અનાથાશ્રમમાંથી લાવેલી દીકરી સાથે સાવકો વ્યવહાર કરતા... પણ એક દિવસ ધાબા પરથી પડતા દીકરાનો હાથ...

ઘરની અંદરનું વાતાવરણ છેલ્લા થોડા સમયથી ઘણું બદલાઈ ચૂક્યું હતું. સુધાબેન અને તેમના પતિ રમેશભાઈના લગ્નને બાર વર્ષ વીતી ગયા હોવા છતાં તેમના આંગણે કોઈ સંતાનનો કલરવ ગુંજ્યો નહોતો. કરોડોની સંપત્તિ અને આટલો મોટો બંગલો હોવા છતાં બંનેના જીવનમાં એક અસહ્ય એકલતા વ્યાપેલી હતી. સગા-સંબંધીઓના ટોણા અને સમાજના મેણાં સાંભળીને સુધાબેન અંદરથી સાવ તૂટી ચૂક્યા હતા. દરરોજ સવારે ભગવાનની પૂજા કરતી વખતે તેમની આંખોમાંથી માત્ર એક જ પ્રાર્થના નીકળતી કે કાં તો તેમને સંતાન સુખ મળે અથવા આ જિંદગીનો અંત આવી જાય.

લાંબી ચર્ચા અને આખરે હૃદયના અવાજને સાંભળીને રમેશભાઈએ એક મોટો નિર્ણય લીધો. તેઓ સુધાબેનને લઈને શહેરના એક જાણીતા અનાથાશ્રમમાં ગયા. ત્યાં તેમણે માત્ર ત્રણ મહિનાની એક માસૂમ બાળકીને જોઈ, જેની આંખોમાં એક અદભુત ચમક હતી. સુધાબેને જેવી એ બાળકીને પોતાના ખોળામાં લીધી, તે સાથે જ તેમનું માતૃત્વ છલકાઈ ગયું. તેમણે એ દીકરીનું નામ 'રીમા' રાખ્યું. રીમાના આવવાથી સ્નેહ સદનમાં જાણે સાક્ષાત લક્ષ્મીજી પધાર્યા હોય તેવો માહોલ થઈ ગયો. સુધાબેન પોતાની આખી જિંદગી રીમા પાછળ ન્યોછાવર કરવા લાગ્યા. સવારથી સાંજ સુધી રીમાના કપડાં, તેનું દૂધ, તેની રમતો અને તેના ઉછેરમાં જ સુધાબેનનો આખો દિવસ પસાર થઈ જતો હતો.

જોતજોતામાં પાંચ વર્ષ પસાર થઈ ગયા. રીમા હવે પાંચ વર્ષની ડાહી અને સમજુ દીકરી થઈ ગઈ હતી. તે આખા ઘરમાં કિલ્લોલ કરતી અને સુધાબેનની પાછળ-પાછળ આખા બંગલામાં ફરતી રહેતી. રમેશભાઈ પણ ઓફિસથી આવીને સૌથી પહેલાં રીમાને ગળે લગાવતા. પણ કુદરતની રમત કંઈક જુદી જ હતી. રીમાના આવ્યાના પાંચ વર્ષ પછી, સુધાબેનને ત્યાં અચાનક દિવસો રહ્યા અને તેમણે એક સુંદર દીકરાને જન્મ આપ્યો, જેનું નામ રાખવામાં આવ્યું આયુષ. સગો દીકરો જન્મતાની સાથે જ આખા પરિવારની ખુશીનો પાર ન રહ્યો. અનાથ દીકરી લાવ્યા પછી ઘરનો વંશવેલો આગળ વધ્યો એટલે બધા લોકો રીમાને ભાગ્યશાળી કહેવા લાગ્યા.

શરૂઆતના થોડા મહિના તો બધું બરાબર ચાલ્યું, પણ જેમ-જેમ આયુષ મોટો થતો ગયો તેમ-જેમ સુધાબેનનું વલણ રીમા પ્રત્યે બદલાવા લાગ્યું. જે રીમા વગર સુધાબેનને એક પળ પણ ચેન નહોતો પડતો, તે રીમા હવે તેમને ઘરમાં વધારાની લાગવા માંડી. સુધાબેનનું આખું ધ્યાન માત્ર અને માત્ર આયુષ પર કેન્દ્રિત થઈ ગયું. આયુષ થોડો રડે તો પણ આખું ઘર માથે લેતા સુધાબેન, રીમા ભૂખી હોય તો પણ ધ્યાન નહોતા આપતા. રમેશભાઈ ક્યારેક રીમા માટે કોઈ રમકડું કે કપડાં લાવે, તો સુધાબેન તરત જ ટોણા મારતા કે હવે આપણો પોતાનો દીકરો આવી ગયો છે, એટલે આ દત્તક લીધેલી છોકરી પાછળ વધારે ખર્ચ કરવાની જરૂર નથી.

