દર મહિને પિતા પાસે પૈસા માંગતો અહંકારી દીકરો બાપને ગરીબ સમજતો હતો, પિતાના મૃત્યુ પછી ગામના સાહુકારે એવું સત્ય બતાવ્યું કે દીકરાના પગ તળેથી જમીન ખસી ગઈ...

ગામડાના એક નાના ચોકની ખૂણામાં આવેલી સાયકલ સમારકામની દુકાન પર એક વૃદ્ધ માણસ પરસેવે રેબઝેબ થઈને જૂના સાયકલના ટાયર પર પંચર લગાવી રહ્યો હતો. હાથમાં કાળી ગ્રીસ ચોંટેલી હતી, ચહેરા પર ઉંમરની કરચલીઓ હતી અને શ્વાસમાં થાક વણાયેલો હતો. આ વૃદ્ધનું નામ અરવિંદભાઈ હતું. ગામમાં અરવિંદભાઈને સૌ કોઈ એક સાદા અને શાંત સ્વભાવના માણસ તરીકે ઓળખતા. વરસોથી એ જ નાનકડા ગેરજમાં સાયકલો અને જૂની મોપેડ રિપેર કરીને પોતાનું ગુજરાન ચલાવતા હતા.

તેમની પાસે સંપત્તિના નામે ગામમાં આવેલું એક નાનું જૂનું નળિયાવાળું મકાન અને આ નાની દુકાન સિવાય કંઈ નહોતું. પરંતુ અરવિંદભાઈના ચહેરા પર ક્યારેય પોતાની ગરીબીનો અફસોસ દેખાતો નહોતો. તેઓ તો પોતાના એકના એક દીકરા, રોહિતના ભવિષ્ય માટે આખો દિવસ મહેનત કરતા રહ્યા હતા. પત્નીના અવસાન પછી અરવિંદભાઈએ રોહિતને માતા અને પિતા બંનેનો પ્રેમ આપીને ઉછેર્યો હતો.

રોહિત ભણવામાં હોશિયાર હતો અને અરવિંદભાઈએ પોતાની આખી જિંદગીની મહેનત અને કમાણી તેના ભણતર પાછળ લગાવી દીધી હતી. રોહિત જ્યારે મોટો થયો અને શહેરમાં એક મોટી ખાનગી કંપનીમાં નોકરી કરવા લાગ્યો, ત્યારે અરવિંદભાઈની છાતી ગજગજ ફૂલી ગઈ હતી. તેમને લાગ્યું કે તેમની વર્ષોની મહેનત સફળ થઈ ગઈ છે. પણ શહેરની ચળકાટભરી જિંદગીમાં ગયા પછી રોહિત બદલાઈ ગયો હતો. તેની રહેણીકરણી, બોલચાલ અને વિચારોમાં મોટો બદલાવ આવી ગયો હતો.

શહેરમાં સરસ ફ્લેટ લીધા પછી તેને ગામડાના નળિયાવાળા ઘરમાં આવવું પસંદ નહોતું અને પોતાના પિતાના સાયકલ ગેરજના કામથી તેને શરમ આવતી હતી. દર મહિનાની પહેલી તારીખે અરવિંદભાઈ પોતાના ગેરજમાંથી બચેલા પૈસામાંથી ચાર હજાર કે પાંચ હજાર રૂપિયા મિની બસના ડ્રાઈવર મારફતે અથવા મની ઓર્ડર કરીને રોહિતને મોકલતા હતા.

રોહિત શહેરની કંપનીમાં સારો પગાર કમાતો હોવા છતાં દર મહિને પિતા પાસેથી પૈસા લેતો હતો. એટલું જ નહીં, રોહિત પોતાની પત્ની નેહા સામે અને પોતાના મિત્રો સામે એવો ડોળ કરતો હતો કે તેના વૃદ્ધ પિતા સાવ નકામા છે અને પોતાના ગેરજના નામે નજીવા પૈસા મોકલીને તેના પર નિર્ભર રહેવાનો પ્રયાસ કરે છે.

રોહિતના મનમાં અહંકાર ઘર કરી ગયો હતો. તેને લાગતું હતું કે બાપના જૂના ગેરજમાંથી આવતા આ પૈસા તો માત્ર પોતાની દયા પર પિતા તરફથી અપાતી એક નાની રકમ છે. રોહિત અવારનવાર ફોન કરીને પિતા સાથે ઉદ્ધતતાથી વાત કરતો. અરવિંદભાઈ જ્યારે ફોન પર પ્રેમથી પૂછતા કે "બેટા, તબિયત કેવી છે? વહુ અને બાળકો મજામાં છે ને?", ત્યારે રોહિત કંટાળીને જવાબ આપતો કે "હું બહુ વ્યસ્ત છું, મારી પાસે નકામી વાતો કરવાનો સમય નથી. પૈસા મોકલી દીધા હોય તો ઠીક છે, બાકી ખોટા ફોન કરીને મને હેરાન ન કરો."

