બીમાર સાસુએ બંને વહુઓને સામે બેસાડીને એવો ખુલાસો કર્યો કે આખા પરિવારના હોશ...
દિવાળીનો તહેવાર નજીક હતો અને ઘરમાં સવારથી જ સાફસફાઈની દોડધામ ચાલી રહી હતી. બે માળના આ જૂના ઘરમાં બે ભાઈઓ પોતાના પરિવાર સાથે રહેતા હતા.
મોટી વહુ મીના સવારથી રસોડામાં ઊભા રહીને ચા-નાસ્તો બનાવી રહી હતી. નાની વહુ રેખા આંગણામાં કચરો વાળીને કચરાપેટીમાં ભરી રહી હતી.
બંને વહુઓ વચ્ચે છેલ્લા સાત વર્ષથી સીધી રીતે વાતચીત પણ બંધ હતી. ઘરના તમામ કામોના ભાગલા પાડી દેવામાં આવ્યા હતા, પણ મનનો મેળ ક્યારેય બેઠો નહોતો.
સાત વર્ષ પહેલાં જ્યારે રેખા આ ઘરમાં પરણીને આવી ત્યારે બધું સામાન્ય હતું. પણ ધીમે ધીમે રસોડાના સામાન અને વાસણોની સફાઈ જેવી નાની બાબતોમાં ખટરાગ શરૂ થઈ ગયો હતો.
મીના સ્વભાવે ખૂબ વાચાળ હતી અને પોતાની દરેક વાત સાચી સાબિત કરવામાં માહેર હતી. રેખા થોડી શાંત પ્રકૃતિની હતી અને વધારે બોલવાને બદલે પોતાનું કામ પતાવીને ઓરડામાં જતી રહેતી હતી.
સાસુ કંચનબા હવે એંસી વર્ષ વટાવી ચૂક્યા હતા અને તેમના ગોઠણ ઘસાઈ ગયા હતા. તેઓ દિવસનો મોટાભાગનો સમય નીચેના મોટા ઓરડામાં ખાટલા પર બેસીને માળા ફેરવતા વિતાવતા હતા.
મીના દરરોજ સવારે કંચનબા પાસે જઈને બેસતી અને ગરમ દૂધ આપતી. દૂધ આપવાની સાથે સાથે તે રેખાની નાની નાની ભૂલોની લાંબી યાદી પણ સંભળાવી દેતી હતી.
મીના હંમેશા કહેતી, "બા, જુઓ રેખાએ આજે ફરીથી દાળમાં મીઠું ઓછું નાખ્યું છે. એને તો આ ઘરના કોઈ માણસની જરાય ચિંતા જ નથી."
કંચનબા ફક્ત માથું હલાવતા અને માળા ફેરવતા ફેરવતા સાંભળી લેતા. તેઓ મીનાને ક્યારેય સામો જવાબ ન આપતા કે કોઈનો પક્ષ ન લેતા.
મીના આગળ બોલતી, "બા, આ ઘરમાં ફક્ત હું જ તમારું સાચું ધ્યાન રાખું છું. રેખા તો ક્યારેય તમારી પાસે બે મિનિટ બેસવા પણ નથી આવતી."
રેખા આ બધી વાતો પોતાના ઓરડામાંથી સાંભળતી પણ ક્યારેય વચ્ચે બોલવા ન આવતી. તે પોતાના બાળકોને તૈયાર કરવામાં અને ઘરના બાકી કામો પતાવવામાં જ મગ્ન રહેતી હતી.
મોટા દીકરા હરેશ અને નાના દીકરા નિલેશ વચ્ચે પણ હવે પહેલાં જેવો પ્રેમ રહ્યો નહોતો. પત્નીઓના રોજિંદા ઝઘડાના કારણે બંને ભાઈઓ રાત્રે જમીને સીધા પોતાના રૂમમાં ચાલ્યા જતા હતા.
ઘરમાં બહારથી બધું શાંત લાગતું હતું પણ અંદર ભારે અજંપો ભરેલો હતો. આખો મહોલ્લો જાણતો હતો કે મીના કંચનબાની સૌથી માનીતી વહુ છે.
