વહુ પોતાની જ સાસુને આખી જિંદગી કંજૂસ સમજીને ધિક્કારતી રહી, પણ સાસુની બેંક પાસબુકમાં છુપાયેલું અસલી સત્ય બહાર આવતા જ...

નિતિનભાઈ અને તેમના પત્ની કવિતા પોતાના એકના એક દીકરા આકાશ સાથે રહેતા હતા. નિતિનભાઈના અવસાન પછી કવિતાબેને ખૂબ જ મુશ્કેલીઓ વેઠીને આકાશને ભણાવ્યો હતો અને એક સારો માણસ બનાવ્યો હતો. આકાશ વ્યવસાયે સોફ્ટવેર એન્જિનિયર હતો અને તેનો પગાર ઘણો સારો હતો. થોડા સમય પહેલા જ આકાશના લગ્ન નેહા સાથે થયા હતા. નેહા દેખાવમાં સુંદર, ભણેલી ગણેલી અને આજના આધુનિક યુગની છોકરી હતી. તેને સંગીતનો ખૂબ જ શોખ હતો અને તેનો અવાજ પણ અતિશય મધુર હતો.

લગ્ન થઈને નેહા જ્યારે આ ઘરમાં આવી ત્યારે શરૂઆતના દિવસો ખૂબ જ સારા વીત્યા. પરંતુ જેમ જેમ સમય પસાર થતો ગયો, તેમ તેમ નેહા અને કવિતાબેન વચ્ચે વૈચારિક મતભેદો શરૂ થવા લાગ્યા. કવિતાબેન જૂના જમાનાના હતા અને તેમણે જીવનમાં ગરીબી અને તકલીફો ખૂબ નજીકથી જોઈ હતી, તેથી તેઓ ઘરમાં દરેક વસ્તુનો બગાડ અટકાવવા માટે હંમેશાં આગ્રહ રાખતા હતા. તેઓ નેહાને નાની નાની બાબતોમાં ટોકતા રહેતા હતા, જેમ કે રસોડામાં શાકભાજી સુધારતી વખતે વધારે કચરો ન કરવો, પંખા કે લાઈટ જરૂર વગર ચાલુ ન રાખવા, અને બહારના મોંઘા મોજશોખ પાછળ પૈસા ન બગાડવા.

નેહાને સંગીતનો અતિશય શોખ હતો અને તે ઈચ્છતી હતી કે તે પોતાના આ શોખને આગળ વધારે. તે અવારનવાર ઓનલાઈન મોંઘા સંગીતના સાધનો, બ્રાન્ડેડ કપડાં અને બ્યુટી પ્રોડક્ટ્સ મંગાવતી રહેતી હતી. જ્યારે પણ ઘરમાં કોઈ કુરિયર આવતું, ત્યારે કવિતાબેનનું મોઢું બગડી જતું. તેઓ નેહાને કહેતા કે ઘરમાં વગર વિચારે પૈસા ઉડાવવા એ સારી આદત નથી, ભવિષ્ય માટે કરકસર કરવી ખૂબ જ જરૂરી છે. નેહાને સાસુની આ રોજરોજની ટોકટોક બિલકુલ ગમતી નહોતી. તે મનોમન પોતાની સાસુને અતિશય કંજૂસ અને જૂના વિચારોવાળી સમજીને ધિક્કારવા લાગી હતી.

એક દિવસ નેહાએ આકાશ પાસે જીદ કરી કે તેને એક મોંઘો માઇક્રોફોન અને હોમ સ્ટુડિયો સેટ ખરીદવો છે, જેની કિંમત હજારો રૂપિયામાં હતી. આકાશ પણ પોતાની પત્નીની ખુશી માટે આ સાધનો ખરીદવા તૈયાર થઈ ગયો. પરંતુ જ્યારે કવિતાબેનને આ વાતની ખબર પડી, ત્યારે તેમણે આકાશ અને નેહા બંનેને વઢ્યા. તેમણે કહ્યું કે અત્યારે આવા બિનજરૂરી ખર્ચા કરવાની કોઈ જરૂર નથી, સંગીત તો સાદા ગીતો ગાઈને પણ શીખી શકાય છે. સાસુની આ વાત સાંભળીને નેહાનો ગુસ્સો સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો. તે પોતાના રૂમમાં જઈને રડવા લાગી અને આકાશ સામે સાસુની બૂરાઈ કરવા લાગી.

