સૂકી ટાંકીમાં રાત્રે ચોરીછૂપી પાણી ભરનાર અજાણ્યા વૃદ્ધને પકડવા દોડેલા સરપંચના હોશ ઊડી ગયા, લોહીલુહાણ હાથ જોતાં જ...

વૈશાખ મહિનાનો બળબળતો બપોર ઢળી રહ્યો હતો અને ગામના પાદરે આવેલી સિમેન્ટની મોટી ટાંકી આગળ ગામલોકોની લાંબી લાઇન લાગેલી હતી.

રમણિકભાઈએ પોતાના હાથમાં રહેલી ખાલી પિત્તળની ડોલ જમીન પર પછાડતાં એક ઊંડો નિસાસો નાખ્યો.

તેમની પત્ની કાશીબેને સાડલાના છેડેથી પરસેવો લૂછતાં કહ્યું, 'ઘરમાં બીમાર પૌત્ર માટે પણ એક ઘૂંટડો પીવાનું પાણી નથી બચ્યું.'

'જો આ કૂવો અને ટાંકી સાવ સુકાઈ જશે તો આપણું આખું ગામ તરસ્યું મરી જશે.'

કાશીબેને રસોડાના ખાલી માટલાં બતાવતાં કહ્યું કે કાળઝાળ ગરમીમાં બાળકોના હોઠ સુકાઈને પોપડી વળી ગયા છે, આખું ગામ ત્રાહિમામ પોકારી રહ્યું છે.

રમણિકભાઈએ પોતાના વડીલોના સંસ્કાર યાદ કર્યા કે આપણા પૂર્વજો કહેતા હતા કે તરસ્યાને પાણી પાવું એ જ સંસારનું સૌથી મોટું પુણ્ય છે.

તેમણે મનમાં સંકલ્પ કર્યો કે ગમે તે ભોગે આ પાણીની ચોરીનું રહસ્ય ખોલવું જ પડશે જેથી ગામમાં શાંતિ સ્થપાય.

રમણિકભાઈનો જુવાન દીકરો જીગ્નેશ માથે બાંધેલો ફાળિયો છોડીને ગુસ્સામાં બોલ્યો, 'આખું ગામ ટીપે-ટીપા માટે વલખાં મારે છે અને કોઈક રાત્રે આપણું પાણી ચોરી જાય છે!'

ગામમાં છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી ભયંકર દુષ્કાળ પડ્યો હતો અને સીમમાં ક્યાંય લીલું તરણું પણ દેખાતું નહોતું.

પણ છેલ્લા એક અઠવાડિયાથી ગામમાં એક અજીબોગરીબ ચમત્કાર થઈ રહ્યો હતો.

દરરોજ સાંજે જે જાહેર ટાંકી સાવ તળિયાઝાટક અને ધૂળ ભરેલી થઈ જતી હતી, તે સવારે પાંચ વાગ્યે અચાનક ચોખ્ખા મીઠા પાણીથી છલોછલ ભરાયેલી મળતી હતી!

શરૂઆતમાં લોકોને લાગ્યું કે કદાચ પાતાળમાંથી ઝરણું ફૂટ્યું હશે, પણ ટાંકીનો નળ તો બંધ હતો અને બહાર જમીન પર પાણીના રેલા હતા.

ગામના કેટલાક વહેમી લોકોએ અફવા ફેલાવી કે કોઈ ડાકણ કે ભૂત-પ્રેત ગામ પર જાદુ કરી રહ્યું છે.

તો કેટલાક સ્વાર્થી લોકોએ આક્ષેપ મૂક્યો કે સીમમાં ટેકરી પર એકલા રહેતા વૃદ્ધ ભીખાબાપા આ પાણીમાં કંઈક ભેળવી રહ્યા છે.

ભીખાબાપા છેલ્લા વીસ વર્ષથી ગામના લોકોથી સાવ અલિપ્ત થઈને દૂર એક કાચી ઝૂંપડીમાં રહેતા હતા.

વીસ વર્ષ પહેલાં દુષ્કાળ વખતે ગામના પંચાયતે ભીખાબાપા પર પોતાના પશુઓને જાહેર તળાવમાંથી પાણી પાવાનો આક્ષેપ મૂકીને તેમને ગામમાંથી બહિષ્કૃત કરી દીધા હતા.

ત્યારથી ભીખાબાપા ક્યારેય કોઈના આંગણે પગ નહોતા મૂકતા અને ગામલોકો પણ તેમને અપશુકનિયાળ માનતા હતા.

જીગ્નેશે ગામના ચોરે ઊભા રહીને પડકાર ફેંક્યો, 'આજે રાત્રે હું અને બાપુ ચોકી કરીશું અને જે કોઈ આ ઢોંગ કરે છે એને રંગેહાથ પકડીને લાકડીઓથી ઢીબી નાખીશું!'