પાંચ વર્ષની માસૂમ રીમા આ બધો બદલાવ સમજી શકતી નહોતી, પણ તેને એટલી ખબર પડતી હતી કે તેની વ્હાલી મમ્મી હવે તેને પહેલાંની જેમ ગળે નથી લગાવતી. તે ઘણીવાર આયુષના રૂમની બહાર ઊભી રહીને જોતી કે મમ્મી કેવી રીતે આયુષને વ્હાલથી સુવડાવે છે અને રમાડે છે. રીમાના મનમાં કોઈ વેર કે ઈર્ષ્યા નહોતી, ઉલટાનું તે તેના નાના ભાઈ આયુષને બહુ જ પ્રેમ કરતી હતી. આયુષ જ્યારે પણ હસતો ત્યારે રીમા ખુશ થઈ જતી. પણ સુધાબેન રીમાને આયુષની નજીક પણ નહોતા આવવા દેતા. તેમને એવો ડર લાગતો કે અનાથાશ્રમની આ છોકરી ક્યાંક તેમના સગા દીકરાને નુકસાન ન પહોંચાડે.

રમેશભાઈ ઘણીવાર સુધાબેનને સમજાવતા કે સુધા, રીમા પણ આપણી જ દીકરી છે. જ્યારે આપણા ઘરમાં કોઈ નહોતું ત્યારે આ જ દીકરીએ આપણને માતા-પિતાનું સુખ આપ્યું હતું. હવે સગો દીકરો આવ્યો એટલે આ ગરીબ છોકરી સાથે આવો સાવકો વ્યવહાર ન કરાય. પણ સુધાબેન પર મમતાનો એવો અંધાપો છવાયો હતો કે તેમને પતિની વાતો માત્ર કચકચ લાગતી હતી. તેઓ રમેશભાઈ સાથે પણ ઝઘડી પડતા કે લોહીનો સંબંધ એ લોહીનો સંબંધ હોય છે, આ પરકીય લોહી ક્યારેય આપણું ન થઈ શકે. રીમા રૂમની બહાર ઊભી રહીને પિતા અને માતા વચ્ચે થતા આ ઝઘડા સાંભળતી અને તેની આંખમાંથી આંસુ સરી પડતા.

એક રવિવારની આ ગુલાબી સવાર હતી. આયુષ હવે દોઢ વર્ષનો થઈ ગયો હતો અને ઘરમાં ધીમે-ધીમે પગલે ચાલતા શીખી ગયો હતો. સુધાબેન નીચેના હોલમાં સગા-સંબંધીઓ સાથે ફોન પર વાતો કરવામાં વ્યસ્ત હતા, જ્યારે રમેશભાઈ કોઈ કામ અર્થે બહાર ગયા હતા. આયુષ રમતાં રમતાં ક્યારે ઘરના દાદરા ચડીને ધાબા પર જતો રહ્યો તેની કોઈને ખબર જ ન પડી. ધાબા પર કપડાં સૂકવવાનું કામ પૂરું કરીને નોકરાણી નીચે આવી ગઈ હતી અને ધાબાનો દરવાજો ભૂલથી ખુલ્લો રહી ગયો હતો. આયુષ એકલો-એકલો ધાબાની નાની પાળી તરફ સરકી રહ્યો હતો, જ્યાંથી સીધો નીચે પથ્થરની ફર્શ દેખાતી હતી.

રીમા પોતાના રૂમમાં બેસીને ચિત્ર દોરી રહી હતી, ત્યારે તેની નજર ખુલ્લા દરવાજા પરથી ધાબા તરફ જતી સીડી પર પડી. તેણે જોયું કે નાનો આયુષ ધીમે-ધીમે ઉપર જઈ રહ્યો હતો. રીમા તરત જ પોતાની ડ્રોઇંગ બુક મૂકીને સીડીઓ ચડીને ધાબા પર દોડી. ધાબા પર પહોંચતા જ રીમાના શ્વાસ અધ્ધર થઈ ગયા. આયુષ ધાબાની સાવ છેલ્લી કિનારી પર પહોંચી ગયો હતો અને નીચે રોડ પર જતા વાહનોને જોઈને તાળીઓ પાડી રહ્યો હતો. તે હજુ એક ડગલું આગળ વધે તો સીધો બીજા માળેથી નીચે પથ્થર પર પટકાય તેમ હતો અને તેનો જીવ બચવો અશક્ય હતો.

