નાના ભાઈને કલેક્ટર બનાવવા મોટા ભાઈએ આખી જિંદગી કુંવારા રહી ટ્રેક્ટર ચલાવ્યું, પણ કલેક્ટર બન્યા પછી નાના ભાઈએ એવું કર્યું કે...

ગામડાના કાચા રસ્તાઓ પર સવારના ચાર વાગ્યાથી ટ્રેક્ટરનો અવાજ ગૂંજવા લાગતો. કાળઝાળ ગરમી હોય કે કડકડતી ઠંડી, ગામના ખેતરોમાં માટી અને ધૂળથી ખરાબ થયેલા કપડાં પહેરીને ટ્રેક્ટર ચલાવતો એક યુવાન રોજ મહેનત કરતો જોવા મળતો. આ યુવાનનું નામ રમેશ હતું. રમેશ નાનો હતો ત્યારે જ તેમના માતા અને પિતા બંનેનું અવસાન થયું હતું.

ઘરમાં માત્ર બે જ જીવ બચ્યા હતા, રમેશ અને તેનો નાનો ભાઈ મહેશ. માતા અને પિતાના ગયા પછી આખા ઘરની અને નાના ભાઈની સંપૂર્ણ જવાબદારી રમેશના કાંધ પર આવી પડી હતી. રમેશ પોતે ભણી શક્યો નહોતો, પરંતુ તેના મનમાં એક જ સપનું હતું કે તેનો નાનો ભાઈ મહેશ ભણીગણીને ખૂબ મોટો સાહેબ બને.

મહેશને ક્યારેય માતા અને પિતાની ખોટ ન સાલે અને તેની ભણવાની કોઈ ઈચ્છા અધૂરી ન રહે તે માટે રમેશે પોતાની જવાની અને ખુશીઓ કુરબાન કરી દીધી હતી. ગામમાં ઘણા લોકોએ રમેશને લગ્ન કરી લેવા માટે કહ્યું, પરંતુ રમેશ દર વખતે એક જ જવાબ આપતો કે જો હું લગ્ન કરીશ તો મારી પત્ની કદાચ મારા નાના ભાઈને સાચવી નહીં શકે અને મહેશના ભણતરમાં વિક્ષેપ પડશે.

આમ નાના ભાઈ માટે રમેશે આખી જિંદગી કુંવારા રહેવાનો નિર્ણય કરી લીધો હતો. બીજી તરફ નાનો ભાઈ મહેશ ભણવામાં ખૂબ જ તેજસ્વી હતો. રમેશ રાત-દિવસ ટ્રેક્ટર ચલાવીને, ખેતરોમાં મજૂરી કરીને અને પોતાના પેટ પર પાટા બાંધીને મહેશની ફી અને ચોપડાના પૈસા પૂરા પાડતો હતો.

મહેશની મહેનત અને મોટા ભાઈના ત્યાગનું પરિણામ એ આવ્યું કે મહેશે સખત પરિશ્રમ કરીને દેશની સૌથી અઘરી ગણાતી યુપીએસસી પરીક્ષા પાસ કરી લીધી અને તે જિલ્લા કલેક્ટર બની ગયો. જ્યારે મહેશ કલેક્ટર બન્યો ત્યારે આખા ગામમાં ઉત્સવ જેવો માહોલ સર્જાયો હતો. રમેશની આંખમાંથી ખુશીના અશ્રુ વહી રહ્યા હતા. તેને લાગ્યું કે તેની વર્ષોની તપસ્યા આજે સફળ થઈ ગઈ છે.

પરંતુ સમય વીતવાની સાથે સાથે મહેશના વિચારો અને વલણમાં મોટો બદલાવ આવવા લાગ્યો. કલેક્ટર બન્યા પછી મહેશને શહેરના આલીશાન સરકારી બંગલામાં રહેવાનું મળ્યું. શહેરની ભવ્ય જિંદગી, મોટા મોટા અધિકારીઓ સાથે ઊઠક-બેઠક અને સત્તાના નશામાં મહેશ ધીમે ધીમે પોતાના ભૂતકાળને ભૂલવા લાગ્યો.

તેણે એક ધનિક પરિવારની ભણેલી-ગણેલી છોકરી સાથે લગ્ન કરી લીધા. મહેશની પત્ની પણ આધુનિક વિચારોવાળી હતી. જ્યારે પણ રમેશ પોતાના સાદા અને ગામડિયા કપડાંમાં નાના ભાઈને મળવા સરકારી બંગલે જતો, ત્યારે મહેશ અને તેની પત્ની શરમ અનુભવતા. મહેશને લાગતું કે તેનો મોટો ભાઈ અણઘડ, અભણ અને ગંદો દેખાય છે.

મોટા અધિકારીઓ અને ગણમાન્ય લોકો સામે પોતાના ભાઈની ઓળખાણ આપતા પણ મહેશ અચકાતો હતો. એક દિવસ મહેશે રમેશને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહી દીધું કે "મોટા ભાઈ, હવે હું દેશનો ખૂબ મોટો અધિકારી છું. તમારા આ ગામડિયા સ્વભાવ અને અણઘડ રહેણીકરણીથી મારી સમાજમાં અને ઓફિસમાં આબરૂ જાય છે. તમે વારંવાર અહીં બંગલે ન આવો તો સારું. તમને પૈસાની જરૂર હોય તો મને કહી દેજો, હું દર મહિને મોકલાવી દઈશ."

