સૂર્યાસ્ત પછી સૂકા ઝાડ પર મીઠા ફળ લટકાવતા ચોરને પકડવા દોડેલા ખેડૂતના હોશ ઊડી ગયા, હાથમાં ફાનસ લેતાં જ...

સાંજનો આછો અંધકાર સીમમાં ઉતરી રહ્યો હતો અને ભૂપતે પોતાના થાકેલા બળદોને કોઢમાં બાંધતાં જ એક ઊંડો નિસાસો નાખ્યો.

રસોડાના ઉંબરે ઊભેલી તેની પત્ની શારદાએ પાલવથી આંસુ લૂછતાં કહ્યું, 'ભૂપત, નાની મીરાનો તાવ ફરી વધી ગયો છે, ડોક્ટરે તાત્કાલિક નવી દવાઓ અને ફળો લાવવા કહ્યું છે.'

'ગલ્લામાં એક રૂપિયો પણ નથી અને ગામના સાહુકારે હવે નવી ઉધારી આપવાની ચોખ્ખી ના પાડી દીધી છે.'

શારદાએ રસોડામાંથી વાટકામાં પાતળી કાંજી લાવતાં કહ્યું કે આપણા સસરા કહેતા હતા કે ભાઈઓ તો એક જ શરીરના બે હાથ જેવા હોય છે, એક હાથે તાળી નથી પડતી.

તેમણે યાદ અપાવ્યું કે ભૂતકાળમાં જ્યારે પણ આપણા ઘરમાં મુશ્કેલી આવી, ત્યારે મગન ભાઈએ હંમેશા આગળ આવીને આપણને સાચવ્યા હતા.

તેમણે યાદ કર્યું કે જ્યારે પિતાનું અવસાન થયું ત્યારે મોટા ભાઈએ પોતાના ભાગની ફળદ્રુપ જમીન પણ નાના ભાઈને આપવાની પેરવી કરી હતી.

પણ ગામના કેટલાક બદમાશોના ચડાવ્યાથી ભૂપતે પોતાના મોટા ભાઈ પર વહેમ કર્યો હતો અને સંબંધોમાં કડવાશ ઘોળી દીધી હતી.

એ જૂની ભૂલો યાદ આવતાં જ ભૂપતનું હૃદય પશ્ચાતાપના અગ્નિમાં બળવા લાગ્યું.

પણ ભૂપતના મનમાં જમીનની વહેંચણી વખતે પડેલી ગાંઠ એટલી મજબૂત હતી કે તે કોઈની વાત સાંભળવા તૈયાર નહોતો.

ભૂપતે પોતાના ખિસ્સામાં હાથ નાખ્યો, જ્યાં માત્ર બીડીનું એક ઠૂંઠું અને તાંબાનો એક ઘસાયેલો સિક્કો પડ્યો હતો.

તેણે આકાશ તરફ જોયું અને ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું, 'શારદા, આપણી આ પથરાળ જમીનમાં ઘાસનું તરણું પણ નથી ઊગતું, હવે હું મારી દીકરીને ક્યાંથી બચાવું?'

પરિવારમાં ગરીબી અને લાચારીનું એવું કાળું ડિબાંગ અંધારું છવાયેલું હતું કે કોઈ રસ્તો સૂઝતો નહોતો.

પણ છેલ્લા એક અઠવાડિયાથી ભૂપતના ખેતરના શેઢે એક અજીબોગરીબ ઘટના બની રહી હતી.

શેઢાના ખૂણામાં એક વર્ષો જૂનું, સુકાયેલું ચીકુનું ઝાડ ઊભું હતું, જેના પર પાન પણ માંડ બચ્યા હતા.

દિવસના અજવાળામાં એ ઝાડ સાવ ઠૂંઠું અને વેરાન દેખાતું હતું, પણ સૂરજ આથમ્યા પછી દરરોજ રાત્રે એ ઝાડની ડાળીઓ પર તાજા, પાકા અને સોનેરી રંગના ચીકુ લટકતા જોવા મળતા હતા!

દરરોજ સવારે જ્યારે ભૂપત ખેતરે જતો, ત્યારે ઝાડની નીચે વાંસની ટોપલીમાં ચાળીસ-પચાસ મીઠા ચીકુ ભરેલા મળતા હતા.

શારદા એ ફળો વેચીને મીરા માટે દવા અને દૂધની વ્યવસ્થા કરતી હતી.

ગામના લોકોમાં અંદરોઅંદર ફફડાટ ફેલાઈ ગયો હતો કે ભૂપતના સુકાયેલા ઝાડ પર કોઈ ભૂત-પ્રેત કે જાદુઈ શક્તિનો વાસ છે.