પિતા અરવિંદભાઈ ચુપચાપ દીકરાનો અહંકાર અને કડવા વેણ સહન કરી લેતા. તેઓ જાણતા હતા કે દીકરો શહેરમાં મોટા સાહેબ બની ગયો છે, પણ તેમની આંખોમાં દીકરા પ્રત્યેનો પ્રેમ ક્યારેય ઓછો થયો નહોતો. ગામના લોકો જ્યારે અરવિંદભાઈને પૂછતા કે "અરવિંદ ભાઈ, તમારો દીકરો શહેરમાં બહુ મોટી નોકરી કરે છે તો તમને શહેરમાં કેમ નથી લઈ જતો?", ત્યારે અરવિંદભાઈ હસીને વાત ટાળી દેતા અને કહેતા કે "મને મારૂ આ ગામડું અને સાયકલનું ગેરજ બહુ વહાલું છે, શહેરમાં મારૂ મન ન લાગે."

પણ સત્ય કંઈક અલગ જ હતું. રોહિત જ્યારે શહેરમાં ગયો ત્યારે તે ખોટી સંગતમાં પડી ગયો હતો. વધુ પૈસા કમાવાની લાલચમાં અને વૈભવી જીવનશૈલી જાળવી રાખવા માટે તેણે શેરબજાર અને સટ્ટામાં પૈસા રોકવાનું શરૂ કર્યું હતું. શરૂઆતમાં થોડો નફો થયો, પણ ધીમે ધીમે તે મોટો સટ્ટો રમવા લાગ્યો.

એક દિવસ એવો આવ્યો કે રોહિત સટ્ટામાં લાખો રૂપિયા હારી ગયો. સટ્ટાના વ્યાજખોરો અને દેવાદારો તેના ઘર સુધી પહોંચી ગયા હતા. તેની ઈજ્જત, નોકરી અને ઘર બધું જ દાવ પર લાગી ગયું હતું. તે સમયે રોહિતે ગભરાઈને પોતાના પિતાને ફોન કર્યો હતો અને પોતાની મોટી ભૂલ કબૂલ કરી હતી. તેણે પિતાને કહ્યું હતું કે જો તેને તાત્કાલિક સાત લાખ રૂપિયા નહીં મળે તો દેવાદારો તેને જેલમાં મોકલી દેશે અને સમાજમાં તેની આબરૂના ધાણીપાપડ થઈ જશે.

તે રાત્રે અરવિંદભાઈ આખી રાત ઊંઘી શક્યા નહોતા. દીકરાની આબરૂ બચાવવા માટે અરવિંદભાઈ બીજા જ દિવસે ગામના મોટા સાહુકાર રતનચંદ શેઠ પાસે ગયા. રતનચંદ શેઠ આખા વિસ્તારમાં વ્યાજે પૈસા આપવા માટે જાણીતા હતા અને બહુ કડક માણસ ગણાતા. અરવિંદભાઈએ સાહુકાર સામે હાથ જોડીને વિનંતી કરી.

પણ સાહુકારે સાત લાખ રૂપિયા જેવી મોટી રકમ માટે ગેરંટી માંગી. અરવિંદભાઈ પાસે પોતાની કોઈ મોટી બચત નહોતી. તેમણે ક્ષણનો પણ વિચાર કર્યા વગર પોતાનું એકમાત્ર ઘર અને સાયકલ ગેરજની જમીન સાહુકાર પાસે ગીરો મૂકી દીધી. સાહુકારે શરત મૂકી કે દર મહિને નિયમિત વ્યાજ અને હપ્તા પેટે પંદર હજાર રૂપિયા ચૂકવવા પડશે, જો એક પણ હપ્તો ચૂકવામાં ભૂલ થશે તો આ ઘર અને ગેરજ જપ્ત થઈ જશે.

અરવિંદભાઈએ શરત સ્વીકારી લીધી. સાહુકાર પાસેથી પૈસા લઈને તેમણે સટ્ટાખોરોનું દેવું ચૂકવી દીધું અને દીકરાની આબરૂ બચાવી લીધી. પરંતુ અરવિંદભાઈએ આ વાતની જાણ રોહિતને ક્યારેય થવા ન દીધી. તેમણે રોહિતને માત્ર એટલું જ કહ્યું કે "બેટા, મેં જૂના મિત્રો પાસેથી મદદ લઈને તારું દેવું ચૂકવી દીધું છે, હવે તું શાંતિથી તારું કામ કર અને ખોટા રસ્તે ન જતો."

