12 વર્ષ સુધી ભાઈ રાખડી પાછી મોકલતો રહ્યો, એક દિવસ બહેને ઘરે જઈને કારણ પૂછ્યું તો...

શ્રાવણ મહિનો શરૂ થાય એટલે પૂજાના ઘરના ખૂણામાં એક અજીબ શાંતિ છવાઈ જતી. બજારમાં રાખડીઓની દુકાનો સજવા લાગી હતી અને રંગબેરંગી દોરાઓ જોઈને પૂજાનું મન જૂની વાતોમાં ખોવાઈ જતું. દર વર્ષની જેમ આ વર્ષે પણ કેલેન્ડરની તારીખો રક્ષાબંધન તરફ આગળ વધી રહી હતી.

પૂજા પોતાના કબાટના એક ખાનામાંથી જૂની લાકડાની પેટી બહાર કાઢીને બેઠી. એ પેટીમાં બાર બંધ કવરો સાચવીને મૂકેલા હતા. દરેક કવર પર પોસ્ટની લાલ મહોર લાગેલી હતી અને સાથે લખેલું હતું 'સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો'.

આ બારેય કવરોમાં એ રાખડીઓ હતી જે પૂજાએ દર વર્ષે પોતાના મોટાભાઈ નિલેશને મોકલી હતી. દર વખતે એ કવર ખોલ્યા વગર જ પાછું આવી જતું. બાર વર્ષથી આ સિલસિલો અટક્યો નહોતો અને પૂજાના દિલનો ઘા દર વર્ષે વધુ ઊંડો થતો હતો.

પૂજાના પતિ મહેશે રૂમમાં આવીને તેને પેટી સામે બેઠેલી જોઈ. તેમણે પૂજાના ખભા પર હાથ મૂક્યો અને ધીમા અવાજે કહ્યું કે હવે આ બધું ભૂલી જવાનો સમય આવી ગયો છે.

પૂજાએ આંખમાંથી આંસુ લૂછતાં કહ્યું, "મારા સગા મોટાભાઈને મારાથી આટલી બધી નફરત કેમ છે? પિતાજી ગુજરી ગયા ત્યારે મિલકતના વિવાદમાં થોડી બોલાચાલી થઈ હતી, પણ શું એ વાત માટે બાર વર્ષ સુધી સંબંધ તોડી નખાય?"

મહેશે તેને શાંત પાડતા કહ્યું કે દરેક વખતે પોતાનું દિલ દુભાવવાનો કોઈ અર્થ નથી. જો સામેવાળા માણસને કદર ન હોય તો આપણે પણ જીદ છોડી દેવી જોઈએ.

પૂજાએ તે દિવસે એક મોટો નિર્ણય લીધો. તેણે નક્કી કર્યું કે આ વર્ષે તે ટપાલથી કોઈ રાખડી નહીં મોકલે. તે પોતે રૂબરૂ જશે અને ભાઈની સામે ઊભા રહીને આ બાર વર્ષની કડવાશનો જવાબ માંગશે.

રક્ષાબંધનની સવારે પૂજા વહેલી ઊઠીને તૈયાર થઈ ગઈ. તેણે હાથમાં પૂજાની નાની થાળી લીધી, જેમાં એક સુંદર રાખડી, કંકુ, ચોખા અને મીઠાઈ મૂકેલા હતા. તે બસમાં બેસીને પોતાના જૂના ગામ તરફ નીકળી પડી.

રસ્તામાં પૂજાના મનમાં બાર વર્ષ જૂની યાદો તાજી થતી રહી. પિતાજીનું અવસાન થયું ત્યારે નિલેશભાઈએ ઘર અને જમીનનો બધો વહીવટ પોતાના હાથમાં લઈ લીધો હતો. તે વખતે પૂજાને લાગ્યું હતું કે ભાઈ તેના હિસ્સાનું બધું પડાવી લેવા માંગે છે.

