છ મહિનાથી બંધ બંગલામાં દર શનિવારે પાર્સલ મૂકી આવતા ડિલિવરી બોયે વરસાદમાં ફાટેલું બોક્સ જોયું તો...
બપોરના બાર વાગ્યાનો આકરો તડકો રસ્તા પર ધગધગી રહ્યો હતો અને ગરમ પવનના સુસવાટા વાઈ રહ્યા હતા. છવીસ વર્ષનો દીપક પોતાની જૂની મોટરસાયકલના હેન્ડલ પર મોટો ડિલિવરી થેલો લટકાવીને શેરીમાં આગળ વધી રહ્યો હતો. તેના ચહેરા પરથી પરસેવાનાં ટીપાં ટપકી રહ્યાં હતાં છતાં તેના હોઠ પર એક સંતોષનું સ્મિત હતું.
દીપક છેલ્લા બે વર્ષથી એક મોટી કુરિયર કંપનીમાં ડિલિવરી બોય તરીકે પ્રામાણિકતાથી નોકરી કરી રહ્યો હતો. તેના પિતાના અવસાન પછી ઘરની તમામ જવાબદારી તેના એકલાના ખભા પર આવી પડી હતી. તે પોતાની વિધવા માતા ગૌરી અને નાની બહેન પૂજાના નર્સિંગના ભણતર માટે દિવસ-રાત કાળી મજૂરી કરતો હતો.
પરંતુ છેલ્લા છ મહિનાથી દીપકના મનમાં એક અજીબ અને રહસ્યમય કોયડો ઘૂમરાઈ રહ્યો હતો. દર શનિવારે બપોરે બાર વાગ્યે તેને એક નિર્જન સોસાયટીના છેવાડે આવેલા જૂના બંગલે એક નાનું પાર્સલ પહોંચાડવાનું રહેતું હતું. એ બંગલો વર્ષો જૂનો, વિશાળ અને બહારથી સાવ ભૂતિયા જેવો અવાવરુ દેખાતો હતો.
બંગલાના કાટ ખાધેલા લોખંડના મુખ્ય દરવાજા પર મોટું તાળું લટકતું હતું અને આંગણામાં સૂકાં પાંદડાંના ઢગલા પડ્યા હતા. દરવાજા પાસે લાકડાની એક જૂની ટપાલ પેટી લગાવેલી હતી જેના પર સ્પષ્ટ સૂચના લખેલી હતી. એ સૂચનામાં લખ્યું હતું કે તમામ પાર્સલ આ લાકડાની પેટીમાં મૂકી દેવાં.
પાર્સલ હંમેશાં ઓનલાઈન પહેલેથી ચૂકવાયેલું રહેતું એટલે કોઈ દિવસ પૈસા લેવાની ઝંઝટ નહોતી થતી. પાર્સલ પર માત્ર સરનામું અને કોઈ 'સુરેશ' નામના માણસનું નામ લખેલું આવતું હતું. દીપકે દર શનિવારે નિયમિત આવીને એ બોક્સમાં પાર્સલ સરકાવી દેવું પડતું હતું.
પરંતુ દીપકને સૌથી વધારે નવાઈ એ વાતની લાગતી હતી કે તે છ મહિનામાં ક્યારેય એ ઘરની અંદર કોઈ જીવતા માણસને જોઈ શક્યો નહોતો. બારીઓના પડદા કાયમ માટે બંધ રહેતા હતા અને ઘરના વરંડામાં ધૂળની જાડી ચાદર પથરાયેલી રહેતી હતી. કોઈ દિવસ કોઈ કૂતરો કે બિલાડી પણ એ સૂમસામ આંગણામાં ફરકતાં નહોતાં.
એક દિવસ દીપકે ઉત્સુકતા રોકી ન શકી અને સામેના મકાનમાં રહેતા એક વૃદ્ધ પાડોશીને એ બંગલા વિશે પૂછ્યું. પાડોશીએ ઊંડો નિસાસો નાખીને જણાવ્યું કે એ બંગલામાં પંદર વર્ષ પહેલાં એક ખૂબ જ સુખી પરિવાર રહેતો હતો. ઘરના વડીલ કેશવ એક પ્રતિષ્ઠિત સરકારી હાઈસ્કૂલમાં આચાર્ય તરીકે નિવૃત્ત થયા હતા.
