સાસુ અને નણંદ ભેગા થઈને વહુના પિયરને રોજ નીચું દેખાડતા, પણ નણંદ પર મુશ્કેલી આવતા જ વહુએ લીધેલું પગલું જોઈને બંનેના...

ધ્વનિના લગ્નને હજુ માંડ એક વર્ષ પૂરું થયું હતું. એક સામાન્ય અને સંસ્કારી પરિવારમાંથી આવેલી ધ્વનિ સ્વભાવે અત્યંત નમ્ર, શાંત અને ગંભીર છોકરી હતી. લગ્ન પછી તેણે આ ઘરને જ પોતાનું સર્વસ્વ માની લીધું હતું અને દરેક સંબંધને દિલથી સાચવવાનો પ્રયત્ન કરતી હતી. પરંતુ આ ઘરમાં પગ મૂકતાની સાથે જ તેને સમજાયું કે અહીં લોહીના સંબંધો આગળ વહુના સમર્પણની કોઈ કિંમત નહોતી. ઘરમાં તેનું સ્વાગત પ્રેમથી નહીં પણ ટીકાઓથી થયું હતું.

આ ઘરમાં રોજ સવારની શરૂઆત ધ્વનિ માટે એક નવી પરીક્ષા સમાન કસોટી લઈને આવતી હતી. સવારના છ વાગ્યાથી જ રસોડામાં વાસણોનો અવાજ શરૂ થાય તેની સાથે જ ધ્વનિના મનમાં એક અજાણ્યો ફફડાટ શરૂ થઈ જતો હતો. તેના સાસુ કાંતાબેન ઉંમરલાયક હોવા છતાં સ્વભાવે અત્યંત કડક અને પોતાની દીકરીના મોહમાં અંધ હતા. તેમની દીકરી નીશા પણ લગ્ન પછી અવારનવાર પિયરમાં જ આવીને પડી રહેતી હતી.

રોજ સવારે રસોડાની અંદર કાંતાબેન અને નીશા બંને જણા એકઠા થઈ જતા હતા. ધ્વનિ ગમે તેટલી મહેનત કરીને સ્વાદિષ્ટ રસોઈ બનાવે, પણ આ બંને મા દીકરીને તેમાં કોઈને કોઈ ભૂલ દેખાઈ જ જતી હતી. શાકમાં મીઠું સહેજ ઓછું છે, રોટલી બરાબર ફૂલી નથી, દાળનો વઘાર બરાબર થયો નથી, આવી અગણિત ફરિયાદો રોજનો ક્રમ બની ગઈ હતી. ધ્વનિ આ બધું ચુપચાપ સાંભળી લેતી અને પોતાની ભૂલ સુધારવાનો પ્રયત્ન કરતી હતી.

વાત માત્ર રસોઈની ભૂલો કાઢવા સુધી સીમિત હોત તો પણ ધ્વનિ સહન કરી લેત, પણ નીશાની આદત બહુ ખરાબ હતી. નીશા જ્યારે પણ રસોડામાં આવતી ત્યારે પોતાના સાસરીના વૈભવના અનેક વખાણ કરતી થાકતી નહોતી. મારા સાસરીમાં તો આમ છે, મારા સસરા બહુ મોટા માણસ છે અને મારો પતિ મને હથેળીમાં રાખે છે, તેવું તે ગર્વથી કહેતી હતી. પોતાની વાત પૂરી કરીને તે તરત જ ધ્વનિના પિયર તરફ નિશાન સાધતી હતી.

નીશા અવારનવાર ધ્વનિને ટોણા મારતા કહેતી કે તારા પિયરના લોકોએ તો તને કશું શીખવ્યું જ નથી. તારા પિયરમાં તો કોઈને જીવવાની ઢબ જ નથી. આવા ગરીબ જેવા ઘરમાંથી આવીને તું અમારા જેવા ઊંચા ખાનદાનમાં સેટ થઈ ગઈ એ તારા નસીબ છે. ધ્વનિના પિયરને નીચું દેખાડવાની એક પણ તક નીશા જતી કરતી નહોતી. આ બધી વાતો સાંભળીને ધ્વનિનું દિલ ચિરાઈ જતું હતું, પણ તે ઘરની શાંતિ ખાતર મૌન રહેતી હતી.

સૌથી વધુ દુઃખ ધ્વનિને ત્યારે થતું જ્યારે સાસુ કાંતાબેન પણ આ બધી વાતોમાં પોતાની દીકરીનો જ પક્ષ લેતા હતા. કાંતાબેન હંમેશાં નીશાની હા માં હા મિલાવતા અને ધ્વનિને કહેતા કે નીશા સાચું જ કહે છે. તારે એની પાસેથી કંઈક શીખવું જોઈએ. તારા પિયરના સંસ્કાર અહીં નહીં ચાલે. ઘરમાં ધ્વનિનો પતિ અવિનાશ બધું જોતો હતો, પણ મા અને બહેન સામે બોલવાની તેની હિંમત ચાલતી નહોતી.

