વહુને દોષ આપતી સાસુએ રવિવારે આખો દિવસ દીકરા સાથે વિતાવ્યો ત્યારે સામે આવી કડવી વાસ્તવિકતા...
"ચા ઠંડી થઈ ગઈ છે, પણ તારા દીકરા પાસે બે મિનિટ બેસીને ઘૂંટડો ભરવાની ફુરસત નથી. લગ્ન પહેલાં તો ઓફિસેથી આવતાં જ સીધો રસોડામાં આવતો હતો."
પાર્વતીબેને કપ ટેબલ પર પછાડતાં કહ્યું. તેમની નજર રસોડામાં રોટલી વણી રહેલી રિયા પર સ્થિર હતી.
રિયાએ તવા પરથી ગરમ ફૂલેલી રોટલી ઉતારીને કેસરોલમાં મૂકી. તેણે શાંત અવાજે કહ્યું, "મમ્મીજી, ચિરાગ આજે ઓફિસના કોઈ પ્રોજેક્ટના કારણે બહુ ટેન્શનમાં છે. રૂમમાં લેપટોપ લઈને બેઠો છે એટલે મેં એને ડિસ્ટર્બ ન કર્યો."
"હા, તું તો એનો બચાવ જ કરીશ ને!" પાર્વતીબેનનો અવાજ વધુ તીખો થયો. "જ્યારથી તું આ ઘરમાં આવી છે ત્યારથી એનો રૂમ જ એની દુનિયા બની ગયો છે. પહેલાં એ આખો રવિવાર મારી સાથે વાતો કરતો. હવે તો એના મોઢેથી બે સારા બોલ સાંભળવા માટે પણ મારે રાહ જોવી પડે છે. તેં એને એવો વશમાં કરી લીધો છે કે એને પોતાની મા દેખાતી જ બંધ થઈ ગઈ છે."
રિયા ચૂપ રહી. આ આરોપ તેના માટે નવો નહોતો. લગ્નને બે વર્ષ થયાં હતાં અને છેલ્લા છ મહિનાથી ઘરમાં આ એક જ વાર્તા ચાલતી હતી. ચિરાગ મોડો આવે તો દોષ રિયાનો, ચિરાગ થાકેલો હોય તો દોષ રિયાનો, અને ચિરાગ ચૂપ રહે તો પણ રિયાએ જ એને કંઈક કહ્યું હશે એવું માની લેવામાં આવતું હતું.
પાર્વતીબેનને અંદરથી એક ઊંડો ડર સતાવતો હતો. પતિના ગયા પછી તેમણે એકલે હાથે ચિરાગને મોટો કર્યો હતો. ચિરાગ તેમનું આખું સર્વસ્વ હતો. પણ હવે તેમને લાગતું હતું કે રિયા તેમના અને દીકરા વચ્ચે એક અદ્રશ્ય દીવાલ બનીને ઊભી રહી ગઈ છે. દરેક વખતે જ્યારે ચિરાગ રિયા સાથે હસતો કે બહાર જતો, ત્યારે પાર્વતીબેનને પોતાના અસ્તિત્વ પર ખતરો જણાતો.
રાત્રે સાડા નવ વાગ્યે ચિરાગ રૂમમાંથી બહાર આવ્યો. તેના હાથમાં હજુ પણ મોબાઈલ હતો. તે સીધો ડાઇનિંગ ટેબલ પર આવીને બેસી ગયો.
"ચિરાગ, તારા માટે મેં ખાસ તુવેરનું શાક બનાવ્યું છે," પાર્વતીબેને ઉત્સાહથી કટોરી આગળ ધરી.
"હા મમ્મી, મૂકી દો," ચિરાગે સ્ક્રીન પરથી નજર હટાવ્યા વગર જ કહ્યું. તેણે ઝડપથી બે રોટલી જમી લીધી.
"બેટા, આજે આપણા જૂના પાડોશી રમેશભાઈ મળ્યા હતા. તારા વિશે પૂછતા હતા. મેં કહ્યું કે ચિરાગ તો હવે બહુ મોટો સાહેબ બની ગયો છે," પાર્વતીબેને વાત આગળ વધારવાની કોશિશ કરી.
"સારું કર્યું મમ્મી," ચિરાગે પાણીનો ગ્લાસ ખાલી કર્યો અને ઊભો થઈ ગયો. "મારે હજુ એક યુએસ ક્લાયન્ટ સાથે કોલ છે. હું રૂમમાં જાઉં છું."
"પણ બેટા, બે મિનિટ બેસ તો ખરો. મારે તારી સાથે બેંકના કામની વાત કરવી હતી," પાર્વતીબેનનો અવાજ ઢીલો પડ્યો.
