઈક હિસાબ ગણતો હતો.

દીકરાને જોઈને વાસંતિબેનને થયું કે કદાચ બાપની છત્રછાયા ગયા પછી હવે આ છોકરો ઘરની જવાબદારી સમજી ગયો હશે.

પરંતુ સાંજ પડતાં સુધીમાં ઘરની આબોહવા સાવ પલટાઈ ગઈ.

રાધિકા હાથમાં ચાનો કપ લઈને ઓસરીમાં આવી અને મનોજની બાજુમાં બેસીને ધીમા અવાજે બોલવા લાગી.

મનોજ, તારા પપ્પાના ગયા પછી હવે આપણે આ ઘરનું કંઈક નક્કી કરવું પડશે.

વાસંતિબેન રસોડામાંથી આ સાંભળી રહ્યા હતા, પણ તેમણે ચૂપ રહેવાનું જ યોગ્ય માન્યું.

રાધિકાએ કપ રકાબી પર પછાડ્યો અને કહ્યું કે માજી આખો દિવસ મંદિરે જઈને બેસી રહે છે અને ઘરમાં કોઈ કામ કરતા નથી.

મનોજે ઊંચે જોયા વગર કહ્યું કે બાની ઉંમર થઈ છે રાધિકા, થોડા દિવસ જવા દે.

રાધિકાએ તુરંત મોં મચકોડ્યું અને બોલી કે ઉંમર થઈ ગઈ હોય તો એનો અર્થ એ નથી કે આપણે આખી જિંદગી એમની સેવા જ કરતા રહીએ.

બીજા દિવસે સવારે રાધિકાએ પહેલી ચાલ ચાલવાનું શરૂ કર્યું.

વાસંતિબેન નાહીને પૂજા કરવા બેઠા હતા ત્યારે રાધિકાએ પોતાના ગળામાંથી સોનાનો હાર કાઢીને બાથરૂમના અરીસા પાસે મૂકી દીધો.

પૂજા પત્યા પછી વાસંતિબેન જેવા બહાર આવ્યા, કે રાધિકાએ આખા ઘરમાં હોબાળો મચાવી દીધો.

મારો પાંચ તોલાનો હાર ક્યાં ગયો, સવારે તો અહીં જ પડ્યો હતો.

મનોજ ઓફિસે જવા તૈયાર થતો હતો તે અટકી ગયો અને પૂછવા લાગ્યો કે શું થયું.

રાધિકાએ રડવાનો ઢોંગ કરતાં કહ્યું કે માજી સિવાય આ રૂમમાં કોઈ આવ્યું જ નથી.

વાસંતિબેન સ્તબ્ધ થઈને ઊભા રહી ગયા, તેમની આંખો પહોળી થઈ ગઈ.

તેમણે ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું કે વહુ, મેં તો તારા કબાટ કે અરીસા તરફ જોયું પણ નથી.

રાધિકાએ મનોજ સામે જોયું અને આંસુ લૂછતાં કહ્યું કે જોયું, હવે હું જૂઠું બોલું છું એવું કહેવા માંગે છે.

મનોજનો પિત્તો ગયો, તેણે બા સામે જોયું અને બૂમ પાડી કે બા, તમે કેમ વચ્ચે વચ્ચે આ બધું કરો છો.

વાસંતિબેન દીકરાના મોં સામે તાકી રહ્યા, જે દીકરાને તેમણે લોહીનું પાણી કરીને મોટો કર્યો હતો તે આજે વહુના એક આંસુ પર નાચી રહ્યો હતો.

તે દિવસે બપોરે રાધિકાએ બીજી રમત રમી.

તેણે રસોડામાં દાળ બનાવતી વખતે જાણીજોઈને અંદર ત્રણ ચમચી મીઠું વધારે નાખી દીધું.

સાંજે જ્યારે મનોજ જમવા બેઠો અને પહેલો કોળિયો મોંમાં મૂક્યો, ત્યારે તેનો ચહેરો બગડી ગયો.

રાધિકા તરત જ બોલી ઊઠી કે આજે દાળ માજીએ બનાવી હતી, મેં કહ્યું હતું કે હું બનાવી લઉં તો મને ધક્કો મારીને બહાર કાઢી મૂકી.