આવી જ માનસિક ગૂંગળામણ વચ્ચે દિવસો પસાર થઈ રહ્યા હતા અને ધ્વનિ રોજ સવારે ભગવાનને પ્રાર્થના કરતી કે આ ઘરમાં ક્યારેક તો તેને વહુ તરીકેનું સન્માન મળે. એક દિવસ ઘરમાં બપોરનો સમય હતો અને અવિનાશ ઓફિસે ગયો હતો. કાંતાબેન, નીશા અને ધ્વનિ હોલમાં બેઠા હતા ત્યાં જ અચાનક ઘરના દરવાજે જોરજોરથી ટકોરા પડ્યા. ધ્વનિએ જઈને દરવાજો ખોલ્યો તો સામે નીશાના સાસરીવાળા ઊભા હતા.

નીશાના સાસુ, સસરા અને તેનો પતિ રાકેશ અત્યંત ગુસ્સામાં ચહેરો લઈને ઘરની અંદર ધસી આવ્યા. તેમના આવતાની સાથે જ ઘરમાં વાતાવરણ એકદમ ગરમ થઈ ગયું. નીશાના સસરાએ સીધા જ હોલમાં આવીને બૂમાબૂમ શરૂ કરી દીધી કે ક્યાં છે તમારી દીકરી? આજે તો અમે આ વાતનો કાયમી નિકાલ કરવા જ આવ્યા છીએ. આ સાંભળીને કાંતાબેન ગભરાઈ ગયા અને સોફા પરથી ઊભા થઈ ગયા.

નીશાના સાસુએ નીશા તરફ આંગળી ચીંધીને મોટા અવાજે ખોટા આક્ષેપો કરવાનું શરૂ કર્યું. તેમણે કહ્યું કે તમારી દીકરી અમારા ઘરમાં આવી ત્યારથી શાંતિ છીનવાઈ ગઈ છે. એણે અમારા ઘરમાંથી દાગીના ચોરી લીધા છે અને પોતાના પિયરમાં મોકલી દીધા છે. એટલું જ નહીં, એ અમારા દીકરા રાકેશને જુદો થવા માટે દબાણ કરે છે. આ સાંભળીને નીશાના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ અને તે રડવા લાગી.

વાત અહીં જ ન અટકી, નીશાના પતિ રાકેશે પણ બૂમ પાડીને કહ્યું કે આ નીશાએ અમારા પર દહેજ પ્રથાનો ખોટો કેસ કરવાની ધમકી આપી છે. હકીકતમાં આ છોકરી જ લોભી છે અને એણે અમારા ઘરના પૈસા ક્યાંક છુપાવી દીધા છે. અમે આને હવે એક પણ મિનિટ અમારા ઘરમાં રાખવા તૈયાર નથી. અમે આને કાયદેસર રીતે જેલમાં મોકલીને જ જંપીશું. સાસરીવાળાઓના આ રૌદ્ર સ્વરૂપ અને આક્ષેપો જોઈને આખું ઘર સ્તબ્ધ થઈ ગયું.

કાંતાબેન પોતાની દીકરી પર લાગેલા આ ગંભીર અને ખોટા આરોપો સાંભળીને સાવ ગભરાઈ ગયા. તેમનું શરીર ધ્રૂજવા લાગ્યું અને તેમના મોંમાંથી એક પણ શબ્દ નીકળી શકતો નહોતો. જે દીકરીના સાસરીના તેઓ રોજ વખાણ કરતા હતા, તે જ લોકો આજે તેમની દીકરીની આબરૂના લીરેલીરા ઉડાવી રહ્યા હતા. નીશા રડતા રડતા પોતાની માતા પાછળ છુપાવાનો પ્રયત્ન કરતી હતી, પણ કાંતાબેન પોતે અસહાય બની ગયા હતા.

બરાબર એ જ કટોકટીની ક્ષણે, ધ્વનિ જે અત્યાર સુધી રસોડાના દરવાજે ઊભી ઊભી આ બધું જોઈ રહી હતી, તે શાંત પગલે આગળ આવી. તેનો ચહેરો એકદમ ગંભીર હતો અને તેની આંખોમાં એક અનોખો આત્મવિશ્વાસ હતો. ધ્વનિ આવીને સીધી નીશા અને કાંતાબેનની આગળ એક મજબૂત ઢાલ બનીને ઊભી રહી ગઈ. તેણે નીશાના સાસરીવાળાઓ સામે સીધી નજર મિલાવી.

ધ્વનિએ અત્યંત કડક અને મક્કમ અવાજે કહ્યું કે બસ, હવે એક પણ શબ્દ વધારે બોલતા નહીં. તમે લોકો જે વિચારીને આ ઘરમાં આવ્યા છો કે અહીં કોઈ બોલવા વાળું નથી, એ તમારી મોટી ભૂલ છે. તમે જે દહેજ અને ચોરીના ખોટા આક્ષેપો નીશા પર લગાવી રહ્યા છો, તેનો તમારી પાસે કોઈ લેખિત પુરાવો છે? જો પુરાવો ન હોય તો કાયદાની ભાષામાં આને સરેઆમ બદનક્ષીનો ગુનો કહેવાય છે.

