સગા દીકરાએ કરોડપતિ બન્યા પછી પિતાને વૃદ્ધાશ્રમ ધકેલ્યા, પણ ત્યાં પહોંચતા જ મેનેજરે પિતાને ગળે લગાવીને જે સત્ય કહી દીધું તેનાથી...

ધૈર્ય સખત મહેનત અને તીક્ષ્ણ બુદ્ધિના જોરે ખૂબ જ નાની ઉંમરે એક બહુ મોટી આઇટી કંપનીનો માલિક બની ગયો હતો. તેની પાસે અઢળક પૈસા, મોંઘી ગાડીઓ, મોટો બંગલો અને સમાજમાં ઊંચી પ્રતિષ્ઠા હતી. તેની સફળતાના ચર્ચા આખા બિઝનેસ જગતમાં થતા હતા. ઘરમાં તેની પત્ની અને એક નાનો દીકરો પણ હતા. ધૈર્ય પોતાની વૈભવી જિંદગીમાં એટલો મશગૂલ થઈ ગયો હતો કે તેને સંબંધોની સાચી કિંમત સમજાતી નહોતી.

આ જ આલીશાન બંગલાના એક નાના અને સાદા ખૂણામાં ધૈર્યના વૃદ્ધ પિતા શાંતિલાલ રહેતા હતા. શાંતિલાલ સરકારી નોકરીમાંથી નિવૃત્ત થયા હતા. તેમણે પોતાની આખી જિંદગીની જમાપુંજી અને લોન લઈને ધૈર્યને વિદેશમાં ભણાવ્યો હતો અને આ મુકામ સુધી પહોંચાડ્યો હતો. શાંતિલાલ સ્વભાવે અત્યંત સરળ, ધાર્મિક અને શાંત માણસ હતા. પત્નીના અવસાન પછી તેઓ એકલા પડી ગયા હતા. પરંતુ દીકરાની સફળતા જોઈને તેઓ મનોમન ખૂબ જ રાજી થતા હતા. તેઓ ઘરમાં કોઈને ક્યારેય નડતા નહોતા અને પોતાના રૂમમાં જ ભજન-કીર્તન અને પુસ્તકો વાંચવામાં સમય વિતાવતા હતા.

જેમ જેમ ધૈર્યનો બિઝનેસ વધતો ગયો તેમ તેમ તેના ઘરમાં અવારનવાર વિદેશી મહેમાનો અને મોટા મોટા બિઝનેસ પાર્ટનર્સ આવવા લાગ્યા. ધૈર્યની પત્નીને લાગતું હતું કે શાંતિલાલના જૂના વિચારો, તેમનું સાદું ધોતિયું અને પહેરવેશ તેમના હાઈ-ફાઈ સ્ટેટસ સાથે મેળ ખાતા નથી. વહુ વારંવાર ધૈર્યને ટોકતી કે તમારા પિતા જ્યારે મહેમાનો સામે આવે છે ત્યારે આપણી આબરૂનું પ્રદર્શન થાય છે. વળી મોટી ઉંમરના કારણે તેમને વારંવાર ખાંસી આવતી અને તબિયત નરમ-ગરમ રહેતી, જે ધૈર્ય અને તેની પત્નીને પોતાના વૈભવી જીવનમાં એક નડતર જેવી લાગવા માંડી હતી.

એક દિવસ ધૈર્યની પત્નીએ સીધું જ ધૈર્યને કહી દીધું કે આપણે પપ્પાને કોઈ સારી હાઈ-ક્લાસ વૃદ્ધાશ્રમમાં મૂકી આવીએ. ત્યાં તેમની ઉંમરના લોકો પણ મળશે અને આપણી લાઈફસ્ટાઈલમાં કોઈ ખલેલ પણ નહીં પહોંચે. ધૈર્ય શરૂઆતમાં થોડો અચકાયો પરંતુ સફળતાના નશામાં ચૂર અને પત્નીના દબાણ સામે તે હારી ગયો. તેણે વિચાર્યું કે પિતાને આશ્રમમાં મોકલવા એ જ અત્યારે સાચો નિર્ણય છે, કારણ કે ત્યાં તેમને સમયસર જમવાનું અને મેડિકલ સુવિધા મળી રહેશે.