મનોજે થાળી ધકેલી દીધી અને ગુસ્સામાં ઊભો થઈ ગયો.

વાસંતિબેને હાથ જોડીને કહ્યું કે બેટા, મેં તો રસોડામાં પગ પણ નથી મૂક્યો, હું તો આખો દિવસ ઓસરીમાં બેઠી હતી.

પણ મનોજે એક ન સાંભળી, તેના મગજમાં રાધિકાનું ઝેર પૂરેપૂરું ચડી ગયું હતું.

રાત્રે બંધ બારણે રાધિકાએ મનોજને ભરપૂર ભંભેર્યો.

રાધિકાએ કહ્યું કે તારા પપ્પા ગયા એટલે હવે તારી મા આપણને બંનેને હેરાન કરીને અલગ કરવા માંગે છે.

જો આ ઘરમાં તારી મા રહેશે, તો કાલે સવારે હું ઝેર પીને મરી જઈશ અથવા પોલીસ બોલાવીશ.

મનોજ ડરી ગયો, તેને પોતાની પ્રતિષ્ઠા અને સંસાર તૂટવાનો ભય લાગ્યો.

બીજા દિવસે સૂરજ ઊગ્યો ત્યારે મનોજ સીધો વાસંતિબેનના રૂમમાં ગયો.

તેણે એક નાની થેલીમાં વાસંતિબેનની ત્રણ-ચાર સાડીઓ અને એક જૂની ચાદર પેક કરી દીધી હતી.

થેલી વાસંતિબેનના હાથમાં પકડાવીને મનોજે કહ્યું કે બા, તમે થોડા દિવસ મામાના ઘરે કે આશ્રમમાં જતા રહો.

વાસંતિબેનના પગ નીચેથી જાણે જમીન સરકી ગઈ.

તેમણે કહ્યું કે બેટા, આ તારા બાપનું ઘર છે, હું આ ઉંમરે ક્યાં જાઉં.

મનોજે મોં ફેરવી લીધું અને કહ્યું કે ઘરમાં રોજનો કકળાટ મારાથી સહન નથી થતો, તમારે જવું જ પડશે.

રાધિકા ઓસરીના થાંભલા પાછળ ઊભી રહીને વિજયનું હાસ્ય હસી રહી હતી.

વાસંતિબેને દીકરા સામે જોયું, પછી ચૂપચાપ વહુ સામે જોયું.

તેમણે આંખમાંથી એક પણ આંસુ પડવા ન દીધું, કારણ કે પથ્થર આગળ રોવાનો કોઈ અર્થ નહોતો.

તેમણે થેલી પકડી અને ઘરના ઉંબર બહાર પગ મૂક્યો.

ગામના છેડે આવેલા એક જૂના શિવ મંદિરમાં જઈને વાસંતિબેને આશરો લીધો.

મંદિરના પૂજારી દયાળુ હતા, તેમણે ઓટલા પર એક ખૂણો વાસંતિબેનને રહેવા માટે આપી દીધો.

ઘરમાં હવે રાધિકાનું એકચક્રી શાસન શરૂ થઈ ગયું હતું.

તેણે સૌથી પહેલાં વાસંતિબેનનો જૂનો પલંગ ભંગારમાં વેચી દીધો અને ઘરનું રંગકામ શરૂ કરાવી દીધું.

મનોજને લાગ્યું કે હવે ઘરમાં શાંતિ થઈ ગઈ છે, પણ તેના દિલમાં ક્યાંક ખૂણે પાપનો ડંખ વાગતો હતો.

એક અઠવાડિયા પછી, બપોરના સમયે દરવાજે એક વૃદ્ધ વકીલ આવીને ઊભા રહ્યા.

તેમના હાથમાં કાળી બેગ હતી અને ચહેરા પર ગંભીરતા હતી.

વકીલ કાંતિલાલ સ્વર્ગસ્થ પિતા રમણલાલના વર્ષો જૂના અંગત મિત્ર અને કાનૂની સલાહકાર હતા.