નેહા આકાશને કહેતી કે તમારા મમ્મી ખૂબ જ કંજૂસ છે, તેમને મારી કોઈ ખુશી ગમતી જ નથી. તેઓ હંમેશાં ઘરમાં પૈસા બચાવવાની જ વાતો કર્યા કરે છે પણ મારી કલાની તેમને કોઈ કદર નથી. આકાશ પોતાની માતાના સ્વભાવને સારી રીતે જાણતો હતો, તેથી તે નેહાને શાંત પાડવાનો પ્રયત્ન કરતો પણ નેહાના મનમાં કવિતાબેન પ્રત્યે નફરત દિનપ્રતિદિન વધતી જ જતી હતી. ઘરમાં એક અનોખો તણાવ પેદા થઈ ગયો હતો અને નેહાએ સાસુ સાથે સીધી વાત કરવાનું પણ બંધ કરી દીધું હતું.

આમને આમ કેટલાક મહિનાઓ પસાર થઈ ગયા. કવિતાબેનની ઉંમર થવાના કારણે તેમની તબિયત અવારનવાર ખરાબ રહેતી હતી. ડોક્ટરે તેમને કેટલીક મોંઘી દવાઓ અને સારો પૌષ્ટિક ખોરાક લેવાની સલાહ આપી હતી. આકાશ દર મહિને મમ્મીની દવાઓ માટે પૈસા આપતો હતો. પરંતુ નેહા હંમેશાં જોતી કે કવિતાબેન બજારમાંથી સસ્તી દવાઓ લાવવાનો આગ્રહ રાખતા અને ક્યારેક તો પોતાના ભોજનમાં પણ દૂધ, ફળ જેવી કિંમતી વસ્તુઓનો ખર્ચ ટાળતા હતા. નેહાને લાગતું કે સાસુ પોતાની બીમારીમાં પણ કંજૂસાઈ કરી રહ્યા છે જેથી ઘરમાં વધુ પૈસા ભેગા કરી શકાય.

એક દિવસ આકાશ ઓફિસે ગયો હતો અને કવિતાબેન સોસાયટીના મંદિરે કીર્તનમાં ગયા હતા. ઘરમાં નેહા એકલી જ હતી. તે ઘરની સાફસફાઈ કરી રહી હતી ત્યારે તેને કવિતાબેનના રૂમમાં જવાનું થયું. કવિતાબેનના રૂમમાં એક ખૂબ જ જૂનો લાકડાનો કબાટ હતો, જે હંમેશાં બંધ રહેતો હતો. આજે કવિતાબેન ઉતાવળમાં એ કબાટની ચાવી ડ્રોઅર પર જ ભૂલી ગયા હતા. નેહાના મનમાં અચાનક એ જૂનો કબાટ જોવાની જિજ્ઞાસા જાગી. તેને થયું કે લાવ જોઉં તો ખરી કે આ કંજૂસ સાસુએ કબાટમાં શું છુપાવીને રાખ્યું છે.

নেહાએ ચાવી લીધી અને ધ્રૂજતા હાથે કબાટનો દરવાજો ખોલ્યો. કબાટની અંદર જૂની સાડીઓ અને કેટલાક સાદા કપડાં ગોઠવેલા હતા. કપડાંની નીચે એક નાની લોખંડની તિજોરી જેવું ખાનું હતું. નેહાએ એ ખાનું ખોલ્યું તો તેની અંદર એક જૂની, ફાટેલી ડાયરી અને બેંકની પાસબુક પડેલી હતી. નેહાએ ઉત્સુકતાથી એ બેંકની પાસબુક હાથમાં લીધી. પાસબુક ખોલતા જ તેની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. એ પાસબુકમાં દર મહિને નિયમિત રીતે નાની નાની રકમો જમા કરવામાં આવી હતી અને અત્યારે તે ખાતામાં લાખો રૂપિયા જમા થઈ ચૂક્યા હતા.

