વીસ વર્ષ પછી પિયરથી આવેલી કંકોત્રી પાછળનું અસલી કારણ...

ટપાલીએ હાથમાં પીળા રંગનું કવર મૂક્યું ત્યારે જશોદાના હાથ થોડી સેકન્ડ માટે થંભી ગયા. કવરના ખૂણે કંકુના બે સુકાઈ ગયેલા છાંટા હતા અને ઉપર લાલ શાહીથી લખેલું સરનામું વીસ વર્ષ જૂના અક્ષરોની યાદ અપાવતું હતું.

આ અક્ષરો એમના મોટાભાઈ મહેશના હતા. જે ઘરમાંથી વીસ વર્ષ પહેલાં જશોદા ફક્ત એક નાની થેલી લઈને નીકળી ગયા હતા, એ ઘરમાંથી આટલા વર્ષોમાં ક્યારેય દિવાળીનું કાર્ડ પણ નહોતું આવ્યું.

જશોદાએ કવર ખોલ્યું. અંદર મહેશના દીકરાના લગ્નની કંકોત્રી હતી અને સાથે એક નાની ચિઠ્ઠી હતી. ચિઠ્ઠીમાં લાંબી વાતો નહોતી, માત્ર બે જ વાક્ય હતા કે તારીખ પંદરમીએ ભત્રીજાના લગ્ન છે અને તારે આખા પરિવાર સાથે બે દિવસ પહેલાં આવવાનું છે.

રસોડામાંથી બહાર આવીને જશોદાના પતિ હસમુખે કવર જોયું. કંકોત્રી જોઈને એમનો ચહેરો થોડો ગંભીર થઈ ગયો.

હસમુખે ધીમેથી પૂછ્યું કે હવે તારું શું વિચારવું છે. વીસ વર્ષ પહેલાં બાપુજીના ગયા પછી જે કંઈ બન્યું હતું, એ બંનેમાંથી કોઈ ભૂલ્યું નહોતું.

ત્યારે મહેશે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહી દીધું હતું કે પિતાજીની બીમારીનો બધો ખર્ચ એણે એકલાએ ઉઠાવ્યો હતો, એટલે ગામનું જૂનું મકાન એના નામે જ રહેશે. જશોદાને એ મકાનનો ભાગ નહોતો જોઈતો, પણ ભાઈએ જે રીતે બધા સગાંવહાલાં વચ્ચે એમને લોભી સાબિત કર્યા હતા, એ ઘા રુઝાયો નહોતો.

જશોદાએ કંકોત્રી ટેબલ પર મૂકી દીધી. એમણે કહ્યું કે ભત્રીજો જ્યારે પાંચ વર્ષનો હતો ત્યારે છેલ્લે જોયો હતો, હવે એ મોટો થઈ ગયો અને પરણે છે.

રાત્રે દીકરો નિલેશ ઘરે આવ્યો ત્યારે વાત આગળ વધી. નિલેશે કંકોત્રી જોઈને સાફ કહી દીધું કે જે લોકોએ વીસ વર્ષ સુધી આપણી ખબર નથી પૂછી, એમના લગ્નમાં જઈને આપણે શું સાબિત કરવું છે.

નિલેશની વાતમાં આજની પેઢીનો તર્ક હતો. પણ જશોદા આખી રાત બારી બહાર જોતાં બેસી રહ્યા, કારણ કે સંબંધો માત્ર હિસાબથી નથી ચાલતા હોતા.

બીજા દિવસે સવારે જશોદાએ પોતાના કબાટમાંથી એક જૂની સાડી કાઢી. આ એ સાડી હતી જે મહેશે પોતાની પહેલી કમાણીમાંથી જશોદાને રક્ષાબંધન પર લઈ આપી હતી.

હસમુખે જશોદાને સાડી ગોઠવતા જોયા. એમણે કોઈ દલીલ ન કરી, માત્ર એટલું જ કહ્યું કે જો તારું મન જવાનું હોય, તો આપણે ત્રણેય જઈશું.

લગ્નના બે દિવસ પહેલાં ત્રણેય જણા ગામડે પહોંચ્યા. ઘરના આંગણે મંડપ બંધાઈ રહ્યો હતો અને ઢોલ વાગી રહ્યો હતો.

જશોદાએ પગથિયાં ચડતાં જ જોયું કે મહેશ આંગણામાં ઊભો રહીને માણસોને સૂચના આપી રહ્યો હતો. માથાના વાળ સાવ સફેદ થઈ ગયા હતા અને ચહેરા પર ઉંમરની કરચલીઓ સ્પષ્ટ દેખાતી હતી.