"કાલે સવારે મમ્મી, અત્યારે મોડું થાય છે," ચિરાગ ઝડપથી પોતાના બેડરૂમ તરફ જતો રહ્યો અને દરવાજો અડધો બંધ કરી દીધો.
ડાઇનિંગ ટેબલ પર ફરી એ જ અસહ્ય સન્નાટો છવાઈ ગયો. પાર્વતીબેને ક્રોધથી રિયા સામે જોયું, જે બાકી રહેલા વાસણ સમેટી રહી હતી.
"જોયું ને? આ તારા રંગ ઢંગ છે," પાર્વતીબેને આક્રોશ ઠાલવ્યો. "તેં એને એટલો બાંધી રાખ્યો છે કે એને મા સાથે બેસીને વાત કરવાનો પણ કંટાળો આવે છે. અંદર જઈને બંને જણા કલાકો સુધી વાતો કરશો, પણ અહીં બેસીને માનું સુખ-દુઃખ સાંભળવાનો સમય નથી."
રિયાએ ઊંડો શ્વાસ લીધો. તેણે વાસણ મૂક્યા અને પાર્વતીબેનની સામે આવીને ઊભી રહી. "મમ્મીજી, તમે સાચે જ એવું માનો છો કે ચિરાગ મારી સાથે કલાકો સુધી વાતો કરે છે?"
"બીજું શું? દરવાજો બંધ કરીને અંદર શું કરો છો?"
"કાલે રવિવાર છે મમ્મીજી. કાલે હું આખો દિવસ મારી બહેનપણીના ઘરે જવાની છું. સવારથી સાંજ સુધી હું ઘરમાં પગ પણ નહીં મૂકું. તમે અને ચિરાગ આખો દિવસ એકલા જ હશો. તમારા દીકરા સાથે જેટલી વાતો કરવી હોય એટલી કરજો," રિયાએ નમ્રતાથી પણ દ્રઢતાથી કહ્યું.
પાર્વતીબેનના મનમાં એક અજીબ વિજયની લાગણી થઈ. તેમને લાગ્યું કે રિયાએ પોતાની હાર સ્વીકારી લીધી છે. "ઠીક છે, જોઈશું કાલે."
બીજા દિવસે સવારે આઠ વાગતાં જ રિયા પોતાનું પર્સ લઈને નીકળી ગઈ. ઘરમાં માત્ર પાર્વતીબેન અને ચિરાગ હતા.
પાર્વતીબેને ખુશ થઈને રસોડામાં ચિરાગના મનપસંદ મેથીના થેપલા બનાવ્યા. આદુવાળી કડક ચા બનાવી. તેમને લાગ્યું કે આજે વર્ષો જૂના દિવસો પાછા આવશે.
સવા નવ વાગ્યે ચિરાગ ઊંઘમાંથી જાગ્યો. ટીશર્ટ અને શોર્ટ્સમાં બહાર આવ્યો.
"આવ બેટા, જો ગરમાગરમ થેપલા બનાવ્યા છે," પાર્વતીબેને હોંશે હોંશે પ્લેટ પીરસી.
"રિયા ક્યાં ગઈ?" ચિરાગે આજુબાજુ નજર દોડાવી.
"એ તો એની ફ્રેન્ડના ઘરે ગઈ છે, આખો દિવસ નહીં આવે," પાર્વતીબેને હસીને કહ્યું. "સારું થયું ને, આજે આપણે બંને શાંતિથી સાથે બેસીશું."
ચિરાગે થેપલું તોડ્યું, પણ તેનો એક હાથ સોફા પર પડેલા ફોન પર જ હતો. તેણે બે થેપલા ખાધા અને પાછો ફોનમાં રીલ્સ જોવા લાગ્યો.
"ચિરાગ, પેલું આપણું જૂનું મકાન છે ને, એના રિનોવેશનનું કંઈક વિચારવું પડશે," પાર્વતીબેન તેની સામે બેસીને બોલ્યા.
"હંમ..." ચિરાગે સ્ક્રીન પર આંગળી ફેરવતાં ટૂંકો જવાબ આપ્યો.
"અને તારી ફોઈનો દીકરો સુરતથી આવ્યો છે, કહેતો હતો કે ચિરાગને મળવું છે."
"જોઈશું મમ્મી, અત્યારે મારે ટાઈમ નથી," ચિરાગ સોફા પરથી ઊભો થયો અને ટીવી ચાલુ કરી દીધું. રિમોટ હાથમાં લઈને ચેનલો બદલવા લાગ્યો.
