ભાઈએ આખી જિંદગી બહેનની નફરત સહન કરી પણ કસમ ન તોડી, સત્ય સામે આવ્યું ત્યારે બહેનની આંખમાંથી...

જયેશ સવારના પહોરમાં પોતાની નાની કરિયાણાની દુકાન ખોલીને બેઠો હતો. તેની નાની બહેન મીના બાજુના ગામમાંથી સાસરેથી બે દિવસ માટે પિયર આવી હતી. બંને ભાઈબહેન વચ્ચે બાળપણથી જ એટલો પ્રેમ હતો કે આખા ગામના લોકો તેમના ઉદાહરણ આપતા હતા.

માના અવસાનને હજુ માંડ મહિનો થયો હતો. ઘરના દરેક ખૂણામાં માની યાદો અને ખાલીપો સ્પષ્ટ દેખાતો હતો. મીના રસોડામાં ચા બનાવતી વખતે વારંવાર પોતાની સાડીના છેડાથી આંસુ લૂછતી હતી.

જયેશ ચા પીવા માટે અંદર આવ્યો અને ઓટલા પર બેઠો. તેણે મીનાના માથા પર હાથ મૂકીને કહ્યું, "મીના, હવે મન હળવું કર, મા આપણને આવી રીતે રડતા જોઈને દુઃખી થશે." મીનાએ ભાઈ સામે જોયું અને ધીમેથી માથું હલાવ્યું.

બપોરે જમીને મીના માની જૂની લાકડાની પેટી સાફ કરવા બેઠી. મા પોતાની તમામ જૂની સાડીઓ અને સાચવી રાખેલા દાગીના એ પેટીમાં રાખતી હતી. મીનાના મનમાં હતું કે માના સોનાના પાટલા અને કંઠી તે પોતાની પાસે સંભારણા તરીકે રાખશે.

પેટીનું જૂનું તાળું ખોલીને મીનાએ અંદર હાથ નાખ્યો. અંદર માત્ર જૂની સાડીઓ, થોડા ફોટા અને દવાઓની ખાલી બોટલો જ પડી હતી. સોનાના દાગીનાની લાલ મખમલની થેલી ક્યાંય દેખાતી નહોતી.

મીનાએ આખી પેટી ઊંધી વાળી દીધી પણ કશું ન મળ્યું. તેણે કબાટના ખાના અને પલંગ નીચે પણ બધું તપાસી લીધું. ઘરમાં સોનાનો એક દાણો પણ નહોતો.

તેણે બહાર આવીને જયેશને પૂછ્યું, "ભાઈ, માના સોનાના પાટલા અને કંઠી પેટીમાં નથી મળતા, તેં ક્યાંક મૂક્યા છે?" જયેશના હાથમાંથી હિસાબની ચોપડી નીચે પડી ગઈ.

જયેશે નીચી નજરે કહ્યું, "મીના, એ દાગીના હવે ઘરમાં નથી." મીના સ્તબ્ધ થઈ ગઈ અને તેણે પૂછ્યું, "નથી એટલે શું? ક્યાં ગયા એ બધા દાગીના?"

જયેશે ધીમા અવાજે કહ્યું, "મેં એ બધા દાગીના ગયા મહિને વેચી દીધા હતા." આ સાંભળીને મીનાના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ.

મીનાની આંખોમાં ગુસ્સો અને આશ્ચર્ય એકસાથે આવી ગયા. તેણે મોટેથી કહ્યું, "તેં મને પૂછ્યા વગર માના દાગીના વેચી દીધા? એ દાગીના પર મારો પણ એટલો જ હક હતો."

જયેશે બે હાથ જોડીને કહ્યું, "મારી વાત સમજવાનો પ્રયત્ન કર મીના, મારી પાસે બીજો કોઈ રસ્તો નહોતો." મીનાએ ગુસ્સામાં પૂછ્યું, "શા માટે વેચ્યા? ક્યાં વાપર્યા તેં આટલા બધા પૈસા?"

જયેશ ચૂપ થઈ ગયો અને તેનું માથું ઝૂકી ગયું. તેણે કહ્યું, "હું તને કારણ નથી કહી શકતો, પણ મેં કોઈ ખોટું કામ નથી કર્યું."

મીનાનો ગુસ્સો સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો. તેણે કહ્યું, "તેં પોતાની દુકાન મોટી કરવા માટે કે પોતાના મોજશોખ માટે માના આખરી આશીર્વાદ વેચી માર્યા. મને ક્યારેય અંદાજ નહોતો કે તું આટલો લાલચી અને સ્વાર્થી નીકળીશ."