રીમાએ નીચે બૂમ પાડવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ તેનો અવાજ ગળામાં જ ભીંસાઈ ગયો. જો તે બૂમ પાડે તો આયુષ ગભરાઈને પાછળ વળવા જતા નીચે પડી જાય તેમ હતો. રીમાએ એક ક્ષણનો પણ વિચાર કર્યા વગર, પોતાની ક્ષમતા કરતાં પણ વધુ ઝડપથી દોટ મૂકી. બરાબર એ જ સેકન્ડે આયુષનો પગ હવામાં લથડ્યો અને તે ધાબા પરથી નીચે ફેંકાયો. પણ સદભાગ્યે, રીમાએ બરાબર એ જ સમયે હવામાં કૂદકો મારીને આયુષનો નાનો હાથ પોતાના બંને હાથથી મજબૂતાઈથી પકડી લીધો. આયુષ હવામાં લટકી રહ્યો હતો અને રીમાનું અડધું શરીર ધાબાની પાળીની બહાર નમી ગયું હતું.

પાંચ વર્ષની નાની બાળકી માટે દોઢ વર્ષના બાળકનું વજન હવામાં ઝીલી રાખવું એ અશક્ય જેવું કામ હતું. રીમાના હાથની નસો ખેંચાવા લાગી અને ધાબાની સિમેન્ટની તીક્ષ્ણ પાળી તેના પેટ અને છાતીમાં ખૂંપવા લાગી. રીમાના શરીરમાંથી લોહી નીકળવા લાગ્યું હતું, પણ તેણે આયુષનો હાથ છોડ્યો નહીં. તેણે મનોમન નક્કી કરી લીધું હતું કે ભલે તેનો જીવ ચાલ્યો જાય, પણ તે તેના ભાઈને કંઈ નહીં થવા દે. રીમાએ પોતાની આખી તાકાત ભેગી કરીને એક જોરદાર ચીસ પાડી કે મમ્મી, બચાવો. રીમાની આ કાળજું કંપાવનારી ચીસ નીચે હોલમાં વાતો કરતા સુધાબેનના કાનમાં પડી.

સુધાબેનનો ફોન હાથમાંથી છૂટી ગયો. તેમનું હૃદય ધબકારો ચૂકી ગયું કે આ અવાજ તો ધાબા પરથી આવે છે. તેઓ પાગલની જેમ દાદરા ચડીને ધાબા તરફ દોડ્યા. ધાબાનો નજારો જોઈને સુધાબેનના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. તેમનો સગો દીકરો આયુષ હવામાં લટકી રહ્યો હતો અને અનાથ રીમા પોતાનો જીવ જોખમમાં મૂકીને, લોહીલુહાણ હાલતમાં પણ તેનો હાથ પકડીને બેઠી હતી. સુધાબેન દોડીને પાળી પાસે પહોંચ્યા અને તેમણે તાત્કાલિક આયુષને ખેંચીને ધાબા પર લઈ લીધો. આયુષ સાવ સુરક્ષિત હતો, તેને એક ઉઝરડો પણ નહોતો આવ્યો.

પણ જેવી સુધાબેને આયુષને તેડ્યો, તેવી જ રીમા અસહ્ય પીડાને કારણે ધાબાની ફર્શ પર ઢળી પડી. તેના પેટ અને હાથમાંથી અવિરત લોહી વહી રહ્યું હતું અને તેનો શ્વાસ ધીમો પડી રહ્યો હતો. બરાબર એ જ સમયે રમેશભાઈ પણ ઘરે આવી પહોંચ્યા અને ધાબા પર દોડી આવ્યા. રીમાની આ હાલત જોઈને રમેશભાઈની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા. તેમણે તાત્કાલિક રીમાને પોતાના ખોળામાં લીધી અને ગાડી તરફ દોડ્યા. સુધાબેન પણ આયુષને લઈને રડતા-રડતા પાછળ દોડ્યા. આખું કુટુંબ રીમાને લઈને શહેરની સૌથી મોટી હોસ્પિટલમાં પહોંચ્યું.

