ભાઈના અવસાન પછી કાકાએ પોતાની દીકરી કરતા ભત્રીજીને વધુ પ્રેમ આપ્યો તો પત્ની કાયમ મહેણાં મારતી, પણ લગ્ન પછી...

ગામડાના એક નાનકડા ઘરમાંથી વાસણોનો ખખડાટ અને મહિલાના મોટેથી બોલવાનો અવાજ આવી રહ્યો હતો. આ અવાજ સરલાબેનનો હતો, જે પોતાના પતિ રમેશભાઈ પર કાયમની જેમ ગુસ્સો ખાલી કરી રહ્યા હતા. રમેશભાઈ આંગણામાં બેસીને શાંતિથી ચા પી રહ્યા હતા અને પત્નીના કડવા વેણ મોઢું બંધ રાખીને સહન કરી રહ્યા હતા. સરલાબેનનો ગુસ્સો આજે પણ એ જ જૂની વાત પર હતો જે વાતને લઈને ઘરમાં અવારનવાર ઝઘડા થતા હતા.

રમેશભાઈના નાના ભાઈ મહેશભાઈનું વર્ષો પહેલા એક માર્ગ અકસ્માતમાં અવસાન થયું હતું. મહેશભાઈના અવસાનના થોડા જ સમય પછી તેમની પત્ની પણ ગંભીર બીમારીના કારણે આ દુનિયા છોડીને ચાલી ગઈ હતી. પોતાના નાના ભાઈ અને ભાભીના ગયા પછી તેમની એકમાત્ર નાની દીકરી પૂજા સાવ અનાથ થઈ ગઈ હતી. તે સમયે રમેશભાઈએ પોતાની નાની ભત્રીજી પૂજાને પોતાના ઘરે લાવીને પોતાની સગી દીકરીની જેમ સાચવવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

રમેશભાઈને પોતાની પણ એક દીકરી હતી, જેનું નામ રિયા હતું. રિયા અને પૂજા બંને એક જ ઘરમાં સાથે મોટી થઈ રહી હતી. પરંતુ રમેશભાઈના મનમાં કાયમ એવો ભય રહેતો કે નાના ભાઈની દીકરી પૂજાને ક્યારેય એવું ન લાગવું જોઈએ કે તેના માતા-પિતા આ દુનિયામાં નથી. આ જ કારણે રમેશભાઈ પૂજાનું વિશેષ ધ્યાન રાખતા. બજારમાંથી કપડાં લાવવાના હોય, ભણતરની ફી ભરવાની હોય કે પછી નાની-મોટી રમકડાંની વાત હોય, રમેશભાઈ કાયમ પૂજાને પહેલી પસંદગી આપતા હતા.

રમેશભાઈનો આ સ્વભાવ તેમની પત્ની સરલાબેનને જરાય પસંદ નહોતો. સરલાબેનને કાયમ એવું લાગતું કે તેમના પતિ પોતાની સગી દીકરી રિયા પ્રત્યે અન્યાય કરી રહ્યા છે અને ભાઈની દીકરી પૂજાને વધારે પડતું વહાલ આપી રહ્યા છે. સરલાબેન અવારનવાર રમેશભાઈને મહેણાં મારતા કે "તમે તો સગી દીકરી કરતાં ભત્રીજીને માથે બેસાડી છે! તમારી પોતાની દીકરી રિયા શું વગર વાંકે અન્યાય સહન કરે? આ પરકી વાડીને તમે ગમે તેટલી સીંચશો તોય એ તો એક દિવસ પારકી જ થઈ જવાની છે."

રમેશભાઈ પત્ની સરલાબેનની વાતો સાંભળીને કાયમ શાંત રહીને એક જ જવાબ આપતા કે "સરલા, પૂજા પણ આપણી જ દીકરી છે. મારા ગુજરી ગયેલા ભાઈની આખરી નિશાની છે. જો હું એને ઓછો પ્રેમ આપીશ તો મારા સ્વર્ગસ્થ ભાઈની આત્માને ક્યારેય શાંતિ નહીં મળે. રિયા અને પૂજા બંને મારા માટે એકસરખી જ છે." પણ સરલાબેનનું મન આ વાત સ્વીકારવા તૈયાર નહોતું. તેઓ પૂજા સાથે ઘરનું કામ કરાવતા અને અવારનવાર તેને કડવા વેણ સંભળાવતા રહેતા.

પૂજા સ્વભાવે બહુ જ શાંત, સંસ્કારી અને સહનશીલ હતી. કાકી સરલાબેન ગમે તેટલું ખીજાય કે મહેણાં મારે તો પણ પૂજા ક્યારેય સામે જવાબ ન આપતી. તે કાકીના તમામ ગુસ્સાને પ્રેમથી સહન કરી લેતી અને કાકા રમેશભાઈને પણ ક્યારેય કાકીની ફરિયાદ ન કરતી. પૂજા મનમાં ને મનમાં સમજતી હતી કે કાકાએ તેને માતા-પિતા વગરની હોવા છતાં પોતાની દીકરીની જેમ ઉછેરી છે, તેથી કાકીનો ગુસ્સો સહન કરવો એ તેની ફરજ હતી.