બીજા દિવસે સવારે ધૈર્ય શાંતિલાલના રૂમમાં ગયો. શાંતિલાલ પોતાના ખાટલા પર બેસીને માળા ફેરવી રહ્યા હતા. ધૈર્ય ઘણો સંકોચ અનુભવી રહ્યો હતો પરંતુ તેણે હિંમત ભેગી કરીને કહ્યું, "પપ્પા, ઘરમાં રોજ રોજ મહેમાનો આવે છે અને તમને પણ એકલતા લાગે છે. મેં શહેરની બહાર એક બહુ જ મોટો અને બધી સુવિધાઓવાળો આશ્રમ જોયો છે. મેં ત્યાં તમારા માટે બુકિંગ કરાવી લીધું છે. આજે આપણે ત્યાં જવાનું છે."

ધૈર્યને લાગ્યું હતું કે પિતા આ સાંભળીને ગુસ્સે થશે, રડશે અથવા તો વિરોધ કરશે. પરંતુ શાંતિલાલે માળા બાજુ પર મૂકી અને તેમના ચહેરા પર એક અનોખી શાંતિ અને સ્મિત આવી ગયું. તેમણે પલંગ પરથી ઊભા થઈને એક નાની બેગમાં પોતાના બે જોડી સાદા કપડાં અને ભગવાનની મૂર્તિ ગોઠવી દીધી. તેમણે દીકરા સામે જોઈને માત્ર એટલું જ કહ્યું, "ભલે બેટા, તું જેમ કહે તેમ. તારી ખુશીમાં જ મારી ખુશી છે."

શાંતિલાલ ચુપચાપ દીકરાની પાછળ ચાલતા બંગલાની બહાર આવ્યા. તેઓ કોઈ પણ જાતના વિરોધ વગર ધૈર્યની મોંઘી અને આલીશાન ગાડીની પાછળની સીટ પર બેસી ગયા. ગાડી જ્યારે સોસાયટીની બહાર નીકળી રહી હતી ત્યારે શાંતિલાલે એકવાર પણ પાછળ વળીને પોતાના બંગલા તરફ જોયું નહીં. ગાડીમાં આખા રસ્તે એક ઘેરો સન્નાટો છવાયેલો રહ્યો. ધૈર્ય વારંવાર કાચમાંથી પિતાનો ચહેરો જોવાનો પ્રયત્ન કરતો હતો પરંતુ શાંતિલાલની આંખોમાં કોઈ પશ્ચાતાપ કે ગુસ્સો નહોતો, બલ્કે એક અજીબ સંતોષ હતો.

લગભગ એક કલાકની મુસાફરી પછી ગાડી શહેરની ભાગોળે આવેલા એક સુંદર અને હરિયાળા વૃદ્ધાશ્રમના દરવાજે આવીને ઊભી રહી. આ આશ્રમ ઘણો મોટો હતો અને ત્યાં ઘણા બધા વૃદ્ધો તેમજ અનાથ બાળકો પણ આસપાસ રમતા દેખાતા હતા. ધૈર્ય ગાડીમાંથી નીચે ઉતર્યો અને પિતાની બેગ હાથમાં લીધી. શાંતિલાલ પણ ગાડીમાંથી ઉતરીને આશ્રમના વાતાવરણને ઊંડા શ્વાસ સાથે નિહાળવા લાગ્યા.