ગામના મુખી અને બીજા ચાર જુવાનો પણ હાથમાં ડાંગ અને ટોર્ચ લઈને વડલાના થડ પાછળ સંતાઈ ગયા.

વડલાની ઘટામાં બેઠેલા જુવાનો અંદરોઅંદર ગણગણાટ કરતા હતા કે જે કોઈ પકડાશે એને જીવતો નહીં છોડીએ.

જીગ્નેશના હાથમાં રહેલી લાકડી ક્રોધના આવેગમાં ધ્રૂજી રહી હતી અને તેની આંખો અંધારામાં અંગારાની જેમ સળગતી હતી.

પણ રાતનો સૂસવાટો મારતો પવન જાણે કોઈ મોટા સત્યના આગમનની પ્રતીક્ષા કરી રહ્યો હતો.

રાતના બાર વાગ્યા... આખું ગામ ઘસઘસાટ ઊંઘી રહ્યું હતું અને સીમમાં માત્ર તમરાંનો અવાજ ગૂંજતો હતો.

એક વાગ્યો... બે વાગ્યા... પણ કોઈ હલચલ ન દેખાઈ.

બરાબર અઢી વાગ્યે દૂર ધૂળિયા રસ્તેથી એક લાકડાના જૂના બળદગાડાના પૈડાંનો કચડાટ અવાજ સંભળાયો.

રમણિકભાઈ અને જીગ્નેશે એકબીજા સામે જોયું અને હાથમાં લાકડીઓ મજબૂત પકડી લીધી.

ચાંદની રાતના આછા અજવાળામાં એક વૃદ્ધ, કમરેથી વળેલા માણસની આકૃતિ ધીમે-ધીમે આગળ વધતી દેખાઈ.

એ માણસ કોઈ બળદ વગર, પોતાના ખભા પર દોરડું બાંધીને બે મોટા લોખંડના પીપ ભરેલું ભારે ગાડું જાતે ખેંચી રહ્યો હતો!

એના પગમાં ચંપલ નહોતા અને પથરાળ રસ્તા પર એના પગમાંથી લોહીના ટશિયા ફૂટી રહ્યા હતા.

એ વૃદ્ધ માણસ ટાંકી પાસે આવીને હાંફતો-હાંફતો બેસી પડ્યો.

એનું આખું શરીર પરસેવે રેબઝેબ હતું અને છાતી ધમણની જેમ ધમધમતી હતી.

થોડીવાર શ્વાસ ખાઈને એણે ધ્રૂજતા હાથે પીપમાંથી ડોલ ભરીને ટાંકીમાં પાણી રેડવાનું શરૂ કર્યું.

'પકડો એ ચોરને!' જીગ્નેશે બૂમ પાડી અને પાંચેય જણા ટોર્ચનો પ્રકાશ ફેંકીને લાકડીઓ ઉગામતા દોડ્યા.

ટોર્ચના અજવાળામાં જેવો પેલા માણસનો ચહેરો દેખાયો, કે તરત જ રમણિકભાઈના પગ ત્યાં જ થંભી ગયા!

એ બીજું કોઈ નહીં, પણ સિત્તેર વર્ષના વૃદ્ધ ભીખાબાપા હતા!

ભીખાબાપાના હાથની ચામડી છોલાઈ ગઈ હતી, હથેળીઓમાંથી લોહી વહી રહ્યું હતું અને કમર પર દોરડાના કાળા ડાઘ પડી ગયા હતા.

જીગ્નેશે લાકડી નીચે કરી દીધી અને રમણિકભાઈ સ્તબ્ધ બનીને બોલ્યા, 'ભીખાકાકા... તમે? તમે આ અડધી રાત્રે આટલું ભારે ગાડું ખેંચીને પાણી લાવો છો?'

ભીખાબાપા ગભરાઈ ગયા અને ધ્રૂજતા અવાજે હાથ જોડીને બોલ્યા, 'રમણિક, મને મારશો નહીં... હું પાણીમાં કશું ખરાબ નથી ભેળવતો.'

'આ તો સાવ મીઠું અને પવિત્ર પીવાનું પાણી છે, મારા ગામના બાળકો માટે લાવ્યો છું.'

રમણિકભાઈની આંખોમાંથી આંસુ છલકાઈ આવ્યા, 'પણ કાકા, તમે આ પાણી લાવો છો ક્યાંથી? આખી સીમમાં તો ક્યાંય એક ટીપું પાણી નથી!'