પોતાના કલેક્ટર ભાઈના આ શબ્દો સાંભળીને રમેશનું હૃદય વિંધાઈ ગયું. તેણે નાના ભાઈ પાસેથી ક્યારેય કોઈ પૈસા કે સંપત્તિ નહોતી માંગી, તેને તો માત્ર નાના ભાઈનો પ્રેમ જોઈતો હતો. રમેશ ચુપચાપ ગામડે પાછો ફરી ગયો અને ફરીથી પોતાના જૂના ટ્રેક્ટર અને ગેરજ સાથે પોતાની જિંદગી વિતાવવા લાગ્યો.

તે ક્યારેય નાના ભાઈ સામે કડવો શબ્દ ન બોલ્યો અને ગામના લોકો સામે પણ કલેક્ટર ભાઈના વખાણ જ કરતો રહ્યો. એક દિવસ મહેશ પોતાની સરકારી ગાડી લઈને એક મહત્વની સરકારી મીટિંગ માટે બીજા શહેરમાં જઈ રહ્યો હતો. રસ્તામાં અચાનક ચોમાસાના કારણે રસ્તા પરથી ગાડીનું સંતુલન બગડી ગયું અને ગાડી સામેથી આવતી ટ્રક સાથે જોરદાર અથડાઈ.

અકસ્માત એટલો ભયાનક હતો કે કારનો આગળનો ભાગ સાવ ચગદા થઈ ગયો. મહેશને માથામાં અને છાતીના ભાગે ગંભીર ઈજાઓ પહોંચી. ઘટનાસ્થળેથી લોકોએ તેને તાત્કાલિક શહેરની સૌથી મોટી મલ્ટી-સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલમાં પહોંચાડ્યો.

મહેશના અકસ્માતના સમાચાર મળતા જ ગામડેથી રમેશ પોતાના બધા કામ છોડીને દોડતો હોસ્પિટલ પહોંચી ગયો. બીજી તરફ મહેશની પત્ની અને તેના સસરા પક્ષના લોકો પણ હોસ્પિટલ પહોંચી ગયા હતા. મહેશ આઈસીયુમાં જિંદગી અને મોત વચ્ચે ઝોલા ખાઈ રહ્યો હતો. તબીબોની ટીમ તેને બચાવવા માટે સતત પ્રયાસ કરી રહી હતી.

બે દિવસ સુધી મહેશ બેભાન રહ્યો. આ બે દિવસ દરમિયાન રમેશ એક ક્ષણ માટે પણ હોસ્પિટલની બહાર ન ગયો. તે હોસ્પિટલના મંદિરના ખૂણામાં બેસીને ભગવાન સામે હાથ જોડીને રડતો રહ્યો અને પોતાના આયુષ્યના વર્ષો પણ નાના ભાઈને આપી દેવા વિનંતી કરતો રહ્યો.

ત્રીજા દિવસે મહેશને ભાન આવ્યું અને તબીબોએ તેને ખતરાથી બહાર જાહેર કર્યો. મહેશને સ્પેશિયલ રૂમમાં શિફ્ટ કરવામાં આવ્યો. મહેશ આંખો ખોલીને આજુબાજુ જોઈ રહ્યો હતો. તેનો મોટો ભાઈ રમેશ રૂમના ખૂણામાં ચિંતાતુર ચહેરે ઊભો હતો. મહેશના મનમાં હજુ પણ અહંકાર હતો, તેથી તેણે મોટા ભાઈ સામે જોઈને પોતાનું મોઢું ફેરવી લીધું.

તે સમયે જ હોસ્પિટલના વરિષ્ઠ ચીફ સર્જન ડોક્ટર શર્મા રૂમમાં તપાસ માટે આવ્યા. ડોક્ટર શર્માએ મહેશની તપાસ કરી અને તેના રિપોર્ટ્સ જોયા. પછી ડોક્ટરે મહેશની પત્ની અને ત્યાં હાજર લોકોને કહ્યું કે "અકસ્માતમાં ઈજા તો થઈ છે, પણ સદનસીબે તેમની કિડનીને કોઈ નુકસાન નથી થયું. પરંતુ રિપોર્ટ જોતા અમને ખબર પડી કે મહેશભાઈ પાસે નાનપણથી જ એક જ કિડની છે."

આ સાંભળીને મહેશ અને તેની પત્ની આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. મહેશે કહ્યું, "ડોક્ટર સાહેબ, તમે શું કહો છો? મને તો નાનપણથી કોઈ તકલીફ નહોતી." ડોક્ટર શર્માએ ઊંડો શ્વાસ લીધો અને રૂમના ખૂણામાં ઊભેલા રમેશ સામે જોયું.