નજર મળતાં જ બંને થોડી ક્ષણો માટે સ્થિર થઈ ગયા. આજુબાજુ ઊભેલા સગાંવહાલાંની વાતો અચાનક ધીમી પડી ગઈ.

મહેશ ધીમા પગલે આગળ આવ્યો. એણે જશોદા સામે જોયું, પછી હસમુખ સામે હાથ જોડ્યા.

જશોદાને લાગ્યું કે ભાઈ કદાચ કોઈ ઔપચારિક વાત કરશે. પણ મહેશે માત્ર એટલું જ કહ્યું કે તું આવી ગઈ, મને ખાતરી હતી કે તું મારો બોલ નહીં પાડે.

ઘરની અંદર ભાભી મંગળા દોડી આવ્યા. એમણે જશોદાનો હાથ પકડી લીધો અને આંખોમાં આવેલા પાણીને સાડીના છેડાથી લૂછી નાખ્યું.

બપોરે જમ્યા પછી ઘરના બધા લોકો પોતપોતાના કામમાં લાગ્યા હતા. મહેશે જશોદાને અંદરના ઓરડામાં બોલાવી.

એ જૂનો ઓરડો હજુ એવો જ હતો, જ્યાં પિતાજીનો ખાટલો રહેતો હતો. મહેશે કબાટમાંથી એક લાકડાની પેટી કાઢી.

મહેશે પેટી ખોલીને અંદરથી એક જૂનો દસ્તાવેજ કાઢ્યો. એણે જશોદાના હાથમાં કાગળ મૂકતા કહ્યું કે આ વાંચી લે.

જશોદાએ જોયું તો એ ગામના મકાનનો દસ્તાવેજ હતો, જેમાં સ્પષ્ટ લખેલું હતું કે આ ઘરનો અડધો હિસ્સો જશોદાના નામે રહેશે. આ દસ્તાવેજ વીસ વર્ષ પહેલાંનો નહોતો, ગયા મહિને જ બનેલો હતો.

જશોદાએ નવાઈ પામીને ભાઈ સામે જોયું. એમણે પૂછ્યું કે આ બધું અત્યારે કરવાની શું જરૂર હતી.

મહેશ પિતાજીના ખાટલાના પાયા પાસે બેસી ગયો. એણે કહ્યું કે વીસ વર્ષ પહેલાં મારી પાસે પિતાજીની બીમારીનું દેવું ચૂકવવાના પૈસા નહોતા, અને મારો અહંકાર એટલો મોટો હતો કે હું તારી પાસે મદદ માંગી ન શક્યો.

મહેશે ઉમેર્યું કે મેં તને લોભી કહીને ઘરની બહાર કાઢી, પણ સાચો લોભી અને કાયર હું હતો જે પોતાની નાદારી છુપાવવા માંગતો હતો.

જશોદા શાંતિથી સાંભળી રહ્યા હતા. વીસ વર્ષથી જે ગુસ્સો અને અપમાન છાતીમાં ભરી રાખ્યું હતું, એ અચાનક એક પળમાં પીગળવા લાગ્યું.

મહેશે ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું કે દીકરાના લગ્ન છે અને આંગણે માંડવો રોપાયો છે, પણ જો મારી બહેન આ ઘરમાં પગ ન મૂકે તો આ મકાન માત્ર ઈંટોનો ઢગલો જ રહેત.

જશોદાએ દસ્તાવેજ પાછો લાકડાની પેટીમાં મૂકી દીધો અને પેટી બંધ કરી દીધી. એમણે મહેશના ખભા પર હાથ મૂક્યો.

જશોદાએ કહ્યું કે આ કાગળિયાંની મને ત્યારે પણ ભૂખ નહોતી અને આજે પણ નથી. મારે તો ફક્ત એટલું જ જાણવું હતું કે મારો ભાઈ મને યાદ કરે છે કે ભૂલી ગયો છે.

સાંજે જ્યારે લગ્નની વિધિ શરૂ થઈ, ત્યારે મામેરું લઈને જશોદા અને હસમુખ આગળ આવ્યા. મહેશે વહેવાર સ્વીકારતી વખતે બહેનના માથે હાથ મૂક્યો.

વીસ વર્ષનો લાંબો સમય બંને વચ્ચે જે અંતર નહોતો ઘટાડી શક્યો, એ એક સાચી કબૂલાતે થોડી મિનિટોમાં ભૂંસી નાખ્યો હતો.

રાત્રે જ્યારે મહેમાનો વિદાય લઈ રહ્યા હતા, ત્યારે આંગણામાં હવે કોઈ જૂનો બોજ નહોતો, માત્ર એક સાચો સંતોષ હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.