કાંતિલાલે ઓસરીમાં પગ મૂકતાં જ પૂછ્યું કે મનોજ, તારી બા ક્યાં છે.

રાધિકા તરત જ પાણીનો ગ્લાસ લઈને બહાર આવી અને મીઠા અવાજે બોલી કે કાકા, બા તો તીર્થયાત્રાએ ગયા છે, તમે અંદર આવો.

કાંતિલાલે ચશ્મા સરખા કર્યા અને કહ્યું કે તીર્થયાત્રાએ કે મંદિરે, એ બધું મને ગામમાંથી ખબર પડી ગઈ છે.

મનોજ શરમથી નીચું જોઈ ગયો.

કાંતિલાલે સોફા પર બેસીને પોતાની બેગમાંથી એક સીલબંધ લાલ કવર બહાર કાઢ્યું.

તેમણે ગંભીર અવાજે કહ્યું કે રમણલાલે પોતાના અવસાનના પંદર દિવસ પહેલાં મારી ઓફિસે આવીને એક વસિયત બનાવી હતી.

રાધિકાની આંખો આ સાંભળીને ચમકી ઊઠી.

તેને લાગ્યું કે આ બે માળનું પાકું મકાન, ગામની બહાર આવેલી પાંચ વીઘા જમીન અને બેંકની ફિક્સ ડિપોઝિટ હવે તેમના નામે થઈ જશે.

રાધિકાએ ઉત્સાહમાં આવીને કહ્યું કે કાકા, પપ્પાએ જે લખ્યું હોય તે જલ્દી વાંચી સંભળાવો.

કાંતિલાલે કવર ખોલ્યું અને કાગળ બહાર કાઢીને મોટેથી વાંચવાનું શરૂ કર્યું.

વસિયતના પહેલા પાના પર રમણલાલના પોતાના હસ્તાક્ષર હતા.

તેમાં લખ્યું હતું કે હું રમણલાલ, પૂરા હોશિયારીમાં આ વસિયત લખી રહ્યો છું.

મારી તમામ સ્થાવર અને જંગમ મિલકત, જેમાં આ મકાન, પાંચ વીઘા જમીન અને બેંકમાં પડેલા પચીસ લાખ રૂપિયા સામેલ છે.

રાધિકાના ચહેરા પર ખુશીનો પાર ન રહ્યો, તેણે મનોજ સામે જોઈને સ્મિત કર્યું.

પણ આગળની લીટી વાંચતાં જ કાંતિલાલનો અવાજ વધુ બુલંદ બન્યો.

તેમાં લખ્યું હતું કે આ તમામ સંપત્તિની એકમાત્ર માલિક મારી પત્ની વાસંતિ રહેશે.

મનોજ અને રાધિકા બંને એકસાથે ચમકી ગયા.

કાંતિલાલે આગળ વાંચ્યું કે મારા દીકરા મનોજને આ ઘરમાં રહેવાનો અધિકાર ફક્ત ત્યાં સુધી જ રહેશે જ્યાં સુધી તે તેની માતાની સેવા કરશે અને તેની માતા આ ઘરમાં સુખેથી રહેશે.

જો કોઈ પણ કારણસર મારી પત્ની વાસંતિને આ ઘરમાંથી કાઢવામાં આવશે અથવા તે ઘરમાં નહીં હોય, તો મિલકત અંગેનો નિયમ બદલાઈ જશે.

રાધિકાના ગળામાંથી અવાજ સુકાઈ ગયો, તેનો શ્વાસ અટકી ગયો.

કાંતિલાલે વસિયતનો છેલ્લો અને સૌથી મોટો ફકરો વાંચ્યો.

તેમાં રમણલાલે સ્પષ્ટ લખ્યું હતું કે જો વાસંતિ ઘરમાં નહીં હોય, તો આ મકાન અને જમીન તુરંત જ ગામના અનાથ આશ્રમને દાનમાં આપી દેવામાં આવશે.

અને બેંકના પચીસ લાખ રૂપિયામાંથી એક પણ રૂપિયો મનોજને નહીં મળે, તે તમામ રકમ વાસંતિના નામે પેન્શન તરીકે જમા થશે.