તે દિવસે બંને વચ્ચે ઉગ્ર દલીલો થઈ હતી. પૂજાએ ગુસ્સામાં કહ્યું હતું કે પૈસા સામે ભાઈ-બહેનનો પ્રેમ હારી ગયો. ત્યાર પછી નિલેશભાઈ એક શબ્દ પણ બોલ્યા વગર ત્યાંથી નીકળી ગયા હતા.

બસ ગામના પાદરે ઊભી રહી ત્યારે પૂજાનું હૃદય જોરથી ધબકવા લાગ્યું. તે ધીમા પગલે પોતાના જૂના ઘર તરફ આગળ વધી. શેરીના વડીલો તેને જોઈને ઓળખી ગયા અને આશ્ચર્યથી જોવા લાગ્યા.

ઘરનો જૂનો દરવાજો અડધો ખુલ્લો હતો. પૂજાએ આંગણામાં પગ મૂક્યો ત્યારે સામે ઓસરીમાં નિલેશભાઈ ખાટલા પર બેઠા હતા. તેમના માથાના વાળ સફેદ થઈ ગયા હતા અને ચહેરા પર ઊંડી કરચલીઓ દેખાતી હતી.

પૂજાને જોઈને નિલેશભાઈ પોતાની જગ્યા પરથી ઊભા થઈ ગયા. તેમની આંખોમાં અચાનક એક ચમક આવી ગઈ, પણ તરત જ ચહેરો ગંભીર બની ગયો.

"તું અહીં કેમ આવી છે પૂજા?" નિલેશભાઈએ શાંત અવાજે પૂછ્યું.

પૂજાના પગ ધ્રૂજતા હતા પણ તેણે પોતાની જાતને સંભાળી લીધી. તેણે થાળી ઓસરીની પાટલી પર મૂકી અને ભાઈની આંખોમાં સીધું જોયું.

"બાર વર્ષથી મારી રાખડી પાછી મોકલી દો છો, એટલે આજે પૂછવા આવી છું કે મારો ગુનો શું હતો?" પૂજાનો અવાજ ભરાઈ આવ્યો હતો.

નિલેશભાઈ નીચું જોઈ ગયા અને કંઈ બોલ્યા નહીં. તેમનું આ મૌન જોઈને પૂજાનો વર્ષોનો ગુસ્સો બહાર આવી ગયો.

"જમીન અને મકાન તો તમને મળી ગયા હતા ને? પિતાજીની બધી સંપત્તિ તમે રાખી લીધી, છતાં આટલી બધી નફરત? રાખડી બાંધવાનો હક પણ તમે મારી પાસેથી છીનવી લીધો!" પૂજા લગભગ રડી પડી.

નિલેશભાઈ ઊંડો શ્વાસ લઈને અંદરના રૂમ તરફ ચાલ્યા. થોડી વાર પછી તેઓ હાથમાં એક જૂની ફાઇલ અને સ્ટીલનો નાનો ડબ્બો લઈને બહાર આવ્યા.

તેમણે એ ફાઇલ પૂજાના હાથમાં મૂકી દીધી. પૂજાએ ધ્રૂજતા હાથે ફાઇલ ખોલીને અંદરના કાગળો જોયા. એ કાગળો જોઈને પૂજાની આંખો પહોળી થઈ ગઈ.

એ કાગળો ગામના મુખ્ય રસ્તા પર આવેલી એક મોટી દુકાન અને પાંચ વીઘા ફળદ્રુપ જમીનના દસ્તાવેજ હતા. એ તમામ મિલકત પૂજાના નામે બોલતી હતી.

"આ બધું શું છે ભાઈ?" પૂજાએ અસમંજસમાં પૂછ્યું.

નિલેશભાઈએ ધીમેથી કહેવાનું શરૂ કર્યું, "પિતાજી જ્યારે છેલ્લા દિવસો ગણતા હતા ત્યારે તેમણે મને બોલાવીને એક વચન લીધું હતું. આપણા કાકાઓ અને સંબંધીઓની નજર આપણી બધી જમીન પર હતી."