રીમાને તાત્કાલિક ઓપરેશન થિયેટરમાં લઈ જવામાં આવી. ડોક્ટરોની ટીમ તેની સારવારમાં લાગી ગઈ. બહાર કોરિડોરમાં રમેશભાઈ માથું પકડીને બેઠા હતા. સુધાબેન એક ખૂણામાં ઊભા રહીને ઓપરેશન થિયેટરના લાલ લાઈટ સામે જોઈ રહ્યા હતા. તેમની નજર પોતાના હાથ પર પડી, જ્યાં રીમાનું લોહી લાગેલું હતું. એ લોહી જોઈને સુધાબેનની અંદર રહેલી સ્વાર્થી માતા એક ઝાટકે જાગી ગઈ. તેમને પોતાના ભૂતકાળના તમામ કટાક્ષો, ટોણા અને સાવકો વ્યવહાર નજર સામે દેખાવા લાગ્યો. તેમને યાદ આવ્યું કે તેઓ રીમાને પરકું લોહી કહેતા હતા, પણ આજે એ જ પરકા લોહીએ પોતાના લોહીનો જીવ બચાવવા માટે પોતાનું લોહી વહાવી દીધું હતું.

આશરે બે કલાકના લાંબા ઓપરેશન પછી ડોક્ટર બહાર આવ્યા. તેમણે ચહેરા પરથી માસ્ક હટાવતા કહ્યું કે રમેશભાઈ, બાળકીની હાલત બહુ ગંભીર હતી. તેની છાતી અને પેટના સ્નાયુઓ ખરાબ રીતે ચિરાઈ ગયા હતા. આટલી નાની ઉંમરે આટલું વજન ઉપાડવું એ ચમત્કાર છે. પણ સદભાગ્યે હવે તે ખતરાની બહાર છે. તમે તેને મળી શકો છો. ડોક્ટરના આ શબ્દો સાંભળતા જ સુધાબેન પોતાની જાત પરનો કાબૂ ગુમાવી બેઠા. તેઓ દોડીને આઈસીયુ રૂમમાં પ્રવેશ્યા, જ્યાં રીમાના નાના શરીર પર ગ્લુકોઝની નળીઓ અને પાટા બાંધેલા હતા.

સુધાબેન રીમાના ખાટલા પાસે બેસી પડ્યા. તેમણે રીમાના નાના અને પાટા બાંધેલા હાથને પોતાના ગાલ પર મૂક્યા અને ધ્રુસ્કે ને ધ્રુસ્કે રડી પડ્યા. તેમનો રડવાનો અવાજ આખા રૂમમાં ગુંજી ઉઠ્યો. આજે સુધાબેન વહુની જેમ રડી રહ્યા હતા, તેમની આંખોમાં પસ્તાવો અને અપરાધભાવની પરાકાષ્ઠા હતી. તેમણે રીમાના માથા પર ચુંબન કર્યું અને ગળગળા અવાજે કહ્યું કે મને માફ કરી દે બેટા, હું બહુ નકામી માં છું. તું તો આ ઘરની અસલી લક્ષ્મી છે. હું લોહીના સંબંધો પાછળ આંધળી થઈ ગઈ હતી, પણ તે આજે મારી આંખો ઉઘાડી દીધી.

બરાબર એ જ સમયે રીમાએ ધીમેથી પોતાની આંખો ખોલી. પોતાની મમ્મીને આ રીતે રડતી જોઈને, તેના ચહેરા પર પીડા હોવા છતાં એક મીઠું સ્મિત આવી ગયું. તેણે ધ્રૂજતા અવાજે માત્ર એટલું જ પૂછ્યું કે મમ્મી, મારો ભાઈ આયુષ સાજો છે ને? તેને કંઈ વાગ્યું તો નથી ને? દીકરીના મોઢેથી પોતાના સગા ભાઈ માટેની આ ચિંતા સાંભળીને રમેશભાઈ અને રૂમમાં ઊભેલા નર્સની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ. સુધાબેને રીમાને હળવેથી ગળે લગાડી લીધી અને મનોમન વચન આપ્યું કે હવે આ જિંદગીમાં ક્યારેય તેઓ રીમાને સાવકી નહીં ગણે.

આજે સુધાબેનને જિંદગીનો સૌથી મોટો પાઠ મળી ચૂક્યો હતો. તેમને સમજાઈ ગયું હતું કે ગર્ભનો સંબંધ કદાચ લોહીનો હોઈ શકે અને તે કુદરતી હોઈ શકે, પણ રક્ષણનો અને સમર્પણનો સંબંધ તો માત્ર શુદ્ધ પ્રેમ અને સંસ્કારનો જ હોય છે. લોહીના સંબંધો ક્યારેક સ્વાર્થમાં બદલાઈ શકે છે, પણ પ્રેમનો સંબંધ ક્યારેય દગો નથી આપતો. સ્નેહ સદનમાં આજે ખરા અર્થમાં પ્રેમનો પુનર્જન્મ થયો હતો, અને અનાથ રીમા આજે આખા પરિવારની સૌથી વ્હાલી દીકરી બની ચૂકી હતી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.