પાડોશીએ આગળ કહ્યું કે કેશવનો એકમાત્ર દીકરો સુરેશ મોટો એન્જિનિયર બનીને વિદેશ ગયો હતો અને ત્યાં જ સ્થાયી થઈ ગયો હતો. વિદેશ ગયા પછી દીકરાએ માતા-પિતા સાથેના તમામ સંબંધો તોડી નાખ્યા હતા અને ક્યારેય પાછો નહોતો આવ્યો. પત્નીના અવસાન પછી કેશવ સાવ ભાંગી પડ્યા હતા અને ઘણા સમયથી કોઈએ તેમને ઘરની બહાર નીકળતા જોયા નથી.
આ વાત સાંભળીને દીપકનું હૃદય એક અજાણી વેદનાથી ભરાઈ ગયું. દીપક વિચારતો રહ્યો કે જો ઘરમાં કોઈ રહેતું જ નથી, તો દર શનિવારે સુરેશના નામે આ ઓનલાઈન પાર્સલ કોણ મંગાવે છે. શું કોઈ ભૂલી ગયેલી સિસ્ટમ આપોઆપ આ સામાન મોકલી રહી છે કે પછી કોઈ બીજું રહસ્ય છે.
દીપકે પોતાની માતા ગૌરી આગળ પણ એક રાત્રે જમતી વખતે આ વિચિત્ર વાત કરી. ગૌરીએ દીકરાના માથા પર હાથ ફેરવીને કહ્યું કે બેટા, સંસારમાં વૃદ્ધોની એકલતા બહુ ભયાનક હોય છે. તું તારું કામ પ્રામાણિકતાથી કરજે અને ઈશ્વર કરે એ ઘરમાં કોઈ જીવ સંકટમાં ન હોય.
આજે ફરી શનિવાર હતો અને આકાશમાં કાળાં ડિબાંગ વાદળો ઘેરાયેલાં હતાં. જોતજોતામાં મુશળધાર વરસાદ તૂટી પડ્યો અને રસ્તાઓ પર પાણી ભરાઈ ગયાં. દીપકના હાથમાં એ જ રહસ્યમય બંગલાનું ચોવીસમું પાર્સલ હતું.
ભારે વરસાદમાં પલળતો પલળતો દીપક પોતાની મોટરસાયકલ લઈને એ જૂના બંગલાના દરવાજે પહોંચ્યો. પાણીના જોરદાર પ્રવાહના કારણે પાર્સલનું બહારનું જાડું કવર પલળીને નરમ થઈ ગયું હતું. જેવો દીપકે પાર્સલને લાકડાની પેટીમાં મૂકવા માટે હાથ લંબાવ્યો, કાગળનું બોક્સ એક બાજુથી ફાટી ગયું.
બોક્સ ફાટતાં જ તેમાંથી કેટલીક તાજી દવાઓ, સુકા મેવાની થેલીઓ અને એક નાની ડાયરી નીચે વરંડાની લાદી પર પડી ગયાં. ડાયરીની વચ્ચેથી એક પીળો પડી ગયેલો કવરવાળો પત્ર બહાર સરકી આવ્યો. એ પત્રના કવર પર મોટા અક્ષરે લખ્યું હતું કે 'મારા અજાણ્યા ડિલિવરી વાળા દીકરા માટે'.
આ શબ્દો વાંચતાં જ દીપકના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ અને તેના હૃદયના ધબકારા વધી ગયા. તેના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા અને તેણે વરસાદના છાંટાથી બચાવીને એ પત્ર ખોલ્યો. પત્રની અંદર એક વૃદ્ધ માણસના કાંપતા હાથે લખાયેલા સુંદર અક્ષરો ચમકી રહ્યા હતા.
પત્રમાં લખ્યું હતું કે મારા વહાલા દીકરા, હું જાણું છું કે છેલ્લા છ મહિનાથી તું જ દર શનિવારે મારા આ દરવાજે આવે છે. તારી મોટરસાયકલના જૂના હોર્નનો અવાજ સાંભળીને મારા હૃદયને એક અનોખી ધરપત મળતી હતી. પણ તું પાર્સલ મૂકીને તરત જ ચાલ્યો જતો હતો.