નીશાના સસરાએ ધ્વનિને દબાવવાનો પ્રયત્ન કરતા કહ્યું કે તું વચમાં બોલવા વાળી કોણ છે? આ અમારો ઘરનો મામલો છે. ધ્વનિએ સહેજ પણ ડર્યા વગર જવાબ આપ્યો કે હું આ ઘરની વહુ છું અને નીશાની ભાભી છું. તમે લોકો જે રીતે ઘરમાં ઘૂસીને ધમકીઓ આપી રહ્યા છો, તે ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ ૫૦૬ અને ૪૫૨ હેઠળ ઘરફોડ અને ગુનાહિત ધમકીનો ગંભીર અપરાધ બને છે. હું હમણાં જ પોલીસ કંટ્રોલ રૂમમાં ફોન કરું છું.

ધ્વનિના મુખેથી કાયદાની આવી કડક કલમો અને મક્કમ અવાજ સાંભળીને નીશાના સાસરીવાળાઓના ચહેરાના રંગ બદલાઈ ગયા. તેમને અંદાજ નહોતો કે આ ઘરમાં કોઈ કાયદાનું જ્ઞાન ધરાવનાર સ્ત્રી પણ હોઈ શકે છે. ધ્વનિએ પોતાનો મોબાઈલ હાથમાં લીધો અને કહ્યું કે જો તમારામાં હિંમત હોય તો ઊભા રહો, પોલીસ અત્યારે જ આવતી હશે અને દહેજ ઉત્પીડન તેમજ ઘરેલું હિંસાનો સાચો કેસ કોના પર બને છે તે કોર્ટ નક્કી કરશે.

પોલીસનું નામ સાંભળતા જ નીશાના પતિ રાકેશ અને તેના સાસુ-સસરાના હોશ ઊડી ગયા. તેમને સમજાયું કે જો પોલીસ કેસ થશે તો સોસાયટીમાં તેમની આબરૂ ધૂળમાં મળી જશે. તેઓ અંદરોઅંદર ઈશારા કરવા લાગ્યા અને પગ પાછા ખેંચવા માંડ્યા. નીશાના સસરાએ સહેજ નરમ પડતા કહ્યું કે અમે તો બસ વાત કરવા આવ્યા હતા, બાકી અમારો આવો કોઈ ઈરાદો નહોતો. એમ કહીને તેઓ ત્રણેય જણા ઉતાવળે પગલે પૂંછડી દબાવીને ઘરની બહાર ભાગી ગયા.

તેમના ગયા પછી ઘરમાં એકદમ શાંતિ છવાઈ ગઈ. નીશા હજુ પણ સોફા પર બેસીને ધ્રુસ્કે ધ્રુસ્કે રડી રહી હતી અને કાંતાબેન એકીટશે ધ્વનિ સામે જોઈ રહ્યા હતા. કાંતાબેનની આંખોમાં પસ્તાવો અને શરમ સાફ દેખાતી હતી. જે વહુને તેઓ અત્યાર સુધી પરાઈ ગણતા હતા, જેની રસોઈમાં રોજ ભૂલો કાઢતા હતા અને જેના પિયરને નીચું દેખાડતા હતા, એ જ વહુ આજે આખા પરિવારની આબરૂ બચાવવા માટે સાચી ઢાલ બનીને ઊભી રહી હતી.

નીશા રડતી રડતી ઊભી થઈ અને દોડીને ધ્વનિના પગમાં પડી ગઈ. ભાભી, મને માફ કરી દો. હું તમારા પિયરને રોજ વગર કારણે વસૂકતી હતી, પણ આજે મને સમજાયું કે સાચા સંસ્કાર શું હોય છે. તમે મારી આબરૂ બચાવી લીધી, નહિતર પેલા લોકો મને બરબાદ કરી નાખત. કાંતાબેને પણ આગળ આવીને ધ્વનિના બંને હાથ પકડી લીધા અને તેમની આંખોમાંથી વહી રહેલા આંસુ ધ્વનિના હાથ પર પડ્યા.

કાંતાબેને ગદ્ગદ કંઠે કહ્યું કે બેટા, તારા પિયરના સંસ્કારોને નીચું દેખાડવામાં મેં કોઈ કસર નહોતી છોડી, પણ આજે તે સાબિત કરી દીધું કે સંસ્કાર ડબ્બાઓ ગોઠવવામાં કે વાનગીઓ બનાવવામાં નથી હોતા, પણ મુશ્કેલીના સમયે પરિવારની સાથે ઊભા રહેવામાં હોય છે. તું આ ઘરની વહુ નહીં, પણ અમારું ગૌરવ છે. ધ્વનિએ સાસુ અને નણંદને પ્રેમથી ગળે લગાવ્યા અને ઘરમાં એક નવી શરૂઆતની સુગંધ પ્રસરી ગઈ.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.