વધુમાં, મનોજે આ ઘર ચોવીસ કલાકની અંદર ખાલી કરવું પડશે.

આ શબ્દો સાંભળતાં જ રાધિકાના હાથમાંથી પાણીનો ગ્લાસ છટકીને નીચે પડ્યો અને કાચના ટુકડા થઈ ગયા.

તેનો ચહેરો સાવ સફેદ પૂણી જેવો થઈ ગયો.

મનોજના માથા પર જાણે કોઈએ વીજળી પાડી હોય તેવી હાલત થઈ ગઈ.

તેણે ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું કે કાકા, આ શું મજાક છે, પપ્પા આવું કેવી રીતે કરી શકે.

કાંતિલાલે ઊભા થઈને કાગળ ટેબલ પર પછાડ્યો.

તેમણે કહ્યું કે રમણલાલ મૂર્ખ નહોતા મનોજ, તે પોતાના દીકરાની કાયરતા અને વહુની ચાલબાજીને બહુ સારી રીતે ઓળખી ગયા હતા.

તેમને ખબર હતી કે મારા ગયા પછી આ વહુ મારી સીધીસાદી પત્નીને રોડ પર લાવી દેશે.

એટલે જ તેમણે પોતાના જીવતેજીવ પાકો બંદોબસ્ત કરી લીધો હતો.

કાંતિલાલે ઘડિયાળ સામે જોયું અને કહ્યું કે અત્યારે બપોરના બે વાગ્યા છે.

જો કાલે બપોરે બે વાગ્યા સુધીમાં વાસંતિ આ ઘરમાં રાજીખુશીથી પાછી નહીં આવે, તો હું કલેક્ટર અને પોલીસને લઈને આવીશ અને આ મકાન પર તાળું મારી દઈશ.

એટલું કહીને કાંતિલાલ પોતાની બેગ લઈને ચાલતા થયા.

ઘરમાં સોપો પડી ગયો, પંખો હજુ પણ ફરતો હતો પણ બંનેના ગળામાં શોષ પડતો હતો.

રાધિકા જે થોડીવાર પહેલાં રાણી બનીને ફરતી હતી, તે ધ્રૂજતી ધ્રૂજતી સોફા પર ઢળી પડી.

તેણે મનોજનો હાથ પકડ્યો અને રડવા લાગી.

મનોજ, કંઈક કર, આપણે રસ્તા પર આવી જઈશું, મારા પિયરવાળા મને મહેણાં મારીને મારી નાખશે.

મનોજે ગુસ્સામાં રાધિકાનો હાથ ઝટકી નાખ્યો.

તેણે પહેલીવાર રાધિકા સામે આંખો લાલ કરીને જોયું.

તેણે કહ્યું કે તારા કહેવાથી મેં મારી સગી માને કાઢી મૂકી, તારા ઝેરમાં આવીને મેં બાપનું અપમાન કર્યું, હવે ભોગવ.

રાધિકા હાથ જોડીને કરગરવા લાગી કે મને માફ કરી દો, ચાલ આપણે હમણાં જ જઈએ અને માજીને પગે પડીને પાછા લઈ આવીએ.

બંને જણા તરત જ સ્કૂટર લઈને ગામના શિવ મંદિર તરફ દોડ્યા.

મંદિરના ઓટલા પર વાસંતિબેન એક ખૂણામાં બેસીને માળા ફેરવી રહ્યા હતા.

તેમની બાજુમાં એ જ નાની થેલી પડી હતી જે મનોજે પોતાના હાથે પકડાવી હતી.

મનોજ દોડતો આવ્યો અને સીધો બાના પગમાં પડી ગયો.

તે ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડવા લાગ્યો અને બોલ્યો કે બા, મને માફ કરી દો, હું નાલાયક દીકરો છું.

રાધિકા પણ દોડી આવી અને તેણે પણ વાસંતિબેનના પગ પકડી લીધા.

તેણે રડતાં રડતાં કહ્યું કે માજી, મારાથી બહુ મોટી ભૂલ થઈ ગઈ, હું તમારો હાર પાછો આપી દઈશ, તમે ઘરે પાછા આવી જાઓ.