ડોક્ટર શર્માએ મહેશને કહ્યું, "કલેક્ટર સાહેબ, કદાચ તમને યાદ નહીં હોય પણ મને બરાબર યાદ છે. આજે વર્ષો પછી હું આ માણસને ઓળખી ગયો છું. ત્રીસ વર્ષ પહેલા જ્યારે હું આ જ હોસ્પિટલમાં નાનો ડોક્ટર હતો, ત્યારે તમારા મોટા ભાઈ રમેશજી તમને લઈને અહીં આવ્યા હતા. તમને નાનપણમાં રક્ત કેન્સર અને કિડનીની અતિશય ગંભીર બીમારી થઈ ગઈ હતી."

ડોક્ટરે આગળ ઉમેર્યું, "તે સમયે તમને બચાવવા માટે તાત્કાલિક મોટા ઓપરેશન અને કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટની જરૂર હતી. તમારી સારવાર માટે લાખો રૂપિયાનો ખર્ચ હતો અને કિડની આપનાર કોઈ નહોતું. તે સમયે આ તમારા મોટા ભાઈ રમેશજીની ઉંમર માત્ર અઢાર-વીસ વર્ષની હતી."

"તેમણે પોતાની એક કિડની તમને દાનમાં આપી દીધી હતી અને પોતાની જમીનનો નાનો ટુકડો વેચીને તમારી સારવાર કરાવી હતી. એટલું જ નહીં, તેમણે મને હાથ જોડીને કસમ આપી હતી કે આ વાત ક્યારેય તમને ન બતાવવી, જેથી તમારા મનમાં ક્યારેય એવો વિચાર ન આવે કે તમે ભાઈના અહેસાન તળે દબાયેલા છો."

આ શબ્દો સાંભળતા જ રૂમમાં સન્નાટો છવાઈ ગયો. મહેશના સસરા, પત્ની અને આજુબાજુ ઊભેલા તમામ લોકો સ્તબ્ધ થઈ ગયા. મહેશના કાનમાં ડોક્ટરના શબ્દો હથોડાની જેમ વાગી રહ્યા હતા. તેના મનમાં પોતાના ભાઈ વિશેના તમામ દ્રશ્યો એક પછી એક તરવરવા લાગ્યા.

તેને યાદ આવ્યું કે કેવી રીતે મોટા ભાઈએ પોતાના લગ્ન ન કર્યા, કેવી રીતે તેમણે રાત-દિવસ ટ્રેક્ટર ચલાવીને તેને ભણાવ્યો, અને કેવી રીતે તેણે કલેક્ટર બન્યા પછી તે જ ભાઈને અણઘડ અને ગંદો સમજીને પોતાના ઘરમાંથી ધિક્કારી કાઢ્યો હતો.

મહેશના પસ્તાવાનો કોઈ પાર ન રહ્યો. તેની આંખોમાંથી અશ્રુઓની અવિરત ધારા વહેવા લાગી. તે પલંગમાંથી ઊભો થવાનો પ્રયાસ કરવા લાગ્યો. ડોક્ટરે તેને રોકવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ મહેશ ડુસકાં ભરતો પલંગ પરથી નીચે ઉતરી ગયો અને સીધો ખૂણામાં ઊભેલા પોતાના મોટા ભાઈ રમેશના પગમાં પડી ગયો.

મહેશ રડતા રડતા બોલ્યો, "મોટા ભાઈ, મને માફ કરી દો! હું અંધ થઈ ગયો હતો. હું ભણીગણીને કલેક્ટર તો બની ગયો પણ માણસ ન બની શક્યો. તમે મારી આબરૂ અને જિંદગી બચાવવા માટે તમારું સર્વસ્વ લૂંટાવી દીધું અને મેં તમને અણઘડ સમજીને તમારું અપમાન કર્યું!"

રમેશે તરત જ નાના ભાઈને ઊંચો કર્યો અને તેને પોતાની છાતીએ લગાવી લીધો. રમેશના ચહેરા પર કોઈ ગુસ્સો નહોતો, માત્ર પિતા જેવો વાત્સલ્યપૂર્ણ પ્રેમ હતો. રમેશે મહેશના આંસુ લૂછતાં કહ્યું, "બેટા મહેશ, તું રડ નહીં. ભાઈ તો ભાઈ હોય છે. તારા માટે તો મેં મારી જિંદગી આપી હતી, મારી કિડની તો બહુ નાની વસ્તુ છે. તું કલેક્ટર બન્યો એ જ મારૂ સૌથી મોટું ઈનામ છે."

હોસ્પિટલના રૂમમાં હાજર તમામ લોકોની આંખો ભીની થઈ ગઈ હતી. કલેક્ટર મહેશને સમજાઈ ગયું કે દુનિયાના તમામ હોદ્દા, સત્તા અને સંપત્તિ મોટા ભાઈના નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ અને ત્યાગ આગળ સાવ તુચ્છ છે. મહેશે તે જ ક્ષણે સંકલ્પ કર્યો કે તે મોટા ભાઈને ક્યારેય પોતાનાથી દૂર નહીં થવા દે અને આખી જિંદગી તેમની સેવા કરીને પોતાના પાપનું પ્રાયશ્ચિત કરશે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.