પાર્વતીબેન રસોડામાં ગયા અને વાસણ માંજવા લાગ્યા. તેમને લાગ્યું કે કદાચ બપોરે જમ્યા પછી ચિરાગ નિરાંતે બેસશે.
બપોરે પાર્વતીબેને દાળ-ભાત અને શાક પીરસ્યા. ચિરાગ ટીવી જોતાં જોતાં જમી લીધું. જમીને તરત જ બોલ્યો, "મમ્મી, હું જરા ઊંઘી જાઉં છું. સાંજે મને ઉઠાડતા નહીં."
તે પોતાના રૂમમાં ગયો અને એસી ચાલુ કરીને સૂઈ ગયો.
સાંજના પાંચ વાગ્યા. ઘરમાં ઘડિયાળના કાંટાના અવાજ સિવાય કશું જ સંભળાતું નહોતું. પાર્વતીબેન સોફા પર એકલા બેઠા હતા. રિયા ઘરમાં નહોતી, છતાં પણ ચિરાગે તેમની સામે એક કલાક પણ બેસીને સરખી રીતે વાત નહોતી કરી. તેને રોકનાર કોઈ નહોતું, છતાં તેનું ધ્યાન પોતાની મા પર નહોતું.
સાંજે છ વાગ્યે ચિરાગ બહાર આવ્યો. તેણે જીન્સ અને ટીશર્ટ પહેરી લીધા હતા. હાથમાં ગાડીની ચાવી હતી.
"ચિરાગ, ક્યાં જાય છે બેટા? ચા બનાવી દઉં?" પાર્વતીબેને આશાભરી નજરે પૂછ્યું.
"ના મમ્મી, મારા સ્કૂલના મિત્રો સાથે ક્રિકેટ ટર્ફ પર જવાનું છે. ત્યાંથી જ બહાર જમી લઈશ, મારી રાહ ન જોતા," ચિરાગે જૂતા પહેરતાં કહ્યું.
"પણ બેટા, આજે રવિવાર છે. આખો દિવસ તો તેં ઊંઘવામાં કાઢી નાખ્યો. બે ઘડી મારી સાથે બેસ તો ખરો. રિયા પણ નથી, ઘરમાં કોઈ નથી," પાર્વતીબેનનો અવાજ આ વખતે ધ્રૂજી ગયો.
"ઓહ મમ્મી, પ્લીઝ! તમે દર વખતે કેમ આવું કરો છો?" ચિરાગ અકળાઈ ગયો. "આખો અઠવાડિયું ઓફિસમાં મરી મરીને કામ કરું છું. રવિવારે મને થોડો મારો પર્સનલ ટાઈમ જોઈએ કે નહીં? તમે આખો દિવસ ઘરમાં બેસીને બોર થાવ છો એટલે મારી પાછળ પડી જાવ છો. રોજ રોજ શું વાતો કરવાની હોય?"
ચિરાગ દરવાજો જોરથી બંધ કરીને બહાર નીકળી ગયો.
તે ધડાકા સાથે બંધ થયેલા દરવાજાના અવાજે પાર્વતીબેનના કાનના પડદા ફાડી નાખ્યા. તેઓ સોફા પર ફસડાઈ પડ્યા. આંખમાંથી આંસુઓની ધાર વહી નીકળી.
ચિરાગના આ શબ્દો તેમના કાળજામાં સોંસરા ઊતરી ગયા હતા: 'આખો દિવસ ઘરમાં બેસીને બોર થાવ છો એટલે મારી પાછળ પડી જાવ છો.'
આ એ જ ચિરાગ હતો જેને તેમણે પોતાની આખી જવાની આપી દીધી હતી. જેના એક અવાજ પર તેઓ રાત્રે દસ વાર ઊભા થતા હતા.
સાંજે સાત વાગ્યે દરવાજો ખૂલ્યો. રિયા અંદર આવી. તેના હાથમાં કરિયાણાની બેગ હતી. તેણે ઘરમાં શાંતિ જોઈ. હોલમાં લાઈટ પણ નહોતી કરી. સોફાના ખૂણામાં અંધારામાં પાર્વતીબેન એકલા બેઠા હતા.
રિયાએ તરત લાઈટ કરી. પાર્વતીબેનનો રડી રડીને લાલ થઈ ગયેલો ચહેરો જોઈને રિયા દોડીને તેમની પાસે ગઈ.
"મમ્મીજી! શું થયું? તબિયત તો સારી છે ને?" રિયાએ ચિંતિત થઈને તેમના ખભા પર હાથ મૂક્યો. પાણીનો ગ્લાસ ભરી લાવીને તેમના હાથમાં આપ્યો.