પૂજા એકીટશે ભાઈની વાત સાંભળી રહી હતી. તેનું ધ્યાન હવે ફાઇલ પરથી હટીને ભાઈના ચહેરા પર ગયું.

નિલેશભાઈ આગળ બોલ્યા, "પિતાજી જાણતા હતા કે જો ભાગલાની વાત બહાર આવશે તો સંબંધીઓ તારો હિસ્સો પડાવી લેશે અથવા વિવાદ ઊભો કરશે. એટલે તેમણે મને કહ્યું હતું કે જ્યાં સુધી તારા હિસ્સાની જમીન અને દુકાન કાનૂની રીતે પૂરી સુરક્ષિત ન થઈ જાય, ત્યાં સુધી મારે કોઈને સાચી વાત ન જણાવવી."

"તો પછી આટલા વર્ષ કેમ લાગ્યા?" પૂજાએ આંસુ ભરેલી આંખે પૂછ્યું.

"એ જમીન પર જૂનો કેસ ચાલતો હતો જે પિતાજીના સમયનો હતો," નિલેશભાઈએ કહ્યું. "પિતાજીએ મારી પાસે કસમ લીધી હતી કે જ્યાં સુધી હું તારો હક તારા હાથમાં ન સોંપું, ત્યાં સુધી મારે તારી પાસેથી રાખડી બંધાવવાનો કોઈ અધિકાર નથી."

નિલેશભાઈએ સ્ટીલનો ડબ્બો ખોલ્યો. પૂજા જોઈ રહી કે એ ડબ્બામાં છેલ્લા બાર વર્ષના તમામ કવરો સુરક્ષિત રીતે ગોઠવેલા હતા. એક પણ કવર ફેંકાયું નહોતું કે નષ્ટ થયું નહોતું.

"મેં રાખડી સ્વીકારી નહોતી કારણ કે મને લાગતું હતું કે હું પિતાજીને આપેલું વચન પૂરું ન કરી શકું તો ભાઈ કહેવડાવવાને લાયક નથી. પણ મેં તારી મોકલેલી એકેય રાખડીને ક્યારેય અપમાનિત નથી થવા દીધી," નિલેશભાઈનો અવાજ પણ ધ્રૂજી રહ્યો હતો.

ગયા મહિને જ એ કોર્ટ કેસ પૂરો થયો હતો અને જમીનનો સાચો માલિકી હક પૂજાના નામે ચડી ગયો હતો. નિલેશભાઈ આ રક્ષાબંધને પોતે પૂજાના ઘરે જઈને આ બધું આપવાના હતા.

પૂજાને પોતાની જાત પર ખૂબ પસ્તાવો થયો. તેણે જેને સ્વાર્થી અને પથ્થરદિલ માન્યો હતો, તે ભાઈ બાર વર્ષથી એકલા હાથે કોર્ટના ધક્કા ખાઈને બહેનનો હક બચાવી રહ્યો હતો.

પૂજા દોડીને નિલેશભાઈને વળગી પડી અને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડવા લાગી. નિલેશભાઈએ તેના માથા પર હાથ મૂક્યો અને વર્ષો પછી તેમના ચહેરા પર એક હળવું સ્મિત આવ્યું.

"મને માફ કરી દો ભાઈ, હું તમને ઓળખી ન શકી," પૂજા બોલી.

નિલેશભાઈએ તેને શાંત પાડી અને પ્રેમથી પાટલી પર બેસાડી. પૂજાએ થાળીમાંથી કંકુ લીધું અને ભાઈના કપાળ પર ચાંદલો કર્યો.

તેણે બાર વર્ષની જૂની રાખડીઓમાંથી પહેલી રાખડી કાઢી અને ભાઈના કાંડા પર બાંધી દીધી. ઘરના આંગણામાં બાર વર્ષથી છવાયેલી કડવાશ એક જ ક્ષણમાં અદૃશ્ય થઈ ગઈ.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.