બધા સગા સંબંધીઓ પણ માનતા હતા કે મીના જ સાસુની સાચી સેવા કરે છે. રેખાને બધા અહંકારી અને સાસુની ઉપેક્ષા કરનારી વહુ તરીકે જ જોતા હતા.
એક દિવસ સાંજે અચાનક કંચનબાની તબિયત ખૂબ લથડી ગઈ. તેમને અચાનક શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવા લાગી અને ચક્કર આવીને ખાટલા પર ઢળી પડ્યા.
ઘરમાં અફરાતફરી મચી ગઈ અને હરેશે તરત જ ફેમિલી ડૉક્ટરને ફોન કરીને બોલાવ્યા. ડૉક્ટરે આવીને તપાસ કરી અને જણાવ્યું કે કંચનબાને લકવાનો હળવો હુમલો આવ્યો છે.
ડૉક્ટરે સ્પષ્ટ કહ્યું કે હવે બા લાંબો સમય પથારીવશ રહેશે. તેમને નવડાવવાથી લઈને જમાડવા સુધીની તમામ સેવા પથારીમાં જ કરવી પડશે.
આ સાંભળીને આખા પરિવારના ચહેરા પર ચિંતાના વાદળો છવાઈ ગયા. બંને દીકરાઓ હોસ્પિટલના ખર્ચ અને દવાની વ્યવસ્થા કરવા લાગ્યા.
મીનાએ તરત જ બધા સંબંધીઓને ફોન કરીને રડતા રડતા સમાચાર આપ્યા. તેણે બધાને કહ્યું કે બાની આવી હાલત જોઈને તેનું હૃદય ફાટી જાય છે.
બીજા દિવસે સવારે કંચનબાને હોસ્પિટલમાંથી ઘરે લાવવામાં આવ્યા. તેમનો જમણો હાથ અને પગ સાવ નબળા પડી ગયા હતા અને બોલવામાં પણ તકલીફ પડતી હતી.
હરેશે સાંજે બંને પરિવારોને હોલમાં ભેગા કર્યા. તેણે ગંભીર અવાજે કહ્યું કે હવે બાની સેવાની કાયમી વ્યવસ્થા કરવી પડશે.
મીનાએ તરત આગળ આવીને કહ્યું, "હું તો વર્ષોથી બાની સેવા કરતી આવી છું. પણ હવે મારી પણ કમર દુખે છે, એટલે રેખાએ પણ અડધી જવાબદારી ઉપાડવી જ પડશે."
મીનાએ પોતાના શબ્દોમાં એવી રીતે રજૂઆત કરી જાણે તે મોટો ઉપકાર કરી રહી હોય. તેણે કહ્યું કે રેખાએ સવારની સફાઈ અને બાના કપડાં ધોવાનું રાખવું જોઈએ.
નિલેશે રેખા સામે જોયું, પણ રેખા સાવ શાંત ઊભી રહી. રેખાએ કોઈ દલીલ ન કરી અને માત્ર એટલું જ કહ્યું કે જે નક્કી થાય તે મને મંજૂર છે.
તે જ સમયે અંદરના ઓરડામાંથી કંચનબાના ખાંસવાનો અવાજ આવ્યો. બધા દોડીને ઓરડામાં ગયા અને ખાટલા પાસે ઊભા રહી ગયા.
કંચનબાએ ધીમેથી આંખો ખોલી અને આજુબાજુ ઊભેલા તમામ સભ્યો સામે જોયું. તેમનો અવાજ લથડાતો હતો પણ શબ્દો એકદમ સ્પષ્ટ સંભળાતા હતા.
કંચનબાએ પોતાના ડાબા હાથથી ઈશારો કરીને બધાને નજીક બોલાવ્યા. હરેશે પૂછ્યું, "બા, તમારે કંઈ જોઈએ છે? મીનાને કહું તમારા માટે ગરમ કાઢો બનાવે?"