પાર્વતીબેને રિયા સામે જોયું. જે વહુને તેઓ છેલ્લા છ મહિનાથી ઘર તોડનારી માનતા હતા, એ જ વહુ અત્યારે તેમની ચિંતામાં ધ્રૂજી રહી હતી.
"રિયા..." પાર્વતીબેનથી ડૂસકું ભરાઈ ગયું. તેમણે રિયાનો હાથ પકડી લીધો. "હું ખોટી હતી. તું સાચી હતી."
રિયા ચૂપચાપ તેમની બાજુમાં બેસી ગઈ. તેણે પાર્વતીબેનના માથે હાથ ફેરવ્યો.
"મેં આખી જિંદગી મારા દીકરાને આપી દીધી રિયા," પાર્વતીબેન રડતાં રડતાં બોલ્યા. "મને લાગતું હતું કે તું આવી એટલે એ બદલાઈ ગયો. મને લાગતું હતું કે તું એને મારાથી દૂર લઈ જાય છે. પણ આજે આખો દિવસ એ એકલો હતો. તેં એને રોક્યો નહોતો. છતાં એણે મારી સામે જોયું પણ નહીં. એને મારી વાતો સાંભળવાનો કંટાળો આવે છે. એ મોટો થઈ ગયો છે, પણ હું એ સ્વીકારી જ નહોતી શકતી."
રિયાની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ. તેણે ધીમા અવાજે કહ્યું, "મમ્મીજી, ચિરાગ તમને પ્રેમ કરે છે, પણ એ ભૂલી ગયો છે કે સંબંધોને સમય આપવો પડે. પુરુષો ઘણીવાર પોતાની જવાબદારીઓ અને પોતાના કમ્ફર્ટમાં એટલા ખોવાઈ જાય છે કે એમને ઘરના લોકોની એકલતા દેખાતી નથી. એમાં વાંક તમારો પણ નહોતો, અને મારો પણ નહોતો. પણ જ્યારે તમે મને દોષ આપતા હતા ત્યારે મને બહુ દુઃખ થતું હતું, કારણ કે હું તો કાયમ એને કહેતી હતી કે મમ્મી સાથે થોડો સમય બેસ."
પાર્વતીબેને નીચી નજર કરી લીધી. તેમને પોતાની જાત પર અત્યંત શરમ આવી રહી હતી. પોતાના દીકરાની બેદરકારીને છુપાવવા માટે તેમણે વહુના આત્મસન્માન પર કેટલા ઘા કર્યા હતા.
"મને માફ કરી દે બેટા," પાર્વતીબેને રિયાના હાથ પર પોતાનું માથું મૂકી દીધું. "મેં તારા પર પારકી હોવાનો ઠપ્પો લગાવ્યો, જ્યારે હકીકતમાં તો મારા પોતાના લોહીએ મને પારકી કરી દીધી હતી."
"એવું ન બોલો મમ્મીજી," રિયાએ તેમને સંભાળ્યા. "હવે આપણે બંને ભેગા થઈને ચિરાગને એની ભૂલ સમજાવીશું. તમે એકલા નથી."
રાત્રે અગિયાર વાગ્યે ચિરાગ ઘરે પાછો આવ્યો. તે હસતો હસતો અંદર પ્રવેશ્યો, પણ હોલનું દ્રશ્ય જોઈને તેના પગ થંભી ગયા.
ડાઇનિંગ ટેબલ પર તેની મમ્મી અને રિયા બંને સાથે બેઠા હતા. ટેબલ પર જમવાનું ઢાંકેલું હતું.
"અરે, તમે બંને હજુ જમ્યા નથી? મેં તો કહ્યું હતું કે હું બહાર જમી લઈશ," ચિરાગે સહજતાથી કહ્યું.
પાર્વતીબેન ઊભા થયા નહીં. તેમણે શાંત નજરે ચિરાગ સામે જોયું. "ચિરાગ, તું જમીને આવ્યો એ સારું થયું. પણ હવે બે મિનિટ અહીં બેસ."
ચિરાગ સોફા પર બેઠો, "શું થયું મમ્મી? આટલા ગંભીર કેમ છો બંને?"
"ચિરાગ," રિયાએ વાત શરૂ કરી. "આજે સવારે હું જાણીજોઈને ઘરની બહાર ગઈ હતી. કારણ કે મમ્મીજીને લાગતું હતું કે મારા કારણે તું એમની સાથે વાત નથી કરતો."
ચિરાગ ચોંકી ગયો. તેણે મમ્મી સામે જોયું.