જેવા શાંતિલાલ આશ્રમના મુખ્ય ઓફિસના દરવાજે પહોંચ્યા કે તરત જ અંદરથી આશ્રમના મુખ્ય મેનેજર દોડતા બહાર આવ્યા. મેનેજરના ચહેરા પર શાંતિલાલને જોઈને એક અદભુત ચમક આવી ગઈ. તેમણે ધૈર્યની હાજરીની પરવા કર્યા વગર સીધા જ શાંતિલાલને વહાલથી ગળે લગાવી લીધા. મેનેજરની આંખો ભીની થઈ ગઈ અને તેમણે ઉત્સાહથી કહ્યું, "શાંતિલાલભાઈ! તમે ફરી પાછા આવ્યા? આ વખતે તમે અમને કહ્યા વગર કેમ આવી ગયા? અમે બધા અને આશ્રમના એકેએક બાળક તમારી રાહ જોઈ રહ્યા હતા."

મેનેજરના મોઢેથી આ શબ્દો સાંભળીને ધૈર્ય એકદમ સ્તબ્ધ થઈ ગયો. તેના મનમાં મોટો સવાલ જાગ્યો કે પિતા તો આ આશ્રમમાં પહેલીવાર આવી રહ્યા છે, તો પછી આ મેનેજર તેમને આટલી સારી રીતે કેવી રીતે ઓળખે છે અને 'તમે ફરી આવ્યા' એવું કેમ કહી રહ્યા છે? ધૈર્યથી રહેવાયું નહીં એટલે તેણે આગળ આવીને મેનેજરને પૂછ્યું, "સર, તમે મારા પિતાને ઓળખો છો? તેઓ અહીં પહેલા ક્યારેય આવ્યા છે?"

મેનેજર ધૈર્ય સામે આશ્ચર્યથી જોઈ રહ્યા. પછી તેમણે શાંતિલાલ સામે જોયું અને બોલ્યા, "અરે! શું તમે આ મહાન માણસના દીકરા છો? ધૈર્યભાઈ, તમે તમારા પિતાના અસલી સ્વરૂપથી બિલકુલ અજાણ છો. શાંતિલાલભાઈ છેલ્લા દસ વર્ષથી આ આશ્રમ સાથે જોડાયેલા છે. તેઓ દર મહિને પોતાની નિવૃત્તિના પેન્શનનો અને પોતાની જૂની બચતનો એંસી ટકા ભાગ આ આશ્રમમાં ચૂપચાપ દાન કરી દેતા હતા. તેમણે ક્યારેય પોતાનું નામ ક્યાંય જાહેર થવા દીધું નથી."

મેનેજરે પોતાની વાત આગળ વધારતા કહ્યું, "આ આશ્રમની પાછળ જે અનાથ બાળકોની આખી શાળા ચાલે છે ને, તે શાંતિલાલભાઈના દાનના પૈસાથી જ ઊભી થઈ છે. અહીં રહેતા સેંકડો અનાથ બાળકો આજે જો ભણી શકતા હોય અને સારું જીવન જીવી શકતા હોય, તો તે માત્ર ને માત્ર આ શાંતિલાલભાઈના કારણે જ છે. તેઓ દર મહિને અહીં આવતા, બાળકો સાથે આખો દિવસ વિતાવતા, તેમને પુસ્તકો અને રમકડાં લાવી આપતા. આ આશ્રમ માટે તો તેઓ સાક્ષાત ભગવાન સમાન છે. પણ છેલ્લા થોડા મહિનાઓથી તેમની તબિયત ખરાબ હોવાને કારણે તેઓ રૂબરૂ આવી શકતા નહોતા અને આજે જ્યારે તમે તેમને અહીં લઈને આવ્યા છો, ત્યારે મને એમ કે તેઓ કાયમ માટે અમારી સાથે રહેવા આવી ગયા છે."