તે દિવસ પછી અરવિંદભાઈની જિંદગી બદલાઈ ગઈ. સાહુકારનો મહિને પંદર હજારનો હપ્તો ભરવા માટે આ વૃદ્ધ પિતાએ દિવસ-રાત એક કરી નાખ્યા. તેઓ સવારે ચાર વાગ્યે ઊઠીને ગામના ખેતરોમાં મજૂરી કરવા જતા, બપોરે અને સાંજે પોતાના સાયકલ ગેરજમાં બેસીને મોડી રાત સુધી કામ કરતા.

જે માણસ પહેલા દિવસે ચાર-પાંચ કલાક કામ કરતો, તે હવે અઢાર-અઢાર કલાક મજૂરી કરવા લાગ્યો. માત્ર એટલું જ નહીં, દીકરા રોહિતના મનમાં એવો આભાસ જાળવી રાખવા માટે કે પિતા તેને ગેરજમાંથી પૈસા મોકલે છે, અરવિંદભાઈ પોતાના પેટે પાટા બાંધીને પણ દર મહિને ચાર હજાર રૂપિયા અલગથી રોહિતને મોકલતા રહેતા જેથી રોહિતને ક્યારેય એવું ન લાગે કે તેના પિતા ગરીબ થઈ ગયા છે અથવા લાચાર છે.

વર્ષો વીતતા ગયા. દર મહિને પંદર હજારનો હપ્તો અને રોહિતને મોકલવાના ચાર હજાર રૂપિયા ભેગા કરવા માટે અરવિંદભાઈએ પોતાનું શરીર ઘસી નાખ્યું. ખાવા-પીવામાં ધ્યાન ન આપ્યું, દવાઓના ખર્ચા ટાળ્યા અને સતત મજૂરી કરતા રહ્યા. રોહિતને લાગતું હતું કે દર મહિને પિતા જે પૈસા મોકલે છે તે તેમના ગેરજની કમાણી છે અને પિતા નકામા થઈ ગયા હોવાથી માત્ર તેનું ધ્યાન ખેંચવા પૈસા મોકલે છે.

રોહિતનો અહંકાર વધતો ગયો. તે વર્ષમાં એકવાર પણ પિતાને મળવા ગામડે આવતો નહોતો. જો ક્યારેક ગામનો કોઈ માણસ શહેરમાં રોહિતને મળે તો રોહિત અહંકારથી કહેતો કે "મારા બાપ તો ગામડામાં પડ્યા રહે છે અને મને કંટાળો આપે છે, હું તો મારા દમ પર જીવું છું."

કડક મહેનત અને વધતી ઉંમરના કારણે અરવિંદભાઈનું શરીર અંદરથી બિલકુલ ઘસાઈ ગયું હતું. એક શિયાળાની રાત્રે, ગેરજમાં કામ કરી રહ્યા હતા ત્યારે અરવિંદભાઈને છાતીમાં અચાનક ઉપડેલો તીવ્ર દુખાવો સહન ન થયો. તેઓ ગેરજની જમીન પર ઢળી પડ્યા. આજુબાજુના લોકો ભેગા થઈ ગયા અને તાત્કાલિક તેમને દવાખાને લઈ ગયા, પણ રસ્તામાં જ અરવિંદભાઈએ અંતિમ શ્વાસ લીધા.

ગામના સરપંચે રોહિતને ફોન કરીને પિતાના મૃત્યુના દુઃખદ સમાચાર આપ્યા. રોહિત સમાચાર સાંભળીને ગામડે આવ્યો, પણ તેના ચહેરા પર પિતાને ગુમાવવાનું કોઈ ખાસ દુઃખ દેખાતું નહોતું. તેના મનમાં તો માત્ર એટલો જ વિચાર હતો કે હવે ગામડાનું આ જૂનું ઘર અને ગેરજ વેચીને તે પૈસા શહેરમાં લઈ જશે.

અંતિમ સંસ્કારની વિધિઓ પૂરી થયાના બીજા જ દિવસે રોહિત ઘરના જૂના કબાટ અને પટારા ફંફોસવા લાગ્યો જેથી ઘરની માલિકીના કાગળો શોધી શકાય. તે ઘર વેચવાની ઉતાવળમાં હતો. તે સમયે જ દરવાજે ગામના જૂના સાહુકાર રતનચંદ શેઠ આવીને ઊભા રહ્યા. રતનચંદ શેઠના હાથમાં એક મોટી ફાઈલ હતી.

રોહિતે સાહુકારને જોઈને તોછડાઈથી કહ્યું કે "શેઠ, તમે અહીં કેમ આવ્યા છો? મારા બાપ પાસે તમારું કોઈ દેવું બાકી હોય તો મને કહો, હું આ ઘર વેચીને તમારા બે-પાંચ હજાર રૂપિયા ચૂકવી દઈશ."