પાર્વતીબેને ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું, "ચિરાગ, તેં મને આજે કહ્યું કે હું આખો દિવસ ઘરમાં બેસીને બોર થાઉં છું એટલે તારી પાછળ પડું છું. બેટા, હું બોર નથી થતી, હું એકલી પડી ગઈ છું. તારા પપ્પા ગયા પછી આ ઘરમાં મારી પાસે તારા સિવાય કોઈ નહોતું. પણ તું જ્યારે મોટો થયો અને તારી દુનિયા મોટી થઈ ગઈ, ત્યારે તેં મને એ દુનિયામાંથી બહાર કાઢી મૂકી. અને હું અભાગણી આ બધો વાંક રિયાનો કાઢતી રહી."
ચિરાગના ચહેરા પરનો રંગ ઊડી ગયો. તેને સવારની પોતાની ઉદ્ધતાઈ યાદ આવી ગઈ.
"મમ્મી, મારો એવો કોઈ મતલબ નહોતો..." ચિરાગે બચાવ કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
"મતલબ એ જ હતો ચિરાગ," રિયા વચ્ચે બોલી. "તું ઓફિસથી આવીને થાકી જાય છે એ હું સમજું છું. પણ ઘરમાં એક મા આખો દિવસ તારી રાહ જોતી હોય છે. તું મોબાઈલમાં કલાકો બગાડી શકે છે, મિત્રો સાથે મેચ રમવા જઈ શકે છે, પણ જે સ્ત્રીએ તારા માટે આખી જિંદગી ઘસી નાખી એને તું દસ મિનિટ આપતાં પણ અહેસાન માનતો હોય એમ વર્તે છે. અને સૌથી ખરાબ વાત એ છે કે તારી આ લાપરવાહીનો ભોગ હું બનતી હતી."
ચિરાગ સ્તબ્ધ થઈ ગયો. તેણે પોતાની માતાના લાલ થયેલા ચહેરા અને આંસુઓ સામે જોયું. પછી પોતાની પત્ની સામે જોયું, જેના ચહેરા પર મહિનાઓથી સહન કરેલી પીડા સ્પષ્ટ દેખાતી હતી. તેને સમજાયું કે પોતે કેટલો સ્વાર્થી બની ગયો હતો. પોતાની સગવડ ખાતર તેણે ઘરની બે સૌથી મહત્વની સ્ત્રીઓ વચ્ચે કડવાશ ઊભી કરી દીધી હતી.
ચિરાગ ધીમેથી ઊભો થયો અને પાર્વતીબેનના પગ પાસે નીચે જમીન પર બેસી ગયો. તેણે પોતાની માતાના બંને હાથ પકડી લીધા.
"મમ્મી, મને માફ કરી દો," ચિરાગનો અવાજ ભરાઈ આવ્યો. "હું સાચે જ આંધળો થઈ ગયો હતો. મને એમ હતું કે હું કમાઈને ઘરમાં પૈસા આપું છું એટલે મારી બધી ફરજ પૂરી થઈ ગઈ. હું ભૂલી ગયો હતો કે તમને પૈસાની નહીં, તમારા દીકરાના સાથની જરૂર છે. મેં મારી થાક અને આળસનો ગુસ્સો તમારા પર કાઢ્યો અને રિયાને વચ્ચે પીસી નાખી."
પાર્વતીબેને કશું ન બોલ્યા, માત્ર દીકરાના માથા પર હાથ મૂકી દીધો. આંખમાંથી ફરી આંસુ સરી પડ્યા, પણ આ વખતે એ આંસુ હળવાશના હતા.
ચિરાગે રિયા તરફ હાથ લંબાવ્યો અને તેનો હાથ પણ પકડી લીધો. "રિયા, મને માફ કરજે. મારી બેદરકારીએ તારા પર આટલા મોટા આક્ષેપો મૂકાવ્યા અને હું ક્યારેય તારી પડખે ન ઊભો રહ્યો."
તે રાત્રે ઘરમાં કોઈ ઉત્સવ નહોતો, પણ મહિનાઓથી છવાયેલો અવિશ્વાસ અને વહેમનો ધુમ્મસ હંમેશ માટે વિખેરાઈ ગયો હતો. ઘરના રસોડામાં જ્યારે ફરી ચા ઉકળવા લાગી, ત્યારે ટેબલ પર ત્રણ કપ હતા અને વાતો ખૂટતી નહોતી.
જો આ વાર્તા તમારા હૃદયને સ્પર્શી ગઈ હોય તો મિત્રો અને પરિવાર સાથે લાઈક-શેર જરૂર કરજો. 💬✨