કંચનબાએ ધીમેથી માથું હલાવીને ના પાડી. તેમણે પોતાની નજર ઓરડાના ખૂણામાં ઊભેલી રેખા પર સ્થિર કરી.
કંચનબાએ ભારે અવાજે કહ્યું, "હરેશ, મારી એક છેલ્લી વાત સાંભળી લો. મારી સેવાની જવાબદારી કોઈ વહેંચવાની જરૂર નથી."
મીનાના ચહેરા પર તરત જ એક મોટો સંતોષ આવી ગયો. તેને લાગ્યું કે સાસુ હવે પોતાનું જ નામ લેશે અને બધા સામે તેના વખાણ કરશે.
પણ કંચનબાએ જે શબ્દો કહ્યા તે સાંભળીને આખા ઓરડામાં સન્નાટો છવાઈ ગયો. કંચનબાએ રેખા તરફ હાથ લંબાવ્યો અને કહ્યું, "આજ પછી મારી તમામ સેવા ફક્ત રેખા જ કરશે."
આ સાંભળતાં જ મીનાના પગ નીચેથી જાણે જમીન સરકી ગઈ. હરેશ અને નિલેશ પણ આશ્ચર્યથી પોતાની માતા સામે તાકી રહ્યા.
મીનાનો ચહેરો ક્રોધ અને અપમાનથી લાલચોળ થઈ ગયો. તેનાથી રહેવાયું નહીં અને તે મોટેથી બોલી ઊઠી.
"બા, આ તમે શું બોલો છો? મેં આખી જિંદગી તમારી ચાકરી કરી અને તમે રેખાને પસંદ કરી?" મીનાના અવાજમાં પારાવાર ગુસ્સો હતો.
મીનાએ આગળ કહ્યું, "જે વહુએ ક્યારેય તમારી સામે જોયું પણ નથી, એ તમારી શું સેવા કરશે? આ ઘરમાં બધા જાણે છે કે સાચો પ્રેમ કોણે આપ્યો છે."
હરેશે પણ ધીમેથી કહ્યું, "હા બા, મીના તો હંમેશા તમારી સાથે જ રહેતી હતી. રેખા તો પોતાના કામમાંથી જ નવરી નથી થતી."
કંચનબાએ ઊંડો શ્વાસ લીધો અને પોતાના ઓશિકાનો ટેકો લઈને થોડા બેઠા થયા. તેમની આંખોમાં વર્ષોનો અનુભવ અને સાચી સમજણ દેખાતી હતી.
કંચનબાએ મીના સામે જોયું અને શાંત પણ ધારદાર અવાજે બોલવાનું શરૂ કર્યું. "મીના, તેં મારી સેવા જરૂર કરી છે, પણ એ સેવાની સાથે તેં આ ઘરમાં ઝેર પણ એટલું જ વાવ્યું છે."
આ સાંભળીને મીના સ્તબ્ધ થઈ ગઈ અને તેનો અવાજ ગળામાં જ અટકી ગયો. કંચનબાએ ઓરડામાં હાજર રહેલા તમામ લોકોને સંબોધીને વાત આગળ વધારી.
"તું દરરોજ સવારે મને દૂધ આપવા આવતી ત્યારે સાથે રેખાની દસ ફરિયાદો લાવતી હતી. તેં મને ક્યારેય સુખેથી ચા કે દૂધ પીવા દીધું નથી." કંચનબાની આંખોમાં દર્દ છલકાઈ આવ્યું.
કંચનબાએ કહ્યું, "તેં દરરોજ મને એ સાબિત કરવાની કોશિશ કરી કે તું કેટલી મહાન છે અને રેખા કેટલી ખરાબ છે. તારી એ વાતોના કારણે જ મારા બંને દીકરાઓ વચ્ચે અંતર પડી ગયું."
મીનાએ નીચું જોઈ લીધું અને તેના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા. કંચનબાએ રેખા તરફ જોયું, જે આંખોમાં આંસુ સાથે ઊભી હતી.