કેટલાક લોકો કહેતા હતા કે રાતના સમયે એ ઝાડ પાસે જવું જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.

ભૂપતના મનમાં પણ આ વાતથી ભય અને અકળામણ પેદા થતી હતી.

તેને થતું હતું કે ક્યાંક કોઈ તાંત્રિક કે શત્રુ તેના પરિવાર પર કોઈ કાળો જાદુ તો નથી કરી રહ્યો ને?

આજે રાત્રે ભૂપતે નક્કી કર્યું કે ગમે તે ભોગે આ રહસ્યનો પર્દાફાશ કરવો જ પડશે.

રાતના બાર વાગ્યા... આકાશમાં અંધારી અમાસની રાત હતી અને ચારેય તરફ સુમસામ સન્નાટો છવાયેલો હતો.

ભૂપત હાથમાં ભારે લાકડી અને એક નાનું ફાનસ લઈને ઝાડથી થોડે દૂર થોરની વાડ પાછળ સંતાઈ ગયો.

વાડ પાછળ સંતાયેલા ભૂપતના મનમાં બાળપણની સ્મૃતિઓ સળવળવા લાગી હતી.

તેણે યાદ કર્યું કે ચોમાસામાં જ્યારે નહેરમાં ઘોડાપૂર આવતું ત્યારે આ જ મોટા ભાઈ તેને પોતાના ખભા પર બેસાડીને શાળાએ મૂકવા જતા હતા.

પોતાના પગમાં કાંટા વાગતા છતાં મોટા ભાઈએ ક્યારેય નાના ભાઈના પગ જમીન પર નહોતા પડવા દીધા.

એક વાગ્યો... દોઢ વાગ્યો... રાતનો ઠંડો પવન સૂસવાટા મારતો હતો અને ભૂપતના ધબકારા વધી રહ્યા હતા.

બરાબર બે વાગ્યે નહેરની પેલી પારથી એક ધીમો પગરવ સંભળાયો.

કાળી ધાબળી ઓઢેલી એક પડછંદ આકૃતિ માથા પર મોટો ટોપલો લઈને ધીમે-ધીમે વાડ કૂદીને ઝાડ તરફ આગળ વધી.

એ માણસ ખૂબ જ લંગડાતો ચાલતો હતો અને એના દરેક ડગલે પીડાનો એક ધીમો કણસાટ સંભળાતો હતો.

ઝાડ પાસે આવીને એ માણસે માથા પરથી ટોપલો નીચે ઉતાર્યો.

તેણે પોતાના ખિસ્સામાંથી કેળના દોરા કાઢ્યા અને એક-એક કરીને મોટા, રસીલા ચીકુને ઝાડની નીચી ડાળીઓ પર પ્રેમથી બાંધવા લાગ્યો!

અને બાકીના ફળો નીચે વાંસની ટોપલીમાં સજાવીને મૂકી દીધા.

આ જોઈને ભૂપતનો ક્રોધ જ્વાળામુખીની જેમ ફાટી નીકળ્યો.

'ઊભો રહે ચોર! આજે તારું માથું ફોડી નાખીશ!' ભૂપતે ગર્જના કરી અને લાકડી ઉગામતો દોડ્યો.

અચાનક થયેલા અવાજથી પેલો માણસ ગભરાઈ ગયો અને ભાગવા જતાં પથ્થર સાથે અથડાઈને જમીન પર પછડાયો.

ટોપલો ઊંધો વળી ગયો અને ફળો ચારેય તરફ વેરાઈ ગયા.

ભૂપતે લાકડીનો ઘા કરવા હાથ ઊંચો કર્યો અને બીજા હાથે ફાનસનો પ્રકાશ પેલા માણસના ચહેરા પર ફેંક્યો.

પણ જેવો ફાનસનો પીળો પ્રકાશ પેલા ચહેરા પર પડ્યો, કે તરત જ ભૂપતના હાથમાંથી લાકડી નીચે પડી ગઈ અને તેના પગ ત્યાં જ થીજી ગયા!

તેની આંખો ફાટી ગઈ અને મોંમાંથી અવાજ ન નીકળ્યો.

સામે જમીન પર કણસતો માણસ બીજો કોઈ નહીં, પણ તેનો સગો મોટો ભાઈ મગનબાપા હતો!

દસ વર્ષ પહેલાં જમીનના વહેંચણી વખતે ભૂપતે જે મોટા ભાઈનું અપમાન કરીને સંબંધ તોડી નાખ્યો હતો, એ જ મગનબાપા આજે તેના પગ આગળ પડેલા હતા.