વાસંતિબેને માળા ફેરવવાનું બંધ કર્યું અને બંને સામે જોયું.

તેમની આંખોમાં ન તો ગુસ્સો હતો, ન કોઈ ઉત્સાહ.

તેમણે શાંત અવાજે પૂછ્યું કે શું થયું બેટા, અચાનક મારી યાદ કેમ આવી, શું વકીલ કાકા ઘરે આવ્યા હતા?

આ સવાલ સાંભળીને રાધિકા અને મનોજ બંનેના મોં સીવાઈ ગયા.

તેમને સમજાયું કે બાને બધી ખબર હતી, બા કશું અજાણ નહોતા.

વાસંતિબેને ઊંડો શ્વાસ લીધો અને ધીમેથી ઊભા થયા.

તેમણે કહ્યું કે તારા પપ્પાએ મને વસિયત બનાવતી વખતે જ બધું કહી દીધું હતું.

તેમણે મને કહ્યું હતું કે વાસંતિ, જો તારો દીકરો તને સાચવશે તો આખી દુનિયા એની થશે, પણ જો એ તને તરછોડશે તો એ કટોરો લઈને ફરશે.

મેં એમને ના પાડી હતી, મેં કહ્યું હતું કે મારો મનોજ આવું ક્યારેય નહીં કરે.

પણ તેં સાબિત કરી દીધું કે તારા પપ્પા સાચા હતા અને મારી મમતા આંધળી હતી.

મનોજે હાથ જોડ્યા અને કહ્યું કે બા, તમે જે સજા આપશો તે હું ભોગવવા તૈયાર છું, પણ ઘેર પાછા ચાલો, નહીં તો અમે બરબાદ થઈ જઈશું.

વાસંતિબેને રાધિકા સામે જોયું, જેનું માથું હજુ પણ શરમથી જમીન તરફ ઝૂકેલું હતું.

તેમણે કહ્યું કે વહુ, તેં જે કર્યું એ તારા સંસ્કાર હતા, પણ હું જે કરીશ એ મારા સંસ્કાર હશે.

જો હું પણ તારી જેમ વેર રાખું, તો મારામાં અને તારામાં કોઈ ફરક નહીં રહે.

વાસંતિબેને પોતાની થેલી ઉપાડી.

તેમણે મનોજને કહ્યું કે હું ઘેર પાછી આવીશ, પણ મિલકત માટે નહીં, મારા પતિની આખરી નિશાની સાચવવા માટે.

અને કાન ખોલીને સાંભળી લેજે મનોજ, વસિયતના કાગળો કાંતિલાલ પાસે જ રહેશે.

જ્યાં સુધી હું જીવીશ, ત્યાં સુધી આ ઘરનું એક તરણું પણ તારા નામે નહીં થાય.

તું અને તારી વહુ આ ઘરમાં માત્ર મારી છત્રછાયા નીચે રહી શકશો, માલિક બનીને નહીં.

રાધિકાએ મૂંગા મોઢે માથું હલાવ્યું, તેનો બધો અહંકાર, બધી ચાલબાજી ધૂળમાં મળી ગઈ હતી.

સાંજે જ્યારે વાસંતિબેને ફરીથી પોતાના ઘરમાં પગ મૂક્યો, ત્યારે ઘરનો માહોલ સાવ બદલાઈ ગયો હતો.

રાધિકા ચૂપચાપ રસોડામાં જઈને ચા બનાવવા લાગી અને મનોજ ઓસરીમાં બેસીને બાના ચરણ સ્પર્શ કરવા લાગ્યો.

વાસંતિબેને દીવાલ પર લટકતી પોતાના પતિની તસવીર સામે જોયું.

તસવીરમાં રમણલાલના ચહેરા પર એક ગર્વભર્યું સ્મિત દેખાતું હતું, જાણે તે કહી રહ્યા હોય કે જોયું વાસંતિ, મેં તારી લાજ રાખી લીધી.

વાસંતિબેને બંને હાથ જોડીને પતિને મનોમન પ્રણામ કર્યા અને પોતાના ઓરડા તરફ શાંત પગલે આગળ વધી ગયા.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.