મેનેજરની એકેએક વાત ધૈર્યના કાનમાં સીસાની જેમ ઓગળવા લાગી. તેનું આખું શરીર ધ્રૂજવા લાગ્યું. જે પિતાને તે પોતાના વૈભવી જીવનમાં એક બોજ સમજતો હતો, જે પિતાને તેના ઘરમાં મહેમાનો સામે લાવતા શરમ આવતી હતી, તે પિતા સમાજના સેંકડો અનાથ બાળકોના ભવિષ્યના ઘડવૈયા હતા. શાંતિલાલે ક્યારેય પોતાની આ મહાનતાનો ઘરમાં દેખાવો કર્યો નહોતો કે ક્યારેય અભિમાન કર્યું નહોતો. તેઓ પત્નીના અને દીકરાના મોજશોખ માટે ઘરમાં સાદગીથી રહેતા હતા અને પોતાની કમાણી અનાથ બાળકોના ચહેરા પર સ્મિત લાવવા માટે વાપરતા હતા.

ધૈર્યની આંખોમાંથી પશ્ચાતાપના આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેને પોતાની સફળતા, પોતાના અઢળક પૈસા અને બંગલા પર અતિશય ધિક્કાર થવા લાગ્યો. તેને સમજાયું કે ખરો અમીર અને સફળ માણસ તેનો બાપ છે, જેણે આટલું મોટું દિલ રાખ્યું હતું, જ્યારે પોતે કરોડો રૂપિયા કમાવા છતાં દિલથી સાવ ગરીબ અને ભિખારી સાબિત થયો હતો જે પોતાના પિતાને બે રોટલી પણ પ્રેમથી આપી શકતો નહોતો.

ધૈર્ય ચાલુ ઓફિસે બધાની સામે જ રડતા રડતા શાંતિલાલના પગમાં પડી ગયો. તેણે પિતાના પગ પકડી લીધા અને ધ્રુસ્કે ધ્રુસ્કે રડતા બોલ્યો, "પપ્પા, મને માફ કરી દો. હું પૈસાના અંધાપામાં સાવ આંધળો થઈ ગયો હતો. હું તમારી કિંમત ન સમજી શક્યો. મને મારી ભૂલ સમજાઈ ગઈ છે. પપ્પા, પ્લીઝ મને માફ કરી દો અને મારી સાથે પાછા ઘરે ચાલો. તમારા વગર એ આલીશાન બંગલો માત્ર પથ્થર અને કાચનું એક મકાન છે, ઘર નથી. મને સુધરવાની એક તક આપો."

શાંતિલાલની આંખોમાં પણ આંસુ આવી ગયા. તેમણે ક્યારેય દીકરા પ્રત્યે મનમાં કોઈ ખોટો ભાવ રાખ્યો નહોતો. તેમણે ધીમેથી નમીને ધૈર્યને બેઠો કર્યો અને તેના માથા પર પ્રેમથી હાથ મૂકીને તેના આંસુ લૂછ્યા. શાંતિલાલે કહ્યું, "અરે બેટા, ઊભો થા. બાપ ક્યારેય પોતાના સંતાનોથી નારાજ નથી થતો. તેં મને મારી સાચી જગ્યા બતાવી દીધી છે, પણ જો તારી ઈચ્છા હોય તો હું તારી સાથે પાછો આવવા તૈયાર છું."

ધૈર્યએ પિતાની બેગ પાછી હાથમાં લીધી અને મેનેજરનો આભાર માનીને પિતાને સન્માનપૂર્વક ગાડીની આગળની સીટ પર બેસાડ્યા. આજના દિવસે ધૈર્યને જિંદગીનો સૌથી મોટો પાઠ ભણવા મળ્યો હતો કે સાચી સફળતા બેંક બેલેન્સથી નહીં પણ માણસના સંસ્કાર અને તેના દિલની મોટાઈથી મપાય છે. ઘરે પહોંચીને ધૈર્યની પત્ની પણ જ્યારે આખી હકીકત જાણી ત્યારે તેની આંખો પણ ખુલી ગઈ અને આખો પરિવાર ફરી એકવાર પ્રેમ અને આદરના પવિત્ર બંધનમાં બંધાઈ ગયો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.