પત્ર વાંચતાં વાંચતાં દીપકની આંખોમાંથી આંસુ છલકાઈ ગયાં કારણ કે પત્રમાં એક દર્દનાક સત્ય પ્રગટ થતું હતું. વૃદ્ધે આગળ લખ્યું હતું કે હું ચોર્યાસી વર્ષનો નિવૃત્ત શિક્ષક કેશવ છું અને આ બંધ બંગલાના પાછળના એકાંત ઓરડામાં પલંગવશ છું. છ મહિના પહેલાં મને લકવાનો ગંભીર હુમલો આવ્યો હતો જેના કારણે મારા બંને પગ સાવ નકામા થઈ ગયા છે.
કેશવે લખ્યું હતું કે મારો દીકરો સુરેશ મને છોડીને કાયમ માટે વિદેશ ચાલ્યો ગયો છે અને હું તેને ક્યારેય બોલાવવા નથી માંગતો. મારી પાસે મોબાઈલ છે જેનાથી હું ઓનલાઈન જરૂરી દવાઓ અને સૂકો ખોરાક ઓર્ડર કરું છું. પણ હું આ પલંગ પરથી ઊઠીને મુખ્ય દરવાજા સુધી આવી શકતો નથી.
વૃદ્ધે પત્રમાં પોતાની અસહ્ય લાચારી વર્ણવતાં લખ્યું હતું કે હું દર અઠવાડિયે આ પાર્સલ માત્ર દવાઓ માટે નહીં પણ કોઈ માણસનો અવાજ સાંભળવા માટે મંગાવતો હતો. હું વિચારતો હતો કે ક્યારેક તો કોઈ ડિલિવરીવાળો પૂછશે કે આ ઘરમાં કોઈ છે કે નહીં. જો તું આ કાગળ વાંચી રહ્યો હોય, તો કૃપા કરીને પાછળની લોખંડની જાળીવાળા દરવાજે આવજે કારણ કે મારી પાસે પીવાનું પાણી પણ ખૂટી ગયું છે.
આ વાંચતાં જ દીપકના શરીરમાં વીજળીનો જોરદાર કરંટ દોડી ગયો. તેને લાગ્યું કે કોઈ સાક્ષાત પિતા સમાન વડીલ મોત સામે ઝઝૂમી રહ્યા હતા. દીપકે એક ક્ષણનો પણ વિચાર કર્યા વગર બાઈક બાજુ પર મૂકી અને બંગલાની પાછળની સાંકડી ગલી તરફ દોટ મૂકી.
બંગલાની પાછળ ઝાડી-ઝાંખરા ઊગી નીકળ્યાં હતાં અને વરસાદનું પાણી વહી રહ્યું હતું. દીપકે કાંટાળી ડાળીઓ હટાવીને જોયું તો ત્યાં એક નાનો લોખંડનો કાટવાળો દરવાજો દેખાયો. એ દરવાજો માત્ર અંદરથી સાંકળથી અટકાવેલો હતો પણ તાળું નહોતું.
દીપકે જોરદાર ધક્કો મારીને એ સાંકળ ખોલી નાખી અને અંદરના અંધારા ઓરડામાં પ્રવેશ કર્યો. ઓરડાની અંદર એક વિચિત્ર ભેજવાળી અને દવાઓની વાસ ફેલાયેલી હતી. ખૂણામાં પડેલા એક સાદા લાકડાના પલંગ પર એક વૃદ્ધ અશક્ત શરીર સંકોચાઈને પડેલું હતું.
એ વૃદ્ધના માથાના તમામ વાળ સફેદ થઈ ગયા હતા અને શરીર સાવ સુકાઈને હાડપિંજર જેવું થઈ ગયું હતું. તેમના હોઠ તરસના કારણે સુકાઈને ફાટી ગયા હતા અને આંખો અર્ધમીંચેલી હતી. ટેબલ પર પડેલી પાણીની નાની બોટલ સાવ ખાલી થઈ ગઈ હતી.
દીપકે દોડીને પલંગ પાસે જઈને ઘૂંટણિયે બેસી પડ્યો અને કેશવના બંને હાથ પકડી લીધા. દીપકે ગળગળા અવાજે કહ્યું કે દાદા, હું આવી ગયો છું, તમારો ડિલિવરી બોય દીપક આવી ગયો છે. કેશવે અત્યંત ધીમેથી પોતાની ઝાંખી આંખો ખોલી.
દીપકે પોતાની બેગમાંથી તાજા પીવાના પાણીની બોટલ કાઢી અને ધીમેથી કેશવના મોંમાં બે-ચાર ઘૂંટડા રેડ્યા. પાણી ગળા નીચે ઉતરતાં જ વૃદ્ધના શરીરમાં જાણે પ્રાણ પાછા આવ્યા હોય તેવો સંચાર થયો. કેશવની આંખોમાંથી આંસુઓની ધાર વહી નીકળી અને તેમણે દીપકના માથા પર ધ્રૂજતો હાથ મૂક્યો.