ભીખાબાપાએ પોતાના ફાટેલા ધોતીયાના છેડેથી આંસુ લૂછતાં જે સત્ય ખોલ્યું, તે સાંભળીને તમામ જુવાનોના રૂંવાડાં ઊભાં થઈ ગયા.

'રમણિક, સીમની પેલી પાર પાંચ માઇલ દૂર ડુંગરાની કોતરોમાં મારી માલિકીનો એક જૂનો પથ્થરવાળો કૂવો છે,' ભીખાબાપાએ ધીમેથી કહ્યું.

'એ કૂવામાં ભગવાને હજુ મીઠું પાણી સાચવી રાખ્યું છે.'

'ગયા અઠવાડિયે મેં જોયું કે ગામના નાના બાળકો અને અબોલ પશુઓ પાણી વગર તરફડી રહ્યા હતા.'

'મારાથી આ ગામનું દુઃખ સહન ન થયું.'

'હું દરરોજ રાત્રે બાર વાગ્યે નીકળું છું, પાંચ માઇલ ડુંગરામાં જઈને ડોલથી પીપ ભરું છું અને ગાડું ખેંચીને અહીં ઠાલવવા આવું છું.'

'સવાર પડતાં સુધીમાં હું ત્રણ ફેરા કરું છું જેથી આખું ગામ સવારે સુખેથી પાણી પી શકે!'

આ શબ્દો સાંભળતાં જ જીગ્નેશના હાથમાંથી લાકડી નીચે જમીન પર પડી ગઈ.

તેણે જોયું કે ભીખાબાપાના બંને ખભા પર વજનદાર દોરડા ખેંચવાથી ઊંડા ઘા પડી ગયા હતા અને લોહી જામી ગયું હતું.

રમણિકભાઈએ ધ્રૂજતા અવાજે પૂછ્યું, 'કાકા, આ ગામે તો વીસ વર્ષ પહેલાં તમારો બહિષ્કાર કર્યો હતો, તમને અપમાનો આપ્યા હતા... તો પછી તમે અમારા માટે આટલો મોટો ભોગ કેમ આપો છો?'

ભીખાબાપાની આંખોમાંથી ચોધાર આંસુ વહી નીકળ્યા અને તેમણે આકાશ તરફ જોયું.

'રમણિક, વીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે દુષ્કાળ પડ્યો હતો, ત્યારે મારી આઠ વર્ષની દીકરી ગીતા તરસથી મારી ગોદમાં તરફડીને મરી ગઈ હતી!'

'તે દિવસે ગામવાળાઓએ મને કૂવેથી એક ઘડો પાણી નહોતું લેવા દીધું.'

'મારી દીકરીના અંતિમ સંસ્કાર વખતે મેં મારી આત્માને વચન આપ્યું હતું કે આ ગામના લોકો ભલે મને ધિક્કારે, પણ આ ગામની કોઈ બીજી દીકરી કે દીકરો ક્યારેય તરસથી નહીં મરે!'

ભીખાબાપાએ ગળગળા અવાજે કહ્યું કે જ્યારે મારી નાની ગીતાએ મારા ખોળામાં છેલ્લો શ્વાસ લીધો ત્યારે એણે માત્ર એક ઘૂંટડો પાણી માંગ્યું હતું.

મેં આખી રાત તારાઓ સામે બેસીને વિલાપ કર્યો હતો, પણ મારા મનમાં ક્યારેય ગામ માટે ઝેર નહોતું ભરાયું.

મેં માત્ર એટલું જ વિચાર્યું કે મારી દીકરી તો ગઈ, પણ હવે આ ગામના કોઈ પણ મા-બાપને પોતાની સંતાન ગુમાવવાનો વારો ન આવવો જોઈએ.

'જ્યાં સુધી મારા આ હાડપિંજરમાં શ્વાસ છે, ત્યાં સુધી હું મારા ગામને તરસ્યું નહીં રહેવા દઉં!' ભીખાબાપા પોકેપોકે રડી પડ્યા.

આ શબ્દો સાંભળતાં જ રમણિકભાઈ અને ગામના તમામ જુવાનોના કાળજા ચિરાઈ ગયા.

જે માણસને આખું ગામ પથ્થરદિલ અને અપશુકનિયાળ માનતું હતું, એ માણસ ગામના બાળકો માટે પોતાનું લોહી રેડીને અમૃત સીંચી રહ્યો હતો!

રમણિકભાઈ એક પણ ક્ષણનો વિચાર કર્યા વગર સીધા ભીખાબાપાના ચરણોમાં સાષ્ટાંગ ઢળી પડ્યા.

તેમણે પોતાના બંને હાથ ભીખાબાપાના ધૂળ અને લોહી ભરેલા પગ પર મૂકી દીધા અને માથું પછાડીને રડવા લાગ્યા.