જોતજોતામાં વર્ષો વીતી ગયા. પૂજા અને રિયા બંને મોટી થઈ ગઈ. પૂજા ભણીગણીને હોંશિયાર બની અને ઘરના તમામ કામમાં પણ નિપુણ હતી. જ્યારે પૂજા લગ્નયોગ્ય થઈ ત્યારે રમેશભાઈએ પોતાના એક સારા મિત્રના દીકરા આકાશ સાથે પૂજાનું સગાઈ-લગ્ન નક્કી કર્યું. આકાશનો પરિવાર શહેરમાં સારો કારોબાર ધરાવતો હતો અને ખૂબ જ સુખી પરિવાર હતો. પૂજાના લગ્ન બહુ ધામધૂમથી સંપન્ન થયા. રમેશભાઈએ પોતાની બચતમાંથી પૂજાને સુંદર દાગીના અને કરિયાવર આપીને વિદા કરી.

પૂજાના લગ્ન પૂરા થયાના છ મહિના પછી સરલાબેનની સગી દીકરી રિયાના લગ્ન પણ એક સારા ઘરમાં નક્કી થયા. રિયાના લગ્ન નક્કી થતાં જ સરલાબેનની ખુશીનો પાર ન રહ્યો. પણ બીજી બાજુ લગ્નના ખર્ચા અને દાગીના બનાવવાની ચિંતા સરલાબેનને સતાવવા લાગી. રમેશભાઈએ પૂજાના લગ્નમાં પોતાની મોટાભાગની બચત વાપરી નાખી હતી, તેથી રિયા માટે સોનાના દાગીના બનાવવામાં થોડી નાણાકીય ખેંચ પડી રહી હતી.

સરલાબેન આ બાબતે પણ રમેશભાઈ પર કાયમ ગુસ્સો કરતા કે "જોયું ને! ભત્રીજીના લગ્નમાં બધી કમાણી ઉડાવી દીધી અને હવે પોતાની સગી દીકરીના લગ્ન આવ્યા ત્યારે તમારી પાસે સોનું ઘડાવવાના પૈસા પણ નથી! મારી દીકરી રિયા શું વગર દાગીનાએ સાસરે જશે? લોકો મારી દીકરીના કરિયાવરની મજાક ઉડાવશે." રમેશભાઈ ચિંતામાં પડી ગયા હતા અને ક્યાંકથી પૈસાની વ્યવસ્થા કરવા માટે પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા.

રિયાના લગ્નના દિવસો નજીક આવી રહ્યા હતા. ઘરમાં લગ્નની તૈયારીઓ પુરજોશમાં ચાલી રહી હતી. એવામાં એક દિવસ સરલાબેનના ઘરના દરવાજે બાજુમાં જ રહેતા તેમના જૂના પડોશી અને સરલાબેનના ખાસ બહેનપણી કમળાબેન આવ્યા. કમળાબેનના હાથમાં એક મોટું કપડાનું કવર અને એક ચિઠ્ઠી હતી. કમળાબેને ઘરમાં આવીને શાંતિથી બેસતા જ કહ્યું, "સરલા, આ કવર પૂજા તારા માટે આપી ગઈ હતી અને મને કહ્યું હતું કે રિયાના લગ્ન નજીક આવે ત્યારે જ તને આપવું."

સરલાબેને આશ્ચર્ય સાથે કવર હાથમાં લીધું અને પૂછ્યું, "પૂજા આ કવર આપી ગઈ હતી? પણ આમાં શું છે?" કમળાબેને ઊંડો શ્વાસ લીધો અને કહ્યું, "સરલા, તું આખી જિંદગી જે પૂજાને મહેણાં મારતી રહી અને જેને તું પરકી ગણતી હતી, એ જ પૂજાનું સત્ય આજે તારે જાણવું જોઈએ. પૂજા જ્યારે સાસરે ગઈ ત્યારે જ તેણે મને આ કવર સોંપ્યું હતું." સરલાબેને ધ્રૂજતા હાથે કવર ખોલ્યું તો અંદર સોનાના કિંમતી હાર, બંગડીઓ, અને વીંટીઓ સહિતના તમામ ઘરેણાં ચમકી રહ્યા હતા. આ એ જ ઘરેણાં હતા જે પૂજાને તેના સાસરિયાં તરફથી અને કાકા રમેશભાઈ તરફથી લગ્નમાં મળ્યા હતા.