મગનબાપાના બંને હાથની આંગળીઓ કાંટા વાગવાથી લોહીલુહાણ થઈ ગઈ હતી અને કુર્તો પરસેવે રેબઝેબ હતો.

એમના લંગડાતા પગમાંથી લોહી વહી રહ્યું હતું.

ભૂપત સાવ સ્તબ્ધ થઈ ગયો, 'મોટા ભાઈ... તમે? તમે આ અડધી રાત્રે ચોરની જેમ અહીં શું કરી રહ્યા છો?'

મગનબાપાએ શરમ અને લાચારીથી પોતાની નજર નીચી ઢાળી દીધી.

તેમણે ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું, 'ભૂપત, મને માફ કરજે... હું તારા ખેતરમાં ચોરી કરવા નહોતો આવ્યો.'

'હું તો માત્ર મારી લાડકવાઈ ભત્રીજી મીરા માટે મારા બગીચાના ફળ આપવા આવતો હતો.'

આ શબ્દો સાંભળતાં જ ભૂપતની છાતીમાં વીજળીનો કરંટ લાગ્યો.

'તમારા બગીચાના ફળ? પણ તમે ઝાડ પર કેમ બાંધતા હતા મોટા ભાઈ?' ભૂપતનો અવાજ ધ્રૂજવા લાગ્યો.

મગનબાપાની આંખોમાંથી આંસુનો ધોધ વહી નીકળ્યો.

'ભૂપત, હું તારા ખુમારીવાળા સ્વભાવને બાળપણથી ઓળખું છું,' મગનબાપાએ ડૂસકાં ભરતાં કહ્યું.

'દસ વર્ષ પહેલાં તું મારાથી રિસાઈને અલગ થઈ ગયો હતો, પણ મારું હૃદય તો કાયમ તારા માટે જ ધબકતું હતું.'

'ગયા અઠવાડિયે મને ખબર પડી કે મીરા ભયંકર બીમારીમાં ખાટલે પડી છે અને તારી પાસે દવાના પૈસા નથી.'

'જો હું સીધો તારા ઘરે મદદ લઈને આવ્યો હોત, તો તારો અહંકાર ઘવાત અને તું મારો એક રૂપિયો પણ ન સ્વીકારત!'

'તેથી મેં આ રસ્તો કાઢ્યો... હું દરરોજ રાત્રે મારા બગીચામાંથી સૌથી મીઠા ફળો ચૂંટતો હતો.'

'અને રાતના અંધારામાં નહેર વટાવીને અહીં આવીને તારા સુકાયેલા ઝાડ પર બાંધી જતો હતો.'

'જેથી તું સવારે એ ફળો બજારમાં વેચીને પોતાની મહેનતની કમાણી સમજીને દીકરીની દવા લાવી શકે!'

મગનબાપાએ પોતાના ખિસ્સામાંથી એક કાગળ પણ કાઢ્યો અને ભૂપતના હાથમાં મૂક્યો.

'આ જો ભૂપત, મેં ગામના દવાખાનામાં મારા ટ્રેક્ટરના કાગળો ગિરવે મૂકીને મીરાના તમામ ઈન્જેક્શનના પૈસા પણ ભરી દીધા છે.'

મગનબાપાએ ભીની આંખે યાદ કર્યું કે આપણી મા જ્યારે અંતિમ શ્વાસ લઈ રહી હતી, ત્યારે એણે તારો નાનો હાથ મારા હાથમાં મૂકીને કહ્યું હતું કે મગન, ભૂપતનું કાયમ ધ્યાન રાખજે.

મેં મારી માને વચન આપ્યું હતું કે હું જીવીશ ત્યાં સુધી તારા પર ક્યારેય આંચ નહીં આવવા દઉં.

પછી ભલે તું મને ગમે તેટલો ધિક્કારે કે મારાથી મોં ફેરવી લે, પણ મારો લોહીનો સંબંધ તો તારી સાથે જ જોડાયેલો રહેશે ને ભાઈ!

'બસ મારી એક જ ઈચ્છા હતી કે મારી નાની ઢીંગલી જેવી ભત્રીજી સાજી થઈ જાય!'

આ શબ્દો સાંભળતાં જ ભૂપતના કાળજાના કટકે-કટકા થઈ ગયા.

તેના પર પશ્ચાતાપનો પહાડ તૂટી પડ્યો.