'કાકા... અમને માફ કરી દો! અમે અંધારામાં આંધળા થઈ ગયા હતા!' રમણિકભાઈનો અવાજ રડીને રૂંધાઈ ગયો હતો.

'તમે તો સાક્ષાત શંકર ભગવાન છો જેણે આખા ગામનું ઝેર પીને અમને અમૃત આપ્યું!'

જીગ્નેશ અને બાકીના ચારેય જુવાનો પણ ભીખાબાપાના પગમાં પડી ગયા અને કાન પકડીને માફી માંગવા લાગ્યા.

તેમણે ભીખાબાપાને બંને હાથે ઊભા કર્યા અને પ્રેમથી ગળે લગાવી લીધા.

જીગ્નેશે તે જ ક્ષણે પોતાના ખભા પર પેલું દોરડું બાંધી લીધું અને બાકીનું પાણી પોતે ટાંકીમાં ખાલી કર્યું.

સવારે પાંચ વાગ્યે જ્યારે આખું ગામ જાગ્યું, ત્યારે રમણિકભાઈએ ગામના ચોરે ઢોલ વગાડીને તમામ લોકોને ભેગા કર્યા.

ગામના મુખી, સ્ત્રીઓ અને બાળકો સૌ ચોરે આવીને ઊભા રહ્યા.

રમણિકભાઈએ માઈક પર આખી રાતનું સત્ય ગામલોકો સમક્ષ રજૂ કર્યું.

આખી વાત સાંભળીને ગામની વૃદ્ધ સ્ત્રીઓ અને પુરુષોના માથા શરમથી ઝૂકી ગયા અને સૌની આંખોમાંથી આંસુ વહી નીકળ્યા.

કાશીબેન દોડીને આવ્યા અને ભીખાબાપાના લોહીલુહાણ હાથ પર હળદર અને ઘીનો લેપ લગાવ્યો.

આખા ગામે એક અવાજે ભીખાબાપાની માફી માંગી અને તેમને ગામના સૌથી વડીલ અને માનવંતા નાગરિક તરીકે પાલખીમાં બેસાડીને ગામમાં લાવ્યા.

ગામની પંચાયતે સર્વાનુમતે નિર્ણય કર્યો કે આજથી આ જાહેર જળાશયનું નામ ભીખાબાપાની સ્વર્ગસ્થ દીકરી 'ગીતા જળ મંદિર' રાખવામાં આવશે.

અને ગામના તમામ જુવાનોએ વારાફરતી ડુંગરામાંથી પાણી લાવવાની સેવા પોતાના શિરે ઉપાડી લીધી.

ગામના તમામ યુવાનોએ તે જ દિવસે શ્રમદાન કરીને ડુંગરાના કૂવેથી ગામની ટાંકી સુધી પાઇપલાઇન નાખવાનું કામ શરૂ કરી દીધું.

આખા ગામમાં મીઠાઈઓ વહેંચાઈ અને લોકોએ ભીખાબાપાના આશીર્વાદ લઈને નવી શરૂઆત કરી.

ભીખાબાપાને ગામના પાદરે એક પાકું મકાન બનાવી આપવામાં આવ્યું અને આખો પરિવાર તેમની સેવામાં લાગી ગયો.

રમણિકભાઈએ પોતાના બંને હાથ જોડીને કહ્યું કે ભીખાકાકા, તમે અમારા ગામનું કલંક ધોઈ નાખ્યું અને અમને માનવતાનો સાચો પાઠ ભણાવ્યો.

ભીખાબાપાના કરચલીવાળા ચહેરા પર વર્ષો પછી એક સંતોષભરી અને દૈવી સ્મિત લહેરાઈ રહી હતી.

કાશીબેને પોતાના હાથે બનાવેલી ખીર ભીખાબાપાને જમાડીને તેમનું ઋણ સ્વીકાર્યું.

ગામના મંદિરમાં શંખનાદ થયો અને સૌએ પવિત્ર ભાવથી પ્રાર્થના કરી.

આખું ગામ હવે એક પરિવાર બનીને પ્રેમ અને એકતાના તાંતણે બંધાઈ ગયું હતું.

એ પવિત્ર જળની શીતળતાએ ગામના તમામ લોકોના હૃદયને કાયમ માટે પ્રેમ અને કરુણાથી ભરી દીધા હતા.

એ સૂકાભઠ્ઠ ગામની ધરતી પરથી વર્ષો જૂની નફરત, અહંકાર અને કડવાશનો અંધકાર સદાય માટે ઓગળી ગયો હતો.

અને એક સાચા વડીલના અગાધ પ્રેમ, ક્ષમા અને ત્યાગની પવિત્ર ગંગા સદાય માટે વહેતી થઈ ગઈ હતી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.