નેહાના મનમાં થયું કે આટલા બધા પૈસા હોવા છતાં મમ્મી ઘરમાં આટલી કંજૂસાઈ કરે છે અને મને એક નાનું માઈક ખરીદવાની પણ ના પાડે છે. ત્યારબાદ નેહાએ પાસબુકની બાજુમાં રાખેલી જૂની ડાયરી ખોલી. એ ડાયરીના પાના પર કવિતાબેનના હાથે ગુજરાતીમાં કંઈક લખેલું હતું. નેહાએ ડાયરીનું પહેલું પાનું વાંચવાનું શરૂ કર્યું. જેમ જેમ તે આગળ વાંચતી ગઈ, તેમ તેમ તેના ચહેરાના હાવભાવ બદલાવા લાગ્યા અને તેના હૃદયના ધબકારા વધી ગયા.

ડાયરીમાં કવિતાબેને લખ્યું હતું કે, "આજે મારી વહુ નેહા ઘરમાં પહેલીવાર ગીત ગાઈ રહી હતી. તેનો અવાજ એટલો મીઠો છે કે જાણે સાક્ષાત સરસ્વતી દેવી તેના કંઠમાં વસ્યા હોય. પરંતુ આ ઘરની આર્થિક સ્થિતિ એવી નથી કે હું તેને કોઈ મોટા સંગીતના ક્લાસમાં મોકલી શકું કે તેના માટે મોટો સ્ટુડિયો બનાવી શકું. મેં મનોમન સંકલ્પ કર્યો છે કે મારી વહુની આ કલા ક્યારેય અધૂરી નહીં રહે. હું આ ઘરમાંથી રોજ એક-એક રૂપિયો બચાવીશ. મારા ભોજન અને મારી દવાઓના ખર્ચમાંથી પણ જેટલા પૈસા બચશે, તે હું નેહાના નામે બેંકમાં જમા કરીશ. જ્યારે આ રકમ મોટી થઈ જશે, ત્યારે હું મારી વહુને એક અતિ આધુનિક મ્યુઝિક સ્ટુડિયો ભેટમાં આપીશ, જેથી તે આખી દુનિયા સામે પોતાની કલા પ્રદર્શિત કરી શકે."

ડાયરીના બીજા પાના પર રોજનો હિસાબ લખેલો હતો. એક જગ્યાએ લખ્યું હતું, "આજે દૂધવાળાના બિલમાંથી પચાસ રૂપિયા બચાવ્યા." બીજી જગ્યાએ લખ્યું હતું, "આજે ડૉક્ટરે મોંઘી દવા લખી હતી, પણ મેં સસ્તી દવા લઈને બચેલા પાંચસો રૂપિયા નેહાના સ્ટુડિયો ફંડમાં જમા કર્યા છે. વહુ કદાચ મને કંજૂસ સમજતી હશે, કારણ કે હું તેને ખર્ચ કરવાની ના પાડું છું. પણ જો હું તેને અત્યારે નહીં ટોકું, તો ઘરમાં પૈસા બચશે નહીં અને તેનું સંગીતનું સપનું ક્યારેય પૂરું નહીં થાય. મારો વહુ પ્રત્યેનો આ કડક સ્વભાવ માત્ર તેના ભવિષ્યને ઉજ્જવળ બનાવવા માટે જ છે."