જયેશની આંખોમાંથી આંસુ વહેવા લાગ્યા પણ તે કંઈ ન બોલ્યો. તેણે માત્ર એટલું જ કહ્યું, "મીના, તું મને જે કહેવું હોય તે કહે, પણ હું સાચું કારણ નહીં જણાવી શકું."

મીનાએ તે જ ક્ષણે પોતાની બેગ પેક કરી લીધી. તેણે દરવાજા પાસે ઊભા રહીને જયેશ સામે નફરતથી જોયું. તેણે કહ્યું, "આજ પછી તું મારો ભાઈ નથી અને હું તારી બહેન નથી, તેં આપણો સંબંધ પૈસા માટે વેચી દીધો."

જયેશ તેને રોકવા માટે દોડ્યો અને હાથ પકડ્યો. મીનાએ તેનો હાથ જોરથી ઝટકી નાખ્યો અને રિક્ષામાં બેસીને નીકળી ગઈ. તે દિવસ પછી મીનાએ ક્યારેય પિયર તરફ પગ ન મૂક્યો.

વર્ષો વીતતા ગયા અને સમય પોતાની ગતિએ આગળ વધતો રહ્યો. મીના પોતાના સંસારમાં અને બાળકોના ઉછેરમાં વ્યસ્ત થઈ ગઈ. તેણે દર રક્ષાબંધને ભાઈ માટે રાખડી ખરીદવાનું સાવ બંધ કરી દીધું હતું.

જયેશ દર વર્ષે રક્ષાબંધનના દિવસે મીનાના ઘરે મનીઓર્ડર અને મીઠાઈ મોકલતો હતો. મીના દર વખતે એ પાર્સલ ખોલ્યા વગર જ પાછું મોકલી દેતી હતી. ગામના કોઈ સગા સંબંધી જયેશની વાત કાઢે તો પણ મીના વાત ટાળી દેતી હતી.

આમને સામને પંદર વર્ષનો લાંબો સમય નીકળી ગયો. મીનાના મનમાં ભાઈ માટેનો ક્રોધ અને અણગમો જરાય ઓછો થયો નહોતો. તે પોતાના મનમાં માની બેઠી હતી કે ભાઈએ તેની સાથે મોટો વિશ્વાસઘાત કર્યો હતો.

એક દિવસ સવારે મીનાના ફોન પર ગામમાંથી એક પરિચિતનો ફોન આવ્યો. સામેથી ભારે અવાજે સમાચાર મળ્યા કે જયેશભાઈને અચાનક હાર્ટ એટેક આવ્યો હતો અને તેમનું અવસાન થઈ ગયું છે.

આ સમાચાર સાંભળતાં જ મીનાના હાથમાંથી ફોન પડી ગયો. તેનું મન એક ક્ષણ માટે સાવ ખાલી થઈ ગયું અને જૂની વાતો યાદ આવવા લાગી. પતિએ તેને સંભાળી અને તાત્કાલિક પિયર જવા માટે ગાડી બાંધી.

ગામ પહોંચી ત્યારે ઘર આગળ લોકોની ભીડ જમા થયેલી હતી. જયેશનો પાર્થિવ દેહ આંગણામાં રાખેલો હતો. મીના દોડીને ભાઈ પાસે ગઈ અને તેના ચહેરા સામે જોઈને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડી.

અંતિમ સંસ્કાર પતી ગયા પછી ઘર સાવ સૂમસામ થઈ ગયું. મીના પોતાના જૂના ઓરડામાં બેસીને ભાઈના ફોટા સામે જોઈ રહી હતી. તેના મનમાં પંદર વર્ષની કડવાશ અને આ અચાનક થયેલા વિયોગનું દર્દ ઘૂમરાતું હતું.

સાંજે ગામના જૂના ડૉક્ટર મહેતા ઘરમાં પ્રવેશ્યા. તેઓ ઘણા વર્ષોથી આ પરિવારને ઓળખતા હતા અને માની સારવાર પણ તેમણે જ કરી હતી. ડૉક્ટર સાહેબના હાથમાં એક જૂની ફાઇલ અને એક કાગળ હતો.

ડૉક્ટરે મીના પાસે આવીને કહ્યું, "બેટા મીના, હવે તારે આ સત્ય જાણી લેવું જોઈએ." મીનાએ આંસુ લૂછતાં પૂછ્યું, "કેવું સત્ય ડૉક્ટર કાકા?"