કેશવના ગળામાંથી ધીમો અવાજ નીકળ્યો કે બેટા, તેં આજે મને નવજીવન આપ્યું છે. મને લાગતું હતું કે હું આ બંધ ઓરડામાં કોઈને ખબર પડ્યા વગર જ મારો દમ તોડી દઈશ. ભગવાને મારી છેલ્લી પ્રાર્થના સાંભળીને તને દેવદૂત બનાવીને મોકલ્યો છે.
દીપકે જોયું કે રૂમમાં છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાંથી ખાવાનું પણ પૂરતું નહોતું. દીપકે તરત જ પોતાના ફોન પરથી નજીકના ડોક્ટરને બોલાવ્યા અને પોતાની માતા ગૌરીને ફોન કરીને આખી વાત જણાવી. ગૌરીએ કહ્યું કે દીકરા, તું ત્યાં જ ઊભો રહે, હું હમણાં જ ગરમ ખીચડી અને દૂધ લઈને આવું છું.
અડધા કલાકમાં ડોક્ટર આવી પહોંચ્યા અને તેમણે કેશવની તપાસ કરીને ગ્લુકોઝની બોટલ ચડાવી. ડોક્ટરે કહ્યું કે શરીરમાં ભારે ડિહાઇડ્રેશન થઈ ગયું હતું અને જો આજે સાંજ સુધી પાણી ન મળ્યું હોત તો મોટી અનહોની થઈ જાત. દીપકના સમયસરના આગમને એક નિર્દોષ જીવ બચાવી લીધો હતો.
થોડી જ વારમાં દીપકની માતા ગૌરી અને નાની બહેન પૂજા પણ ઓટોરિક્ષા કરીને ત્યાં પહોંચી ગયાં. ગૌરીના હાથમાં ગરમ ખીચડીનો ડબ્બો અને દૂધની તપેલી હતી. ગૌરીએ રૂમમાં પ્રવેશતાં જ પલંગ પર સૂતેલા વૃદ્ધ કેશવ સામે ધ્યાનથી જોયું.
જેવી ગૌરીની નજર કેશવના ચહેરા પર પડી, ગૌરીના પગ થંભી ગયા અને તેના હાથમાંથી થાળી છટકી જતાં જતાં બચી ગઈ. ગૌરીની આંખો પહોળી થઈ ગઈ અને તેનું આખું શરીર ધ્રૂજવા લાગ્યું. ગૌરીએ બંને હાથ જોડીને પોક મૂકી દીધી.
ગૌરીએ રડતાં રડતાં કહ્યું કે હે જગદંબા, આ તો અમારા આચાર્ય કેશવ સાહેબ છે. દીપક અને પૂજા આશ્ચર્યથી પોતાની માતા સામે જોવા લાગ્યા. ગૌરી દોડીને પલંગ પાસે ગઈ અને કેશવના બંને ચરણ સ્પર્શ કરીને આંસુ વહાવવા લાગી.
ગૌરીએ જે સત્ય ખોલ્યું તે સાંભળીને દીપકના રુંવાડાં ઊભાં થઈ ગયાં. વીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે દીપકના પિતા અચાનક બીમારીમાં ગુજરી ગયા હતા, ત્યારે દીપક માત્ર છ વર્ષનો નાનો બાળક હતો. એ સમયે આખા ઘરમાં ખાવાના પણ સાંસા હતા અને દીપકને જીવલેણ ન્યુમોનિયા થયો હતો.
તે વખતે આચાર્ય કેશવ તે શાળાના હેડમાસ્ટર હતા જ્યાં દીપકના પિતા પટાવાળા તરીકે નોકરી કરતા હતા. કેશવે પોતાના ખિસ્સામાંથી ત્રીસ હજાર રૂપિયા હોસ્પિટલમાં ભરીને બાળકના જીવની રક્ષા કરી હતી. એટલું જ નહીં, કેશવે દીપકના પ્રાથમિક શિક્ષણનો તમામ ખર્ચ પોતાની નિવૃત્તિ સુધી ગુપ્ત રીતે ઉઠાવ્યો હતો.