આખી ડાયરી કવિતાબેનના નેહા પ્રત્યેના અખૂટ પ્રેમ અને ત્યાગની વાર્તા કહી રહી હતી. નેહાના હાથમાંથી ડાયરી સરી પડી. તેનું આખું શરીર ધ્રૂજવા લાગ્યું અને તેની આંખોમાંથી પશ્ચાતાપના આંસુ અવિરતપણે વહેવા લાગ્યા. જેને તે આખી જિંદગી કંજૂસ, હૃદયહીન અને દુશ્મન સમજતી હતી, તે સાસુ પોતાની જિંદગીના સુખો અને પોતાની તબિયતની પરવા કર્યા વગર વહુના સપના માટે તલ-તલ મરી રહી હતી. નેહાને પોતાની જાત પર અત્યંત ધિક્કાર થવા લાગ્યો કે તેણે આવી પવિત્ર સ્ત્રી વિશે કેવા ખરાબ વિચારો રાખ્યા હતા.

બરાબર એ જ સમયે ઘરનો મુખ્ય દરવાજો ખૂલ્યો અને કવિતાબેન હાથમાં પૂજાની થાળી લઈને ઘરમાં આવ્યા. નેહાને રડતી જોઈને તેઓ ગભરાઈ ગયા અને થાળી ટેબલ પર મૂકીને દોડતા તેની પાસે આવ્યા. તેમણે નેહાના ખભા પર હાથ મૂક્યો અને ચિંતાતુર અવાજે પૂછ્યું, "શું થયું બેટા? તું કેમ રડે છે? આકાશ સાથે કોઈ ઝઘડો થયો છે?"

નેહાએ કવિતાબેન સામે જોયું અને કંઈ પણ બોલ્યા વગર તે સીધી કવિતાબેનના પગમાં પડી ગઈ. તેણે કવિતાબેનના પગ પકડી લીધા અને ધ્રુસ્કે ધ્રુસ્કે રડવા લાગી. કવિતાબેન આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા, તેમણે નેહાને બેઠી કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ નેહા પગ છોડવા તૈયાર નહોતી. તે રડતા રડતા બોલી, "મમ્મી, મને માફ કરી દો. હું ખૂબ જ પાપી અને સ્વાર્થી વહુ છું. મેં તમને આખી જિંદગી ખોટા સમજ્યા, તમને કંજૂસ કહ્યા અને મનોમન તમને ધિક્કારતી રહી. પણ આજે મને ખબર પડી કે તમે મારા સપના માટે પોતાની જાતને કેટલી કષ્ટ આપી રહ્યા છો."

નેહાએ હાથમાં રહેલી ડાયરી અને પાસબુક કવિતાબેન સામે ધરી દીધા. કવિતાબેન સમજી ગયા કે તેમનું આ ગુપ્ત રહસ્ય હવે બહાર આવી ગયું છે. તેમના ચહેરા પર એક માતૃત્વસભર સ્મિત આવી ગયું. તેમણે નેહાને બળપૂર્વક ઊભી કરી અને પોતાના હૃદય સરસી ચાંપી દીધી. કવિતાબેને નેહાના આંસુ લૂછતાં કહ્યું, "અરે પાગલ છોકરી, આમાં રડવાનું ન હોય. મા અને દીકરી વચ્ચે વળી માફી કેવી? તું આ ઘરની વહુ નથી, મારી દીકરી છે. જો એક મા પોતાની દીકરીના સપના પૂરા કરવા માટે થોડી કરકસર ન કરે, તો એ મા શાની? મને તારા સંગીત પર પૂરો ભરોસો છે અને હું જોવા માંગુ છું કે તું એક દિવસ ખૂબ મોટી સિંગર બને."

આ જ સમયે આકાશ પણ ઓફિસેથી ઘરે આવી પહોંચ્યો અને ઘરનું આ ભાવુક વાતાવરણ જોઈને તેની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ. તેને ગર્વ થયો કે તેની પાસે આવી ત્યાગી માતા અને ભૂલ સમજનારી પત્ની છે. નેહાએ મનોમન સંકલ્પ કર્યો કે તે હવે ક્યારેય ઘરના પૈસાનો બગાડ નહીં કરે અને કવિતાબેનના આ ત્યાગને ક્યારેય એળે નહીં જવા દે. ઘરમાં વહુ અને સાસુનો સંબંધ હવે કાયમ માટે પ્રેમ અને આદરના પવિત્ર બંધનમાં બંધાઈ ચૂક્યો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.