ડૉક્ટરે પેલી ફાઇલ મીનાના હાથમાં મૂકી. તેમણે કહ્યું, "તારી મા જ્યારે છેલ્લી ઘડીએ બીમાર હતી, ત્યારે તેને એક ગંભીર બીમારી થઈ ગઈ હતી. તેને બચાવવા માટે દર અઠવાડિયે મોંઘા ઈન્જેક્શન અને મોટી હોસ્પિટલની સારવારની જરૂર હતી."

મીના સ્તબ્ધ થઈને ડૉક્ટર સામે જોઈ રહી. ડૉક્ટરે આગળ કહ્યું, "જયેશ પાસે એટલા બધા પૈસા નહોતા કે તે આટલો મોટો ખર્ચ ઉપાડી શકે. તેણે માની સારવાર ચાલુ રાખવા માટે પોતાની બધી બચત વાપરી નાખી હતી."

મીનાએ ધ્રૂજતા હાથે ફાઇલ ખોલી તો અંદર હોસ્પિટલના લાખો રૂપિયાના બિલ હતા. દરેક બિલ પર જયેશની સહી હતી અને તારીખો માના છેલ્લા મહિનાઓની હતી.

ડૉક્ટરે એક ઊંડો નિસાસો નાખીને કહ્યું, "જ્યારે પૈસા સાવ ખૂટી ગયા ત્યારે તારી માએ પોતે જયેશને પોતાના દાગીના આપ્યા હતા. તારી માએ જયેશ પાસે કસમ લીધી હતી કે આ વાત ક્યારેય મીનાને ન કહેવી."

મીનાની આંખો પહોળી થઈ ગઈ અને તે બોલી, "પણ માએ કેમ ના પાડી હતી?" ડૉક્ટરે કહ્યું, "કારણ કે તે સમયે તારા સાસરે તકલીફ ચાલી રહી હતી અને તારા સસરા પણ બીમાર હતા. તારી મા નહોતી ઈચ્છતી કે તું પિયરની ચિંતામાં તારા સાસરે દુઃખી થા અથવા તારા દાગીના વેચવાની જીદ કર."

ડૉક્ટરે જયેશનો એક પત્ર મીનાના હાથમાં આપ્યો. "જયેશે મને કહ્યું હતું કે જો તે જીવતો હોય ત્યાં સુધી તું પાછી ન આવે, તો તેના ગયા પછી આ કાગળો તને આપી દેવા. તેણે માને આપેલી કસમ ક્યારેય ન તોડી, ભલે તેના બદલામાં તેણે પોતાની સગી બહેનનો પ્રેમ ગુમાવવો પડ્યો."

મીનાના હાથમાંથી કાગળો નીચે પડી ગયા અને તે જમીન પર બેસી પડી. તેની છાતીમાં એટલો મોટો આઘાત લાગ્યો કે તેનાથી શ્વાસ પણ લેવાતો નહોતો. તેને સમજાયું કે જે ભાઈને તે પંદર વર્ષથી લાલચી માનતી હતી, તે તો દેવ જેવો ભાઈ હતો.

તે દોડીને જયેશના ફોટા પાસે ગઈ અને ફોટો છાતી સરસો ચાંપી લીધો. "ભાઈ, મને માફ કરી દે, હું સાવ આંધળી થઈ ગઈ હતી. તેં આટલું મોટું દુઃખ એકલા સહન કર્યું અને મને એક શબ્દ પણ ન કહ્યો."

તેણે ફોટા સામે હાથ જોડીને ખૂબ આક્રંદ કર્યું પણ સામેથી કોઈ જવાબ આપનાર નહોતું. જયેશ હવે ક્યારેય તેની સામે હસવાનો નહોતો કે તેના માથા પર હાથ મૂકવાનો નહોતો. પંદર વર્ષ સુધી જે પ્રેમ તે પામી શકી હોત, તે પોતાના અહંકાર અને શંકામાં ગુમાવી ચૂકી હતી.

મીના આખી રાત ભાઈના ઓરડામાં બેસીને રડતી રહી. તેને હવે સમજાઈ ગયું હતું કે ઘણીવાર માણસ પરિસ્થિતિ અને વચનના કારણે ચૂપ રહેતો હોય છે. પણ હવે પસ્તાવો કરવા સિવાય તેની પાસે જીવનમાં કશું જ બાકી રહ્યું નહોતું.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.