ગૌરીએ આંસુ લૂછતાં કહ્યું કે સાહેબ, તમારા ઉપકારના કારણે જ મારો આ દીકરો આજે જીવતો ઊભો છે. અમે વર્ષો સુધી તમને શોધ્યા પણ તમારી બદલી થઈ ગયા પછી અમને તમારૂં કોઈ સરનામું ન મળ્યું. આજે કુદરતે કેવો અદ્ભુત ન્યાય કર્યો કે જે બાળકના પ્રાણ તમે બચાવ્યા હતા, એ જ બાળક આજે તમારા પ્રાણ બચાવવા ડિલિવરી બોય બનીને પહોંચ્યો.
આ સાંભળીને વૃદ્ધ કેશવની આંખોમાંથી પણ ચોધાર આંસુ વહી નીકળ્યાં. કેશવે ધ્રૂજતા હાથે દીપકનો હાથ પોતાના માથા પર મૂકીને આશીર્વાદ આપ્યા. કેશવે ગળગળા અવાજે કહ્યું કે ઈશ્વરનો હિસાબ ક્યારેય ખોટો નથી હોતો અને મેં વાવેલું પ્રેમનું બીજ આજે વટવૃક્ષ બનીને મને છાંયડો આપવા આવ્યું છે.
દીપકે કેશવના ચરણ પકડીને કહ્યું કે દાદા, હવે તમે આ સૂમસામ અંધારા ઘરમાં એકલા નહીં રહો. જે બાપે મને જિંદગી આપી હોય, તેને હું લાચાર હાલતમાં છોડી શકું નહીં. આજથી તમે અમારા પરિવારના મોભી છો અને અમારું ઘર તમારૂં ઘર છે.
દીપક, ગૌરી અને પૂજાએ મળીને કેશવને પ્રેમપૂર્વક પોતાના નાના પણ સુખી ઘરમાં લાવી દીધા. પૂજા પોતે નર્સિંગની તાલીમ લેતી હોવાથી તેણે દિવસ-રાત સેવા કરીને કેશવની સંભાળ લીધી. ગૌરીના હાથનું ગરમ સાત્વિક ભોજન અને દીપકના પ્રેમથી કેશવના ચહેરા પર ખોવાયેલી ચમક પાછી આવી ગઈ.
થોડા જ મહિનામાં યોગ્ય કસરત અને પરિવારના સ્નેહના કારણે કેશવ લાકડીના ટેકે ચાલતા થઈ ગયા. કેશવે પોતાના નામે ચાલતી તમામ બચત અને પેન્શનમાંથી પૂજાના નર્સિંગ કોલેજની તમામ ફી ભરી દીધી. તેમણે દીપકને પોતાની જૂની કાર ભેટ આપીને એક નવી એજન્સી શરૂ કરવા માટે સંપૂર્ણ આર્થિક સહાય કરી.
એક દિવસ કેશવે પોતાના વિશાળ બંગલાની વસિયત બનાવી. તેમણે એ મિલકત કોઈ સ્વાર્થી સગાંઓને આપવાને બદલે એક ચેરીટેબલ ટ્રસ્ટ બનાવીને ગરીબ અનાથ બાળકોના શિક્ષણ માટે દાન કરી દીધી. એ ટ્રસ્ટના કાયમી સંચાલક તરીકે તેમણે દીપકની નિમણૂક કરી.
તે દિવસ પછી એ જૂનો બંગલો ક્યારેય ભૂતિયા કે સૂમસામ ન રહ્યો. ત્યાં સેંકડો ગરીબ બાળકોના કિલકિલાટ અને શિક્ષણનો મધુર અવાજ ગૂંજવા લાગ્યો. કેશવ રોજ સાંજે દીપકના આંગણામાં બેસીને બાળકોને ભણાવતા અને વાર્તાઓ કહેતા.
સંસારમાં કોઈ પણ નિઃસ્વાર્થ કર્મ કે ઉપકાર ક્યારેય ભૂલાતો નથી. એક ફાટેલા પાર્સલે માત્ર એક બંધ ઘરનું રહસ્ય જ નહોતું ખોલ્યું, પણ વર્ષો જૂના પવિત્ર ઋણને પણ ચૂકવી આપ્યું હતું. દીપક અને કેશવનો આ અનોખો સંબંધ સાબિત કરે છે કે લોહીના સંબંધ કરતાં પણ માનવતા અને કૃતજ્ઞતાનો સંબંધ અનેક ગણો મોટો હોય છે.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.