સરલાબેન ઘરેણાં જોઈને સ્તબ્ધ થઈ ગયા. તેમણે પૂછ્યું, "કમળા, આ પૂજાના પોતાના તમામ ઘરેણાં અહીં કેમ છે?" ત્યારે કમળાબેને કવરમાંથી નીકળેલી ચિઠ્ઠી સરલાબેનના હાથમાં મૂકી અને કહ્યું, "આ ચિઠ્ઠી વાંચી લે એટલે તને તારા બધા સવાલોના જવાબ મળી જશે." સરલાબેને આંસુ ભરેલી આંખોથી ચિઠ્ઠી વાંચવાનું શરૂ કર્યું. ચિઠ્ઠીમાં પૂજાના હાથે લખાયેલા અક્ષરો હતા.

ચિઠ્ઠીમાં લખ્યું હતું: "વહાલા કાકી, ચરણ સ્પર્શ. મને ખબર છે કે તમે મને હંમેશા ગુસ્સાથી જોતા હતા અને તમને લાગતું હતું કે કાકા મારી પાછળ પૈસા વાપરીને રિયા બેન સાથે અન્યાય કરે છે. પણ કાકી, મારા માતા-પિતાના અવસાન પછી જો કાકાએ મને પોતાના ઘરમાં આશરો ન આપ્યો હોત તો હું ક્યાંયની ન રહી હોત. કાકાએ મને જે પ્રેમ આપ્યો છે તેનો બદલો હું જિંદગીભર ક્યારેય ચૂકવી શકું તેમ નથી."

પૂજાએ ચિઠ્ઠીમાં આગળ લખ્યું હતું: "મને ખબર છે કે રિયા બેનના લગ્ન નજીક આવી રહ્યા છે અને કાકા પાસે હવે વધારે બચત નથી રહી. રિયા મારી સગી બહેન જેવી જ છે. તેના લગ્નમાં દાગીના ઓછા પડે અને તમારી આબરૂ પર કોઈ આંચ આવે એ હું ક્યારેય સહન ન કરી શકું. મારા સાસુ અને પતિ બહુ જ ઉદાર દિલના છે. મેં તેમની પરવાનગી લઈને મારા સાસરિયાંમાંથી અને કાકા તરફથી મળેલા મારા તમામ સોનાના ઘરેણાં રિયા બેન માટે મોકલ્યા છે. આ ઘરેણાં રિયા બેનને લગ્નમાં આપી દેજો જેથી સમાજમાં તમારી માન-મર્યાદા જળવાઈ રહે. અને કાકી, જો મારી કોઈ ભૂલ થઈ હોય તો તમારી નાની દીકરી સમજીને મને માફ કરી દેજો."

ચિઠ્ઠી પૂરી થતાં જ સરલાબેનના હાથમાંથી કાગળ નીચે પડી ગયો. તેમની આંખોમાંથી પસ્તાવાના અશ્રુઓની અવિરત ધારા વહેવા લાગી. જે ભત્રીજીને તેઓ આખી જિંદગી કડવા વેણ સંભળાવતા રહ્યા, જેને કાયમ 'પરકી' ગણીને ધિક્કારતા રહ્યા, તે જ ભત્રીજીએ પોતાની સગી દીકરીની આબરૂ બચાવવા માટે પોતાના તમામ ઘરેણાં સમર્પિત કરી દીધા હતા. સરલાબેનનું હૃદય પસ્તાવાની આગમાં બળી રહ્યું હતું. તેમને પોતાના વર્તન પર અત્યંત શરમ આવવા લાગી.

એ જ સમયે રમેશભાઈ ઘરમાં આવ્યા. તેમણે સરલાબેનને રડતા જોઈને પૂછ્યું, "સરલા, શું થયું? કેમ રડે છે?" સરલાબેન કશું જ બોલ્યા વગર રમેશભાઈના પગમાં પડી ગયા અને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડવા લાગ્યા. સરલાબેને કહ્યું, "મને માફ કરી દો! હું બહુ જ પાપણી છું. જેને હું આખી જિંદગી નકામી અને બોજ સમજતી હતી, એ પૂજા તો સાક્ષાત દેવી નીકળી! મારી દીકરી રિયા માટે તેણે પોતાના સોનાના દાગીના આપી દીધા!" રમેશભાઈએ કવર અને ચિઠ્ઠી જોઈ, તેમની આંખોમાં પણ હરખના અશ્રુ આવી ગયા.

સરલાબેને તે જ ઘડીએ રમેશભાઈને કહ્યું, "ચાલો, અત્યારે ને અત્યારે મને પૂજાના સાસરે લઈ જાઓ. મારે મારી દીકરીના પગમાં પડીને મારી આખી જિંદગીની ભૂલોની માફી માંગવી છે." સરલાબેન અને રમેશભાઈ તરત જ પૂજાના સાસરે ગયા. પૂજાને જોતાં જ સરલાબેને તેને પોતાની છાતીએ લગાવી લીધી અને ચોધાર આંસુએ રડી પડ્યા. સરલાબેનને સમજાઈ ગયું કે પ્રેમ અને સંસ્કાર ક્યારેય લોહીના સંબંધોના મોહતાજ નથી હોતા. તેમણે પૂજાને પોતાની સગી દીકરી કરતાં પણ વધુ માન અને સ્થાન આપ્યું.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.