જે મોટા ભાઈને તે સ્વાર્થી અને પથ્થરદિલ માનતો રહ્યો હતો, એ ભાઈ રાત-દિવસ પોતાનું લોહી રેડીને તેના પરિવારની રક્ષા કરી રહ્યો હતો!

ભૂપત એક પણ ક્ષણનો વિચાર કર્યા વગર સીધો મગનબાપાના ચરણોમાં સાષ્ટાંગ ઢળી પડ્યો.

તેણે પોતાના બંને હાથ મોટા ભાઈના લોહીલુહાણ પગ પર મૂકી દીધા અને માથું પછાડીને પોકેપોકે રડવા લાગ્યો.

'મોટા ભાઈ... મને માફ કરી દો! હું કેટલો મોટો અંધ અને નીચ ભાઈ નીકળ્યો!' ભૂપતનો અવાજ રડીને રૂંધાઈ ગયો હતો.

'મેં તમને દસ વર્ષ સુધી ધિક્કાર્યા, તમારા માટે કડવા વેણ કહ્યા, અને તમે મારા સંતાન માટે આટલો મોટો ભોગ આપ્યો?'

'હું તમારી આ પવિત્રતા આગળ કીડા સમાન છું મોટા ભાઈ!'

તે જ સમયે ઘરેથી શારદા પણ દોડતી આવી પહોંચી અને આ દ્રશ્ય જોઈને તે પણ મગનબાપાના પગમાં પડીને રડી પડી.

મગનબાપાએ બંનેને પોતાના હાથે ઊભા કર્યા અને પોતાની છાતી સરસા ચાંપી લીધા.

બે સગા ભાઈઓ દસ વર્ષ પછી એકબીજાને ગળે મળીને નાના બાળકની જેમ ચોધાર આંસુએ રડવા લાગ્યા.

તેમણે સાથે મળીને વેરાયેલા ફળો એકઠા કર્યા અને મગનબાપાને હાથ પકડીને ઘરે લાવ્યા.

શારદાએ પોતાના હાથે ગરમ પાણીથી જેઠના ઘવાયેલા પગ ધોયા અને હળદર-તેલનો લેપ લગાવ્યો.

ભૂપતે મોટા ભાઈના બંને હાથ પકડીને વચન આપ્યું કે હવેથી આ સંસારની કોઈ પણ તાકાત આપણને અલગ નહીં કરી શકે.

મગનબાપાએ પ્રેમથી ભૂપતના માથે હાથ મૂક્યો અને ઘરમાં હર્ષના આંસુઓની હેલી ચડી.

બંને પરિવારોએ ભેગા મળીને કુળદેવીના મંદિરે દીવો પ્રગટાવીને સુખ-શાંતિની પ્રાર્થના કરી.

નાની મીરાએ આંખો ખોલી અને મગનબાપાના ગળામાં હાથ નાખીને હસી પડી.

બીજા દિવસે સવારે બંને પરિવારોએ સાથે મળીને ખેતર વચ્ચેનો શેઢો અને વાડ તોડી નાખ્યા.

અને બંને ભાઈઓએ હાથમાં હાથ પરોવીને સાથે ખેતી કરવાની જાહેરાત કરી.

આખા ગામના લોકો આ અદ્ભુત પ્રેમ અને ત્યાગની વાત સાંભળીને ગદગદ થઈ ગયા અને બંને ભાઈઓને વધાવી લીધા.

મગનબાપાએ પોતાના હાથે મીરાને સફરજન અને ચીકુ ખવડાવ્યા અને બાળકીના ચહેરા પર ગુલાબી નૂર ચમકી ઊઠ્યું.

આખા ગામમાં પેંડા વહેંચાયા અને કારીગરો તેમજ ખેડૂતોએ બંને ભાઈઓની એકતાને નતમસ્તક થઈને વધાવી લીધી.

એ પવિત્ર ખેતરમાં હવે સુકાયેલું ઝાડ પણ જાણે નવપલ્લવિત થઈને પ્રેમની સુગંધ પ્રસરાવી રહ્યું હતું.

એ પવિત્ર આંગણામાં હવે કડવાશ કે વિયોગનું કોઈ નામ નહોતું, માત્ર ઈશ્વરીય પ્રેમ અને પરમ શાંતિનો અખંડ વાસ હતો.

એ ખેતરના સુકાયેલા ઝાડ પરથી અહંકાર અને ગેરસમજનો અંધકાર સદાય માટે ઓગળી ગયો હતો.

અને ભાઈચારા, ક્ષમા અને પરમ ત્યાગનો અમર સૂર્ય સદાય માટે ઝળહળી ઊઠ્યો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.