કંચનબાએ કહ્યું, "રેખા છેલ્લા સાત વર્ષથી આ ઘરમાં છે. તેં તેની સામે આટલા આક્ષેપો કર્યા, પણ આ સાત વર્ષમાં રેખાએ ક્યારેય મારી પાસે આવીને તારી એક પણ ફરિયાદ નથી કરી."
આખો પરિવાર સાવ મૂંગો થઈને આ સત્ય સાંભળી રહ્યો હતો. કંચનબાએ ઉમેર્યું કે સાચી સેવા મોઢેથી વખાણ કરીને નથી થતી પણ શાંતિથી ઘર સંભાળીને થાય છે.
"રેખા જ્યારે પણ મારા ઓરડામાં આવતી ત્યારે માત્ર મારા પગ દબાવીને ચૂપચાપ જતી રહેતી. તેણે ક્યારેય પોતાના ઉપકારનો ઢંઢેરો નથી પીટ્યો કે કોઈની ચુગલી નથી કરી." કંચનબાનો અવાજ ગળગળો થઈ ગયો.
કંચનબાએ મીનાને સમજાવતા કહ્યું, "જે સ્ત્રી પોતાના સ્વાર્થ માટે આખા પરિવારમાં ઝઘડા કરાવે, તેની સેવામાં મને ક્યારેય શાંતિ નહીં મળે. મને સેવા કરતાં આ ઘરની શાંતિ વધારે વહાલી છે."
હરેશ અને નિલેશ પોતાની માતાની વાત સાંભળીને શરમથી પાણી પાણી થઈ ગયા. તેમને સમજાયું કે તેઓ વર્ષોથી જેને સાચો પ્રેમ માનતા હતા, તે વાસ્તવમાં માત્ર એક દેખાડો હતો.
રેખા ધીમા પગલે ખાટલા પાસે આવી અને કંચનબાના પગ પાસે બેસી ગઈ. તેણે કંચનબાનો નબળો હાથ પોતાના હાથમાં લીધો અને પોતાની આંખો પર લગાવી દીધો.
રેખાએ રડતા અવાજે કહ્યું, "બા, તમે ચિંતા ન કરો, હું તમારી દીકરી બનીને તમારી સેવા કરીશ." કંચનબાએ વહાલથી રેખાના માથા પર હાથ ફેરવ્યો.
મીના આ બધું જોઈને પોતાના આંસુ રોકી શકી નહીં. તેને પોતાની વર્ષોની ભૂલ અને અહંકારનું ભાન થઈ ચૂક્યું હતું.
તે ધીમેથી આગળ આવી અને કંચનબાના ખાટલા પાસે ઘૂંટણિયે બેસી ગઈ. તેણે બે હાથ જોડીને કહ્યું, "બા, મને માફ કરી દો, હું પ્રેમ સાબિત કરવાની લ્હાયમાં સાચો રસ્તો ભૂલી ગઈ હતી."
કંચનબાએ મીનાના હાથ પર પણ પોતાનો બીજો હાથ મૂક્યો. "હજુ કંઈ મોડું નથી થયું મીના, જો તું આ ઘરને ફરીથી એક કરી દે તો મારી સાચી દવા એ જ થશે."
મીનાએ પાછળ ફરીને રેખાનો હાથ પકડી લીધો. સાત વર્ષ પછી પહેલીવાર બંને વહુઓ એકબીજાને ભેટીને ખૂબ રડી.
હરેશ અને નિલેશે પણ એકબીજાનો હાથ પકડી લીધો અને જૂની કડવાશ ભૂલી જવાનો નિર્ણય કર્યો. ઓરડામાં વર્ષોથી છવાયેલો ભારે અજંપો પળવારમાં દૂર થઈ ગયો હતો.
કંચનબાના ચહેરા પર એક અદભુત શાંતિ અને સંતોષ છવાઈ ગયો હતો. ઘરની દીવાલો વચ્ચે ફરી એકવાર સાચા પ્રેમ અને સંસ્કારનો પવન ફૂંકાવા લાગ્યો હતો.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.