સાહુકાર રતનચંદ શેઠે રોહિત સામે ગંભીર નજરે જોયું અને કહ્યું, "બેટા રોહિત, તું તારા બાપને બહુ ગરીબ અને નકામો સમજતો હતો ને? પણ તને ખબર નથી કે તું આજે જે આલીશાન જિંદગી જીવી રહ્યો છે અને શહેરમાં ઈજ્જતથી ફરે છે તે આ તારા નકામા બાપની કુરબાનીને કારણે છે."

રોહિત આશ્ચર્યથી સાહુકાર સામે જોઈ રહ્યો. સાહુકારે પોતાની ફાઈલમાંથી ગીરોખત અને બેંકના હપ્તાની પહોંચો બહાર કાઢીને રોહિતના હાથમાં મૂકી દીધી.

સાહુકારે કહ્યું, "પાંચ વર્ષ પહેલા જ્યારે તું સટ્ટામાં સાત લાખ રૂપિયા હારી ગયો હતો અને જેલમાં જવાની અણી પર હતો, ત્યારે આ અરવિંદભાઈ મારી પાસે રડતા રડતા આવ્યા હતા. તેમણે પોતાનું આ આખું ઘર અને સાયકલ ગેરજ મારી પાસે ગીરો મૂકીને તારું સાત લાખનું દેવું ચૂકવ્યું હતું. તે દિવસથી લઈને આજ સુધી, છેલ્લાં પાંચ વર્ષથી તારા પિતા દર મહિને પંદર હજાર રૂપિયાનો હપ્તો ભરવા માટે દિવસમાં અઢાર કલાક મજૂરી કરતા હતા."

"ગામના ખેતરોમાં મજૂરી કરી, સાયકલોના પંચર કર્યા અને પેટે પાટા બાંધીને તેમણે તારું દેવું ચૂકવ્યું છે. ગઈકાલે જ તેમણે આ ગીરો મુકેલા ઘરનો છેલ્લો હપ્તો ચૂકવી દીધો હતો અને ઘર મુક્ત કરાવ્યું હતું. આ ઘર તારા પિતાએ તારા માટે બચાવીને રાખ્યું છે."

સાહુકારે આગળ કહ્યું, "તારા પિતા દર મહિને મને વિનંતી કરતા કે શેઠ, મારા રોહિતને ક્યારેય ખબર ન પડવા દેતા કે મેં ઘર ગીરો મૂક્યું છે, નહીં તો મારો દીકરો શરમનો માર્યો જીવી નહીં શકે. અને તું અહંકારી દીકરો દર મહિને તેમના મોકલેલા ચાર હજાર રૂપિયાને પિતાની લાચારી સમજતો હતો! એ ચાર હજાર રૂપિયા પણ તારા બાપ પોતાની ભૂખ મારીને તારા અહંકારને સંતોષવા માટે મોકલતા હતા."

સાહુકારના આ શબ્દો સાંભળીને રોહિતના પગ નીચેથી જમીન ખસી ગઈ. તેના હાથમાંથી કાગળો નીચે પડી ગયા. તેની આંખો સામે પોતાના પિતાનો કાળી ગ્રીસવાળો ચહેરો, પરસેવાથી રેબઝેબ થયેલું શરીર અને તેમની કાંપતી અવાજ તરવરવા લાગ્યા.

તેને યાદ આવ્યું કે કેવી રીતે તેણે દર મહિને પિતા સાથે ફોન પર અપમાનજનક વાતો કરી હતી, કેવી રીતે તેમને નકામા ગણાવીને તેમનો અનાદર કર્યો હતો. જે બાપે પોતાની આખી જિંદગી દીકરાના અહંકાર અને આબરૂને બચાવવામાં ઘસી નાખી, તે બાપને પોતે ક્યારેય પ્રેમ કે માન આપી શક્યો નહીં.

રોહિત પસ્તાવાના અગ્નિમાં બળવા લાગ્યો. તે પિતાના જૂના ખાટલા પાસે ગયો અને પટારા પર માથું મૂકીને ચોધાર આંસુએ રડી પડ્યો. "બાપજી, મને માફ કરી દો, હું બહુ મોટો પાપી છું. હું તમારી કદર ન કરી શક્યો." પણ હવે બહુ મોડું થઈ ચૂક્યું હતું. અરવિંદભાઈ તેના માફીના શબ્દો સાંભળવા માટે આ દુનિયામાં રહ્યા નહોતા.

રોહિતને સમજાઈ ગયું કે દુનિયામાં પિતાના પ્રેમથી મોટો કોઈ પ્રેમ નથી હોતો. તેણે શહેરનો અહંકાર અને ચળકાટ છોડીને ગામડે જ રહેવાનો નિર્ણય કર્યો અને પિતાના ગેરજ પાસે ઊભા રહીને આંસુ ભરેલી આંખોથી સંકલ્પ કર્યો કે તે આખી જિંદગી પિતાના આદર્શો પર જીવશે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.